Sunteți pe pagina 1din 617

Nicolas Ier Saint (pape). Saeculum IX. Nicolai I,... Epistolae et decreta... Praecedunt B. Servati Lupi,... Flori,...

Rodulfi Bituricensis, Walterii Aurelianensis, Rothadi II Suessionensis


opera omnia, accurante J.-P. Migne,.... 1852.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


CURStJS COMPLETUS
6rfE
MBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFQRMIS, COMMODA, OECONOMICA,

OMNIUM SS. PATRUM, DOGTMUM SCRIPTOMMQUE EGCLEsfisTICORUM

AB MVQ APOSTGLICO AD INNOCENTII III TEMPORA


.. .SXORUERUNT; •_*'' ,...,';•' . '""""

StECUSIO CHRONOLOGICA
OHMUM QUiE EXSTITERE" MONCMENTORUM CATHOLIC/ETRADITIOMS PER DUODECIMPRIORA
- - . ECCLESI^: SJECULA, \ .
'
JUXTA EDITIONES ACCURATISSIMAS, JNTEfiSE CDMQUE NONNDLLIS CODICIBUS MANUSCRIPTIS. COLLATA5,
PERQUAM DILIGENTER CASTIGATA; .,
DISSERTATIONIBUS,COMMENTARIIS LECTIONIBUSQUE VARIANTIBUS -CONTINENTER ILLUSTRATA . .
-OHNIBUS OPERIBUSPOSTATSPLISSIMAS EDITJONES QU.ETRIBUS NOVISSIMlSSiECULlS
"" . DEBENTUR ABS0LUTA8
i i)ETECTIS, ATJCTA; " "
INDICIBHSPARTICULARIBUS ANALYTICIS, SINGULOS SIVETOMOS,,SIVE AUCTORES ALICDJUS MOMENTI,.
- '" SUBSEQUENTIBUS, DONATAJ,
CAPITULIS INTRA 1PSUM TEXTUM R ITE DISPOSITIS,NECNON.ET TITULISSINGULARUM PAGINARUM'MAUGINEM
'
SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBIECTAMQUE MATERIAM. SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA;" '.
OPERIBUS CUIIDUBIISTUM
" APO.CRTPIHS, ALIQUA VERO -AUCTOF.ITATE IN ORDJNE AD-TRADITIONEH
ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA; ' -" - -
BUOBUS INDICIBUSGENERALIBUS LOCUPLETATA : ALTERO SCILICET. RERUM, QUOCONSULTO, QDIDQUID "-
BKUSQUISQDEPATRUM INQDODLIBET'THEMA -SCRIPSERIT"UNO "INTDITD CONSPICIATUR J ALTERO -
SCRlPTURiE SACRJE, EX QUOLECTORI COMPERIRE SIT.OBVIUMQUINAM -PATRES
ET IN QUIBUS OPERUM SUORUM LOCISSINGULOS SINGULORDM" " LIBRORDM
~ ;"
SCRIPTDRA3 TEXTUS COMMENTATI SINT.
EDITIOACCURATISSIMA, C/ETERISQDEOMNIBDS FACILE ANTEPONENDA, SI TERPENDANTUR : CIIARACTERUM NITIDITAS
CHARTJ3 QUALITAS, INTEGRITAS TEXTDS,PERFECTIO CORRECTIONIS, OPEKUM- RECUSORUM TUMVARIETAS
• TDMNDMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUEIN.TOTO OPERISDECURSD
PRETIIEXIGDITAS, CONSTANTER-^
SIMILIS, PR.3ESERT1MQUE ISTACOLLECTIO, UNA,METHODICA
" ET CHRONOLOGlflV (/A^\
SEXCENTORUM FRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS HIC. JLLIC.SPARSORUM/S^V^XN
PRIHUM AUTEM IN NOSTRA BiBLIOTHECA, JSXOPERIBUS AD OMNES ^ETATES, * fcJ3\V£
LOCOS,LINGUAS FORMASQUE PERTINEKTIBUS ,' COADUNATORUM. <. \</
-
SERIES SECUNDA, \-.t*]
IN QUA PRODEUNTPATRES,DOCTOUES SCRIPTORESQUE ECCLESI/ELATJUS ^
A GREGORIOMAGNO AD 1NNOCENT1UM III. , . r*
Sltcurante 3,s^; SOltflne, "-.: X
BIBLIOfHECJE CLERI DHITXIIC,
"
SIVB . .
CCRSUUM COMPLETORUM 1NSINGULOSSCIENTUE ECCLESIASTICS RAMOSEDITORE.

PATROLOGIABINA EDITIONETYPISMANDATA —
EST, ALIA NEMPEtATINA, ALIA GRJECO-LATINA.
TENEUNTMILLEERANCISDUCENTATOLUMINA EDITIONIS1ATIN.E; OCTINGENTIS
ET.
HILLE TRECENTAGRECO-LATINJE.
—"MERELS.TINAUNIVERSOSAUCTORES. TUMOCCIDENTAl.ES,
TUM~
EQUIDEMAMPLECTITUR;HI AUTEM,IN EA, SOLATERSIONELATINADONANTUR.
ORIENTALES

PATROLOGIiE TOMUS CXIX.


FLORUS DIACONUS,LUPUS FERRARIENSIS, RODULFUS BITURICENSIS, WALTERIUS
AURELIANENSIS,HOTHADUSII SUESSiONENSlS, NICOLAUSPAPA I.

EXCUDEBAIUR ET VENIT APUD J.-P, MIGNE EDITOREM,


LNYIAffilCTA^'4^0/SE,;PR0PE PORTAMLUTETIJ<;PARISIORUMVCLG0J>'JBJVF/i7{^0MINATAM}
SEU PETIT-MONTROUGE.
1882
-- - - SMlULUSriX.

\:Mmm I_M
x:

TONTIFICISEOM.OT

EFISTOL^-Ef;;BiiilT^

. AD PR^STANTISSIMAMitDITIONEM:CO_.fiLIORUM
aiANSI ACCtJRATySSflttE
.
" "
EXPRESSAET JUXTA TEMPORUMSERIEMDIGESTA.. - -

; B. SER%TLiUPliBBATIS EERRAMtfNSIS; j&ORi 'MACONI iUGBUNENSIS,


RODULFI BITURICENSIS, WALTERII AURELIAMSiS, iROTHAMil SJJESSIONENSISr

; ACCURANTEJ^. .MIfcip>'--
BIBlilOTHECflS *liESi 'ONIVEBSK,
'" ~. •:.-"/-5_-/'->5sivjE-:.:...'; _Lr--.,..
\CCRSUUMCOMPLETOHCM IN SINGULOSSC1ENTI_B ECCLESIASTIC_ERMIOS'EDITORE.

TOMUS UNIGUS,

tTENIT7 J?RANCISGALUCIS.

. 1.EXCUDEBATUR ET VENIT APUD Ji-P. MIGNE EDITOREM,


SS.VIADIGTAV&MBOlSEiVWm PORTAMLUTETI-EPARISIORUMmGOIFjEiVFMNOMINATAM,,
'
'- - " . '.
. SEU PETIT-TtfONTROUGE., -
:- ' --* ' . " '
'"°-'_ r,"" 1852 '.
- r ..-,EI.ENGHU-S, -

AUCTORUM ET OPER.UM QUI IN HOC TOMO CXIX €ONTIMEWtC5l,

-1, '.'=-:•,. ;.f-.:- ^vFLOl^


- " •
:;..Liber.tie Jlefctio-iilitfs episcoporu-ii... .;."'..'• J _Co.. ;Il
' -.".- •
."..- .De Expositione missae. V "-.",** -1" ---. , . - .- _g,- :
!>;•'-. 10puscuJa;adv^rsus;Ama3^anumi •": '•_<„" ....,-- -.V :. *:,V '-" 71 ;-;;
^ -; Marty-r-oiogium.-" --.1-, '-' Vi:"." •> -,;-'- Vi"~"^"~ -'-'- ;v95 ;- -
' _ - X-
,..; Sermo.aepraeSestinatione. ."- ," ,.;% }...-':• Ibid.
- -f.Liber.,adyersu.?:JoiBA'eai-Sco"tinn.''.:''"'""'---";--'•- ---'*".--- - • --/ 101' .-'V
- "-
.- . :.'rjCarmma.Taria..-, ;-.;;- ,.J.:.-..>-_-- ,v!i---.i, -;--_ .. -1249 ., f.
,..-. \Exp.ositioipEpistolas-B'. Pauli.'; r - '-">;-._-. ;';'"'/'- " ' -%rg --__',V
- '-'"' ' >
_;\;;-Appen4i?r.'--V"."V 'K.iv_-'V--.^ .'" '"V"'- '--';_"_.., . " M&'-~-
-_.:--. -Capitula eXiege et canone-collecta..- . ...-_;- V; ."-'-_;:"<-.; -;- ~ibid.~;-i>.X
.".:VEpistola adimperatricem;Judit_i..'.: :.. ---_",-' :; . V- -_:"';. "423. ..-;
;" -B..SE_RVATU^LU^US ABBAS. "-'
•'"" V -' "
V:- "JEpistplee. 'V .V'VV [- ;_ . .,-_" ...---.! _- V-"."'-""'-"""""'"'' 431 -•. •-.
"-' V ; X\~ --",. '"
-' . . ^anones 6oncilii;y*rnensis.-; V". ;r % 611
-i.-.-Vtibe^etrihu^Quffistibnibus:^. \VV'_ '"V';."V_V-. -"' 619... V
V- . Cbllecjtaneum de tribus .QuBBStiombus/; . ; |- ,-- . 6S7
"Vita sancti Maxfmini.episcbpiTfeTirensis. .«"j'- r-. , ..665
Vita sancti'Wigberti.abbatis JMtzlariensis. .V. ; ;. . "r . '"-679.. ',.-.
:' V ; V.693.' "\._; -
Hbpailiae du8_;in;sp.lemMtate ss3_Qcti"iWi_berti. .'
•Hymnldub.dp-solemnitate.-ejusdem \:_<V,:. .:--:".- -' ";697:- -V:
""-,".- ;"- ;;;_'VVROJHJtPHUS MTKRICENSIS EPISCOPUS;; / / ,, >
" '"
-.;V .:- :<'X^X-y^..:;<':/:, X. :">;-•.,.'- ->_ .-./--". ;[7()3
" /CapitUlaV
, - WALTERIUS AURELIANENSIS EPISCOPUS. -' :r
" "- - -
X'-.--Capitula^ V V '/:'-.-,r \:-'-, X-: \' ' ,--' l'""' '-^ 23»
V >£0XH_VJ)1JS II SUESSIONENSIS-EPISCOPUS. i
' '' ' "
VV Libe.llus.prbclamati6nis. - ",- ; 7"47
;.
V . ; ;V-~.y WCOLAUSi"l PJ3NTIFEX ROMANUS.
'-" 'VElpistolse^l.decreta.tjVVJVV j.\. i.-o V :| '-' - 769

Ex iypis MGNE, auPeTit-Mohtrouge.


AKN0DOSIINIDCCCLX.

NOTITIA. HISTORICA;

(ApiidGalland.,BiblioiliecaveteriimPatrum, tom. XIII.)

Wandfilberlus (a) Florum uostrum Magislri no- A doctrina. su_ede pr_escienlia et prredeslinatione. Quo
. inine insignitum, subdiacomim Lugdunens;s Eccle- in opere non quidem scripta Erigen_e depravavit, ut
si_e appellavit, dum ail: Ope et subsidio prcecipue vult Mallh_eusWestmonasteriensis (g), sed aliquando
tisus sum sancii _. iiominatissimiFlori, Lugduneusis adversarii sensum non satis videiur asseeutus, ut
Ecclesire subdiaconi, qui ul noslro tempore revera Lene Usserius (7.)inlerprelalur.iVisum est.nobis ex
singulari studio et assiduiiate in Scriplurce scientia illo aflerre dunlaxat libellum d-eElectionibus episco-
pollere, ita libforum aulhenticorum non mediocri porum, quem in Agobardo suo , vulgavit Baluzius
copia et-veritale tognoscilur abundare. Hinc facile V. C, pag. 254, nec tanien a bibHographis vulgo
factum ut magistri nomen iili adl.Eereret. Subinde commemoraium videmus. Fragmenlum ejusediderat
et diaconus audjl. Triibemius moiiachum scribit Massonns, et ex illo Baronius, quod etiam, paulo
S. Trudonis Leodlensis dicecesls, jurene aii injuria, tamen diveisuni, reprsesentat Petrus deMarca in
ut contendit Oudinus (b), ninil Interest. Augustinum Concordia sua {.). Fatetur Cavaeusignorare se quanr
inaxime Iiabebat in aelietis. Yaria scripsit quorum diu post scriptum in.Erigenam superfuerit auclor
catalogum liabes apud FaMeium (c) et Caveum (d). nosler : at cum Mallhajus Westmonas.erierisis, su-
Adversus Joannem Scotum scripsit an. 852, no- perius laudalus, de eo mentionem faciat ad an. 885,
niine.Ecclesice suse Lugdunensis, ad id eleclus, ut sub co anno iilum aiiferre nequaquam iacommodum
Mauguino yidetur (e), quod in sermone quodam, ab exislimavimus.
Hincmaro memoralo (/) insigne specimen ediderat
ia) Pr_ef. ad suum Martyrol.
" ns (f) De Pradest. cat). 6.
Tom. I, pag. 1806.
('_>) \g) Ad an. 883.
(c) Bibl. med. tom. II, p.- 63, edil. Patav. • ' (/.) Histor. Gotlescli., cap. 9.
(d) Ad an. 857. . . (i) Lib. VHI,cap. li, num. 2 et 3.
, (e) Dissert. Hist., cap. 10, pag. 156. >

NOTITIA BIBLIOGRAPHICA.
(Fabrie.,Blbl.med. ei inf. Lat.)

DrepnniusFlorus, non diversus, ul videtur, a ifla- G 3. Prceper Poemaiia. novem, in Georgii Fabricii
gislro Floro, diacono Lugdimensi, de cujus scriptis Poetis Chrislianis et in.Bibl.olhecis Patrum saepius
Caveus ad annum 837. Ejus observalis pauca hsec edita, et separatim in lucem data ab Andrea Rivino
liabeo, quaraddam (b), Lipsise 1655, 8, et cumnolis,etiIla_.oc.«aJ.a sex,
1. Praeler Commentariumin Pauli Epistolas ex qusevulgavit Mabillonius tom. I Analect., pag. 588
Augustino, et sub Bedai vulgatum nomine, scripsit et seq. (editionis nova. pag. 412) de quibus singulis di-
alium similem Fldrus in easdem Pauli Epistolas ex Iigenter Polycarpus Leyserus in Historia poetarum
Cypriano,Hilario, et aliis Patr.l.us,.maniiscriptum iu medn a_vi pag. 2Mdederunt
seq., alia adhucnuper ex ms.-
Carlhusi_eMajorisbibliolheca, deqiio Baluzius in epi- Bigotiano legenda laudati viri Marlene et
stola ad Tourneminium (a). Durandus tomo V. Anecdotorum, quaesunt carmine
2.0pusculumdeAci_oj.eJf!ssa.«t..,colleelumexver- hexametro : In Evangelium Mattltcei, pag. 595-
bisSS.Patrum Cypriani, Amnrosii, Aiiguslini,Hiero- Gesta Chnsli Domini, pag. 601; In EvangeliumJoan-
nymi, Gregorii, Fulgentii, Severiani, Vigilii, lsidori, i.is,pag. 603; Oralio ad Chrisium,cum commemo-
Beda;,Avi.i,eiexan.iquisn.ysteriorum libris ex Petri ratione anliquorum (c) miraculorum Chrisii, Dei
FrancisciChiflelii editione recusum in BibliolhecaPa- noslri, pag. 608; Epigramnia libri homiliarum totius
trum Lugdunensilom.XY.p. 62, sed nuper ex codice anni ex diversorumPalrum iractalibus ordinali, paff.
reginoeSueci-eChrlstinxIongeiniegriusetemendalius 612; Epislola teriia (d) ad Modoinum, Auguslodu-
vulgalum est pag. B79lomi noni MonumentorumEd- nenseni episcopum, pag. 616, qua; incipil
mundiMarteueet Ursini Durandi,Parisiis, 1753, folio. Salye, sancteparens, Chrislivenerandesacerdos
(o)- Journal des Savanls ah. 1716, pag. '254', (d) Prima apud Georgium Fabricium et alios in-
seq. cipit: _t
(b) Subjunctis nonnullis carminibus Theodulfi et Salve,Pater, profluashilari de pectoregrales. .
Jonae Aurelianensium episeopor-um, Modoini- epi- Secunda apud Mabillonium:
scopi Augustodunensis, et Laidradi atque Agobardi viro libi mitlosalutem.' -
Lugdunensium. - .-_---- Egregio, Modoine,
-De hoc Modoino Sammarlhani. tom. II Gallis.
(c) In Yeteris Testamenti libris descrintorum. Christiana., pag. 56.
PATROL. CXIX,,
FLORl DLVCONILUGDUNENSIS
Augustimontis(a) paslorin arce potens.,. A-Iucubrationes , ab eodem Manguino edilse. ViJe
eiiam quse conlra sentenliam Floro nosiro scriplnm
Tilulus ... apside memoriceS. Jusli, pag. 618. illud tribuenlem disseruit Menelrierius in Memoriis
4. Opusculum adversns Amalarium Lugdunensem litterariis Trevoltinis anni 1705, pag.544 seqq.
chorepiscopum, de Corpore Chrisli tnparlito, in "6. Alterius etiam velustioris Flori, monachi S.
lomo nono monumenlorum Martenii et Durandi, Trudonis, ordinis-Benedielirii, dioeeesis Leodicen-
pag. G4i. De iilo Amalarii errore dixi supra lomo I. sis, circa annum 760, clari sunt Additamenla ad
Fl rus hoc opusculumpermodum epibtolaescripsit: Martyrologium Bedcecum illo vulgata ab Henschenio
Dominis beatissimis, reverentissimis, et piissimis pa- THIActis saniilorum ante lomum securidum Martii, et
sioribus gregis Chrisli, rectoribus Ecclesice Dei, prce- novissime cum Beda. Historia eeclesiastica gentis
dicatoribus ac propugnaloribus .caiholiccefidei. Dno- Anglorum ex recensione Joannis Smith, Cantaliri-
GOi.1 sacri consiliimagistro et pontificictarissimo,-HzTi ' giae, 1722, fol. Adde Carolum Cointe tomo IV Anna-
Trevirorum antistili, ALDBICO reveremissimo Ceno- lium Francorum, pag. 470 seq. * Adjecit etiam ele-
manorum episcopo, RAJBBAI. abbati venerabili et ex giacos quosdarii versus in calcc cujusdam veteris
provincia Lugdunensiprima, ALBERICO Lingonum et commentarii in Psalmos, qui in codice mille an-
Foiu.. Cabilonensi reverenlissimisepiscopis, Ecclesice norum manuscripto in bibliolheca Mediolanensi
catholicai indignus filius el pietaiis ac palernilalis Ambrosiana servatur. Carmen hoc edens Muratorius
vestrai exiguus servulus FLORUS.Subjicitur deinde, Antiquit. tom. III, pag. 856, in ea est opinione,
pag. 649, Opusculum de eadem causa in concilio ejus auctorem ipsum esse Lugdunensem diaconum,
episcoporumapud Garisiacum palalium acta; el pag. r>sa?,culisui lumen; aeque lamen judicat commen-
i 66 : Epistola Flori ad Theodonis Villce concilium tariorum illorum auctorem a S. Hieronymo, cujus
adversus libros Amalarii. . nomen ibidem praefert, longe esse diversum. Porro
• 5. Contra Joannis Scoli erroneas
dcfmiliones. in eo carmine ad Eloardum abbatem directo Florus
Scripsit nomine Ecclesia. Lugdunensis ; in Gilberti recensuisse se commenlarium illum narrat. Eamdem
Manguini Yindiciis gralise et prsedestinationis ex commentalionem ex Elonensi codice sibi notam
sseeuli noni scriptoribus, lom. I, pag. 585, 758, eidem Floro Usserius in Histor. Goltesch. elCaveus
Parisiis, 1650,4, ettom.XYBibliothecaePatrum.edit. ascribunt, sed ex carmine a Muratorio relato nul-
Lugdun., pag. 611. Yidendum fueritne alius a no- Ium aliud ab eo munus pr_estitum discimus quam
slfo Florus Prudenlius Calindo, episcopus Tricas- correcloris. Cseterum 1 et ipse Florus Hieronymo
sinus, cnjus et alite exslant adversus eumdem Scotum vindicare opus illud visus est.

(a) Dunum Celtae monlcm vel clivum, ut Grajci ^ovvovet 6Tv«appellant. Yide Cangium.

LIBER Dl EIECTIOMB.S EPISC9P9MM,

COLLECTUS EX SENTENTIIS .PATRUM.


(ApudGa.la.-d.,ubiiinpra.)

I. Manilestum est omnibus qui in Ecclesia Dei sa- C ipsa in leslimonium sanclse et legitimse ordinationis
cerdolale"officium administrant, quse sunt illa quse ejus prosecutus esl dicens (epist. 111): « Factus est
in ordinatione episcopali, et sacrorum canonum Cornelius episcopus de Dei et Christi ejus judicio,
auctoritas, etconsueludo ecclesiastica, juxta dispo- de clericorum omnium testimonio, de plebeio suf-
sitionem divina. legis el traditionem aposlolicam fragio, de sacerdotum auliquorum el bonorum vi-
rorum consensu; cum nemo episcopus inibi factus
jubeat observari. Yidelicet ut pastore defunclo, et
sede vacante, unus de clero Ecclesiaj, quem com- esset, cum gradus cathedrse saeerdotalis vacaret.
munis el concors ejusdem cleri et tolius plcbis con- Quo occupato[ et omnium nostrorum consensione
sensus elegerit, et publico decreto celebriter ac so- firmalo, quisquam jam episcopus fieri voluerit,
lemniler designaverit, legitimo episcoporum numero omnimodisnecesse csl ut ecdesiasticam iion habeat
consecralus, locum decedenlis anlistitis rite valeat ordinalionem, qni Ecclesiienon lenel per consensum
obtinere; nec dubitetur divinojudicio etdisposilione unilalem. Post primum secundus esse non potesl.
flrmalum, quod ab Ecclesia Dei tam sancto ordine et Quisquis enim post unum, qui per eleelionem con-
legilima observalione fuerit celebratum. secratus est, esse. voluerit, jam non secundus illc,
II. Htec sunt qu_e et in Conciliis Patrum; et in sed nullus est. 11
decrelis aposlolicse sedis ponlificum slaluta repe- D III. 3uxta hsec verba beali Cypriam, ordinatos
rlunlur, et abEcclesia.Chrisli e_ initio comprobata fuisseconstal, el legitime prsefuisse universo populo
Dei antisliles, absque
reperiuntur, et comprobanlur/ Unde et beatus mar- deinceps onines Ecclesiarum a temporibus
tyr Cyprianus de sancto Cornelio urbis Romse pon- ullo consultu mundanse poteslalis,
annos fere quadragintos.
tiiice, cum episcopalum ejus atlversus quosdam su- apostolorum, elpostea per
esse cceperunt,
perbos el invidos calumniaiores defenderet, hasc Ex quo aulemChristianis principes
13 DE ELECTIONIBUS/EPISOOPORUM. «
eamdeni episcoporum ordinationibus ecclesiasticam A invilali fuerant, consecratus, nemo principum hujus.
libertatera ex parte maxima permansisse, manifesla soeculi fuerit interrogatus. In Ecclesia'quoque Lug-
ratio 'declarat. Neque enim fieri potuit, cum unus dunensi sic religiosaolim et venerabilis consuetudo
imperator orbis terrse monarchiam obtineret, ut ex fuit, sicut anliqua narral historia: scilicet ut,' defun-
omnibus Ialissimis mt.ridi parlibus, Asise videlicet, ctb ponliflce, omnis.in unum conveniret Ecclesia, et
Europse et Africse, omnes qui ordinandi erant epi- triduano jejunio communi voto ac supplicatione ce-
scopi ad ejus cognitionem deducerentur. Sed fuit lebrato, quemcunque eis Dominus per revelatidnem
semper intsgra et rala ordinatiq, quam sancla Ec- sive ex eorum clero seu aliunde oslenderet, ipsum
clesia juxta traditionera apostolicam et religiosse sine dubio antistitem corislituerent. Quod de beato
observationis formam oelebravit. , Euclierio prsefa._eurbis episcopo,.et doctore egregio,
1Y. Quod vero in quibusdam regnis postea con- sanctissimse Yilse ejus liber manifeste testatur im-
suetudo obtinuit, ut 'consultu priricipis ordinatio pletum. Qui cum.esset ex nobilissimo senatorum ge-
fleret episcopalis, valet utique ad cumulum fraler- hereoriundus, ethuic sseculoabrenunlians, omnique
nitalis, propler pacem et eoncordiam mundanse po- faeultate sua in pauperes ob amorem Christi dislri-
lestatis; non tamen ad complendam veritatem vel bataj partibus Provincise in quod&mspecu retrusus,
auctoritalem sacrae ordinationis, quse nequaquam " atque ibi soli Deo jejunus, et orationibiis vacans
regio potenlalu-, sed solo Dei nulu, et Ecclesise fi- latitaret, lali revelatione ostensus, atque inventus in
delium consensu, cuique conferri potest. Quoniam pontiflcali regimine loeatus est. Ex quo certissime:
episcopatus non estmunus bumanum, sedsancti Spi- constat quod orani illo lempore quo tantam bonita-
ritus donum, sicut ostendit apostolus, ubi ad epv- tem sive graliam omnipotens Deus in illa voluit Ec-
scctpos loquilur, dicens {Act. xx, 28) : Altendite clesia demonstrare, valebat ac sufficiebat ad corise-
vobis el universo gregi; m q .«- vos Spiritus san- crationem rectorum sola ejus gratia et fides Eccle-
vlus posuil episeoposregere Ecclesiam Dei, quam ac- sise devota
quisivit -sanguinesuo. Undeel in Episloia ad Hebrseos YI. Sed et in Romana Ecclesia usque in prasen-
{cap. Y, 4-6) ait: Nec quisquam sibi sumit lionorem, tem diera cernimus absque interrogatione principis,
qui vocalur a Deo, sicui Aaron. Sic et Chrislus solb dispositionisjudicio, et fidelium suffragio, legi-
«'<__.
non semetipsumgiorificavit ut ppntifexfieret, sed qui lime J-ontifices consecrari: qui etiam omnium re-
loculus est ad eum, Filius meus es lu, ego liodie genui
gionum el civilatum quse illi subjeclse sunt, juxta
te. Et iterum : Tu es sacerdos in ceternumsecundunl
antiquum n.oreiu, eadem libertale ordinant atque
urdinem Mekhisedech. In quibus Apostoli verbis „ constituunl sacerdotes; nec adeo quisquam absurdus
evidenlissime demonslratur, ad koc munus adipi- est, ul putel minorem illie sanctificalionis divinse
scendum. atque sumendtim suflicere unicuique esse gratiam, eo quod nulla mundanae poteslatis
graliam Dei, cooperante fide et devolione gralise cohiitelur aucloriias.
cjus, absque his autem humand arbitrio nemini YIL Qiiseornnia non ideo dicimus quasi polesta-
posse concedi. Dnde graviter quilibct princeps' tein principum in aliquo minuendam pulemus, vel
delinquit, si hoe suo beneficio largiri posse existi- conlra religiosum morera regni aliquid sentienduin
mat, quod sola divina gralia dispensat; cum mini- persuadeamus; sed ut clarissime demonslretur,
sterium suse potestatis in bujusmodi negotium per- in re hujusmodi divinam graliani suflicere, huma-
agefido adjungere debeat, non pr_eferre.' nam veropolentiam, nisi illi consonet, nihii valere.
V. Denique ut islius rei nonnulla proreranlur Quapropter in sacris canonibus Patrum, ubi pluri--
exempla, puto quod de ordinatione beati Martini, inte causse commemoranlur sine quibus episcopalis
quando ex mqnaslerio sub alia oceasione educlus, ordinalioirritahabenda est, debac.renibil invenitur
et a popnlo comprehensus^ atque ad Ecclesiam pcr- inserlum.
ductas est, et continuo ab episcopis; qui ad ho.c
FLORI DIACONILUGDUNENSIS

• OPUSCULUM
j i.

DE. MISS^
EXPOSITipNE *
Ex ms. bibliotkecce Regince Suecice auctius ct emendatius.
(Mar.en., ampl.Collect.,tom.IX.)

OBSERVATIO PR_4EVfA.. A lerse nominum quse-forinsecus prsenolantur oslen»


dunt; sedet exanliquis mysteriorum libris qusedam
Qubd hactenus in Bibliolheca Patrum legebalur
abbreviatum roagislri Flori opusculurii in canonem verba necessario sumpta sunt. Quod autem eadeni
niissae, proiiit nunc primum inlegrum ac numeris nomina in ipsa opusculi ,serie- ubique inserta non
omnibus absolulum ex veluslissimo codice reginse sunt, illa necessitas fecit, ne frequens eorum inler-
Suecite, soeculox saltein exarato, ac proinde ad au- positio fierel absurda_et incommoda ipsius dictioi.is
ctoris setalcm proxime accedenle, ex quo Romce et sensuum
exislens Mabillonius' illnd describi curavit. Nam interruplio. In qua lamen exppsiliuncula
cum illud cum edilo diligenler conlulissel, ne par- non tam verba, qu_esatis simplicia sunt, sed polius
lem quitiem quartam Florianse expositionis in Pa- ipsius myslerii ratio et actio imponltur et commen-
trnnv Bibliollieca ebnlineri animadverlit, ac proinde datur, videlicet
non immerifo exislimavit publica luce dignum, qua fide celebrandum,- quanta pie
Ldqucipsum optasse videtur clarte memori_e cardi- tate. sit anipleclendum. ;
nalis Bona, qui et ipse reginse Suecite eodicem exa- . 2. (ADG.in Psal. xxxni, n. 4.) Ih myslerio corpo
iiiinaveral. rjs et sanguinis Domini noslri Jesu Chrisli, quod
Floruil aulem Florus circa anmim 840, regnanlc universum muudnm pro salute
apud -Francos Carolo Calvo, fuilqne .Lugilunensis sanetaEcclesia.per
Ecclcsire diaconus, ut vulgo dicilur, sive subdiaco- ejusdem niundi joffert, maxinie nobis humilitas comT
nus, ul placet Wandalberio, qui ipsum, u.ii el' Wal- B mendatur. Unum h enim nobis fecit idem Domihiis
fridus Slrabo, ob prseclaram ertidilionem et iridefes- Jesus Christus per kumilitatem, quia per superbiam
sam legendi scribendique assiduitatem mirum in
modum prsedicai. Sic enim ille in prsefatione ad recesseramus a Deo : redire autem ad euni nisi per
suum Martyrologium . Ope, inqnit, el subsidio prce- humilitatem non poteramus, et quem nobis propo-
cipue vsus sum sancli ac nominatissimi viri,'Flori; neremus ad imitandum non liabebamus. Omnis enim
Lugdwiensis Ecclesice subdiaconi, cjui,ul nosirotem-
pore revera singulari sludio et assiduiiate in divince mortalilas hominum supeibia tumebat', etsi existe-
Scriplurle sciemia pollere,ila librornm aulhenticorum rel aliquis humilis vir in spiritu, sicut erant pro-
non mediocri copia et varielaie cognoscitur abun- * phetoe et patriarchse , dedignabatur genus huma-
dare. Ex hoc Wandalberli loco fefutata manet Joan- num imilari bumiles homines. Ne ergo
iiis Trilhemii opinio, asserenlis Florum fuisse Tru- dedignaretur
doniensis monasterii monachum, nisi forle sub vitse homo imilari hominem humiiem, Deus factus. est
finem monasticre professioni nomcn dederit.j Cum humilis, ut vel sie superbia generis humani non de-
iiutem in sanclorum Palruin leclidne, quorum'egre- dignarelur sequi vesligiaDei. Eranl aulem, ut legi-
giam librorum copiam habebal, esset versalissimns,
hoc opus aliaque ab eo edila ex eorum pr_eserlim mus, sacriiida antea Jud_eorum secundum Aaron in
dieiis et senteniiis composuil, quorum perssepe in- viclimis pecorum, et hoc in myslerio nondum erat
tegraverba uno tenore proscquitur, nonminquam sacrifleium corporis et sanguinis Domini, quod nune
mentem solum exprimil. Exposilioni missse;aliud C diffusum esl loto orbe terrarum.
ejtisdem Flori opusculum subjicere libet adversus Propdnamus nobis"
Amalarium, quodex duobus an.tiqiiissimis mss., uno ergo anle oculos duo sacriflcia, et illud secundum
Pelleriano, aliero Achillis llarlsei, ante annos 800 ordinem Aaron, et lioc secundum ordinem Melchi-
exaratis, olim descripsit Mabillonius. sedech. Scriptum est enim : Juravit Dominus, et non
1. Incipit opusculum de aeiione a missarum colle- pcenitebiteum, tu es sacerdos secundum ordinem Mel-
ctum quam maxime, el in ordinem idigeslum ex ver- chisedech (Psal. cix, 4). Hoe aulem manifesle dici-
bis sanctorum Patrum Cypriani, Ambrosii,"iugtistini, iur de Domino noslro Jesu Chris.to. Quis ergo erat
Hieronymi, Gregorii, Fulgentii, Severiani, Yigilii, Melchisedech ? utique, sicut legimus, rex Salem,-
Isidori, Bedce,Avili, sicut suis lbcis per singula 'it- Salem civitas fuit antea illa, quse postea, sicut docii
a Per actionem missarum intelligunt auctores li- cap. 12 : Oralionem quam cunonem sive aciionem
turgici canonem missue. Aclio diciiur ipsecanon. in- propler regularem sacramentorum confeclioiiem,Ro-
quil YValfridusStrabo lib de Rebiis eccles., c. 22, mano more aptlellamus, quis composuerit averle non -
cjuia in eo sacramenta conficiunlur Dominicu. Canon legimus. h Apud Augusiinum legitur viam, et quidem, ut vi-
vero cadcm aclio nominalur, quia in ea est legilima
elregularis sacramenlomm confeclio. Et Micrologus delur, melius.
' '18
il _ DE EXPOSITIQNE MISS/E.
Jerusalem dicta esl. antequam \ in cruce, ut diceret: Dirigahr oralio mea sicut in<>
-prodiderunt, Eigo
ibi regnarenl Juda_i,ibi eral ille sacerdos Melchise- censum in conspectu luo, elevatio manuum mecmmx
novi-
decb, .qui scribitur in Genesi sacerdos Dei excelsi. sacrificium vespertinum (Psal. CXL,2),' sicut
Ipse occurrit Abrahse, qiiando liberavit Lotb dema- mus, qiiia- Dominus circa vesperam pependit in
- faibus perseqi_enlium, et proslravit eos a quibus ille cruce, elimpietates nostrse propi.ialse sunt; alio-
feriebatur, e.t.liberavit fratrem. Post liberalionem quin absorbuerant nos. Merito illi caniavimus in
fralris occurrit ei Melchisedech. Tanlus eral Mel- psalmo": Et impieiales nostras lu propiliabis (PsaU
chisedecb a quo benediceretur Abraham. Protulit •LXIV,4). Tu sacerdos, lu victima, tu oblator, tu
panem et vinnm' el benedixit Abraham, et deditei oblalio. 'Ipse 1sacerdos est, qui.nunc ingressns eSl.
' decimas Abraham. Yide
quid prdtulit et quem b'e- interiora veli: Solus ibi ex his' qui carnem geslave-
nedixit, et dictum est postea : Tu es sacerilos in runt interpellal pro nobis. In cujus rei flgura in illo
{eiernumsecundwn ordinem Melcliiscdech.DswiAhoc primo popiilo, etin illo primo teniplo, unus sacer-
in spirilu dixit longe post Abraham. Temporibus dos iiilrabat in Sancla sanctorum (Heb. ix, 7), po-
autem Abraha. fuit Melchisedech. De quo ergo alio pulus bmnis foris stabat, et ille qui solus ingredie-
dicit: Tu es sacerdos in celernunisecundum ordinem batur interibra' veli, oflerebal sacriflcium pro pcP'
- Melchisedech, nisi' de illo cujus novimus sacrifi- B pulo foris stahte. Quid enim agereturin illo populo
' - -
eium'?_- Judtei-nescierunt;'-sed modosciunl; de illis quippe
o. Sublatura est-ehim sacrifieium Aaron,et coepit i dieturn est: Quandiu legiiur Moyses, velamen supra
esse sacriftcium secundum ordinem Melchisedeeh. cor eoruiii positum est; ibi vetamen figura est; sed
"Deminus ilaque noster Jesus Christus in corpore et tolletur figura, et apparebit veritas (II Cor. m, 15).
sanguine suo voluit esse salulem nostram. Unde Sed'quando tolletur velameh? audi Aposloluni:
aulem Vommendavit corpus-el sanguinem suum? Cum autem transiens ad Dominum auferelnr velamen
"De humilitate sua. Nisrenim esset humilis, nec (Ibid., vers. 16).- Propitialis ergo- peccalis nostris
inauduearelur, nec biberelur. Respice altitudinem et impietatibus per illiid sacriflcium vesperlinum,
-ipsius: In principio erat Nerbum-, el Verbum erat transimus ad Dominum, et auferetur velamen Pro-
npudDeum, el-Deus emtYerbum (Joan. i, '): Ecee . pterea etDomino cruciflxo velum templi scissum
- .cibus sempiternus; sed manducant angeli, mandu- esl. Ilaque nec carnem prseputiir circumcidimus
canl sempiternse virtutes, manducant ccelesles spi- juxta-ritum Mosaicce legis, nec abslinemus-carni-
rilus, et manducanl el saginahtur, et integrum ma- bus, quas eadem Iex dicit immundas, nec- sabbaia
nel quod ebs satial et Itetiiicat.' Quid aulem bomo et- neon.ei.ias etdies feslos eorum carnaliler ob-
"
posset ad illum cibiim? Unde cor tam idoneum illi C scrvamus, nec victimas pecorum- sacriflcamus Deo,
cibo? Opoflebalergo, ut mensa illa lacleseeret, et nec pascha in ove et azymis simililer celebramus,
ad parvulos •perveniret. Unde autem fit libi Iae? ct si quaalia fuerunt vetera.sacramenla, quse omnia
unde-aulem cibus "in Iac converlilur, nisi per-car- " umbras futurorum appellat Aposlolus, quia ea-si-
nem trajicialur? ,Nam materlioe facit; quod man- gnificabant suoUcnipore revelantla quse nos revelala
•'ducat mater, hoc manducat infans ; sed quja minus percipimus, ut remota umbra nuda-eorum hice
idoneus est infans qui pane vescatur, ipsumpanem frueremur. Nam et exuendo v.eterem l.ominem cir-
mater incarnat, el ulililale a-mamillseel lactis succo ciimcidimiir in"' exspoliatione Corporis''carnis , el
-de ipso pane-pascil infanlem. Quomodoer-gode ipso quos cibos iili 'vetaiil inpecoribus, nos vitamus in
pane pavit nos sapienlia Dei? Quia Verbumcaro fa- - moribuSj et exhibemus corpora noslra hostiam vi-
ctumest, et habilavit in nobis (Joan. !, 14)-. Yide vam, sanetam, Deo placenlem, cui et animas-no^
ergo humilitatem, quia panem angelorum manducat stras in desideriis suis pro sanguine intelligenter
homo. Et scriplum est; Panem cwlidedit eis-,panem effundimus, el Ghristi velut Agni immaciilaii-san-
angelorum manducavit. homo (Psal.- LXXVII, 24), id guineab omni iniquilale mundamur, qui propter
est Yerbum illud-quopasciintur angeli sempiternum, - similitudinem carnis peccati eliam caprino pecore in
v quod est. sequale Patri, manducavit homo, quia cum veteribus sacrificiis figuratur, nec eum negat in
in forma-Deiessel, non rapinam arbilralus esl essese crucis carnibus taurum, qui in.illo cognoscit maxi-
cegualem Deo (Phil. n, 6). Saginantur illoangeii; mam victimam. In illo requiem cum invenimus,
sed semeiipsum exinanivit, ut manducaret pancm vere sabbatizamus, et lunse novse observatio-vitte
angelorum homq, formam servi accipiens iiisimililu- novsecst sanctificatio, etpaschanostrumest Chri-
dine hominum faclus, el habitu invenlus ul homo. slus, el azymus nosler sinceritas verilatis-, fermen-
Humiiiavit.se, faclus obediens usque admortem, morr lum non habens vetuslalis; el qusecunque alia illis
tem auiemxmcis, ul jam de cruce eommendarelur • veteribas adumbrata sunt signis, in islo habent fi-
- nohl&caro et sanguis Domini novum sacrificium.
nem; cujus regni non erit flnis. Inillo quippe omi.ia
- 4. '
(AUG-.-HPsal; LXIV,1.) Ipse ergo a Domino oportebat impleri, qui veriit legem et prbphelas non
Deo missus sacerdos.noster, assumpsit a nobis quid solyere, sed implere. Proinde illa velera signa-re-
offerret-Deo. Illas sanctas primitias carnis ex ulero rum non eyacuavitarguendo, sed.implehdo mulavi.,
Yirginisholocaustum obtulit Deo : extendil manus ut alia essent quse minliaKnL^eiiisse-jam-Christitni,
a Apud Auguslinum et per Immililalein 'mamiila: et laclh succumt ctc. -'-."•
19 FLORl DIACONlLUGDUNENSIS 20
quam fuerant illa qute prsenunliabant esse ventu- A nitentia qusevis ab illo institutse rei cujusque mu-
Tum. Quoniam ergo sicut scriplum esl in Canlico lalio, quse credebatur esse mansura, proinde, cum
canticorum, aspiravit dies(Cant. 11,17), removean- dicit t)pn pcenitebileum: Tu es sacerdos in ceternmn
tur umbrse ; spiritualis signifiealio jam lucescal, secundumordhiem Melchisedech, satis ostenditeum
carnalis celebratio jam quiescat, audiamus Dominum , poaniluisse, bqe est eum mulare voluisse sacerdo'.
vetera Judseorum-sacrificia repudianlem, el novum lium, quod conslituerat secundum ordinem Aaron,
Christi sacrificium aperlissime promiilen.em per sicul de utroqne videmus implelum. Nam et Aaron
Malachiijm,proplietam dicenlem : Non esl mihi vo- sacerdolium jam nullum esl in aliquo templo, et
lunlas in vobis, dicit Domtnus, et pnmus iwn,sttsci,- "Chrisli sacerdplium _3iernum perseverat in.coelo.
piam de manu veslra. Ab orlu enim solis usque ud Hunc sacerdotem et hoc sacerdotium magnifice
occasum magnum est nomen meum in genlibus, et iti commendal apostoljis, cum graliam Evangelii a re-
omni loco sacrificalur, et offerlur nomini meo oblalio galibus caeremoniisdislinguens, seribit ad Hebrseos:
munda, quia nomen meum magnum est in gentibus, Et alii quidem plures facti sunl sacerdotes,- eo quod
dicit Dominus exerciluum (Malach. i, 40). Cerle hic morte prohiberenlur permanere; hic aulem eo quod
uegare non possunl Judsei, Don solum non accipere maneal in celernum, sempilemumhabel sacerdolium:
saciificium de manibus corum, sed nec se illi offerre B unde et salvare\in perpeluumpolest, accedens per se-
manibus suis. Locus enini unus est lege Domini melipsumad Deum, semper vivens ad interpeUandum
conslilutus, ubi manibus eorum sacrificia jussit of- pro eis. Talis decebal ut nobis essel pontifex, sanctus,
ferre, prseler quem locura omnino prohibuil. Hunc innocens, impollulus, segregatus a peccaioribus, ei
ergo locum quem pro suis meritis amiserunl, eliam excelsior cozlis factus, qui non liaberel quolidie he-
sacrificium quod ibi tanlum licebat offerri in locis cessitatem, quemadmodum sacerdoles, prtmo pro suis
aliis offerre non'audent. Ecce omnhnodo implelum peccalis hostias \ojferre, deinde pro populi. Hoc enim
est, quod ait prophela, Et munus non suscipiam de fecil seniclseipsum offerendo (Hebr. vn,28). Et ite-
manibus vesiris. Neque hoc ita prsedictum et imple- rum : Talem, liabeinus pontificein, qui eonsedit ad
tum est, ut eos prophelica sententia respondere per-~ dextram majestatis in cwlis, sanclorum mmisler et.
mittal. Quia raanibus non pfferimus carnem, corde iabcrnaculiveriquod fecil Deusel homo(Rebr.xm,i).
et ore offerimus laudem, secundum illud in psalmo :• Sancti ergo palres nostri in Yeteri Testamento uni
lmmola Dei sacrifkium laudiseliavi (Psal. xux,14), Deo et Creatori omnium .victimas obtuleruni, quas
liinc enim contradicit eis qui dicit: Non est m.ihi sibi ipse ofierrilvoluLl,per earuinsimilitudinem pro-
volunlas mea in vobis.Deinde ne exisliment Judtei, miltens viclim-.ni veram, per quam nos sibi peeca-
quod illis nqn pfferenlibus,,ne.cillo accipienle de ma. ^ torum remissione, reeonciliavit in Christo Jesu Do.
nibus eorum Deo, sacrificium non offeratnr, quo mi.nonoslro, ul ei offerretur similitudo, promiltens
quidem ille ppn eget, qui bonorura noslrorum ,nul.- yerilaleni sacriftcii, cui eral offerenda iDsa reddita
lius indiget: lamen quia sine sacrificio non esl, quod veritas in passione corporis et sangmnis Chrisli.
. i:on illi, sed nobisutile^est, au.diaht ipsura Dominum Hujus sacrificii caro et sanguis ante adventuro
contestanteni., imo aperiant oculos et videant, Christi per victimas simililudine promittebatur, in
quia qb orlu solis usque ad occasum, non in uno, passione Chrisli per ipsam veritatem reddebatu.-,
sicut in illis fuerat conslilutum, sed in omni loco, post ascensum Chrisli per sacramentum memoria
offertur sacrificium Christianorum,neecuilibet Deo, celebralur. Proinde prima sacramenla, qute obser-
sed ei qui isla prsedixit DeoIsraeL Unde alibi dicil vanlur el celebranlur ex lege, pra.nuntiativa erant
Ecclesise.suse: _E.Redempior liius Deus Isrqel, Deus, Cbrisli venturi.quse cura suo. advenlu Christus im-
nniversce terrce vocabiiur (lsa. LIV, 5). Hoc sacrifl- plevissel, oblala1sunt; etideo oblala.quia impleta,
cium niundum offertur Deo Israel, non ah una genle non enim vemt solvere legem sed adimplere. Alia
Judseorum, de cujus manibus non se aceeplurum sunl inslitula virtute majora, uliliiaie meliora, aclu
prsedi.xit, sed ab omnibus gentibus, qute dicanl: facillora, numero. pauciora, lanquam 'ustitia fldei
Venite, ascendamusad montem Domini, nec in uno revelata, el in ljberlale vocalis (iliis Dei jugo servi-
loco sicut prteceptum erat in terrena Jerusalem; sed tutis ablato, quod duro el carni dediio populo con-
in omni loco usque in ipsam Jerusalein; nec secun-; gruebat, qualia isunl in Ecclesia baplismus Chrisli,
dum ordinem Aaron, sed secunduin ordinem Melchi- eucharislia Chrisli, signaculum « Christi. Hinc est
sedecb. Chrislo enim diclum esl, et de Christo lan- quod caulissimo,divisionis ordine Ecclesia Dei vivi,
tummodo anle prtediclum est: Juravit Dominns et qute est columi.a el firmamentum verilalis, tem-
non pcenitebiteum : TK.es sacerdos in ceternumse- pora venluri Chrisli venienlisque discernil, el omis-
cundum ordinem Melchisedech(Psal. cix, 4). Quid sis sacriflciis. qtiibus Christus passurus promitle-
est juravil Dominus, nis.i inconcussa veritale fir- batur, boc sacrificium offert, quo Christns jam
mavil? Et quid est non pceniiebil eum, nisi hoc sa- passus ostendilur, qui propterea verus est sacerdos,
cerdolium nulla alia raiione mulabil? neque enim quia semeiipsum veram pro nobis hosliam oblulit,
sicul hominem pcenilet Deum, sed Dei dicitur poe. sicul Apostolus lestatur dicens : Estote ergo imita-
aId-est cohfirmationis sacramenlum : unde et formam : 'Signacutum doni Spirtlus, sancli, et Ordo
apud Grcecos episcopus confirmans' banc^ a!hibei Gelasianus signum Christi in vilam cvtemam.Amen.
21 DE EXPOSITIONE MlSSJE; 22
iores Dei sicul ftiii charissimi, et ambulale in dile- A , raculum, quo in quinque millia liominum satiala
vlione, sicut et Cltrislusdilexit jws, et tradidil semet- sunt, narral eum fugisse in montem, declinando
ipsum pro nobisoblationem et hostiamDeom odorem scilicet a lurbis, quse tauli signi admiralioneper-
suavitalis (I Cor. xi, 1), ut in ipso sacerdple ac sa- molse, cupiebanl" rapcre et facere eum regem",et
crificio fieret remissio peccatorum,-id est per me- mox veniente nocte ambulanlem super mare venisse
diatorum Dei et homiiium, hominem Christum Je- Capharnaum, alque ibi jam die altera occurrentihus
sum, per quem facta peecatorum purgatipne re- sil.i lurbis et inter alia qutcrentibus et dicenlibus:>
epnciliamur Deo. Npn enim nisi peccatis bomines Quid faciemus ut operemur opera Dei ? respondissa
separantur aDeo, quorum inbac vita non fit noslra cis : Hoc esl opus Dei, ut credalis in eum quem misit
virtiite, sed divina miseratione purgalio per indul- ille. Cumque respondissent: Quod ergo lu signum
gentiam illius, non per noslram potenliam, quia et facis, ut videamus el credamus libi ? quid operaris ?
jpsa quanlulacunque, virlus qure dicitur noslra,i!lius Patres noslri manna manducaverunl in deserlo, sicut
est nobis bonitate concessa. scriptum est: Panem de ccelodedil cis manducare.
. 5. Proplerea ergo nobis per Mediatoreni prseslita Dixil eis Jesus : Amen, amen dico vobis, non Moyses
est gralia, utpolluti carne peccati, carnis peccati dedil vobispanem de ccelo,scd Paler meus dal. vobis
simililudine mundaremur, per hoe scilicet qood B panem de crnloverum. Panis enim Dei est, qui de-
eramus el non eramus. Eramus enim bomines, sed scmuiilde ccelo,eldat vitammundo.Et post paululum:
justi non eramus ; in illius aulera incarnatione, na- Ego.sum panis viice,qtii venit ad ntenon esuriet,el qui
tura humana eral, sed jusla, non peccatrix eral. creditin me non silielunquain. Etilerum: Amen,amen
Hsec-estuiediatio,' qua manus lapsis jacenlibusque dico vobis,qui credit in me habel vlam ceiernam. Ego
porrecla est. Hocest semen dispositum per angelos, suni panis vitce:patres vestrimanducuverunlmanna in
in quorum edictis el lux dabalur, quia et unus Deus desenoel moriuisuni. Hic est panis deccelodescendens,"
coli jubebatur, el hic mediator venturus proinilie- ut.siquis ex ipso manducaveril,non moriatur. Ego sum
balur. Usus sacramenli fide etiam justi. anliqui panis vivus qui de ccelodescendi: siquis manducaverit
mundari pie vivendo meruerunl, sicut beatus Petrus ex hoc pane, vivelin celenium.Et panis quem ego
apostolus ad quosdam qui in lege jusliflcari qutere- dabo, caro mea eslpro mundi viia. Et rursus posl
bant, manifeste teslalur, dicens : Quid lenlatis Do- aiiqua : Amen,amen dicp .vbbis, nisi manducaveriits
minum, imponerejugum super cervicesdiscipulorum, carnem-Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem,.non
quod nequenos, neque palres nosiri porlare potuimus; habebilisvhatn in vobis; qui manducal meam carnem,-
sed per fidem Domini Jesu credimus salvari, quem- et bibit meum sanguinem, habet vilam wternam, et
admodum el illi?.(Act. xv, 10.) Omnis ilaque ho- C ego resuscilaboeum in novissimodie. Caro enim mea
ininuni mulliludo, propler quos a dseinonumdomi- verecsl cibuset sanguis meusvere esl potus: qui man-
nalione liherandos Chrislus advcnit, in illo liabent ducat medmcarnein et bibit meum sanguinem, iii mo
misericordissimampurgalionem el mentis el.spMlus inanel el ego in illo. Sicul misit me vivcns Pater et
el corporis sui. Proplerea quippe lolum hominem ego vivo propler Patrem, et qui manducal me, el ipse
sinepeccalo illesuscepk, uttoium quo constat homo, vivel propter me. Post hoc subjunxit Evangelisla :
a. peccaiorum peste sanarel. Gralia quippe Dei Hcecdixil in synogogadocensin Gapltarnaum (Joan.
non poluit. graiius coinmendari, quam ul ipse unicus vi, 28,55, 47, 54, 59), quod totum, sicut ipse Evan-
Dei Filius in se incommulabililer manens, inducerel gelii secundum Joannem textus ostendit, manifcslo
hominem, et spem dileclioms suse donaret homi- anno inlegro anle. passionem Domini gestum est.
nibus h.omine mcdio, qna ad illum ab hominibus Nam sicutidem evangelisla scribit, quando .illudde
uniretur, qui _nm Iongeerat, immorlalis a morta- quinque panibus miraculum faclum csl, Proximum
libus, incommutabilis a commutabilibus, juslus ab erat pascha, dies feslns Judceorum (Ibid., vers.4);
impiis, beatus a miseris, et quia naluraliter indidit " nec lamen in ipso,*sedin pascha annisequenlis euni
nobis ut beaii immortalesque esse cupiamus, inanens aJ passionem venisse commcmoral. llinc est quod
bealus suscipiensque mortalem, ut nobis tribueret ^in illa ccena pasclrali, quando Dominus tradilusesr,
quod amnmus, perpeliendo docuil contemnere quod nihil de ipso corporis et sanguinis ejus mysterio
timemus. Hac Dei gratia qua in nos oslendit ma- idem bealus Joannes cominemoral; quia videlicetco-
gnam misericordiam suam , el in hac vita °per piosius boc et sublimius in prsecedentibus Evangelii
fidem regimur, et post hanc vitam -per ipsam spe- sui parlihus explicaveral, el, a reliquis iribus evan-
ciein , incommulabilis veritalis ad perfeclionem gelislis, quod ,in catlem coena in commemoralione
plenissimam perducimur. Domiuicte passionis ad salutem fldclium fuerat t:a-
fi.Hanc igilur graliam purgalionis etredemplionis dilum,diligenlernoyeralcommendalum.Verbaquippo
iiostne, quam nobis Dominusel Salvator in saera- Mal.hfci baccsunt: Ccenanlibus autem eis, accepit
niento sui cofporis et sanguinis commendavit, longe Jesus panem, et benedixil,el fregit, deditque discipulis
antequam paterelur in populis prsedicavit; .sed pri- suis et ait : Accipile et comedite : hoc est corpns
die quam paterelur, id esl ea nocle qua tradebatur, meum. El accipiens calicem gi-atiasegil, el dedit illis,
iii coenadiseipulis"suis tradidit. Nam bcalus Joannes' dicens : Dibite ex hoc omnes. Ilic est enhii sanguis
evangelisla •slaiiriiposl illud de quinque panibus mi- ttiens Novi Teslamenl'', qut pro miillis effiinaeuir ;n
25 FLORl DIACONILUGDUNENSIS 24
i'
remissionem peccalorum (Mallh.xs.yi, 26). Marcus A intraret, qnam ceteri cibi. Ideo enim per universum
vero sic ait : Et manducanlibus illis, accepii Jesus orbem mos iste servalur, neque enim quia post ci-
panem, et benedicensfregit, eldedit eis, el ail: Sumiie: bos deditDominus, propterea pransi aut ccenati fra-
Hoc est corpus meum. El accepto calice, gralias tres ad illud sacramenlum accipiendum convenire
agens dedit eis. Et biberunl exillo omnes, et ail illis : debebuiit, aut sicut faciebanl qnosApostolus arguit
Ilic est sdnguts meusNovi Testameuli, qui prohnullis el emendat, mensis suis isla miscere; ait enim:
effunditur (Marc. xiv, 22). Lucse vero bis verbis Convenientibusvobisin unum, jo.mnon esl Domini-
narratio explicatur : Et accepto calice gralias egil, cam ccenam manducare (I Cor. xi, 18), hanc ipsam
et dixit, Accipiteet dividileinter _os,Dico enim vobis acceptionem eucharisti_eDominicaracoenamvoeans.
quod non bibam de generalione vilis, donec regnum Unusquisque enim , inquit, suam cccnamprceoccupat
Dei veniat. El acceplopaue, gratias egil, el frcgit, el ad manducandum (Ibid., vers. 21); unde el indigne
dedit eis dicens : Hoc est corpus iiteum, quod pro vo- dicit acceptum ab eis, qui non discernebanl a ctete-
b'.s datur. Hoc facile in meam commemoralionem. ris eibis veneratione singulariier debila. Continuo'
Simililer el calicem, poslquam ccenavildicens: Hic quippe cum dixisset judicium sibi manducat et bibii,
calix Novum Testamentum esl in sanguine meo, qni subjeci,t,i.o!idijudicanscorpusDomini(Ibid. ,vers. 29);
pro vobis fundilur (Luc. xxu , 17). Bealus cliarn B namque Salvalor quo vehementius commendaret
Paulus, cominemorans saeralissimse illius coense mysterii illius allitudinem -, ullinium hoc voluli infi-
mysterium, inter alia sic dicil : Ego enim aecepia gere cordibus et memorite discipulorum, a quibus
Domino, quod el trqdidi vobis , quoniam Dominus ad passionem digressuruseral; etideo non prtecipii,
Jesus, in qua nocle Iradebalur, aecepil panem, et quodeinceps ordinesumeretui:, ut aposiolis, per quos
qratias agens fregit et dixit: Hoc est corpus meum, ordinare Ecclesias disposueratservarel hunclocum.
quodpro vobis tradelur ; Iwc.facile in meam comme- 9. (CXPBIAN., epist. 65, ad Cecil.) Neque enim
morationem. Simitiler et calicem postquam ecenavit quia post coenam calicera obtulil Dominus, etiam
dicens : Hic calix Novum Teslamentum esl in meo .Dominici diei sacrificium posl ccenam celebrai'e de-
sanguine. Hoc fgeile quoliescuitqne| Mbetishi meam bemus. Christum offerre oportebat circa vesperara
commemoralionem(J Cor. xi, 25). Quantum eslistud diei, ut hora ipsa sacrificii oslenderel occasum et ve-
et ineffabilesalutis myslerium et pietalis sacramen- speram mundi, sicut de paschali agnoinExodo scri-
t.ura, lanla eonlestatione prtedictum, tahta verilate ptum esl: Et immolabit eum omnis multiludo filio-
commendatum, ut priushoc Dominus corpus et san- rum lsrael ad vesperam(Exod. xn, 6). Et -iterum in
guinem suum assererel, quam pro nobis suum. cor- psalmis : Allevaliomanuum mcarum sacrificium vc-
pus et sanguinem traderetur nemo enim polesl pas- C sperlinum (Psal. CXL,2).
sionis D.omini corporisque ejus et sanguinis pro 10. (Aus., epist. 149, od Paulinum, n. 16.) Nos au-
inajestale rei sacramenta cognoscere. tera resurrectionem Domini mane celebramus. Cum
7. (FCLG.epist. 14, ad.Ferrandum, n.45.)Notan- veroaitAposlolusdehocsacramenloloquens:P)'opfcr
dum quoque diligenter, quod in eadem ccena et qtiod, fratres, cum convenilisad manducandum, hvii-
Judaicum Dominus pascha comedit, quod oporlebat eemexspectate.Si quis esurit, domi manducel, ut non
auferri a, ct sacramentum corporis sui et sanguinis in judicium convenialis,slatim subtexuit, cceleraau-
dedit, quod ad salulem fidelium oporlebat inslitui. lemcum veneroordinabo (I Cor. xi, 55). Undcintel-
Desiderio, inquil, desideravi lioc pascha manducare ligi dalur quia multum erat ul in Epislola totum
vobiscumaniequam paliar. Manducavilergo pascba, illis agendi ordinem insinuaret, quem universa pef
quo passurus signiiicabatur, antequam pro nobis orbem scrval Ecclesia, ab ipsoordinatum esse, quod
voluntarie paleretur. Comedil paselia Judsaorum, nulla borum diversilate varialur. Nam et ubi ad Ti-
quo promissus est Chrislus, ut veniret ad pasclia motheum scribensait: Obsecroilaque primo omnium
lioslrum, quod immolatus est Christus. -, ' oraliones, "tnlerpeUaliones,gralia-
fieri o.bsecraliones\,
» 8.'(AUG., epist. 54, ad Janu-arium.) Aperle enim rum aciiones (I Tim. n, 1), hoc constituisse intellt-
d_citEvangelium,quodmanducantibusil)isaccepilJe- " gitur, quod omnis et pene omnis frequentat Eccle-
sus panem etbenedixit. Cum eliam superius dixisset: sia, ut obsecralioncs accipiamus diclas qusSfiunt in
Cuni sero aulem faclum essel, discumbebat cum duo- celebratione sacramenlorum , anlequam illud quod
decim. Et manducantibus illis dixit: Unus ex vobis est in Dbmini mensa incipiat benedici; oraliones,
tradet me, post enim tradidit sacramenlum; unde li- . cum benedicilur et sanctificatur, et ad dislribuen-
quidoapparei,quandoprimoacceperimldiscipuli cor- dum comminuilur, quam lolam benedictionem fere
puset sanguinem Domini, non eosaccepisse jejunos, omnis Ecclesia Dcminica oralione concludit. Inler-
nequaquam tamch proplerca calumniandum est uni- pellationes autem, sive , ut quidam codices habenl,
versse Ecclesise, quodajejunissemper aceipilur. Ex - postulaliones fiunt,cum populus benedicitur. Tunc
hoc enim placuit Spirilui sahcto,' ut in bonorem enini anlisliles velut advocati, susceptos suos per
tanti sacramenli in os Chrisliani Dominicum prius manus imposilionem rnisericordissimseofferunl pote-
a Apud Fulgchliiim Icgilur ojferri, sed sive offer- tur : nam in Dominica ccena dudtsoruin pascha
ri, sive aufferri legas, iilraqnc lcclio bona, c;l ceric finera accipicbal el debcbal aufcrri.
non ea quam profcrl Florus nosler spernemla vide-'
OR .«- DE EXPOSITIONE MISS^E. 26
stati.Quibusperactis, elparticipalo lahiosacramenlo, A fuislis cum eo. Et addidil: Si qucesieritise_.ni, inve-
graiiarum actio cuncla concludit, quam in bis eliam nielis : si aulem dereliqueritis illum, derelinquet vos
verbisultimam commendavit Aposlolus. Htec aulem (I Par. xxvin, 9). Unde palet quia sicul KIHILPEIUS
causa prsecipuafuit isla dicendi, uf his breviter prse- potest esse homini quam derelinquere Deum et de-
scripiis atque significalis , uon putaretur negligen- relinqui a Deo : ita econtrario nihil melius est quam
dum esse quod sequitur, pro omnibusIwminibus,pro habere Deum et esse cum Deo. Et quia salutare ni-
regibus et hisquiin sublimilale sunl, utquielam et bi) est aliud quam salutem optare, hsec est vcra
tranqpllam vilam agamus in omni pielale el casiilate salutatio, vera. salutis optatio, id est cum ecclesia
(I Titn. ii, 2), ne quisquam, sicut se hanel humanse sua lanquam in templo suo, cum dicit Apostolus :
eogitationis infirmitas, sestimaret non essc ista fa- Templumenim Dei sanclum e~sl,quod estis vos (I
cienda pro iis a quibus persecutionem paliebatur Cor. III, 16). Et Ecclesia habet Dominirm secum in-
Ecclesia, cum membra Christi ex omni essenthomi- babitanlem et illuminanlem, regentem et protegen-
•num genere colligenda. Unde adjungil et dicit: Hoc tem, ut ille sit ei Deus, et illa sit populus, sicut pro-
enim bonum esl el acceplum coram Salvalore noslro • phela promisit dicens : Et inhabitabo el inambulabo
Domino-iqui omnes Iwmines vull salvos fieri, el in cum iliis, el cro eis Deus, el erunl ipsi populus (II
agniiionemverilalisvenire (Ibid., vers. 3). Et ne quis- B Cor. vi, 16), ut dum tantte beatiludinis dono Eccle-
quam diceret posse esse salutis viam in bona conver- sia Dei et possidct Dominum et possidetur a Deo, •
salione alunius Dei omnipotentis cultu, sivepartici- quatenus et ipsa sit htereditas Domini, el Dominus
palione corporis el sanguinisQiristi: Unusenim Deus, pars h_ereditatis ejus, impleatur in illa quod Psal-
Inquil, unus enim Mediaior Dei el honiinum homo mista ait : Beaia gens, cujns Dominus Deus ejus,
- Jesiis Chrislus, ul illud qupd dixerat, omneshomines populusquem elegii in hceredilalem$U/i(Psal. xxxn,
vult salvos fieri, nullo alio niodo inlelligalur prteslari, 12). Hoc eslenim summum hominis bonum possi-
nisi per medialorem nostrum Deum", quod semper dere Deum, el possi.leri a Deo ; ipsum solum tlili-
erat Yerbum, sed hominem Christum Jesum cum gere el ipsi soli servire, illi soli adhterere, ut dicat
Verbum caro faclutn esl et habitavil in nobis. Ideo . illi amma der\ota : Mihi autem adhwrere Deobonum
enim Chrislus medialor Dei et bominum dictus cst (Psal. Lxxn, 28). El ilerum : Adhcesit anima tnea
inler Deum .mmorlalem et morlalem hominem Deus posl ie(Psal. LXII,9), ul adhterens Domino, unus
et iomo reconcilians hominem Deo,verus rex, verus cum eo spirilus iiat, dicenle Apostolo : Qui udhceret
sacerdos. "Ergopglit homo arege Christo regatur, si Domino, unus spirilus esl (I Cor. vi, 17). Nam et
fortepeccaverit, eodem sacerdoie Christo expletur. ^ ipse Apostolus in Epistolis suis ila salutal dicens, ul
11.» Primo igiiur convenientibusin unum, et astan- ^ aliquando dicat : Dominus cum omnibus vobis;
tibus indomo Dei fidelibus,pr_ecedenlemodulatione aliquando : Deus qulem pacis sit cum omnibusvobis:
- divinarum
laudum, prsecedente lectione apostolorum item aliquando : Gralia' Domini noslri Jesus Christi
el Evangeliorum, prsecedenle etiam nonnunquam sil cum spirilu vesiro, fralres, amcn .(Ga(. vi, 18).
sermone el alloculioireniagistrorum, subjuncia quo- El nonnunquam sub disiinclione personarum, to-
que symboli confessione, et oblatione populorum, et tam invocans Trinilalem, ila salulat: Graiia Do-
initiala consecratione sacramenlbruni, in quibusom- mini noslri Jesu Chrisli el charilas Dei, el commu-
nibus mens astantium ad divina el cosleslia cogi- nicatio sancli Spiriius sil cutn omnibus vobis (II Cor.
tanda ac desideranda prteparalur, assistit saeerdos xni, 15). In quibus omnibus hoc optat fidelibus
allari, et celebraturus divina hiysleria, Ecclesiam scribcns, quod sacerdos ad allare assistens ,
salulando orat, el orando salutat dicehs :' scilicct. ut haben.es Deum non Jeseranlur ab eo.
12. Dominus vobiscum. Qui salutalionis ser- Rccte ergo Ecclesia tam salubri saccrdolis^voce ac-
mo non huhiano arbilrio compositus, sed ex cepta, etipsa resalutando on.l, elorando resalulat
diviiiteScriplur-eauctorilatedcsumptusprobalur,ubi sacerdotem, dicens :
frequenler el singulariler et pluraliier posilus legi- 13. El cum Spirilu iuo. Nihil enim melius invenit
T)
lur. Singulariler, sicut ait angelus ad bealam Ma-- Ecclesia quod optaret sacerdoti, nisi quod saCerdos
riam : Ave gralia plena, Dominus lecum (Luc. l, optat Ecclesise, id eslut idem Dominus qui.dignatur
28); et sicut ad Gedeon similifer salulando dixit: esse cum Ecclesia, dignetur eliam esse cum spiritu
Dominus lecum, virorum forlissime ( Jud. vi, 12). saccrdotis, ac sic in utroque benigna illa Domini
Pluraliter autenr, sicut in libro Rulb, qui ulique promissip implealur, qua asceiisurus in coelum oin-
sicul cseteri sacrte Scriplurse libri divina et niyslica nibus fldelibus promisit dicens : Ecce cgo vobiscum
coulinet, legiturBooz salutando dixisse messoribus: sum omnibus diebus usque ad consummalionemsce-
Dominusvobiscum.Cui etipsi resalutantes dixerunl: culi (Malih. xxvni, 20), Hocergo tautum bonum sibi
Benedical libi Dominus (Rulh.; u, i). Et sicut iui invicem optant et postulant, el sacerdos Ecclesise,
bistbria libri Paralipomenon propheta niissus a et Ecelcsia saeerdoli, ut sicut ejus gratia illumina-
Deoinvenilur salulasse Asa regem Juda cumexer- lur, ejus prtesentia confortalur, ejus prolectione
citu suo, invocato Dei auxilio, victores de prtclio munittir; scmper eum manerenobiscum, q,ue.m->
reverleules. Ait enim : Dominus robiscum,- qnia: * admodum cs( poliicitiis, scnliamus- Hoc eliam raodo
' a Ilic solum
incipiunl cdili.
27 - FLORI DIACONILUGDUNENSiS * 28
aliquolies salulat Apostolus, el pluraliter,.ul supe- A . non possumusj nisi sincero charitalis affectu illud
rius memoravimus, ubi ait: Dominus Jesus Christus implere studeanius, quod de bac re specialiler Do-
cum spirilu vestro, fralres, amen (Gal. vi, 18). Et minus prtecipit dicens : Si offers mttnus luum ad al-
singulariter, ubi ad Timotheum salutans dicit : iare, -et ibi recordalus fueris, quia frater tuus habet
Dominus Jesus Chrislus cum spirilu luo, atnen. Et aliquid adversumte, relinque ibi munus tuum dnte al-
bene Dominus ciim spirilu hominis esse oplatur, tare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et lunc ve-
quia in spirilu et "mente ralionali prealus est' homo - niens offeresmunus tuum (Jlfa../_.v, 23)1
ad imaginem el similitudinem Dei : -et ibi esl capax 14. (GREG.,homil. 8in Ezechiel.) (Jua in re pen-
divinse gralise et illuminaiionis, ut in quanlum ei sandum est, cum omnis culpa munere solvatur,"quam
datur possit senlire dulcedinem suavittitis, et splen- gravis est culpa discordise, pro qua nec munus ac-
dorem pr_esenti_eejus, ut fiat in eo illud quod Psal- cipitur. Debemus itaquead proximum,quamvislonge
misla ait : Gustale et videle, quoniam suavis est Do- pqsitum longeque disjunclum, mente ire, eique ani-
viinus (Psal. xxxin, 9). Et iterum : Acceditead eum, mum subdere, humiliiale illura ac benevolentia pla-
et illuminamini, et vultus vesiri non erubescent(Ibid-., care, ut videlicet Conditor, dum lale munus nostrse
vers. 6). Sic namque sanctificaio spiritu bominis mentis aspexerit, a peccalo nos solvat, quia inunus
per inhabilationem Dei, efficilur bomo eliara in B pro culpa sumit. Yeritalis autem voce leslante di-
corpore teniplum. Unde ait apbstolus: Corpora veslra dicimus, quia servus qui decem m.illia lalenta debe-
lemplum est Spiritus sancti quem Iiabeiis a Deo (I bat, cum poenitiaitiam ageret, absolulionera debiti a
Cor. vl, 19). Sed et illa salulalio episcopalis ad pp- Domino accepit. Sed quia conservo suo centumsibi
pulum, qua dicitur Pax vobiscum, sive Pax vobis, denarios debenti debitum non diraisit, et hoc est
similiter non humano sensu inventa, sed de Scri- jussiis exigi, quodeifuerat jam dimissum. Ex qui-
plura. sanclse auctoritalesumpla est. Nam et in Ye- bus videlicet dicti-fconstat, quia si boc quod in nos
teri Testamento invenitur dixisse angelus Danieli .delinquiiur ex porde nondiihittimus, el illud rursus
propheta. : Noli tinw.re,vir desideriorum, pax libi, exigitur, quod hobis jamperpoenitentiamdimissum
conforlare, el eslo robuslus (Dan. x, 19). Et in Novo, Tuisse gaudebamus. „'... .
id est in Evangelio, pene semper ila Dominus legitur 15. (S. CYPR.)Summopere autem necesse est, ut
apostolos salulasse-dicendo : Pax vobis; eteisdem quando slamus ad orationem, quando lam sancla et
aposloliseamdemsalatalionis formara commehdavit veneranda mysleria sub oculis Dei geruntur, Joto
dicens: In quamcunque aulem domum intraveril!s,sa- conie ad precandum mvigilemus. Cogitatio omnls
lulate eam dicentes: Pax huic domui, elsi ibi fuerit earnaiis ei ssecuiaris abscedat, nec^quidquamanimus
'
filiuspacis, requiescetpax veslra super illum : sin au- C quam id solum cogitet quod precatur. Ideo.et sacer-
tem, pax .veslra ad vos reverlelur (Matlh. x, 15). dos ante illam sacrosanctam orationem, prtgfatione
Merito ergo el apostoloriim successores, id est ec- prsemissa, parat fratrum animos, dieendo : Sursutn
clesiarum prsesules' hae salutatione utuntur, do- corda, ut dum Irespondet: Habemus ad Dominum,
liinmDei salutantes.ubi opoitet omnes esse filiospa- admoneatur niliil aliud se quam Dominum cogitare
cis : Beali enin pacifici, quoniam ipsi fdii Dei voca- debei'e, claudatur contra adversarium peetus, etsoli
buntur (Malih. v, 9), ul salutatio pacis super eos Deo pateat, nec ad se adire boslem Dei tempore
requiescens, et salulanlibus et salutatis possit esse orationis patialur. Obrepit enim frequenter et pe-
fructuosa. Pax autem quse sive pcr angelum, sive netrat, el subtiliter fallens preces noslras a Deo
per Dominum, sive pcr paslores ecclesiarum fidelibus avocat, ut aliud!habeamus in corde, et afiud in voce,
imprecatur, non est mundana aul caduca, sed divina quando intenlione sincera Deum non vocis sorius;
et teterna^ quse nos Deo eonciliat, et contra tenta- sed animus et sensus debeat orare, quasi sit aliud
tiones diaboli atque adversitates sseculi ipsius pro- quod magls cogitarg debeamus, quam quod cura Deo
tcclione munitas, tranquilla proximis charitaie con- . loquimur. Quon^bdoa Deo audiri postulamus, cum
junget. Hanc enim Dominus Ecclesrse sute commen- nos ipsinon audiamus? Yohimusesse Deura. memo-.
i davit dicens : Pacem relinquo vobis, pacem meam T. rem nostri, quando memores noslri
ipsi non sumus,
dovobis.Etcontinuo subjunxit, non quomodohicmun- hoc est quando oramus, majestatem Dei negligen-
dus dat, ego do vobis (Joan. xiv, 27). De bac iterum tia oralionis offendere, hoe est vigilare oculis et
dicit : Hwc loculus sum vobis, ul in me pacem ha- cprde dormire, cum debeat Cbristianus, 1eliam dum
bealis; in mundo pressuram habebhis, sed confidile, dormit oculis, lcorde vi^ilare, sicul scriptum esl
ego vici mttndum (Joan. xvi,35). Hanc et Apostolus ex persona Ecelesise loquenlis in Canlico canlico-
fidelibus implorat diceus : Et pax Dei quce exsupe- rum : Ego dormio, et cor meum vigilat (Canl. y, 2).
rat onviemsensum, cuslodial corda vestra el intelli- Quapropter sollicjle et caute Apostolus admonet di-
genlias veslras in Christo Jesu (Phil. iv, 7), qnte cens : Inslale orationi vigilantes in ea (Col. iv, 2),
passionum tempore servanda est, et ubique fiileliter docens scilicet | et osiendens, eos impetrare quod
Jencnda, quanto allenlhis et devotius ea bora cuni postulant a-Deo posse, quos ipse videt in oratione
in domo Doraini et in eonspectu Dei assisiitur, et
vigilare. Quidest ergo- sursum. babere corda, nisi,
vota etjnunera omnlum sacris altaribus offeruntur; ea quse sursum sunl quterere, qusesursum sunt sa^
quando alitcr divinam majeslalem nobis propiliare perc? qiiterere vMelicel.amando, sapere intelligendo,
29_ DE EXPOSITIONE MISS&. , 50
sicul Apostolus eodem sermone adinpnet diccns : A continuo cpmmonemur, quia boc dignum esl, hop
Si consurrexislis cum Chrislo, quce sursum sunt justum est; recordari oppnel scmpet lnec verba
quterile, vbi Chrislus esi in dextera Dei sedens; unde sint, quas actiones et quanta sanctitate com-
qucesursum sunt sapile, non quce super terram (Col. mendenlur, teneamus et babeanius quod accipimus,
.'ni, 1). Hunc ascensum cordis noslri qui fit ad Deum et datori gralias agamus. Quamvis enim accipere
a eonvalle plorationis, id est ab humilitale conlri- et habere nostrum sit, id' tamen' haberaus quod
bulationis, non noslris viribiis, sed auxilio Dei osten- accepiraus, quoniam superbienli, el ex eo quod ha-
dit uobis. Psalmisla dicens : Beatus lir cujus esl bebat, quasia seipso haberel impiejglorianii Yeritas
auxilium abste, ascensiones incordesuo disposuil in per Apostolum dicit : Quid enim habes quod non
valle lacrymarum (Psal. LXXXHI, 6).Ascensus enim accepisii; quod si accepisli; quid gloriaris, quasi non
ulilis non polest esse, nisi primo humiliialis a con- ncceperis? (I Cor. iv, 7.) Merilo ergo in illo yeris-
valle nobis ascendendnm esse meminerimus. Co.nval- simo el singulari sacrificio Domini, Deo nostro
Iis-enim locus est terrse depressus. Doeens ipse agere gralias admonemur, ul agnoscal homo, si quid
Dominus aconvalleplorationis ascendendum, quando bene vivit, Dei gratia se habere, et ut perficiatur
pro nobis humiliari usque ad mortem crucis et pali in dileciiono justiti_e non se aliunde.consecuturum,
dignalus esl. Hoe exemplum noa relinquariius. Istam B quia cogitatio pium facit. Ipsa est illa saplenlia qute
convallem ploralionis martyres intellexerunt, et pielas vocalur, qua colilur Paler luminum,a quo omne
inde ut coronarentur ascenderunt. Amor sanctus esl datiim oplimum, et omne doijumperfeclum. Coli-
ad superna elevat, et ad seterna inflammat. Obligata lur autem sacrificio laudis aclionibusque graliarum,
enimanima anioreterrenp, quasi viscumhabetinpeu- ut cultor ejus non in seipso, sed in illo giorietur.
Bisr,volare non potest; raundala veroabaffectibus Non enim spirilum liujus tnundi accepimus, nl ait
et sordidissimis sseculi, tanquam extensis penhis, ex idem Apostolus, sed Spiritum qui ex Deo esl (I Cer.
duabus alis resolutis, id est duobiis prseceplis dile- n, 12), ut sciamus quce a Deo donala sunt nobis.
etipnis Dei et dilectionis proximi, volat ad Doniinum, Quis esl aulem spirilus mundi hujiis,.nisi snperbise
ascendens volando, quiaascendit amando ad illam spirilus, quo coiv insipiens obscuralum_est eorum,
scilicet supernam Jerusalem matrem omniura no- qui cognilum Dominum, non utDeum, gralias agentio
slrum, quse est in coelis.Ab illa enira peregilnamur glorificaverunt? Consideremus ergo hsec, et de oai-
in hac vila, ad ejus reditum suspiramus tandiu mi- nibus beneficiis Dei semper il)i gratias referamus,
seri et laborantes, donec ad. illam redeamus, nec inlerque omnia opera ejus, nihil est quod vel consi-
cives noslri angeli dimiserunt in peregrinatione; derare lifaentius,vel Iaudare dulcius debeamus, qtiam
sed annimtiaverunt nobis ipsum regem venlurum ad ^ quod Christus factus est humilis, et ad hominem ,
nos. Et venit ad nos, et contemptus est inter nos a qui cadendo ad ima dejectus fuerat, sponte descen-
nobis, el postea nobiscum, et docuit nos contemni, _dit, ul. vel sese erigendum credei-el qui jacebat. De-
quia coiitemptus esl; docuit tolerare, quia tolera- nique ul levarel in cpelum spem noslram, levavit
yit; docuitpati, quia passus esl; et promisit resur- primocarnem nostram, el ut non-dubilaremus se-
recluros, quia resurrexit, in seipso 'Oslendens quid cuturum quod promisit nobis, illuc !am prtecessit
sperare debeamus. Si ergo propbettc ct palres antiqui quod accepit ex nobis.
anlequam Dominus Jesus Christus veniret in canie, 17. (FULG.,epist.ll,.ad Ferrand.,n.U.) ldeoergo
antequara morluus resurrexissct et ascendisset in prtccipue in ipso sacrificio corporis Christi a gralia-
ecelum, suspirabant tamen illi civilati, quantum nos rum aclione incipimus, ut Christum non dandum ,
oporleat desiderare -quo nos ipse prtecessit,et unde sed datum nobis in veritate monsfremus; et in eo
nunquam recessit. Antiqui sacerdotes qui non tam quod gratias agimus Deo, in oblatione corporis et
curabant de cultu sermonis, quam de salute et sanguinis Chrisii eognoscamus non adhuc occiden-,
_edilicaiioneplebis, propleridiotas et ruslicanos, uon dum Chrislum pro noslris iniquitatibus, sed occisum;
surspm, sed vulgari sermone Sursumcorda dicere nec redimendos nos illo sanguine, sed redemptos.
solebant, ul res lanla plenius omniurn sensibus com- Yera est eiiim beali Petri prrediealio dicenlis : Non
mendaretur. Monet autem adhuc saeerdos et dicit: corruplibilibus argento vel auro redempli estis de ve-
16. Gratias agamus Dopiino Deo, noslro. a Gj'a- stra vana conversationepalernaitraditionis ; sed pre-.
tiarum actio Patri luminum semper a nobis debelur, lioso sanguine quasi Agni immaculati et.incontaminaii
a quo sine ulla dubitalione omne datum optimum, Christi (I Petr. i, 18). Beneilaqueadmonenli sacer-
et.ftmne donuin perfectum, Scriplura leste, desceri. doti et dicenti Graltas agamus Domino Deo noslro ,
dil. Nerao est enim donis Dei.bealus, qui donanli respondel-EccIesia :
exsistit ingralus, quia el boc quod inter sacra^myste- 18. Dignum et justum est. Quid enim potest esse
ria cor habere sursum jubemur, ipso adjuvanle id magis Deo dignum, aut quid ei juslius a nobis re-
valemus, quod jubente admonemur. Et ideo sequi- pendi polesl, quam et lanlse mise_'icordi_eJ>ei, cui
tur, ut de boc lanto bono sursum-Ievati cordis non vicem refcrre non posstimns, debilas gratias redda-
nobis gloriam, quasi nostrarum virium liibuamus, mus, audienlcs Apostolum exhortantem nos- et di-
sed Domino Deo noslro gratias agamus. Hbc enim centem : Gralicts agenies Deo el Patri, qni dignos
K Yide sancii Augusiini sermonem 227, ad infantes>,de Sacramcntis.
51 . FLOIU DIACONILUGDUiNENSIS 52
nos fecit in sorle sanciorum in lumine , qui eripuil A xxxiu, 2). Et iierum : In omni hco dominalionis
nos de polestale lenebrarum , el transfulit in regnum ejus benedicanitna mea Domino(Pstil. cn, 22).
Filii chariialis"suce, in quo habemus redemplionem 20. (AUG.,-Enar. H in Psal. xxxm , n. 4'.) Quls
per saitguinemejus, remissionempeccalorum? (Col. i, est ergo qui benedicit et gralias agit Domino in
12,15,14.) Sic enim dilexit Deus mundum, ul Filium omrii temporc, nisi humilis corde? Ipsam enim-hu- -
suum unigenitum daret, et gratia Dei pro omnibus mililatem docuit Dorainus noster in eoi-pore suo ,
guslaret morlem. Qui ergo per banc gratiam eripimur quia cum commendat coi'pus ct sanguinem suum .,
de potestate tenebrarum, id est diaboli et angelo- humililalem suam commendat. Eslo humilis, si vis
rum ejus, et transferimur in regnum Filii dileclionis benedicere Dominum in bmni tempore, semper laus
Dei, ut efliciamur genus eleclum, regale sacerdotium, ejus in ore tup, quia et Job non tantum benedixit
babentes in eodem Filio per sanguinem ejus redem- Dominum, quarido abundabaiil illi omnia , quibus
piionem , remissionem peccatorum-; quid dignius eum legimus divitem fuisse-.Ablala sunt omnia uno
agere possumus, quam quod beatus Petrus aposlohis lempore, el implevil quod in hocpshlmo scriptum
admonet dicens : El virlulcs annuniieiis cjus, qui de est dicens : Dominus dedil, Dominus abslulit. Sicut
r 'I
lenebris vos vocavitin admirabile lumen suuin; qui Domino placuit, ita factum est. Post : Sil nomen
aliquandonon populus, nuuc autem populus Dei, qui B \ Domini benedictum(Job i, 21).Ecce babet exemplum
non conseculi misericordiam, nunc aulem misericor- benedicenlis in omni tempbre. Non habebal- qiia.
diatn consecuti?(I Petr. n, 9.)flanc ergo Ecclesisere- leneret, sed babeb.it qubd laudaret. In laude- Dei
sponsionera confirmat sacerdos, et in Deum mente sui quasi in rerum copia quieseebat. Deus illi sola-
suspensus, cognoscenle secuin omni Ecclesia procla- • tium fuit, ne possessionum damnis periclitai-elur.
mat etdicit: Nunquid enim perdidit Deum, quamvis perdideril
19. Veredignumeljustum"esl,d'quum el salutare. quod dederat Deus ? Plus esl enim habere eum qui
Quod esl justum, hoc est el sequum, sed repetiiio dat, quam-illa quce dat. Si enii'"'Tiulclirasiinl qure
sermonis, confirmatio est veritaiis, nam justiiia et dat. quanto pulcbrior ille qui dat? Si'magna snnt-,
-equilasuna res esl, sicul cantamus in psalierio de quanto maJQi' ipse largitor ? Et ccrte qute in bac
Domino : Judicabit orbem terrce in juslilia et popu- terrena vita dederit Deus, aut dum vivimus nos deL
losin wquitate (Psal. xcv,10). Salutare autem di- serunt, aut a nobis morte deseruntur. Al vero ipse
citur, quod est salubre, el quod salutem conferat. Deus seterna possessio semper prsesens nunquan.
Yere ergo ut incessanter gralias agamus,. dignum deseril possideniem. Sint ergo casla.vota fideliuro ,
est tantis Dei beneficiis, juslum noslris obsequiis, vilescal temporale bonum, et veniat-seternum. In-
sequum ipso pondere l-ationis, salulare manifesto " hsereal Dco anima pia in eum oratione snspensa, el
fructu salulis, quo et Deum laudanles salvantur, et per spiriluales amplexus ei connexa desideret illud
iiigrati ipsius judicio reprobantur. Nam Deum fide- quod secum ipse largUur. Quanlum esl qiiod nobis
liter laudantes vere salvantur, sicut in psalmoean- exhibebil Deus,- si seipsum nobis nolit cxhibere ? Si
laltir : Laudans invocabo Dominum et ab inimicis ergobona suppetunl sseculi, sit misericordise facien-
meis salvus ero (Psal. xvu, 4). Ingrali aulem repro- dte.materies : si defuerint, sit palienlise fidelis oc--
banlur, sicut aperte in Evangelio ipse Dominus casio. Tali enim devotione eliam in omni loco Deo
ostendit, qui ex decem Ieprosis ejus virtute mundalis, gralise agnntur, quia qui ubique est prtesens, ubique
unnm ad se suppliciter reverlenlem, et magna voce agnoscil laudatorem suum, etiam cum ore quies-
gratias agentem , laudavit, et gratia fidei salvavit, cenle, et tacenle lingua, secreto cordis affectu fidelis
dicendo : Non est invenlus qui rediret et darel glo- ei anima benedicil, cum agit in silenlio quod cauiluF
riamDeo,nisi hic alienigena; et continuo clemenler in psalmo : Benedic, animamea, Domino, et omnia
adjunxil: Surge, vade, quia fides lua le salvum fecit quceinlra me sunl nomini sanclo ejus (Psal. cn, 1).
(Luc. xvii, 18). Noveni autem reliquos, licet credi- Quisquis ergosupplicalurus et graiias aclurus Deo-,
derinl.se per eum posse mundari, quando una voce t" locum saneiuni et aplum requiris , inleriora lua
clamaverunt dicentes : Jesu prceceplor,miserere no- rounda, el omni inde mala cupiditale depulsa, prte-
slri; tamen quia tantse virtuli exstiterunl ingraii, para tibi in cordis tui pace secrelum, volens in
velut infideles, nescire se ostendit, dicendo : Nonne templo orare. In' te ora, et ila age semper, ut tem-
decemmundati sunt, et novem ubi suni ? (Matlh. xxv,, plnm Dei sis. Ibi enim Deus exaudil, ubi habitat.
12.} Nescire aulem Dei reprobari est : unde elqui- 21. Veredignum el justum est, cequum et salulare
busdam dicluriis est.: Amen dico vobis, nescio vos. nos tibi semper ct ubique graiias agere. Subjungit ad
Ex quo quanlum malum sit graliarum actionem Deo queni dirigal- oralionem dicendo : Domine, sancle
debilam negligere,-evidenler oslendiiur, quando eos Paler omnipolens, ailerjieDeus, et per-quem eamdem
quos credenles mundavit ,~.eiiam mundalos istius orationem dirigat addendo : Per Chrislum Dominum
culpa. merito tahquam infideles abjecit. Gratias noslrum. Quodcrgo-dicit, _DoHi-.ie, referlur ad crea-
autem agere debemus semper et ubique,'id cst in lurte subjeclionein, de qtio et in psalrao eani.ur:
bmni terapoi'e el in omni loco, ul impleatur m nobis Quoniam omnia serviunt tibi (Psal. xv, 1). Ei alilii :
quod cantamus in psalmo : Benedicam Dominum in Dixi Domino: Deus nicns es lu ,. qnoniam bonorum
omni tempore , semper laus ejus in ore trieo (Psal. . mconim non ecjcs.Quid est enim bonorum mcornm7
53 -DE EXPOSITIONE MISS_E.. 54
nisi a te dal-iru.il. qnonioJo egel aliquo.bono, a quo A _ propler nos per bumanilatein inlerpellal pro nobis
omne bonu.n dal.ir?Idco verus est Dominus, qui. apud Patrem, per divinitalem exaudit et prteslat
servo suo non indigcl. El quo servo indiget ? Quod' cum Patre, sicut ipse leslatur dicens : Quia egd ad
vero adjungit' sancie Paler, refertur vel specialiter Palrem vado, et quodcunquepeiierilis in nominemeo
ad unigeniti Filiigenerationem, in quacoseternus et hoc faciam, ul clarificelftr Paler in Filio (Joan. xiv,
co_equalisPairi, de qua etiam Propheta ail: Gene- 12). De quamedialiorie et advocatione etiam bealus
rationem ejus quis enarrabit ? (Isa. xxxy, 8) vel ge- Joannes apostolus ait~: Advocalum habemus apud
neraliler ad omnium filiorum Dei adoptionem, cujus PairemJesum Christum juslum, el ipse est propiiialio
tanta "est gralia, ut cum haberet unicum, noluerit pr.opeccalis noslris (I Joan. n,2), quia qui per hu-
illum esse unum, sed ut fratres babei-et, adoplavit manitalem interpellat pro nobis apud Patrem, idern
illos qui cum illo possiderent vilam seternam, pro per divinilatem propitialur nobis cum Patre. Oral
quibus ipse eisdem verbis Patri supplicans ait: itaque sacerdos proEcclesia, ora.t Ecclesia pro sacer-
Paler sancle, serva eos in nomine tuo, quos dedisti dole, sicut orat Aposlolus pro plebe, orat plebs pro
milii (Joan. xvn, 11). Hsec ergo vox, ut dicaltirDeo Apostolo, qui dicit : Oranles simnl el pro nobis, ul
Paier sancie, et propria est unici Filiiper naljiram, Deus aperiat nobis ostium verbi (Coloss. IV, 5).
et communis omniuni adoptione -filiorum per gra- BEtproPelro orat Ecclesia ctim, essel in vinculis,
tiam, per quam etiam concessit ut orantes dicant: quombdo et Petrus pro Ecclesia, quia omnia
Paler noster, qui-.esin ccelis(Malth. vi, 9), qui vere .- pro invicem membra orant. Caput pro omnibus in-
omnipoiens el selernus est Deus, omnipolens scilicel terpellal, dequo scriptum est: Qui el est ad dexlerqm
virtute, qua omnia condidit et continet et regit, ve- Dei, aui eliam interpellat pro nobis, ( Rom.ynv, 54).
raciler Scriplura dicit, quia tibi impossibile nihil esl. . __3.- (GHEG.lib. xxu Moral., n. 42.) Unigenito
22. (ID.ibicl.) Qui tamen si cbinpos est, ut nun- enim Filio pro bomineinlerpellare estapud coseler
quam suse rationis instituta" convellat. Ipsius est num Palrem seipsum hominem demonstrare, eique
eliam vera -Cternitas",cui quod est esse perpeluum pro bumana natura rogasse, esl eamdem naluramin
est, qui iriitio carens, sicut nullumfinem, ita nullarn divinitalis suse celsitudine suscepisse. lntcrpellat
recipit mutabilitalera. Tola autem orallo et gralia. igitur pro nobis Dominus noh voce, sed miseralionei
ram actio, quam semper et ubique debemus, dirigi- quia quod damnari in eleclis noluit, suscipiendb
tur et oflerlur Deo Palri per Chrislum Dominum servavit: qui quoniam hoc quod moriendo iri sepul-
noslrum, lanquam per mediatorem et conciliatorem croposuit, resurgendo super angelos elevavit'; recle
Dei et hominum, de quo Aposlolus ait.: Utius enim sacerdos adjungit et dicil:
Deus, unus et mediator Dei el hominum homo Jesus 24., Per quem- majeslatem tuam laudant angeli.
Chrislus, qui dedit semelipsum redemptionem pro Hsec est enimineffabilis gl6ria'SaIvatoi-is et media-
omnibus (I Tim. n, 5), qui cum innatura deilatis toris nostri, qni, ut Apostolus ait, purgationem
sit unum cum Patre, suscipiendo naturam nostram, peccalorum faciens;, sedcl ad dcsteram majeslaiis in
factus est nobis mediator ad Palrem. Ideo enim excetsis, lanlo melior angelis effeclus , cjnanlodiffe-
roediator Dei et- hominum, quia Deus «cum Patre , renlius prceiliis nomenhaireditavil (Heb. i, 5). Cujiis
quia homo cum hominibus , non mediator homo nominis altitudinem alibi exponens dicit: Propler
prteler deitatem, non rnediator Deus prseler huraa- quod et Deus illum excdlavit, et donavil illinomen
jiilalem. Divinilas sine humanitate non est media- quod est super omne nomen, ui in nomine Jesu omne
trix , humanitas sine jlivinilale non est media- cjetm(lcclaiur, eceleslium, terreslrium, et infernorum
trix. Sed inter solam divinitatem et humanitatem (\PMl. ii, 9), quatenus per eumdem mediatorem
solam, mediatrix est bumana divinitas, el divina laudet,adorel etconlremiscalmajeslatem DeiT.airis
bumanilas Chrisli, qui elianrsemclipsum oblulil in non solum Ecclesia bominum in terris, sed etiam
passionepro nobis, ut.ianli capitis corpus essemus, Ecclesia arigelorum in coelis.
secundum formam servi. Hanc enim oblulit, in bac 25. (AUG., serm. CCCXL, n. 11.) Sic enim Ecclesia
oblatus est, quia secundum hanc mediator "est. In tota et una accipienda est, ,non solum ex ea parie
hac sacerdos, in hac sacrificium. Per ipsum ergo el qua peregrinatur in terris a solis PTtu usque ad oc-
petitiones el laudes suas offert Ecclesia Deo Palri, casum laudans nomen Domini, el posl caplivitatem
sciens pcr eum solum se posse accipere quod po- vetuslatis cantans canlicum novum; verum eiiam ex
"
slulat, per eum solum placere posse quod lau- illa qusein coclis semper ex quo condita est cohtesit
dat, sicul in Evangelio promillit dicens : Amen, Deo,-nec ullum malum sui castis experta est. Hsec iri
ainen dico vobis, si qttid pelieriiis Palrem in no- sanctis angelis beala persistit, et siise parti peregri-
minemeo, dabit vobis (Joan. xvi, 23). Htec est nanli sicut oportet opilulatur, quia uiraque una erit
enim medialionis gralia per quam exauditur Ec- consortio selernitatis,et nunc vera esl vinculo cbai'i-
" c.esia , secundum quam et Aposlolus exhorla- tatis. Hsecergo quse pei'egrinatur in terris, sanguine
tur diceris : Per ipsum ergo offeramus Iwsliam Mediatoris ntillum baberilis peccalum, ab omni est
laudis semper Deo (Hebr. xm, 15), id esl fructum - peccalo redempta,... ejus non est. Si Deus pro nobis,
labiorum confilenfit.m nomini ejus. Idera namque quis Qonlranos? qui Filio proprio' non pepercit, sed
uieJialor Dei el hominum Deus super nos homo pro nobisbmnibustradidil illum (Rom. vm, 32). Non '
' ' - -
35 FLORI DIACONILUGDUNENSIS 36
enim' pro angelis mortuus est Chrislus] sed ideb A laudant, sicut ad eos gratulando dicitur in psalmo :
eliara pro angelis iit ipsa redemptio hbminum. quo- Laudate Dominum de ccelis,laudate eurk in excelsis.
niam cum ipso redimus in graliam post inimicitias Laudale eum, omnes angeli ejus, laudate eum virlutcs
quas inler homines et sanclos angelos peccata fe- ejus (PsaL CXLVIII, 1). De quibus et Deusin libro Job
cerunl, el ex ipsa hominum redemptione, ruinse illius Ioquitur dicens : Quando facta suni sidera, laudave-
angelicse damna reparanlur. Propter hoc ait Apo- runtmeomnesangelimeivoce nlagna(Job xxxviu,7).
slolus, instaurari omnia in Chrisio, auai inccelis sunt Adorant quoque eamdem divinam majestalems si-
el qucein lerris (Eph. i, 10). In ipso instaurantur, cut in bymno confessionis Esdrse ad ipsurti Deum
quippe qute in coelis sunt, cnm id ipiod indo in an- dicilur : Tu ipse,3omine Deus, qui fecisli ccelum,
gelis lapsum esl, hominibus reddilur. Instauranlur ccelum cceliet universa quas ... eo sunt, et tu vivificas.
autem quoe in terris sunl, cum ipsi homines qui omnia hcec,el exerciiusccelile adorani (II Esdi ix, 6).
prsetleslinati sunt in selernam vilam,'a corruptionis Tremunt eliam sicut per figuram de eis in libro Job
vetustate renovaniur, ac sic per illud singulare sa- dicitur : Columnm cccli contremisbunt, U pavent ad
crificium, in quo medialor est ^immolatus , paeift- nutum ejus (Job xxi'1, 10).
cantur eoelestia cuni terrestribus, et terrestria cum 27. (ID., lib. xvii Mor., m 44.) Qma ipse quo-
eoelestibus, quoniam sicut Aposloltis dicit : In ipso' " que virtutes coelestium qute Deura sine cessatione
eomplacuil omnem pleniludinemhabilare, el per eum conspiciunt, in ipsa sua contemplalione contremi-
reconciliari omnia in ipsum, pacificans per sanguinem scunt. Sed iisdem timor ne eis poenalis sit, non ti-
crucis ejus sive qucein lerris sunt, sive qtice in ccelis nioris est, sed admiralionis. Cum igilur in coelestibus
(Col. i, 22). De ipso namque et alibi idem ApostoluS' laala sit devdtip laudanliiim, vbneratio adofantiumi
ait:Ei ipse est caput corporis Ecclesice'(Ib.,yersA8)'. tremor admirantium, consideret hsee homo; cui
El ilerura : El eslis in illo repleli, qui esl capul omnis dictum est : Quid superbit terra ? et audiat Aposto-;
principatus et polesiatis (Col. n, 10). Omnes ergo lum monentem : Cum metu et limore et iremore ve-
qui abinitio sseculi fuerunt justi, captit Chrislum stram ipsorum salutem operamini (Phil. n, 12). Se-
babent. Blura enim .venlurum esse crediderurit, quitur sacerdos jin Dei laudibusj et dicit :
quem nos venisse jam credimus) et in ejus fide et 28. Cceiicwlorumque virtules ac beata Serapimit
ipsi sanali stint, in cujus et nos, u.t esset ipse totitis soiia exsullaiione concelebrant. Subauditur boc quod
caput civitatis Jerusalem omnibus connumeratis jam supradictum esl, majestatem luam. Hanc nam-
fidelibus ab iniiio usque in finenij adjiinctis etiam que non solum, ut prsemissum est, angeli, doniina-
legionibus et exercitibus angelorum, ut fiat una ci- { tiones, et potestates laudant, adbrant, tremunt;
vitas sub uno rege, et una qusedam provincia sub ^" sed etiam coelijet ccelorum virlutes, el Serispbim
uno" imperatore, felix in perpelua|pace ac saluie, concelebrant, id est in commune celebrantj eon--
laudans Dominum sine fine beato fiiie. Istorum vero coi'di devolione Iet communi gaudio laudant.- Nam"
trium.ordinuir. spirituum, id est angeloi'iim,domi- cclebrilas est cohventus populi in laude; et celebrata
nationum, polestatum, qui divinam majestatemlau- dicimus in.celebri, id est in frequentissimo convenlu
dare, adorare, et Iremere dicuntur, lalis est diffe- acla. Celebrat itaque et concelebrat majeslatem Dei
renlia. beatus-ille populus angelorura, de cujus inenar-
26. (Giu-G.,hom. 54 in Evang., n. 8 el seq.)Quo_3 rabili mullitudiiie scripiura est : Millia millium
angeli, qui Latine nuntii inlerpretantur, ex ipsp no- minislrabant ei,\ et decies centena millia assislebant
mine oflicium sutim nobis indicant, quia videlicet a ei (Dan. vn, 10), quia adest illis semper vultus prse-
Deo missi, voluntatem ejus bominibus nuntiant, sens Dei,dicente Dominoin Erangelio : Angelieorum
sicut legimus in Yeteri, Testamenlo missos angelos in ccelissemper vident facietn Patris mei qui in coziis
ad. Abraham , ad Loth, ad Jacob,,ad Moysen, ad cst (Maith. xvm, 10). Qui dum sine defeclu conspi-
Josue, ad Daniel et Tobiam, et in Novo frequenter, citur et amalurj amalur et laudalur, eleclorum ci-
unde et per Psalmistam dicitur : Benedicile.Dotnino " vium mei-a Isetilia agilur, vicissim de se omnes in
attgeli ejus, polentesrirlute, facientes verbtimillius, ad suo conventu gralulantur. Ipsa est enim domus Dei
audienlum vocemsermonis ejus (Psal. cu, 29). Et selerna",de qua in Psalmis canitur : Beati qui habi-
ilerura : Qui facit angelos suos spiriius (Psal. cin, 4), lant indomo tua, in scecula smculorum laudabunt le
ac si aperte dicat, qui eos quos semper habet spi- (Psal. LXXXIII , 5). Et iterum: Sicut lcclanthimom-
ritus, eliam cum voluurit angelps, id est nunlio.s fa- - nium habilalio est in te ( Psal. LXXXVI , 1). Ideo hic
cit. Dominationes auiem vocantur et angelorum bene dicitur-, quia majestalem Dei socia,'id estjunc-
agmina, qute mira polenlia prseeminent, eo quod els la exsultalione concelebrant, quoniam, ut jara di-
ctctera ad obediendum subjecta sint. Potestales eliam clum est, sine intermissione laudantes vicissim de
vocanlur lii qui hoc poientius cseteris in suo ordine illo, et de se in illo Iselantur, sicut de ipsis Seraphim
perceperunt, ut eorum dilioni virtutes adversse sub- raanifeste in Isaia Iegitur, quia votabant alter ad
jectse sint, quorum,potestate refrenantur, ne corda allerum,el dicebant, Sanclus, sanctus, sanclus, elc.
hominum lantum tentare prsevaleant, quanlum vo- (Isa. vi, 3). j
lunt. Hi ergo tam beati et sublimes in coelesiibus spi- 29. (AUG.)Merito enim laudant cui ministrant, et
rilusperChrislum Dominumnoslrum majeslatem Dei assislunt, et dant gloriam in exeelsis Deo, quia illi
37 DE EXPOSITIONE MISS_E. 38
debent quod sunt, illi debent quod vivuiit, illi de-. A sancius. Sive Filio elSpiritu sanctb supplicet, ibidem
bent quodjuste vivimt, illi debenl.<}uodbeatc vivunt, sine dubio el Pater invenitur, quia dum Patrem aul
ne putemus hominem solum perlinere ad graliam Filium invocas, lolam Deilalis unitalem, tolam am- ,
Dci. Quid erat angelus antequam fieret? quid est plecteris Trinitatem. Si enim vere et fldeliler credi-
angelus si deserat qui creavil? Hunc ergo omnium tur, quiaPater in FiJio et Filius inPalre est, sicut
creatorem laudant et concelebrant coeli, sicul eum Isaias ad eumdem Filium loquilur dicens": In te est
laudanl sol et iuna, omnes stellseet lumen. Unde in Deus, et non est Dens frceler le (Isa. XLV,14). Et in
psalmo dicitur: Laudaie eumsoi el luna; Idudale eum Evangelio : Ego , inquit, in Palre el Pater in me est
omnessteUceet lumen. Laudaie eum cceliccelorum,et ^(Joan. x,38 ), nulli dubium, quod similiter ut Patri
aquceomnes qucesuper ccelossunt laudent nomenDo- eliam Filio, qui in eodem Patre consubstantialiter
mini (Psal. CXLVIII,5). manet, anobis sacrilicium immolelur. Cum enimita
30. (AUG.)In bymno quoque trium puerorum ad in se invicera, ut separari nequeant manent, quod
laudem Dei elemenia-omnia provocantur, non quod uni exhibueris, utrisque exhibilum crede. Denique
elementa muta habeant sensum laudandi; .sed quia Filiusaif: Qui mevidil vidil et Palrem. EgoelPater
cuncla bene cogitala laudem pariant, et impletur unum sumus (Joan. xiv, 9), sic visio Filii Palris est
cor consideratione creaturse ad eruelandum hymnum B contemplatio, Patris honorificenlia sive gloria, di-
Crealori. Et quia longum fuil in ista graliarum cenle eodem Filio, ut omnes honorificenl Filium ,
actione tolos angelorum ordines, qui in Scripturis no- sicut honoi-ificantPatrein.
vem inveniuntur, sigillalim ponere ; post coelospo- -33. ( AUG.) Quid si inveniuntur qui Palrem hono-
nunlur Yirlutes, quo nomine omnes ccelestes spi- lificarit, et non honorificant Filium? Non potest,
rilus nonnunquam generaliler appellari solent, ut iriquit, fieri.Qui non honorificat Filium , non hoiio-
est illud in psalmo : Yerbo Domini ccelifirmati sunt,- rificat Patrem qui misit illum; sed ne forte Patrem
et spirilu oris omnisvhius eorum (Psal. xxxi, 6). Et quidem honoriiices tanquam majorem, Filiura vero
iterum: Dominus virtutum ipse cst rex glorice(PsaL tanquara minorem, corrigit le ipse Filius et revocat
xxm,10). Tamen proprieinordinibus angelorum Yir- le dicens, ut omnes honorificent Filiura non inferius,
tutes illi spiritus vocantur, per quos signa etmiracula sed sicut honorificant Palrera. Quidquidergo manda-
frequentius fiunt. Ad ultimum ponuntur seraphim,- tis cceleslibusobsequendo divinitali exbibemus, sive
qui est summusordo angelicorura spiriluum; et vere in sacriliciorum ritu, sive in supplicatione"precum,
beala, quseex singulari propinquitate eondiloris sui sive in alio-quolibet munificcntise genere et Patri et
incomparabili ardent amore. Unde et Seraphira ar- Filio a.qualiter debelur, ac si nullum veneraliouis
dentes vel incendentes inlerprelanlur : quia quo C honorem privalim possidel Pater, qui non ad Filii
subtilius claritalem divinitatis aspiciunt. eo validiusi et Spiritus sancti pertineat dignitatem. Nam si sa-
in ejus amore flammescunt. cramenlum regenei'atIonis baptismaad eos sequaliter
pertinel, dum in nomine Patris et Filii et Spiritus ~
31. (YIGIL.)Sciendum quoque quod cherubim et
sancti beata illa secundse uativitalis-gralia celcbra-
seraphim per m lilteram prolata , juxta proprieta- tur; ntilli dubium quod el mysteriorum sacrificia
tem linguseHebrsese,maseulirii sunt generis et plura- communi
dignilalis honore Pater et Filius et Spiritus
lis numeri tantum. Si aulem per n litteram dicanlur, sanclus possidet, quia inseparabili Deitalis unitale
sicut in psalmis et hymnis, el in prsesenti gratiarum Trinilas connexa est. Ut autem ad solum Patrem
aclione ponitur, Grseca declinatione in. heulrale oratio ipsa id apostpli sancli, sanclo per eos_ -
dirigatur,
genus mutantur , velut eum dicimus lucida sidera, ordinante Spirilu, sanxerunl, utqui multorum deo-
speciosa nemora, jucunda littbra : sic et beata sera- rum. errores unius Dei
neulrali prsedicaiione nitcbanlur
phin genere et plurali numero accipimus. evellere , sub Trinilalis sacramenlo uni personse in
Illud autein atlentissime cognoscendum, quod ante sacrifieiorum rilu
ita sancti angeli et csetersecoelorumvirtutes majes- _ ne snpplicandum esse decerherent,
laiem Dei Palris Iaudare, tremere, et communi ex- qui unum Deum,ob falsorum deorum exslirpandos
sultalione eoncelebrare dicuntur per Cbristum Domi- errores, prsedicabant, in pluralem divinitatis nume-
rum -incidisse argtierentur ab his qui ineffabilePatris
num uostrum, tanquam' hsec venerationis et glori- el
ficationis obsequia. soli Deo Palri deferant, non Spiritus sancti mysterium ignorabaht. Rectissime
conslitulum est ,ut quia Pater et Filius el Spi-
etiam Filio et Spirilui sancto. Cerlissima eiiim fide ergo
tenere et scire debemus, quia totius sanct_cTrini- rilus sanctus unius Deitatis , unius nalurse , linius
unius denique pbteslatis exsislunt, una
tatis, Patris el_Filii et Spirilus sancti, sicut tina est' tequaliialis,
ex eis
divinitas et individua majestas, ita ei in omnibus' dum inpersona propferunitatis mysterium retinen-
sacrificio invocarenlur. Nec alia debuil, nisi
sequalis honor et individua glorificatio debetiir; nec' quse
ullo modo aut Paler sine Filio, aut Filius sine Patre! prima est, in qtia cseterse duse naturaliler ma-
nentes exsislunt. Quodvero per-Filiuminvocamus,
et Spiritu sancto aut laudari, aut ad.orari, aut ullo' eum adeum
dicimus : PerJesum Christum Filium
divini cultus obsequio houorari potest.
tuum, hic, ut supra jamdictum est, exeaparle per-
32. (YIGIL.)Kulia en.m est in Triniiale disiantia;; cipitur, qua pro nobis-sacerdolis officio functus
est,
sed si.equis Patrem adoret, ibiesl Filius el Soiritus; Tunc.cum Deo Palri immaculalam suse carnis ho-
59 FLORI DIACONILUGDUNENSIS «0
sliam in ara crucis- obtnlit, unde vas eleclionis, ,\ audivt vocemangelorum mullorumin circuitu throni,
Considerate, inquit, aposldlumel pontificem confcs- el eral numerus eorum millia millium dicenlium voce
sionis noslrceJesum, quifidcliseslei quifecit eum(Heb. magna, dignus est Agnusqui occisusesl acciperevhiu-
ni, 1). Factus ergo sacerdos pro nobis interpellet ne- lemet divinitalemel saptenliamet fortiludinem et hono-
cesseest; sed ea, ut diximus, parte qua bominis gerit' rem ei gloriam el benediclionem(Apoc.v, 9-12). Post
naturam. Unde et apostolus non divinilati, sed hu- hsec,inquil, vidi, el ecce'mulliludomagna, quam dinu-
manilaii ejus hoc inlercessionis ejus mysterium coa- merare nemo pblerat ex omni.genle et iribu et populo
plavit dicens :UnusenimmediatorDeiclhominumhomo el lingua stanies ante thronum et in conspecluAgiiij
Jesus Christus (I Tim. n, 5). Quod autem oralio et amicli stolis albis, et palmcein manibus eorum, et
adoralio sicut Patri, ita etiam et FH.o deferatur, clamabantvocemagna dicentes: Satus Deo nostro se-
ostendit Isaias dicens : Ipsum gentes deprecabuniur, dendi super thronum, et Agno (Apoc. vn, 9,10). Ecce
et erit nomenejus gloriosum(Isa. xi, 10). Et iterum' laudis saci-ificiumindiscrele Palri et Filio sanclo
ubi inducit DeumPalrem loquentem ad Filium, labor rum immolat chorus, quorum voc.es multitudo an-
JEgyplia', negotiatioJElhiopice et Sabaim, viri subli- gclorum adorando, ct amen respondendo, confirmat,
mes, ad le iransibunl, et lui erunt. Post te alligabunt sicut slalim in eodcni libro sequilur : El Omnesangeli
vinculis alligali, et le adorabunl, teque dcprecabunlur, B stabant tn circuilu llironi, et ceciderunl in conspectu
quoniam in te est Deus, et non est prceler te (Isa. llironi in facies suas, el adoraveruntDeum dicentes:
XLV,14). Item in Joel : Omnis.qui invocaveril nomen Amen (Ibid., vers. 11). Sanctum quoque Spirilum
Domini salvus eril (Joel. n, 52) : qtiod de Filio di- in eadem glorire subliniilaie beatus Petrus pn_-
ctum aposiolus edoccttune, cum Judscorum incre- dicat dicens:-Spiritui sanclomissode ccelis,in quemde-
dulilatem exprobrans ait : Omnis qui invocaverii siderant angeli prospicere. Sequitur sacerdos et di-
nomen Dotnini salvus eril. Quomodo invocabunt cit :
eum, in quem non crediderunt? (Rom-. x, 15):- 56. Cum quibus el nostras voces, ut admilli jubeas
David etiam supremarum sedium confessorem deprecamur. (GREG.,lib. n Mjoral., n. 10.) Yocesan-
Fihum deprecansait: Qui scdessupcr cherubim, ap- gelorum sunl in laude condiloris ipsa admiralio in-
pcire coram Ephraim, Benjamin, et,Manasse. Excita limse contemplalionis, quales ergo oporlet esse vo-
potentiam luam et veni, et salvos facias nos (Psal. ces nostras, quas in conspeclu Dei cum angelicis
LXXIX,3). Aiidi etiam Spiritum sanclum quemad- laudibus deprecamur admitti, id est inlromiui, ut
moiltim laudis sacrificium .et Filio, et Patri, el sibi possimus dicere : Intret in conspectuluo. Et ilerum;
prsecipil immolari, ubi vere individua Trinilas euni n ul venial ad le oratio mea ad templum sanclum luum.
personarum distinclione' evidenlius demonstralur. Ulique' tales voces et talis clamor non est in. sono
Dicit ergo idem Spirilus sanclus in psalmo : Immola oris, sed in desiderio cordis. Yoces enim apudsecre-
Deo sacrificium laudis, et redde Allissimo voia lua', lissimas aures Dei non faciunt verba nosira, sed de-
ct invocame indie tribulaiionis tuce; el eripiam te, et sideria. __Elernametenini vitam si ore petimus, nec
honorificabis me (Psal. XLIX, 14). Ecce Spiritus lamen desideramus, clamanles tacuimus. Si vero de-
sanctus et DeoFilio sacrificium laudis et Patri allis- sideramus. ex eorde, etiam cum ore conlicescimus,
simo vola ae sibi invocationis et glorificalionis ho- tacentes clamamus. Sic Moysesab slrepilu verborum
stiam a veritatis cultoribus suadet exhiberi. lacebat, et tamen silens aure divinse pielalis audie^
54. (AUG.) De illo quippedicit Aposlolus : Nesci- batur, cui dicitur : Quid clamas ad me ? (Exod. xiv;
tis quia corpora veslra templum in vobis esl Spirilus 15;. Inlus esl ergo in desiderio clamor secretus, qui
sancli, quem habelis a Deo et non esiis veslri : quia ad humanas aures non pervenil, et tamen audilum
emptieslis prelio magno,glorificate et portale Deumin Conditoris t'eplet; et quia superna illa civilas ex
corpore vestro (I Cor. vi, 15). Quemnam Deum nisi angelis et hominibus constat, ad quani tanlum cre-
Spiritum sanclum , cujus corpora nostra esse dixe- dimus hominum genus ascendere, quantos illic con-
ral templum? ligit electos angplos remansisse, sicut scriplum est :.
55. (YIGILIUS.) Debetur ergo gloria Spiritui sancto. Slalnil ierminos genlium juxla numerum qngetorum
Quod vero Yirtutes angelicse ctun Patre simul etiam Dei, roerilo sancta Ecclesia, quseillis socianda est in
Filium laudent atque glorificent, oslenditur nobis coelo, et cum illis in Dei laudibus permansura, jam
in Deuteronomio, ubi ila ad Filii veneralionem cce- nune ipsis vocibus Deum laudat in terris, quibuscum
leslis invilatur exercitus: Lcelamini,cceli,simulcum saneti angeli laudant in coelis, et hoc non superba
eo, el adorent eum omnes angeli Dei. -Lcetamini, prsesumplione, sed supplici cohfessione, et sic desi-
genles, £um populo ejus, el gtorificent eumomnes filii derans majestatera Dei credereet confiteri in niundo
Dei.XnApocalypsi quoque bealus Joannes postquam sicut ab angelis vldctur, et Iaudalur i.n coelo. Hsec
'
vidilquatuoranimalia el viginti qualuor seniores co- enim confessionori esl peccati, de qua nobis prseci-
ram Agno, qui librum signatum aperuit, cecidisse pilur : Confitemhti alterulrum feccata vestra (Jac.
dicenles : Dignus es acciperelibrum\et aperire signa- v, 16). Et Psalmisla ait : Dixi: Confileboradversum
cula ejus, quoniam.occisus es; et redemisliuos Deo me injnstiiiam meam (Psal. xxxi, 5), sed Iaudis el
in sanguine luo, subjunxit voces militise coeleslis re- g.a.iarum aclionis, qualis intelligilur in psalnio ubi
demplioni uoslrse congralulanles, ct ail : Et vidi et caiiimus : Coiifileaniur Domhw misericordia; ejus,
U DE EXPOSITEONEMISS-42. 42
el mirabilia ejus filiis hominum(Psal. cvi, 8). Elqua-. A que mililia-nascente Rege noslro.scriplimKesl: Su-
lem Dominus Jesus, qui nullumomnino habebat pec- biio facta est cum angelo multiiudo mililice ccelesiis
catum, in Evangelio Deo Patri offert dicens : Confi- (Luc. m, 15).
teortibi, Paler,Domineccelieilerrce, quia abscondisli 40. (AMBR.) Quid sibi ergo vult in boc bymno ari-
hcec a sapientibus el revelasli ea parvulis (Matth. xi, gelico sub unp'liomine sanclitatis trina.-repetitio?
25). Una igilur eonfessione, id est laude etgraliarum Si trina repelitio, cur una laudalio? si una lauda-
-aciione, jam nune cum angelis socianlur, laudantes de tio, cur triua repelitio, nisi quia Pater et, Filius et
eoelestibus et lecresiribus tauquam qui fecit coelum Spirilus sanclus sanclitate unum sunt? Non dixit se-
el terram dicentes. mel, ne Filium sequestrarel; non bis, ne Spiritum
- 37; Sanctus, sanctus, sanctus, Dominus Deus sa- . sanctum pr_eleriret; non quater,-ne ereaturam con-
baolii, pleni sunt cceli et terra. Istse sunt voces ange- jungeret; el ut ostenderet unam esse Deitatem, cum
joromlaudantium in ccelishunc hymnum gloriseDei. lertio dixisset, sanclus, sanctus, sanclus, addidit sin-
-f_.tIsaias propbela se audisse lestatur, qtiandb glo- gulariler Dotninus sabaolh. Sanctus igittir _Paler,
riam Dei vidit, et seraphim islis vocibus eum collau- sanctus Filius, sanclus et Dei Spirilus, tola videli-
danlia audivit. Et bealus Joannes in Apocalypsi sub cet Trinitas adoratur et laudatur ab angelis. Hane
figura quatuor animalium introducit. Legitur -nam--B serapbimglorificant etomnes poteslates virtulesque
..que In Isaia de seraphim laudautibus ita : Et clama- ccelesles. Adjungunt autem huic bymno angelorum
. bant alter ad allerum, et- dicebant ; Sanclus, sanclus, sumpta ex^JSvangelio verba turbarum Iaudanlium
sanclus, Dominus Deus sabaolh, plena esl omnis Deum et i'egem noslrum venientem Hierosolymam,
. terra gloriaejus (Isa. vi, 5). 1n ApoGalypsivero de atquedicen.iium:
qualuor animalibus sic legitur : Et requiem non ha- '41. Hosanna in exceists, benedictus qui venit in
bebant, die ac nociedicentia :-Sanclus, sanctus, san- nomine Domini, hdsanna in expelsis. Ita enim ex
clus DominusDeus omnipotens,qui esl,et quierat, el •Scriptura prophetica et evangelica completur pleha
-qui venlurus est (Apoc. iv, 8). Manifestum est ergo laudatio, eura post laudem et gloriam sanctse Trinf-
quodin his verbis divinrelaudis, qure ad imilationem tatis adjungitur eliam gratiarum aclio de adveritu
supernarum virlutuni juxlalsaiam decanlatEcclesia, -Salvatoris, qui unus inipsa el ex ipsa Trinitate pro
unus sermo de Apocalypsi additus sil :-nam in Isaia salute noslra bomo-factus in mundnm .venif, et eam-
tantum Dominus sabaolh legitur ; in Apocalypsi vero dem salulem moriendo et resurgendo perfecit. Mor-
Dominus Deus omnipolens,et ideo nbn hiimano arbi- iuus est enim propler delicla nosira,-el resurrexit pro-
tfio, sed utriusque Scriplurae auctofitate-conjuncta pter juslificationem nostram (Rom-.xiv,25). Underite
dicimus : flom-iuisDeus sabaoth.llem iri Isaia legi- 'G illigratias agentes, dieimus Hosanna, id est salus i|i
tur--. Plena estomnis terra gtoriaejus, tanquamboc excelsis. - ,
angeli non ad ipsum Deum,sed.de ipso ad invicem 42. (YIGILIUS.) Hoc est enim quod in psalmo cani-
dicant, nos auteiii conversa ad~eumvoce dicimus : tur : Dominiest salus, el super populum luum bene-
Pleni sunt cceliet terra gioria lua : quod non humano diclio iua (Ps. m,D). Hoc quod in niagnre devotione
sensu praesumplum,sed de alia Scriptura assuniplum laudis in Apocalypsi sanetorum chorus resonat _.Sa-
et additum est, loquenle ipso Deo in Jeremia pro- lus Deo noslroi qui sedet super thronum, et Agno
phela et dicente : C<_..ui._ el terram ecjoimpleo.Quid- (Apoc. vu, 10). Recle quoque subjungiraus : Renedi-
quid autem inD.ei laudibus Scriplura dicit, rccte ct ctusqui venit in nomine-Domini,juxla quod in Evari-
ad ipsiim dicitur gratulando, et de ipso ad alios ex- gelio Judteisnon credentibus dixit: Ego veni.in no-
hortando vel instruendo. mine Poiris mei, et non recepistis me (Joan.-V,&5), ,
58. (HIEROS.)Sabaolh aulem est de decem nom,- assiiniunt autem versiculumlaudis turbse de psalmo
nibus Dei apud Hebr_ebs,et latine interpretatur exer- cenlesimo decimo.sepiimo, quem de Domino canta-
ciluum; sive virtiitum, sicut frequeriler in propiie- lum esse manifestum esl: quod cum turbse dicunt
tis posilum esl: Hascdicit Dominus-exerciluum. El hosanna, hoc est quod ibi dicitur : 0 Domine, salr
in psalmo: Dominus virtutuhi ipse est rex glorice "• vum me facloDomine, beneprosperare! et stalim
(Ps. xxin, 10). Qui ldeo Dominus exerciluum el .subjtingilur : Benedictus qui venit in nomine Domini
Dominus virlulum vere dicitur, quia omnis mililia (Ps. cxvn, 25). Quod vero in,ejusdem laudis persecu-
coelestis-exercilus, bmnes. supernse virtutes aique liorie subjungitur Hosanna, id est salus sive salvifica
angelic_e poleslates ejus imperio ' subjacent,
' ejus in excelsis, aperte docet adventum Dommi in carne,
servlunt voluntati. -~ nori solum humani generisin terra, sed et angelo-
59. (GREG.,lib. xvn Mor., n. 19.) Angelicos enini runi-in-coelis esse"salulem rquia.dura nos tendenli
spirilus recte militiam dicimus,- quia decertare eos ad .superna perducimuf, eorum profecto numeius,
contra potestales-aerlas non ighoramus : qua. tamen 'qui Satana cedente erat minoratus , impletur. Hinc
certamina non labore, sed imperio peragunt, quia - elenim' Paulus ail": Instaurari*omnia Christo, qucein
quod agendum a contra ihimundos spiritus appeluiil cceliset quce-in terra sunt in ipso (Ephes. i, 10). Recte
ex adjuiono cuneta regenlis possunt. D'e hac nam- igilur Hosanna in aliissimis in ejus laude canitur.
a Anud Gregbnum legitur agenao.
PATROL. CXIX,
$5 FLORI DIACONILUGDUNENSIS 44
eujus. tola iricarnatibnis dispensalio pro implerida A liabeat el benedical? Saeerdo.um est enim offerre et
-gloria- palrise coelestis apparuit. Post bas laudes et majestatem Dei invocare; Dei est-aulem dignanter
tgraliarum acliones, pro tanta gratia redemplionis -suscipere, et ea quse offeruntur benedicere, sicut in
Tiostrse;quse"in illo divino mysterio agitur et com- lege prsecipit sacerdo.ibris dicens : Sic benediceiis fi.
jnendatur, faclo.lolitis Ecelesise silentib, in quo ces- liis Israei, >etdicelis eis, et post verba benediclionis
sante.omni strepitu verborum, sola ad Deum difiga- ' subjungit:L.t)oc«_)unJnomen meum iuper filios Israet
tur intenlio , et devolio cordium, soeialis sibi ora- et ego benedicam eis (Nuth. vi, 23,- 27). Quid .aper-
nium volis et desideriis; incipil sacerdos orationem tius?.HIi invocabunt et egobenedicam, et tampn su-
-'tmdere, qua ipsum mysteriura Dominici corporis et pra eis dixeral, sicbenedicetis, sed illi|exorando, ille
sanguinis consecratur. Sic-enim oporlet, ut in illa Iargiendo.'Ila|ergo erin oblalione divini sacrificii
hora lam sacrse et divinseactionis, lota per Dei gra- sacerdotes exliibent offerendi et supplicandi minisle-
liam a terrenis cogitalioriibus niente- separala et rium; sed Deus largilur benediclionisdonumper
.Eeclesia cum sacerdote et sacerdbs cumEcclesia-spi- uniim et-yerum sacerdolem, per quem et oblata san-
-rilalidesiderib intret in sancluarium Dei supernum . clificat, et sanciificata acceptat.dicuht itaque.
et asternum; Et quoniam Spiritus est Deus, et eos qui 44. Uii accepta habeaset benedicas, ac si suppli-
.adorant eum in spiriiu et verilale.opotiet -adorare B ter.dicanl : Petimus ut hrec Spiritu tuo sanclifices
(Joan. iv, 24). Nam et Paier lales qiiseril, qui ado^ . atque ore tuo benedicas, ut quod nostrae humilitaiis
rent eum,' sicieumdem Denm Palrem deprecetur, et geritur minislprio, c-tuse virtulis impleatur effeetu.
dicat.- .. : , ; ... Quod autem subjungitur : Hcec dona, licec^mujtem,
45. Te igitur, ciementissimePaler, usque, hcec.sa- luecsaricta sacrificia UUbala, non aliud atque aiiud
xrosanctasacrificia illibala. Dirigilur ergo oratio sicut dicilur; sed res una pro sui niagniludine diversa
et reliquse orationes juxta regulam fidei, e't morem .appellatione. laudatur, et laudando commendatur.
>Ecclesi_eadclementissimum Patrem, cujus erga nos ^Quaeenim divinis offeruntur altaribus et munefa ap-
.peccatores el indignos lanta- extitit clemeritia et mi- pellanlur, sicut Dominus in EvangeJo dicit : Si
-ssrieordia , quantam Apostolus commendat dicens : offers_mttnus luum ad altare (Maiih. v, 23), et dona
Qui eliamproprio Filiosuoiwti pepercil, sed pro no- yel sacrificia dicuntur, sicut ostendit Aposlolus di-
bissomnibus tradidit illum, -quomodonon eliam cum cen.s,: Omnis tiamque sacerdos ex hominibus assum-.
illo omriia no.bisdonavit(Rom. vm, 52). Et iterum : plus; pro hotninibus consiiiuiiur injiis quce sunt ad
Deus dutem qui dives esi in misericordia, propter ni- -Deum.ulpfferat dona et sacrificia.pro peccatis (Hebr.
-miameharitalem suam qua dilexit nos, cum essethus v, i), sed; ut dictum est, ipsa serniomun repetiiip
miorlui peccatis, convivificavitnos, Christo, per hanc J tanli sacranienli esl eommendatio, et pise-devoiionis
graliam spiritwn adoplionis accepimus-(Eph. n, 4), excilatio, quia hsec sunt vere sancta et illibata, id
quarn cbmmeridat Aposlolus dieens : Sed accepistis esl inviolata el inconlaminata sacrificia , quse njilla
.Spirilum adoptionis filiorum in quo clamamus: Abba, digne possunt verba laudare, qure in mysterio Do-
Pater (Rom..vin, 15).,Et ideo in hoc Spiritu adoplio- minici corporis offeruulur, in cujus figuram hoslite
,iiis-, qui 1)03111131 pro nobis gemilibus inenarrabili- illseveieris legislimmacu)ai_eac sine uilo vilio-jube-
JJUS, quia -eos quos replere digria.ur, inenarrabili banlur offerrj, qualis solus inventus esl Cbristus.sine
-desiderio gemenles et poslulantes facit, clamal sacer- -Ulloemnino peccalo. Sequitur sacerdos etdicit. ,
doscum Ecclesia nonvoce, sed eprde dicens : Teigi- 45. Inyrimis qucetibi offerimususque fatnulo luo
iiur, clemenlissimePater; supplieesrogamus el petimus, papanostro. (ArG. inpsal.cxxx.) Siconinino dignuni
:Qu_estipplicatioel inclinatio cordis ad Deum tant_e " fuit ut inciperet sancta bblalio, videlicet pro Eccle-
)'everentise et bumilitaiis esse debet, ut imitari queat sia. Dei sancla lcatholica toto lerrarum orbe diffusa.
allud quod de sua supplicalibne Apostolus dicit: Hu- Ipsa est enini universitas.sanguine Domini redempta.
jus rei gralia fieclogenua.mea ad Pairem, ex quopm- Ipsa est hsereditas a Patre ei promissa et data, sicut
..nis palernitasinxcelis el inierra nominalur (Eph.m, D' ipse Paier loquitur in psalmo : Dxibolibi
' gentes hw-
i et
Ih
.14). qiia flexione^enuum non cprporis prostralio, redilatem luatn, possesstonemtuamterminos terrce"
sedsupplex affec_us,'et cordis contritio intelligitur. (Psal, ii, 8). Hsec. unitas. corppris Christi templum
De qua Psalmista ail: Sacrificium Deo spirilus con- Dei est, cui Apostolus. dicit : Templum enim Dei
tribulatus, cor contritum et ImmUiaium Deus- -non sanclum est quqd estis vos (I Cor. in, 17), omnes qui
ut diligant.^ Hoc
despkies (Ps. L-,1.9). Seeundum, hoc ergo dicilur : eredunt in Cbrislum, et sic eredunt
in Cbristum diligere-Cbrislum.
Supplices rogamus -iic- petimus, et hoc per' Jesum esl enim credere
ChrislumFilium luum Dominum nostrum,.per quem Tanquam lapides sunl vivi, de quibus lempliim-Do-
omnisstipplicatio et petilionostraadDeumdirigide- mini sedificatur. Hoe aulem templum est ubi rogatur
bei, lanquam per verum mediatorem-et -seternun) Deus et exaudit. Quisquis enim prater templum
' sacerdotem, qui sedeCad dexterara Palris, et inter- .oraveril Deum, non exauditur ,ad illamlpacem super-
pellat.pro uobis. Protpia aulemredicit sacerdos ad jjam, non exauditur ad yitam selernam, quseorat nq«
Deum Palrem rogamus -et petimus, nisi: proeo.quod concedilur nisi ei. qui in templo Dei oral. Qui
sequilur, videlicet ut ea quse ipsi bfferuntur dona, in pace Ecclesise, in unitate corporis Christi, quod
munera sancla, sacrificia aecepta,id est beneplaciia ^corpusChristiiconstatex mullis credentibus in tolo
4S DE EXPOSITIONEMISS/E. ' 46
Airbelerrarura. Et ideo exauditur qui orat in templo, _^.dalionem adjungilur: Una cum famulo tuo papa tw
quia ipse orat in spirilu el verilale merilo ab ea et slro, ipsa unilas ecelesiaslici corporis forlius com-
pro ea, quia in ea incipit divina oblalio, lanquam .mendatur, quia divinse religioniscullum, ut bealus
dicatur Deode illa et in illa : Exaudi.nos, Deus, sa- Leo scribit, quem in omnes gentes omnesque nalio-
lutaris noster, spes omniutn finiutn terrmel in mari nes Dei voluit gralia eoruscare, jta Dominus noster
tonge (Psal. LXIV,6). Ipsa eslnamque unilas, qurea Jesus Ghrislus bumanLgeneris Salvator instituil, ut
fiuibus lerrse, id est ab Orieuteel-Occidenle, Septen- _hujus niuneris sacramentum in bealissimo Petro apo-
irione et Meridje ad Dominum xlamat, et dicit .a .stolorum sumino prineipaliler collocarel, atqueab
finibus terrse : Ad te clamavi, dum anxiarelur- cor ipso, quasi quodain capile,- dona sua vellet.in corpus
-meitm(Psal. LX,5). omne inanare, ul exsortem se myslerii.inlelligeret
46. (ISID'.lib. vm Origin., c. 1.) ffinc et Ecclesia esse divini, qtii ausus esset a Pelri soliditate recede-
Grsece diciluivjuod in Lalinum vertitur convocalio, • re. Hunc enim in consortium individuse unilalis as-
eo quod omnes ad 'se convocet, et eatholica appel- sumplum, id qubd ipse erat voluit nomiiiari, dicendo:
Iatur,-id esl universilalis. Non enim,sicutconvenli- TuesPelrus, et.super hattc pelram. cedificaboEccle-
«ula haerelicorum, in aliqttibus regionum partibus siam meam (Maiik. xv, 18). Unde constal/sicut ite-
B Pelagi.us docel,tab universi .brbis
coarctatur;' sed per toluni iewarum orbem dilatata ium.Jjeatuspapa
diffundilur. Hinc et universitasab uno cpgnominata communione separatos esse qtiijqualibet dissenslone,
. inter sacra myslei'ia apostolici ponlifieis .meiuoriam
est, eo quod in unilatem colligitur, unde ait Domi- secundum consuetudinemJJOII
nus in Evangelio: Qii mecumnon coliigil,spargil-, id in frequentanl., Sequitur
est qui in unilalemTneam non colligitur, a me divi- myslerio : ...
sus in dispersionis perdiliohe dissipalur. Pror hac ' 48. Et anlistiie noslro',el omnibusorlhodoxis alqiie
ilaque primum in illa oblalione ppslu.latur, ut eara ' aposloliccefidei culloribus. Sicut enim uriiversali
Deus totoorbe terrarum pacificaredignetur, videli- Ecclesicecoriimemoralio propter unitatem societatis
cet ne per bsereses ac schismata ejus unilas dilanie- et pacis conjungitur comriiembralioniapbslolici ppn-
tur, aul adversitate perseculiouum ejus tranquillitas tilieis, ita dignum ei religiosuin est ut singulse Ec-
perlurbetur. Ut enim banc pacera tam interitis quam cles':se commemorationeni subjungant suorum anli-
exieriusfaciatDeus Ecclesise suse-,et ipse Apbstolus slilurii', probantes se per illam orationem' dominicse
orat dicens : Pax Dei quceexsuperal omnenvsensum, oblaiiohis servare cum eis unitatem spirilus in vin-
custodiat corda Veslra et hilelligenlias vestras in ctilo pacis. \Op'blol<ii autem Graice," Laline .recice
Chrislo Jesu (Pliil.:jx, 7). Et omnem Ecclesiam orare -„-glorice dicuntur, eo quod iiullo htcrelicd depfaivali,
admbnel, cum ait: -Voloigitur primo omnium fieri recise fidei confessione Deum glorificenl. Iidem "ipsi
obsecraiiones,- oratioties , postulationes, graliarum ergo sunt catholicre et apostolicse fidei cullores, ca-
actiones. Elpost paululum: Ul quielamel iranquillam thblicse, id esl universalis, quani uriiversa. ubique
vitamagamus in omni pietale-{I Tim. n, 1). Postii- sefvat Eeclesia, ejusdemque et aposlolicse, quam iii
latur aulem omnipolens Deus, ul illani custodire, toto miindo aposlolorum doclrina fundavit.
-adunare et regere dignetur.- Ipse est enim vertis cn- "49. Cultores autem hujtis fidei non possunl.dici,
slos populi/sui, id est veri Israel, de quo in psalmo hisi illi
i-eclecredunl, el veraciter diligunt. lloc
eanlalur: Ecce noridomiilavit neque.dormietqui cu- enim qui colit quod jniaxime diligit. Undo
sledit lsrael (Ps. cxx, 5). El iterum: Nisi Dominus unusquisque
et de gu)seet venti-isamatoribus ait.Apo-
custodierit civilatem.fruslra vigilat qui-cuslodil eam stolusquibusdam: quorum Deus venter est (Phil. m, 19). Jlle
{PsaLcxxvi, 1). Id ipsum aulem videtur adtmare
id cuslodire el ergo verilatisicullor, qui jungit fidei dileolionem, ut
quodpacificare, idipsum quod regere;
Ecclesiam suam Deuset et Detim, de-qtio recte credit, diligendo colat, et co-
quia pacificando adunal, -lendo promereatur. Ipsa esl fides. quam commendat
adunando pacificat, et cuslodiendo regit, el regendo dicens : ln Chrislo .enim-J^su neque cir-
eustodit. Pacificando nariique adunat cum omniuni Aposlolus
fideliumcorda in sua pace conjungit, cum oninium V-cumcisioaliquidvalel, neque prw,puiium, sed.fides,
fideliummentes per unilalem fidei,spei elcharilaiis qticeper dilectionem pperalur (Gal. vi, 15). .Neque
iinius efficit voluiilatis. et per _Spirilum sanctum leiVimin confusipne paganorunv,neque in purgamen-
lis h-crcticortim, neque in,languore schismaticoruni,
charilaie diffusa;impleatur in ea qupd scripluin esi:
in csecitate Judseqrjjm quserenda religiqesl;
Muliiludiniscredenlium auiem erat corunum et anima neque
una (_4ef.iv,52). Elecce guapi bonumet quamfucun- sed apud eos solos qui Christianu calholici ve) or-
thodoxi .noininantui', id est iutegritaiis custodes et
dum habitare fratfes in ununi (Ps. cxxxi, 1). €risto- - -
diendo quoquc regit eamdem Ecclesianii, cunr' inter recia secianles.. , . .
omnia pericula clementer eam guberhat et dirigit. Cui 50. Complela hac ofalione, qiia'':in primis univcr-
oranles in psalmo dicimus VSalvum fac populum salis Ecclesia"cum. apostolico' ponlifice el omnibus
"
luum, el benedichceredilali luce, el rege eos el extolle orlbodoxisDeo.commendaiur, adjungituf irt ebnclii-
eos usque in ceternum (Ps. xxvn , 8). sioriemoi'e solito : Per CltrisiumDominum-nostrum.
47. QuoJvero post generalem_Ecclesi_ecoriimen- Aliter enim nec oraiio nec oblalio Eeclesia. Deo 6f-
47 FLORI DIACONILUGDUNENSIS «
ferri potest, necilla aproquibtis Deus exoratur ac- A cuhclorum. Onini enini Ecclesisedicitur.per beatuiu
cipere, nisi per unum mediatprern Dei ethominuni. Peirum apostolum :Vos autem genus eleclum, regale
qtii inlerpellat pro nobis. Quod ergo offertEcclesia, sacerdolium (I Peir. JI, 9), offerre spiritales boslias
offert per illum ; quod Deus eamdem Eeclesiam pa^ •et acceplabiles Deo per Jesum Chrislum. Omnem
r.ilicare, custodire, adunare dignelur, prsestat pei ergo Ecclesiarii sacerdolium sanclum appellal, jjuod
- illi.iii : per ipsum nostra ad Deum vota ascendunf sola domus Aaron in lege nomen et officium habuit,
. per ipsum divina ad nos dona descendunt. Hoc n&m- quia nimirumomnes fideles summi sacerdotis menx-
que ipse in Evangelio commendat dicens : Quia egi bra existunl, cuncti oleo- lajtilise signantur, illius
ad Patrem vado, el quidquid pelierilis in nominemeo eorpori unili, qui fex summus et saeerdos est veru~s.
hoc faciam; ut clarificeiur Pater in Filio (Joan. xu Regnum suis Itribuil ut rex, el ut pontifex eorura
25). Quam pelitionis formam in| omni qrafione sut peccata sui. sanguinis boslia mundan;;, quanquam et
custodit Ecclesia. Sequilur in inyslerio. in eadem lege Yeleris Testamenti bujus spirilualis
51. Memenlo, Domine, famulorum famularumqtii sacerdotii, quo tota Ecciesia consecralur, evidenter
iuarum, et omnium circumadslantium , quorutn tib mysierium commendatur, cum ille agnus in pascba
fides cognita esi el nota devoiio. In quibus vefbis cun mactandus, quod vpbis immolalus est Christus, non
primuin dicitur : Memenio,Domine,rfumulorum fa- B a solis sacerdolibus, sed ab univeiiso generaliter
mularumque tuarum, et sic deinde subjungitur : e populo jubeluf immolari, dicente Doriiino : Itiimola-
omnium circumastaniium, manifestum est qtiod bit eutn omnis multitudo filiorum Israel ad vesperain
quasi quidam locus sil, ubi, aliquibus specialiter no- (Exod. xii, 6). Hunc namque agnum in paschali so-
minalis, eliam cseterorum qui assistunt in Ecclesit lemnitate ifnmolalum eadem lex et victimam et bo-
eommemoralio adjungalur. ln quo iiaque loco au sliam et sacrificium esse cbmmendal, prsecipiente
liberum est ^acerdoli, quos desideraveril pariictt- J)omino, et dicenle : Non immolabil super fermenio
lariter nominare, et nominatim Deo commendare sanguineni hostice mece, neque residebit mdne de
aut certe illud ab aritiquis observatum est, ut ih viclima sotemnitalis phase (Exod. xxxiv, 25). Et ite-
-offerenlium nomina recitarentur, quod videtur bea- rtim : Nemo, inquit, qui fueril immundus super anhna
.nispapa Innocentius in quadam tjpislola significare; sua,invia procuthi genle veslra, faciat phase Do-
-ubi ait: € Superfluum est, uLcujus hristiam necduir minomensesecundo (Num.1%, 10).-El post pauca :
:i)eo offeras, ejus ante nomen insihues, quamvis illi Si quis aulem mundus est, et in itinere non fuit, et
. incognitum nihil sit. Prius ergo oblationes suni lamen ndn fecit phqse, exlerminabilur animailla de
.eonMiiendandse,ne tuiiceoinimnomina, quorumsunl populissuis, quiasacrificiumDomino nonoblulit tem-
,-edicenda, ut inter sacra inysteria nominentur, nor C pore suo (Ibid., 15); Offerunt ergo .sacerdotesJEccle-
inter alia qtisearite prsemittimus, ul ipsi mysleriis sise, offert per ipsos et in ipsis lola Ecclesia Deo
-viani futuris precibus aperiamus. » Fit ergo bsec ora- sacriflcium laudis, quod a culloribus suis sibi offerri
• lio ad DeumlPalrem, ut memor esse dignetur famu- . ipse prsecepit, dicens : Immola Deo sacrificium lau-
lorunffamularumque suarum, utriusque videlicel dis, et redde Allissimo vola tua (Psal. XLIX,14).
sexus sibi servieniium,-non solura eorum qui nomi- 55. (AUGUSTISCS.) Non"quod a -nobislanquam in-
-uantur, sed et omnium circumastantium , ac de digens expetat laudem; sed ut in ea nobis -consiilat
-omnibus et pro omnibussimul dicilur , quorum tib\ ad salutem, sicutet in eodem psalnio iterum dicit:
.fides cognila esl el nota devolio, _d est,_quam recfc Sacrificium laudis honorificabil me-, et illic via est,
-eredanl, quam devole fe diligai_t,.tu solus vides in ubi oslendam salutare tneum (Ibid., 55). Quid
eonscientiis singulorum. Tuesenim serulans corda esl enim salutare Dei, nisi Filius Dei, Salvator
el rcnes,et libi veraciier diclum-est : Tu enim solus i^inundi? Ipse igitur ,sacerdos et victima. sacrificium
nosti carda-filiorum hominum, qui intuiseiiltorilHis - laudis implevit, malorum operum Lribuens indulgen-
magis oblalionem fidei et devotionis requiris; fidei, ' tiam, el bene operandi largiens graliam. Ad boc
cum per legislalorera tuum dicis : Audi, Israel, Do- enim Dominus sacrificium laudis ab ejus eultoribus
minus Deus tuus Deus unus esl (Deui. vi, 4); devo- imniolalur, ut qui gloriatur in Dominoglorielur. Hoc
•iionis,cum statim adjungit: DiligesDominumDeum ergo sacrificium laudis, id esl oblalioriem Dominicse
luum ex loto xorde luo (Ibid.,'8). Et hanc [cum] passionis, in | qua nulla noslra merita agnoscimus,
•fidem et devolionem Deo oflerre," hoc cst vere sed solam Dei gratiam collaudamus;quia in hoc ap-
-Racriliciumsalutare, est attendere mandaiis. Sequi- paruit cbarilas Dei in nobis, quia unigenitum Filium
stiir in myslerio : - suum misit Deus in mundum, ut vivamus per eum,
52. Qui libi offerunt noc sacrificium laudis', tibtque . non quasi nos dilexerimus Deum ; sed quoniam ipse
veddunt vota sua celernoDeo vivo\et-vero. br quibus pripr dilexit nps, el niisil Filium suuni propilialio-
vefbis considerandum est, qubd tola Ecclesia offerat nem pro peccalis nosiris. Hanc offert devolio fide-
Deo illud.sacrificium laudis ; et quia de omni mul- Jium pro se suisque omnibus, id est ad se vel genere
titudine circumstanlium fidelium dicitur : Qui libi vel familiaritale, vei qualibet alia conditione, sub
offerunt. Quod enim adimpletur jproprie ministerio ejusdeni fideiprofessione perlinentibus, lam viven-
sacerdotum, hoc generaliter agitur fide el devolione libus videlibetquam morluis. Et hoc qna spe fideles
" Id est Ecclesia constans ex omnibus fuielibus.
49 DE EXPOSITIONEMISS.fi. 50«
faciant subjnngilur , qusenbri pi'0 aliquo temporali A ejus integriias, non jam ille de Yirgiiie nascereiur,.
lticro, sed solummodo pro redemplione animarum euiii-jiu-falso, quod absit, nattini de virgine-Maria
snarum, pro spe salutis et incolumitatissuce, pro spe- toia cbnfileretur Ecclesia, cui pro humani generis.
videlieetaelerncesalntis. Spe enim salvi facti sumus. salute vero boinini facto singulari' mujiere datnni:
Nec soluni pro salute relerna, sed eiiani pro lempo- esl ut, statimex quo in ulero Yirginis concipi et
rali incolumilate, id esl corporali saniiate. Incolu- bomo fieri inciperet, verus esset et Deus : unde et
niitas enim sanitalis inlegrilas. Ulraque enim salus, eadem gloriosa semper virgo Maria vera Def geni-
aniin_e scllicet et eorporis, ab illo esl, de qno in trix credenda esl el confitenda. Ipsa ergo in -hac ve-
psalmo canilur : Domini esl sdlus. Tibi; inquit, red- nerabili communione sanctorum prima ponitur, per
dunt votasua celernoDeo vivoet vero, juxta-qttod in quam et illi et nos nieruimus auclofem-vilse susci-
psalmo dicitur : Et redde AJiissimovota tua, vola vi- pere, et ei conjungitur eommtinicaliobeatorum apo-
delicel fidei et piae devolionis, per quam uosmetipsos -stolorum et manyrum, non solum qui hic nominalim
Deovovimuset reddimus. Quisquis enim benecogi- exprimuiitur, sed et omnium quorum nec numeruin
tat quod Deo voverat et qn_evota persolvat, hac exi- nec nbmina scire possumus. Et lamen, si istis pan-
giiur, liac debelur, ut seipsum voveat et reddat. cis iiominalis pie adha.i'Craus,etiam illis quos nosse-
Sed sieul videndum esl quid offerat, ita etiam con- 1*non possumus, in hnrum conimunioiie-copiilati su-
siderandum est ubi offeral; quia veri sacrificii exira nius. Sequitur in mysterio: ' •
caiholicam Ecclesiam locus non esl, unde muliufn 56. Quoriimmerilis precibusque concedas.Propler
conseqiienter adjungilur in mysterio. inerita namque et intercessionessublimiuinjuslortim^
54. Communicanleset memoriam veneranles, in quos intercessores et patrbnos qua_rimus, nostrte in-
priri.is, elc., usque et omnium sanctorum itiorum. firmilali Dorainus niiseretur et propiiiatur, ut in
(AUG.) Quos dicil cbmmunicantes ct memoriam oinnibus, sive adversis, sive prosperis, ne vel in islis
veneranles beatse Genitricis Dei, el apostolorum et deticiamus, vel iri illis decipiaraur, proteetionis ejus
martyrum, et omniura sanctorum, nisi et seipsum muniamur auxilio. _ - "" -
sacerdos qui offerl, et omnes circumslantes, -Denique defesso ab bostibus Eze-^'
S7., (IYIGILJUS.)
qui simul offemnt unum sacrificium laudis ? Quod ebi_eel auxiliuin ejus invocanli ait: Civitatemhanc'-
ut Deo possit esse acceplum et beneplacilum, salvabo, el proiegameam propter me, et propier Davici
non alibi boc offerunt el sacerdoles et Ecclesia eum servum meum (IV-Reg. xxxi, 6); et Moysesila do^
sacerdotibus, nisi in communione el societate san- precans Denm placare curabat; Quiescat, inquieiis,
cloi-um,in quibus voluil idem omnipotensDeus Ec- ira tua, el eslo placabilis super nequiiia populi lui.
clesise suse conslare fundamentum, sicut AposloltisC Recordare Abraham, Isaacet Israelservorumluorum,
dicil : Eslis cives sanctorum et domesliciDei, super- quibus jnrasti per lemelipsumclicens: Multiplicabo-
cedificalisuper fundamenlum.apostolorum et proplie- sethentuutn siciit siellas cceli(Exbd. xxxir, 15). Noe---
taruin (Eph. II, 19). In eofum ergo communione et dtiliitandumest fidclium petitiones a spiriiibus jtisio-
lnemoriseveneratione lanquam i:i lemplo vero Dei, . rum sciri, quia qui i.ntusomnipotentis D&idarilaiem-
offert devotio fidelium' Deo vota el mtinera sua, videnl, nullo modo credendum.est quia sil- foris ali-
ct ideo-fiunt coninuinicantes eorum raemoriae lan- qnid quod ignorenl. Postulal ergo Ecclesia sriffragia
qtiam filii palruin el seclatoresprsecedenlium. Quid sanctorum niarlyrum, nee tainen erigit allaria in-
esl enim communicanles,nisi communionemet socie- quibus sacrificet marlyribus, sed uni Deoct riiarfy-
tniem tenenies? El quid est eortim inembriani vene- rum et noslro. (AUG.,de Civ. Dei, I. xxn* o.-lO.) Ad "
rari, nisi cum pietale ct humililale eorum vestigia quod sacriflcium sicul bomines Dei, qui-mundum irj.
sequi? Ad hauc socielalem nos beatus"Joannes apo- ejus confessione vicerunl, suo loco et ordine nomi-
4-iolusinvitans ail : Quod vidimusel audivhims, an- nantur, non (araen a sacerdote qui .'saerificat invo--
nuntiamus vobis. El quasi iriterrogaremus quid nobis caiilur. Deo quippe, non ipsis sacnficaf, quamvis in
prodesselilla aniiunliatio; ait : Utet vos socielalem me iioriis sacriflcet eoruin, quia Dei sacerdos esl,
habealis nobiscum.El ne quis conlemnendum pula- non illorum. Ipsum vero sacrificium est Christi,-
ret banc. societateni lanquara hominum, con.inuo quod iion offertur ipsis, quia boc sunt et ' ipsi. Sequi-
'
tidjunxit : El socielas veslra sil cum Paire et Filio- tur iii myslerio: __
ejus Jesu Christo, manifeste ostendens, qtiia qui- 58. Ilanc igitur oblalionemservilutis noslrw, elc.,_
cumque societalem cum Deo babere desiderant, usque Per Chrislum Dominum noslrum; Et in bis-
primo Ecclesire societati debent adunari, iHamque verbis uniias Eeclesite ofie.erilis.ostendilur, qiiando
fidem addiscere, et ejus sacramentis imbui, q.iaui in illa sacrosancta oblatione eoramunis servitns ex-
aposloli ab ipsa prsesenle in -carneYerilale percepe- IiibelurDeotam a sacerdoiibus quamacuncta-famjlia-.-
ruiit. Pro ipsaenim.et sancti marlyres passi suul, dc.mis Dei. (Ibid., Ib. x, cap. ,19.) Hcecaulerii est
el ipsa caiholica ftuidatur Ecclesia, cui beatte et sjrvitns qua_.nulli alii debelur, nec sanclis. angelis,
gloriosre Yirginis partus exsiitil saluiis exor- nec sanctis animaijiis, nisi iiniDeo vivoel vcro, ;de-
dium. . _ quo nobisprrecipilur : DominutnDeum iuumddora-,
; 55.~(AUG;,seriH. 186). juse vere semper credilur bis,etilli soti servies{Matlh. iv, 10). EtsL eniiii ab_.
rirgo.-unia v.l 'si Domino nascenle corninijiorenir- bi.iiiine.si. vel-oiTi'riiir,.taniensacrificiuni j'cs diviust.,
'
51 ' FLORl DIACONILUGDUNENSIS 52
PSl, unde et alibi divina lege prsecipitur : Sacrifieans .A testatur Ap.ostolus,per Spiritum sanctumsemetipsnm
diis eradicabilur, nisi Domino soli. Unde riierito illi oblulit immacuiatum Deo. Hoc naraque nobis in sa-
in cceleslibus sedibusconslituti iminortales ei beati, cramento corporis et sanguinis Filii Dei quolidie
qnia rios mortales et miseros, ut immorlaies beatique instauratur. (AUG.,lib. xx conlra Faust, e. 15.) Hoc
simus misericorditer-diligunt; nolunl nos sibi sacri- corpus et hic sanguis non in spicis et in sarmentis
ticare, sed ei cujus etipsi nobiscuinsacrificiumesse colligitur, sed certa consecratione myslicus fit."No-
jieiiverunt. Cum ipsis enim sumus una civitas, ctijiis v.usnon nascitur, cum panis et vini creatura in sa-
pars in Tiobis peregrinalur, parsin illis opitulatur. cramentum carnis et sanguinis ejus ineffablli Spiri-
Oratur itaque Deus ut hanc oblationem, quam illi liis -sancliflcalione transferlur. Quod autem non ifa
soli debita servitule deferl Ecclesia placatus acci- sil, quamvis sit panis et calix, alimentum eslrefe-
piat. Hsec est vera oblatio, in qua Filius offerlur, e_ionis,-non sacramentum religioriis, quo divinum
Pater reconeilialur, et vilali oblatione placaius dies altare Christus implevil. Invitavit ergo Dominusser-
noslros in sua pace disponal, ul, eisi in miindo pres- vos, et prseparavit eis cibttm sefpsum. Quis audeat^
suram habemus, in illo pacem habeamus. Finilo manducare Dominumsuum?Et lamen ait: Qui man-
aulera hujus mortalilatis cursu, ab a.lerna damna- ducat me, vivit\propler me (Joan. vi, 58). Quando
lione ereptos, in electorum suorum grege nos anntt - B Christus manducatur, vila manducalur, non occidi-
merare dignelur. (GJIEG.)Quia ipsa quoqtie perennis tur ut manducetur, sed-morluos vivificat,, quando
regni prsedestinatio ita est ab Omnipotentedisposita, manducalur. Reficit, sed non deficit; manducalur
ut ad boc electi ex labore perveniant, quatenus po- Christus, vivit manducalus, quia resurrexil occisus ;-
stulando mereantur accipere, quod eis omnipotens nec, quando manducamus, partes de illo facimus;
Deus ante ssecula dispos.uit donare. Sequilur in et quidem in sacramenlo sic fil,- per par.les-mandu-
myslerio: calur in sacramenlo, el manet integer lotus in ccelo,
_59. Quam Malionem lu, Deus', in omnibus,. etc. manet integer lolus in corde suo. Sequitur in my-
Oratur Omnipotens, ut oblationem suis sacris altari- . sterio. |
bus impositara et-tantis precibus commendalain, 60. Qui, pridie quampaleretur, accepitpanem, etc,
ipseper virlutem descendenlis ila legitimam et per- usque ad hwc qiwliescunquefecerilis, inntei. memo-
feclam- eucharistiam efliciat, ut in omnibus sit riam facietis. Unde universalis Ecclesia, ut jugem
asGrjpla, id est in numerum placitorum sibi nume- niemoriam Domini et Redemptoris celebret, ipse
jelur recepta; sit eliam fata, id esl immobili flrmi- Dominus tradidit aposlolis, el apostpli generaliter.
lale perpetua. Hoc namque dicitiinralum, qubd est omni Ecplesise.In.bis verbis, sine qtiibus nulla lin.
immobili ratione firmum el inconvulsum. Sit quoque gua, nulla regio, nulla civitas, id est. nulla pars
ejusdem Spii-ilussancti operanle virlule, rationabi- Ecclesiaecalholicseconficerepotest, id esl consecrare .
lis etper hsec oninia singulariler Deograta et acee- sacramenlum corporis el sanguinis Dominj, ipse Do-
plabilis, ut, quamvis de simplicibus lerrre frugibus ltiinus tradidit apostobs, unde universalis Ecclesia
sumpla., divinse benediclionis ineffabili poleritia efli- jtigera iijeinoriam sui Hedemploris eelebret, et apo-
ciatur corpus et sanguis unigeniti Filii Dei, sicut ipse sloli generaliler onmi Ecclesia3.Chrisli ergo viriute
leslalur : Caro mea vere est cibus, el sanguis meus et verbis senipor conseci'atur et consecrabitur. lllius
vere est potus (Joan., vi, 56), utper hunc cibum et sermo est qjji coelesiiasacramenta sanctificat. Ille in
potum impleatiir in meniibus sumenlium quod ipse suis sacerdotibus quolidie loquitur. llli fungunlnr
promittit diceus : Sicut me misil vivetisPcuer, el ego oflicio, ilie majeslale divinsepotestatis operatur. Ipse
vivopropler Palrem; et qui manducalme, et-ipsevivet est enim ille veriis Melchisedech,qui hsec sancta sa-
propierme (lbid., LVIII).H_ecesl ergo vera et seierna crificia, quse ille tunc iri mysterio prsefiguravil^per
hbslia, quia vei'a et seterna est virtus, vera el seterna oblalionem sui corporis suique sanguinis adimplevit.
per eam perficilur salus. Est eniin nbvi et retcrni Ipse ex Spirilusj paracliti virtute el coelesti bene.di-
Testamenti.. Hrecest ralionalis hoslia, plena videlicet ciione sanctuni coipuset sanguinem suum esse per-
rationis, plena myslerii, quse lunc iractabili tracla- ficil. Quod aulem de pane ait: Accipiteet manducate
tione in veteribus sacrificiis.fiebal, sed nunc spiritali ex hoc omnes; -.imiliier el de calice : Accipiieet bi-
ratione celebralur, et fidei puritate exhibetur, juxia bile ex eoonutes, commendatio esi unitalis etpacis,
Aposlolum-fideleni prrecipienlem- rationabile obse- ul per boc mysterium Christo participanles, unum
quiiim noslrum. Ut enim boc Apostolus-diceret, omnes simus in illo.,siculAppsloIusaflirmal, dicens:
uiique de spiritali sacrificio loqjinbatur. Uude el alibi Non esl Jndceus neque Grmcus; non est servus neqne
ait i Necesse est ergo exemplaria quidem cccleslium liber, non esl masculus nequefetnina; omnes enimvos
liis mundari (Hebr. ix, 25); ipsa atitem coelesliame- -unumestis in ChrisloJesu (Gal. iu, 28). Hauc nempe
lioribus bostiis quam istis. Ut enim eorda.fidelium unitatem in conimunicatione hujus sacramenli alibi
fiercnteoe_esiia, et.sicutportaverant imaginem (er- commendal dicens : Calix benediclionis,cui benedi-
>eiii, poftarenl et imaginem ejus qui de.ecelisesl, et citnus, nonne communicaliosangUinis Chrisii est; et
qualis coeleslis tales fierenf el coelestes, non brulor panis quem frahgimus, nonne participatio corporis
ri.rcv animaiium. cruore, sed rationabili sanguinis ChrisliesL(ICor. x,16)?Quoniam unuspanis, unuiii
' C-iiisli' cruofe miuidari debucrunl; qui, ut idcm corpus iijulli stinms otnnes, qui de uuo pane pailici-
'
53 -DE EXPOSITIONE MISSJE. . 54.
pamus. Tanta enim Ecclesise est.in Christo unilas, A devincli ab inferni clanstris educli sunt, et per eum-
ut-quomodo una fides et unum baptisma et unum dem etiam omnes credentes a peccalorum yinculis .
altare, de. quo ait Isaias : Eril altare Domini in me- et de lacu miserireel de lnto faeciseripiupiur.."
dio lerrceMgypii-(Isa. xix, 19); itaunus.ubique sit 62. Itera, quod bic dicittir mysteritimfidei, et in
panis corporis Cbrisli, et untis calix sanguinis.ejus. illis verhis Doniini quib.us mysierium corppris et
Unde et Ecclesia ex tradilioiie-his verbis consecrans sanguinis sui tradidit, 11011' legkur; videtur de alio
mysterium sacri corporis et sanguinis Domini, de- Ioco Evaiigelii suiiiptum esse, ubi, secundum Joan-
signanler dicit Doininuni dixisse ap.oslolis: Accipile nem, de boc eodeni sacramento quibusdam disci-
e.l manducale ex hoc omnes; hoc est enim corpus pulis non credenlibiis loquens ait : Verbgquce ego
tneum. Simili mqdo posleaquam ccenatum est, acci- loculussum vobis, Spiriius et vila sunt, sed sunt qui-
piens et liunc calicem prceclarum. Attendat fi.lelis ctani ex -vobis qui non credunt (Joan. vi, 64, 65).
qtiisque, quid est quod dicat hunc, videlicet quod Ostendit eriim se inagijum dixisse mysterium, cum
calix, qiiem-sacerdos catholicus^acrificat, 11011 est ail. : Verba quce,ego loculus stim, Spirilus et,vita
alius, nisi ipse quem Domimis apostolis tradidit. Si- sunt. Cum autem adjungit : Sed sunt quidam exvobis
cul efgo de sanguine, sic qtioque de coi-poresenlien- ~~~ qui non credunt, oslendit illud myslerium, noh esse
dum et lenendum est. Quod autem-prffc/an.m calicem nisi fidei el fidelium, quiilla verba fideliter audiunt;.
dicit, manifesle de psaliuo sumpttis est: Et calix el idep eis spiritus et yiia sunt :'quia eos spiritaliter
liius inebrians quam prmlarus est (Psal. xxn,._>)!Et intelleela vivificant (AUG.,lib. j- de peccat.-Meritis
vere prtcclarus., quo sanguis offerlur iminaculatus, el Remis., c. 24). Aut certe bsecyerba de Apostolo
iitilla peccati macula tectus. IIoc poculo fidelitim ine-r suriipta sunt, ubi. ait : Habenles mysteriutnfidei in
briaiur affectus, ut la.tiiiam induat de reii-issione.. cpnscientiapura (I Tini. 111,9), quia sicul sacramen-
peccati. Ibc ebrielate animus non confundilur, sed, tum sancta?.Ti-inilatis, ila el sacramentum Dominicae
CQnsecj'alur. passionis et morlis, qubd illa oblalione frequentatur
61. Item, quod in his verbis dicitur : ._Vo_(. el aequaliter necessarium ad salulem, aequalilerin con-.-
wterni Testqmenti,manifesluni esl, qtiia in Evaugelio scientia puta est sumendum ac reiinendum.- Qiiod
ison legitur, uisi tantummodo , Calix sanguinis mei etiam in baptismate celebratur, doccnte eodem Apo-
Novi Teslamenii, sed quod bic additur ceterniet in stolo ac dicente : Quicunqueenim baplizali sumus in
.propbeticis et in apostolicis litteris conlinelur. Nam Chrislo Jesu, in morle ipsius bapiizati sumus. Tottini
in Isaia legimus,promittente Deofidelibus: Et feriam ei'go quod in bac obiatione Dominici corporis et
vobiscumpaclum, id est lestarnentum senipitenmm. sanguinisagitur,mysteriumest: aliud enim videlur,
Etin Ezechiele, ubi promiltil Ecclesiae: Eisuscitabo C aliud intelligitur : quod videtur speeiem habetcor-
libi pactum sempilernum (Ezech. xyi, 80.).'Et Apo- poralem, quodintelligitur fructum habet.spiritualem..
slohis dicil : Una cnim oblalione consummavil in Sciendum vero quod eumdem calicem Doniini.san.-
sempiternumsanclificalos (Hebr. x,- 14). Et itertim : guinis juxla pbservantiam Ecclesise catholicsc ab
Deus .autcm pacis, qui eduxit de mortuis paslorem, apostolis traditam, nisi mislum aqua offerri non li-
Aijnum ovium in sanguine Teslamenli .celerniDnmi- cet, quia vinum fuit redemptionis nostrse mysterium,.,
• num noslrum Jcsum Chrislum (Hebr. xin,20). (AUG.) cum ait : Non bibam a modo de hoc genimine vitis .
Ideo ergo sanguis Chrisli novum est lestanientum, (Marc. xiv, 25), et de.Ialere ejus-juodlancea. trans-.-
quia nova dilectio, qua usque ad mortem in novis- fixum est, aquaqtte ctim sanguine egressa vinum de
smiis sasculoruniteniporibus nos dilexil. Dilectioisla yera carnls ejusvite-cum, aqua-expi'essttm ostendit.
nos innovet, ut simus bominesnovi, hseredes Tesla- Haccsunt enira sacramenta Ecclesise, sine quibus ad->.
menti Novi, sicut elaposlolus docet, dicens : Quanio yitam qtireverevita est nonintratur. I!)esanguis in re--
magis sunguis Chnsli, qui per Spirilum sanclum se- missioncm fusus est peccalorum, aqua illa salutare-
melipsum obtulit immaculalumDeo, emundavit coti- teinperatpoculum^hsec etlavacrum prsestat et polum....
scientiamnoslram ab operibus morluis, ad serviendum 65. Hoc tolum Doininic*_eoblationis mysterium-.
•Deo viventi? Et ideo .Novi Tesiamenii mediator quanla pietate et.amore agendum esl el accipiendu___i
(Rebr. ix, 14). Per hunc ergo sanguineriiNoyi Testa- sil, commendat nobis ipse Domiriusdicendo : Hccci
menli qui est effusus in remissionein peccatorum,' quotiescunque feceritis, in. mei memoriam facieiis- '
eiritindavit, id est innovavit eonscienliam fidelium, (Luc. xxn, 19). Quod exponens Apostolus ait: Quo--
et fiunliidem fidelesjuxta eumdem Aposiolum hsere- ties enim manducabilis panem hunc, et calicembibe--
des secuiidum spem vita_ seternte, et repromissionem lis., .morlem Domiui annuniiubitis, donec venial (I?
accipiunt qui vocanlur seternse La.reditaiis. Et ideb Cor. xi, 26). Illius ergo panis et calicjs oblatio morlis.
saiiguis ille Novielaelerni esl T.estanienli, quia quos • C.iristi est commeraoratio, et annunlialip, qusenoti..
a vetuslate innovat ad seternam haeredilalein perdu- tam verbis quam..niysleriis ipsis agilur, per qsias:..
cil. Hinc Zacli.ariasprophela, velut ad ipsum Domi- noslris mentibus uiors illa preiiosa , altius ,et fortiusv
nuin loquens, ait: Tu quoquein sanguine Teslamenli, commendatur. Qu-idesl eniin mortis Cbrisli. coinme—
tui-.emisislivinclosiuos de lacu, in quo nnnc cral aqua inoratio, nisi charitatis ejus. commeiida.io, qua:n:
(Zach. ix, 10) : quia videlieel per hujus sanguinis nobis beatus eyarigelislaJoannes commendans, ait 5.
e-Iu.Lonemet anliqui jusli spe fulurte. l-edcmplionis Sciens Jesus qnia venil liora ejtis, ut transeal'de;h<?g.
'
55 FLORI DIACONILCGDUNENSIS 56 -
mundoad Patrem, cum dilexisselsuos cjui eranl in .\ Mortuus esl propter delicla nostra, sed etiam resur-
mundo, in finetridilexil (Jdan. xm,l), idestusque rexil propler juslificationem noslram (Rom. IV,25),
ad morlem eum illa dilectio perduxil, quia tanlum utemores simus resurrectioiiis quoque ejus ab jnferis;
dilexit eos ut moreretur propter eos. Hoc enim le- et, quoniam resurgens a morluis et assumptus in
Rtalus est, dicens : Majorem liac dileclionem nemo ccelum, sedet a dexlris Dei, simus memores eliam
liabel, quam ut animatn suam quis ponat pro etnicis gloriosseascensionis ejus. Hsec esl enim tota saltis
sttis (Joan. xv, 15). Propterea et ilurus ad passio- nostra et vita, si incessanter memores simus. Me-
nem, et per resurreclionis el ascensionis gloriam mores igilur Dominicse passionis, resurreclionis et
discessurus e iiiundo, hoc sacramenlum ulliniuni ascensionis, tam sacerdotes quain plebs fidelis of-
discipulis tradidit, ul memofiam tanlse cbaritatis, ferunt praeclarse,id est prsecellenti et gloriossema-
per quam solam salvamur, arelius eorum mentibus jestali Dei, non de suo, sed de ejus donis ac dalis,
infigeret; qualenus semper memores simus, et qua- juxla quod seriplum est: Et quse de manu tua acce-
lcs et quantum ab eo dilecli simus; quales , ne de pimus, dedimus libi in mysterio Dominicicorporis et-
nobis gloriemur; quanlum, ut de illo speremus; sanguinis vere bostiam pnram, hosliam sanctam,'
quod ulrumque diligenter Apostoltis imponit et in- bosliam iramaeulalam. Quse trina repetilio lanli
culcal, dicens : Ut quid enim Chrislus, cum adhuc B myslerii est laudalio. Hsecuamque bosfia, quaiu lio-
infirmi essemus,secundumtempuspro impiis niotiuus' stiam puram, sanctam, immaculatam dicimus, id est
esl (Rom: v, 6)? Et post paululum : Commendatau- panem sanctum vitseselernseet calicem salutis perpe-"
tem, inquit, suam charitaiem Deus in riobis, qubniam tuse, sumentibus vila ajlerna est, dicente Domino:
-
4., 'cumadhuc peccatoresessemus,Chrislus pro nobis Qui manducat Jtunc panem, vivelin celernum(Joan.
vtoriuus est, mullo magisjustificati nuncin suhguine vi, 59). Quam vero bostiam pufam, sanclamel imma-
ipsiussalvierimusabiraperipsum.Sienimcuminimici eulatam offert Ecclesia, nisi quam a Dominoaccepit?
essemus,reconciliatistimusDeo per morlemFilii ejus, id est panem sanclum vitre t-.ternse,et calicem salutis
multo magis reconciliaiisalvi erimus in vita ipsius perpeluse.In boe enim pane sumentibus vita seterna
(Rom.viii,9,10).Hoc ergo agendum, hoc frequentan- est, sicut ipseDominuspanisvivuselpanis vilse de se
dtim commendavit,. quo usque ipse veniat in fine ipso ait: Ego sutii panis vivusqui decceto descendi
saeciili,-quandoeril sanctorum reqiries, non adluic (Joan. vi, 51). El iterum : Panis enim Dei esl qui
iii sacramento spei, quo in hoc tempore consbcialur descenditde cceloet dat vitam mundo (lbid., 55). Et."
Ecclesia, quandiu bibilur quod de lalere Chrisli alioloco dicit: Qui manducat hunc paiiem, vivei ...
emanavit,' setl jam ipsa perfeclione saluiis relefnre, mlernum (lb'.d., 59). El.quod iste sil panis corporis
cum tradelur regnum Deo el Patri, ut in illa per- ^1 ipseexponit dicendo : Et panis quem ego dabo, caro
spicuacorilemplationeincommutabilis'vei'italis,nullis mea est pro mundivila (Ibid., 52). Ergo el calix san-'
mysteriis cbrporalibus egeamuS. (GREG.)Hsec nam- guinis ejus, calix est saluiis seiernse, quia sariguis
que singulariter viclima ab seterno inleritu animam ille pro multis efftisus est in remissionem peccato-'
salvat, quse illam nobis mortem Unigeniti per my- rum, ut salvum' faceret populum suum a peccalis
slerium reparal. Qui, licet surgens a niorluis, jam eofum. De hpc canitur in psalmo : Calicem salutaris
noh mori-UJ',el moi-sei ultra nbn dominabitur ; ta- accipiam et nomen Domini invoctibo(Psal. cxv, 15).
men, in se ipso jmmorlaliter atque incorruptibiliter Est enim calix ibte salutaris accipienli.el in sacra-
vivens, pro nobis iterttm in hoc mysterio sacrae menii percepiione, in' passionis imilatione, sicut
oblationis immolatur. Ejus quippe ibi corpus sumi- a sanetis niartyribus acceptus esl. Hunc pa-
lur, ejuscaro in populi saltile pariilur. Ejus sanguis uem signiflcavit nianna, hunc panem tribuit altare
uon jam in 'ntanus infidelium funditur. Hinc ergo Dei. Noverunl fideles Clirisli corpus, si in Chrisli
pensemtis quale sit pro nobis boc sacrificium, corporebomo fueril, accipiet de Chrisli spirilu. Sicttt
qnod pro absolntione riostra passionem unigeniti autem corpus nostrum sine spirilu non polest vivei'e,
Filii seniper imiialur. Sequilur in myslerio : _^ sic non habebit spiritum vitse, nisi qui in Chrisii
64. Undeelmemores nos servi lui, elc, usque ad corpore ftierit' inventus. Qui vult vivere, accedal,
calicem salutis perpetua.'.Quia Domimiset Salvator credat,.vivat Deode Deo; incorporetur, ul vivifice-
jioster mysterium susemorlis,' quam pro nostra om- tur. Hoc est enim manducare illam escam, et illttm'
liiunique salule suscepit, tanla pietate niemori_efi- bibere polum, in Chrislo manere, el illummanenlem
delium commendavit, ut per oblationem et partici- in se habere, sicut ipse dicit: Qui manducal mecxm
palionem corporis et sanguinis eamdem vivificavit carnem, et bibil meum sanguinemin the ttianet, el
inortem suam. Et quia in parlicipalione corporis et ego in illo (Joan. vi, 57). Sequitur in mysterio.
sanguinis sui vivificamsuara niortem nos annuniiare 65. Supra qucepropilio ac sereno vullu, elc, us-
voluil Dominuset Salvator nos_er"doiiecipse veniat, que immaculatamhostiam. Oralur Deus ut super hsec
dignum et salubre est ut, haec veneranda mysteria munera vitaeel salutis, quse-prseclarsemajestati ejus
frequentando, memores sint sacerdoles et populus, offeruniur, propitio, id esl placabili ct sereno vuitu
universa videlieet Ecclesia, bealse passionis ejus. El - respicere dignelur, non quia vultus ejtis aliquando
\ere beatse,"quia sine peccalo suscepta; tolius mundi sevenatur,-iit inse sit Paler ltiminuni, ut beattis Ja-
peccala delevit, et quia rion soltim, ul Aposlolusaii : eobus dicil: Apud quem non est iraimnulalio, nec vi-
' '
57 DE EXPOSITIONE MISS_E. 58
cissiludims-obumbrcaioJJ-ab. _-,17). El beatus Joan-. A n_w/_i_!'viifj'«m dierumiieque fineriiJiabetts,assimilalus
ries teslatur . Quoniam Deus lux est, el tenebrcein 'eq per omnia Filio Dei, qui manet sacerdos in' aiternum
non siirit ulice (I Joan. i,' 5).'Sed qtiisemper inlu- (Hebr. vj, 5). Qiiod vero post hsecomnia subjungitur-
mineesl, tunc super nbs sereuat, ac illuriiinat vul- sanclum sacrificium,hrimaculaiam hosliam, ad supe-
tum'suum quando declaral super nos misericordiam, riora referendtlm esse videtur, ubi"dictum est: Su-
-sicut iri psalmb orantes dicimus : Iiluminet vultum per-quce propiliq ac sereiio vultu fespicere digneris,
suum super nos,et misereaiur noslri (Psal. LXVI,-2). ut ad conjpleridam-pelitionemsubjunclum sil. Hoc '
Sicut e contrario dc quibtisdam',"quiejus rnisericor- aulcmtolum exbralur omnipbtens Deus, ut sacrifi-
dia indigni sunt, ipse dicil: -Abscondamfacietn meam eium Ecclesiaa-iia acceptum habeat, iitsac-rificjum'
ab e.s (Deut. xxxi, 17). Et itefuni quibus se placabi-' jusli Abet, el patriarchae Abrahse,' et •summisacer-
lem prsebet, proroillit dfcens :'Et ngh avertam facieiw dbtis Melchisedecb; quia el in illis anliquis-sacrifi-
meam a vobis (Jerem. ni, 12)."Unde-et bealus Dariiel ciis imago erat bujus verrsacrificii, ei. boe ipsiim
.is.tis ipsis verbis exorat, diceris -.'Exaudi, Domine, uni Deo auclori uiriusqtie-Teslamenti et ulfiusque
preces servi tui, illumina faciem tuam super sanctua- sacrifieii ofdinatissima lerijporum disposilione luiic.
rium tuum, et propiliusintende populum istum, super placebat in pTsefigurationeventurse veritalis , quod
qiiem invocatum est nomen luum (Dan: ix, 17). Ne- B et liunc placet in adimpletione ejusdem verilalis.
qiieenim Deus bumana forma faciem aut vultum Nam et in sacriflcio Abel, -quod de primogenitis
babere putandus est: quia, ulDoniiiius"iiiEvange_io oviuni et adipibus earura oblalum, saerjficio Cain
ail: Spiriius est Deus'; et eos qui adorant eum, in quod ex terrse fructibiis offereliatur, praelatuiij esl,
spirilu et verilale opotiet adorafe (Joan. IV, 2<5).Sed Novi Teslamenli fides praefigurabatur, qua innocen-
faeies et vullus Dei praesentia ejus est. Quid esl enirii lia gratiae Deum laudans, Veteris Testamenti' ter-reni-
facies Dei snper nos illuminala,-nisi pfsesentia decla- opefibus ariteponituf, et in-iinmolaliorie unici el di-
Tata, cum misericordiam e't bbniiaiem ipsius prae- lecli filii Abfahrejmmolalio ej.is prrefigurabatur, de
sentem nobis adesse senlinms? Sic et rcspicere Dei quo dicit Pater : Hic •csi Filius meus dilectus, in
visiiatio pietalis ejus est, sicut'in psalmo oranles quo mihi benecompiacui (Matth. xvu, 5). Unde.ait
dicimus : Deus viriuium, converte nos, respice de Aposlolus : Qui prOprio Filio suo non pepercit,sed
cceio,et vide, et visitavineam islam (Psal. LXXJX,15). pro nobts omnibus tradidil illum (Rom. viiiy 52). Et
Ofatur ilaque biiinipoteiis Deus, ul, placabiiis. ac sacrificium Melcbisedech tam vefa eral significalio
'
propitius factus, sereno vultu, id est declarata boiii- sacrificii Ghrisli, ut inde prsedictum sit: Tu es sa-
laiis et pielalissute prreserilia, fespicial dignanlcr cerdos in. ceternum secundum ordinem Melchisedecl''
Ecclesi-e suse muhera, et accepla^et beneplacila ha- C (Psal. cix, 4).Sequiiuf in myslerio :
beal, sicut muneraptieri sui justl Abel, cujus iides et 66. Supplices le rogamus,' omnipolensDeus, etc.
justiliaeloblalionisacceplioet in lege veteri commen- Hsecverba riiysleiii taro profunda', tam mira el stu-*
dalur, ubi scriptiim est: Et. respexil Deus ad Abel penda quis comprebenderesufficiat? quis inde digne
ei ad munera ejus (GCH.IV,4); et in Evangelio : A alrquid loquatur ? magis veneranda sunt- et pavenda
sanguine Abel jusli (Maiifi. xxu, 35); el in Apostolo, quanr discullenda. Reatus tainen Gregorius, ido-
ubiscfibit: Ftde plurimam hosliam Abel quam Caiii neus tanti mysterii interpres, in qnodam loco ali-
ublulit Deb, per quamieslimonium consecutus est esse, quid de iis lanquam de re ineffabili pene ineffabiliter
jnsius (Hebr. xi, 4), qui non setate, sed siinpliciiate et loquitur (GUEG.*, 1. iv Diatog., '60). Quis enim iide-
pnritate, puer Dei appellatur, Siciit eiiam de' Dayid, liuin,' inquil, babere 3nbium possil, in ipsa immo-
qui inoi'tuus est senex, in Evarigelio dicilur: In lalioiiis hora ad sacerdotis vocem coelos apenri, in
domo David pueri sui (Luc. i; 69). Et, sicut sacrifi,- illoJesu Clirislrmysterio angelorum choris adesse,-
civ.m,inquil, pulriarchai rioslri Abrahce.Ulique qiiod sumniis-ima sociari, terram coeleslibiisjiiiigi,uiiuin
"s-tcrificium in oblationem uriigeniti filii Isaac offe- quid.ex visibilibus" atque invisibilibus fieri ? Tdein
rens cum Deo'holocaustum, quodila accepiutri fuit . etiam doctoi; quombdo accipiendiim sil sublime al-
tit niereretiir audire : Per meirielipsutnjuravi, dicii D tare Dei in conspectu divinceinajeslalis ejus quodain
Dominus, quia fecisii retn ltanc;et non pepercisti uni- loco "subtilitef ostendit,exponens illum versiculuni
genilo luo propler me, benedicam'libi (Gcn. xxn, 12), psalmi :-Conslituile diem solemriemin confrequenta-'
elc. Qui quidem patriarcha non tantuin e£t Israeli- tionibus usque ad cornu attaris {Psal. exvn,- 27).-
ticaeplebis secunduni carnem, sed etiam nosira. se- Dies, inqiiit, soleriinis est Domino conjuhelio cordis-
ciiiidiira fidem. Adjungitiir adhuc : Et quod libi pb- uoslri; sed lunc in confrequentalione dies solemnis'
lulil suriimussacerdos luus Mel'chisedech,lAeqtio fna- corislituilur, -leum iri lacryiiias pip "amore ejus as-'-
nifesle scriptum dicil :' Et Melchisedeclifex Salem sidue niens rribveliir, cui velut si diceremus : Quan--
prolulii panes el viiium. Erat enhri sacerdos Dei al- diu isla acturi sumus ? quandiu tnbulalione aflici-
tissimi, ei benedixit Abraham (Geii.xiv, 18), cujns niur? Illico terminum "qtiousquefiefi "debeatsubjun-'
. sacerdotiuni etsacrificiuin tantuni magnificatur, ut" xif, dicens : usque' ud cornu- altaris; cornu quippe'
dicat de eo Apostoltis: Pfimuni quidem Melchisedech~ altaris est eXatlatio sacrificii inleribris, ubicum"
qii htterprelatur fex juslilice, deiitde fex Saiein, cfuod venerjmus, jairi iiulla 'necessilas esi- ut' splemriem-
eb: rex pacis, sirie pdlre, sine matre, siiie qencaloaia, diem Doniino dc-noslra lahienlatibjie faciamus.'
59. FLORI DSACONILUGDUNENSIS 60.
Beatus quoque Augustinus de eodem sublimi allai-e A misereberisJerusatem et urbittm Juda, -quibus iratus
dicit, exponens versiculum psalmi : Lavabo inler in- es ?-Isie jam septuagesimusannus e.it (Zach. JI, 12).
nocenles manus meas, et circumdabo altare tuum, Et respondit Dominus angelo verba bona, verba con-
D-omine(Psal;\is.v,6), sicbreviter designat: Muiida, solatoria. Siniititer-el ad tobiam Rapbael- angehis
jnquitj.faciam jnter innocentes opera mea, qiiibus dicit: Quando orabas Ju cutn iacrymis, et sepeliebas
amplexabor sublimia lua.Ilem alio loco(In.psal. XLII, ' tnorluos, ego obluli.oraiionemjitam Dotnino, et riunc,
n. 5),.exponens illum-versiculum : Et. inlroibo •ad misii me Dominus ut curarem te, etc. (Tob. xu, 12).
allare Dei, adDeumquilcelificatjuvenlutemmeam, de Fii ergo el in isla.oratione el oblatione sacra eon-
eadem re sic dicit: Est enim quoddam altare invisi- secrationis aliquid. inconiprehensibile pl ineffabile,
bile, ad quod non accedit injuslusi illesolus accedit et-multo hi.s omnibus mirabilius,. ul per angelica
qui ad istud securus accedit.. Illic inveniet vilam ministeria el supplicaliones lanquam de sublimi al-
suam,qui,in islp discernil causam suam; quale ibi lari diyinre majestalis eonspectibus offer^anlurin illa
sacrificium est, ipse qui inlrat assumelur in liolo- iminolationis hora, cum astantibus sibi minislris
•causlum. Et repelit aliis verbis quid hoc allare sit, coeleslibusChristtis, ut proposita consecret, adesse
ad Dominum inquiens : Ad Deum qui lcetificatjuvcn- credendus est; de qua re commodum.videtur heali
iulem meam. Item alibi idem doetor exponens euni-' B Ambrosii verba ponere de Expositione Evangelii se-
dem versiculum, quem et beatus Gfegorius: Sic cundum Lucani (lib.j,... 28): Non enini dubites,
enim est, inquit, jn domo illa sempiterna sacrificium inquit, assislere angelum, quando Christus assislil,
laudis, et sacerdos .sempiternus esl, et aliare sempi- Chrislus immolalur. Etenim pascha noslrunf immo-
ternum, pacata mejis ipsa justorum.-Non ergo sufli- latus esl Chrislus; unde non immerito eiiam Zacha-
ciatin-lerra dies Ille solemnis. <juo Agnus occisus rire deprecanti apparuil angelus a dextris alla.ris in-
est, sed conslituileillum in condensis sempilernum, censi, quia veri sacerdotis jam nuntiabatur advenlus
alta el secreta rimanles, quo usque perveuiaris, esal- et ccelesle sacrificium parabatur, in quo an^eli nn.
talis a Deo menlibus vestris, usque adejtis divinita- nislrarent. Sic ergo cogitanda sunt, ut aliquid qno
lem. Etquid ibialiud, nisi laudes can.abimus?quid ibi nibil sit meliusatque sublimi.usilla cogitatione co-
aliud dkemus, nisi Dey,s,meusestujel-confitebortibi; rienjur atlingere.
Deusmeus es lu-,et exdltabo le ?' (Ps. cxvu, 28.) Nqn .67. Simililer quoqueet illud quod sequilur: Ut
strepilu verborum istud dicemus, sed dilectio inbse- omnes, quolquot ex hdc allaris parlicipalione sacro-
rens illi, per se ipsam clamat islam vocem : Dilectio sanctum Filii corpns -el sanguinem sumpserimusr
ipsa vox-es,l. Hsecde sublimi altare Dei in conspeclu omni benedictioneccelesli et gralid repleamur. Isla
divinaemajestalis ejusnecessarioinhocloco exsancto- C, enini munera, islasunt dona super.onmem'glodam
rum Palrum verbisposila sunt, ut quis carnaliter constituta, quibus fideles suos bmnipotens Deus refi-
cogilans, sestimelincoelisessealtare corporeum, ex ciens, glorioso Filji sui corpore vivificat, sanelificat,
ccelesli sive supercoelesli corpore faclumj. sed po- seterriitati. prreparat; per htec corda fidelium omni
tius, juxla sensum spirilalium Patrum, inlelligamus lienedictione replet ccelesli et graiia, tribuens cor-
sublime altare Dei, rationabile et inlelligibile esse pbribus caslimoniam, mentibus iidem, cogitationibus
in electa et rationali creatura, angelica videlicet et puritatem. Per bsec-tuetuf suos misericordia, con-
humana, quse in sanclis angelis, ex quo condita esl, firmat spe, munit charitate, ut, lanta Domini parii-
iu sui contemplatione Conditoris sublimata, et sibi cipatione, intra se Deum"suscipientes, lemplum ejus
nimium per spiritum pacis unitar, verum et sublime efficinjereaiitur. Quid sit ergo per parlicipationem
altai'e Dei existit, ex quo accipit Deus sempilernum corpofis. et sanguinis Filii Dei omni benediclione
sacrificiuin laudis et hostiam jubilationis, ad cujus coelesti et gralia repleri, el quantum hoc bonuia
altaris unilalem-adjungilur nunc per fidem, et in debeal esuriri ac sitiri, audiamus bealum Ambrosium
fuluro per divina. contemplalionis speciem omnis dulciler docentem et exhortantem : « Cbristus Ec-
mullitudo hominum eleclorum. Sed quandiu in ista clesisecibus, •Chrisliis est polus. Caro Dei cibus, et
morlalitale vivunt, antequani i'eipsa ingrediantur ad Dei sanguis est polus. Chrislus nobis quoiidie mini-
illud allare Dei, antequara perveniant usque ad stratur. Cibus iste non corpug impinguat, sed con-;
cornu altaris, ut orationibus ,et supplicationibus suis, firmat cor hominis. Hic est panis vilse,: qui ergo
lanquam in inferioribus adhuc positi, a supernis vir- vitam pianducal mori non polest. Accedite ad eum,
tutibus juvenlur, ut earum inlerventione exa.udian- et satjaraini, quia panis esl. Accedite ad eum., et
lur, et quasi de sublimitate altaris suscipiantur; potale, quia fons est. Accedite ad euiu, et illumina-
sicut Iegimus, et Danieli oranli et deprecanti. Ga- iniiii, quia lux est. Accedite ad eum et liberamini,
brielemangelum apparuisse, eique dixisse :.Ab initio quia ubi Spirilus Domini, ibi liberias, Accedile ad'
precum luarum egressus esl sermo, et e,govenipropler eum,.et ab.solveniini,quia remissio peccaiorum es(.
sermonesluos, et nemo esl adjulor meus in'oninibus Corpus Domini Jesu postulatio est divinse recpnci-
fits, nisi Michael archangelus princeps vesler(Dan. tx, lialionis et prolecliotiis seternse. Accipe tibi muni-
25). Et in Zacharia propbela legimus pro coiisola- meiitum, suscipe DoininumJesum.lute menlis bospi-
tione et liberatione populi Dei augelum deprecanlem tio : ubi eorpus ejus, ibi Jesus est. Cum hpspitium
el dicentem v,Domine exercituum, usquequo tu non tuum adversarius viderit o:cupatum , coeleslis ful-
si DE EXPOSITIONE"Bi]SS__E. 62
gore prudenll_e intelliget locum leslanierilis suis in- A
t, ergo vivamus, sioe
' ' mofiamur, Domini sumus (Rom.
terchisum esse per-Cbristuni. Qui- sit.iste quseris? xiv, 8).
Audi ipsum dicentera : Ego sum punis vitce,-qui vetiit - 69.,
(GREG.)Nam luee -clarius cohslal quia jror-
a'd me rion esuriel; ei qui credit irime rion sitiet un- feclortim juslofum animse , mox -ut -hujijs carnis
quam (Joan. vi, 55). J Sequitur in mysterio. claiistra exeurit, ih eoeleslifius-sedibusrecipiuntutfj
quod et-ipsa Yeritas -alteslatur dicens : Ubi fuerit
- 68. Memenlo eiiam, Domtne, famulomm famula-
corpus, illic congregabnnlur et aquilce (Mallh. xxiv,
mmque luarum, qiti hos praicesserunt cuw signo 28), quia ubi ipse Redemptof nosier cst corpore, iilic
. fidei, etc, usque.lucis el pacis indulgeas deprecamur. procnl dubio^colligerituretanimse juslorum. ElPati-
Orat pia mater Ecclesia etiam pro defunelis suis, Insdissolvi desiderat et eum Ghristo esse. Qul ergo
et eos isacra.' oblalionis intercessione commendat, Cliristum in coelo-esse non dubilat,ti.e"c Pauli ani-
eertissime credens quia sanguis ille pretiosus, qui mamin ccelo esse negal, qui eliani dissoluiione^sui
pro.mullis effusus.esl in. remissionem peccatorum,- coiporis atque inhabilalione patrirc ccelestis dicit:
non solum ad salutem -viventium, sed.reliam ad ab- Scimus-quoniam siierreslris domns noslra hujus ha-
'solutionem valeat defunctortimj sicutbeatus.Joannes biialionis dissblvalur; quod axtificationem habemus
"testalur dicens : Et -saiigiiis Filii ejus Jesu Christi 1"~ex DeoIdomum twn riianu factam ceternain in ccelis
emundat nos.ab omni peccaio,(II Joan.-.i, 7). Proce- (IICor.v,S). -':;'
dunt enim fideles de corpor-eexeuntes ad Dominum, 70. (YIGILIUS.)Yerum hoc de apostolis, marlyri-
sed non prsecedurilur ab Ecclesia, quia "pra_cedunt btis, CGiifessoribus~,.ca.teri5que viris fieri notandum
cum signo fidef et dormiunt in somno pacis : cum' est; Nam sunt quorumdanv justoriini ariimre , quse
signo fidei, quia exaqua et Spirilu sancto renati,a coelesli regno, licel in beata requie, quibusrlam-
quia Christi cruce et passione signali.- Dofmiurit-- adhuc mansionibus differuntur, in quo dilationis
autem lanquaih. vere.-in restirrec.ione suseilandi.. damno oslenditur quod"de perfecla jjistilia aliquid-
Dormiunt ergo in somno pacis,' qnia ab unilale.et minus habuerunt. At verp nonnulli propler bona
socielale-Cbristi et Ecclesise; uec per-h_ereses, nec fideiopera ad-electorum sorlem prreordinati ,sed
per schismata, nec pef imortalia crimina separati, propler.-hiala aliqua qaibus.de corpire exiefunl post
sunt: in quibus etsi aliquaiido^fiieriiiil", tamen per niorlem sereno,casligandi recipiunlur flammisigiiis-
poenilentiam sanali,' et per orationem .Ecclesisej=e- piirgatorii,-et vel usquead dienijudicii longa exami-
conciliaii,'(AuG.) et.remissipnis myslerio societati, nalione a vitiorum sorde mundantur, vel certeprius
uiique-in-pace obierunl, miserante illo,-qui non vult afnicorum fidelium precibus,e1eemosynis,' jejuniis,
mprtem peccaioris ,. sed-ut eoiiverlatur et vivat. Cfletibus efhostice salutaris oblalionibus, poenis ab-
Neque eniin piorum ariimse.mortuorum separantur. soluti,- et-ipsi ad beatofam perveniunt requiem.IIIis
ab Ecclesia, alioquin nec ad allare ;fieret eorum ergo eorum sacrse victimsemortuis prosuiit, qui hic
niemoria in commemoralione coipoj-js Chrisli ,-nec.. vivendo obiiniierunt ut eos eiiam post morteni bona
aiiquid prodesset, -aa. ejus -baptismum in pericti.lis". adjuvenl, qnsehic pro ipsis ab aliis liunt. Inler hrec
currere, ne sine i.llo finialur in hac vita.; nec. ad aulehi.pensandum est, quod tutior via sit, ul bonum
reconciliationem,. si-forle.per pravam .vel.inalam. quod qiiisque post mortem sperat agi peralibs, agat
conseieniiam quisque ab eodem corpore separaius dttm vivit ipse pro se.- Reatius quippe est-liberum
est. Cur enim isla fiunt, nisi q.uia fideles etiam der exire quam i.posl vincula liberlatem quserere: Pro-
funcli membra sunt ejus ? .Quamvis ergo nondum pter il.laergo verba quibusdicitui', qui nos prwcesse-
cum suis corporibus, jam iamen animseregnant cura runt cutn signo fidei, et dormittht ih somno pacis ,
Christo. Unde et in Apocalyps.iIegitur: Beati mortui usus fuitflntiquorum, sicnt etia.m Roinana agit Ec-
Gtti hiDomino moriuniur, amodo jatn dicit Spiritus, clesia,-ut statim rccitarenlur exdiptychis, 'icj esl ta^
ut requiescant a laboribus suis, gpera enim illorum bulis, nomina defunc.orniri, atque i.ta post lectionem
sequuniur illos (Apoc.xiv, 15); et ipse est verus sab- nominum.subjungerenlur verba sequentia-: Ipsis el.
baiismus fidelium, id est.requies, de qua dicit Apb- -"-omnibus in_Chrislo quiescentibus locumfefrig&ii; lu-
slolus : Itaque relinquitur sabbalismus pgputo Dei cis et pacis.ut indulgeas deptecamun Ipsis videlicet
(Hebr. IV, 9). Qui eiiiin ingressus esLin i'equiem ejus, quorum nomina inemorantiir, et cteteris oninibus in
requievit ab operibus suis, queraadmodum et a-suis Christo quiescenlibus locum refrigerii, ubi non sen-
Deus. Regnat -itaque cum Chtisto nunc-EccIesia in . liunt ardores p_enarjim..--__'/ lucis, de qua Psalmista:
yivis et njortuis. Proplerea enim,- sjcut dicit App- Ul placeam'cot;amDeo.in lumine vivenlium (Psal. LV,,
slolus : Mortuus ,est Chrislus,.ut et vivoium el m.or- . 14). Etpacis, dequa justus-Simeon :- Nttnc dimitlii
tuorum ,dominetur-(Rom.xiv, 9). Unde et aljbi ait; servum luum,-Doinine,'.secundutn-verbum tuum in
Quoniatn-non posiiit nos Deus ad iram. sed-in acqui- pace(Luc. n,29). Etin qua sanctortim niartyrum
silionem satulis per Domhium noslrum Jesum Qnri- animre quiescunl, dicente Scriptura : Visi sunt ocu-
stum, qui motiuus est pro nobis, _.(.,sive vigilemus, th insipienlium mori, illi autem sttnl in pace {Sap.
sive dormiamus,..cum illo vivamus (I TJtess. v, 9). m, 2, 5), . . -
In. quibus verbis vigilantes, viventes, dormieiues, - 1'., Haricautempiain et i'cligiosam observantianv
nioituos inlelligi vohiit., sicut.iterum dicit : Sive qtiam ex' apostolica.sine dubio iraditionc susceplau-.
63 FLORI DIACONlLUGDUNENSIS 64
universa In mundo tiniformiler et celebriter tenet A nos Dei pietas| introducat-pelimus; ul nobis non
Ecclesia, eliam Yeteris Teslamenli Scriplura et con- nostri merili sestimator, sed venirc sil largilor; ul,
sueludo a Palribus cuslodita diligentissime commen- quia sanetorum societali pef meritum jungi non pos-
dal. Leginuis namque in Machabseorunilibris. qtiod^ _sumus, per-indulgentiani corijungamur. Si enim
Vir fortissimus et poniifex Judas, duodecim millia a-siimemur, et divino judicio ponderemur,. nullus ad
dracbmas argenti misit Jerosolyraam offerri pro pec- apostolorum el marlyrum societatem assurget. In
calis mortuorum qui in bello ceciderant, eonsiderans fiue auiem hujus oralionis, sieut et in eseteris prseee-
qnod bi qui cum pielate doi'mitionem acceperant, dentibus subjurigilurPerChrislumDominum noslrum,•
optimara baberent reposilam graliain; ubi et bocin et staiini conclusio toiius- consecratibnis sequitur
laudibus fldei ejus adjutigilur, quia ct sancta et.salu- dicendo: ! . ,
bri cogitalione pro defunclis exorabat, ut a |jeccato 73. Per quem omnia semper bona creas, etc: Per-
solverentur. Sequilur in_myslerio_: ipsum enini omnipotens Deushaec bona omnia qute
. 72. Ndbis quoque peccatorihus~~fatnuthluis, elc, sacris altaribus consecrantur non solum. in exor-
usque P.er Chrisium Dominum nostrum. Commenda- dio mundi creavit, condeudo quod non erat; per
lioprospiritibusdefunclorujTiperoljIationerapietatis, " eumdem unigenilum Yerbum suura dixit, et faclum
ut.in beatis eleelorttm sedibus mereanlur oblinere est :• Germinet terra herbam-vireniem et afferentem
locum refrigefii, lueis el pacis. Consequenter oratuf semen, lignumquepomiferumfaciens fructum (Gen-.r,
omnipolens Deus ut etiam cseleros fideles, qui super- 11): in-qua creatione ulique el berba frumeuii et
stites sunt et vivunl, id esl sacerdote&jet poptilum, lignum vini exortum esl; sed eliam semper eadern
perTirtuIem et gratiam ejus Deusvenerabilis sacra- bona creat propagando et repai'ando ,. ul per annos'
menli auxilio ad eamdem beatiuidinem pprducat. singulos elnovse segetes el nova vina nascanlur. De
Totius namqn.e Eoclesiaevox est, id esl sacerldoltim liae namque operalione regendae, propagandae ej.
et plebium cura humiliiate et conlrilione cordis di- reparandae crealiirae, ipscuuigenitus Filius in Evan-
eenlium Deo : Nobis quoque peccatoiibus fmnulis gelio dicit ad Judaeos indignantes quod in sabbato
tuis ._quia, licet omni tempore peccalores nos esse - curaret : Pater meus usque modo operalur, et ego-
ex corde cognoscere debeanius, tamen maxime boc- operor, tanquam diceret: Non sex lanlum diebus
attenlius agendum et confitendniri est, cumjin illo primis, ut putatis> Pater operatus est, "sedusque
sacro myslerio celebratur remissionis ^ralia , indul- modo pperatur, non novuin creaturae genus inslir
gentia peccatorum.- etcumhiimililate el^conlritione tuendo, sed qtiaein principio creaverat, ne deficiant,
cordis- dicendum Deo : Nobis quoque peccatoribus propagando. (YIGIL.)El ego, inquit, bperor, subau-
famulis iuis, quia, sicul.scriplum esl, etsf pecca- C ditur usque modo,' cum eo cuncta disponens, regensj.
verinuis,-tui sumus, scientes raagnitudinem luain, accumulans. In quibus verbis aequalemse Deo Palri
non de ullis nostris merilis, sed de-muliiludine mi- manifeslissime praedicavit: quiaquorum una eadem-
serationum tuamm speranlibus, eorde in psalmo' que operatio,. procul dubio sequalis est el majeslas.
eanianms : Et secundum mullitudinem miserationum Per ipsum enini,'iit dictum est, Deus Pater hoecom-
tuarum dele -iniquitatem tneam (Psal. L-, 5). Re- nia bona semper creal, et creata ac suis conspectibus
eordanda namque sunt in hoc loco, et diligenler pblatasanctificat, ut quae erant simplex creatura ,
inculcanda verba Apostoli, diceulis: Omnis natnqne fiant. sacramenla; sicque sanctificando vivificet-,ut
sacerdosex hominibus assumptus, pro Iwminibus con- sint mysteria vitse, ul sumatur in eis vita, ut vita-.
stituitur-in his qucesunt ad Deutn, ut offerqt donit el. lem subslaritiam accipiehlibus subniinislrenl/Sancli-
sacrificia pro ;peccalis : qui-condolere pOssilhis qtd ficando autem et vivificaiido ineffabiliter benedicit,
ignorant et-errant, quoniam et ipse circumdalus ehl quia ea omni benediclioneccelesliet gralia aecumu-
mfirtnilate, et prdplerea debel, quemadmodnmpro lat. Ila vero sanclificata, el vivificala, etbenedicla
populo, ita eliam pro se offerre pro peccatis (Hebr. y, prseslat nobis per eumdem secum pariler sanctifi-
1). Ad quod beatus Gregorius in quodam-locoexhor- cantem, vivificanlem el benedicenlem, qui nobis de
lans dicit: s Sed necesse est ut, cum hsec agimus, corpore et' sangiiine" suo dedit lam salubrem refe-
nosmelipsos Deo jn cordis- contritione. mactemus; eiioneni. (ATIG.)Mandueent ergo qui manducanl, et
quia qui-passionis Dominicse mysleria celebramus, biiiant qui bibuiit, esuriant et sitiant, vilani maiidu-
. debemus imitari quod 3ginius'.-Tunc enim vefe-pro eerit, vilaiii-bibaiit. Illud mandpcare, refici est. Sed
nobisDeo hostia erit, cum nos-ipsos hosiiam feceril.' sic feficeris, ut non deficiat unde reficei'is. Illud
Oratur ilaque omnipotens Deus, iilnon solum defun- bibere quid est, nisi vivere ? Manduca vitam, bibe
ctis, quorum supra commeinoralio facta esl, sed vilam, habebis vitairi, et integra estvita. Tuncau-
etiam nobis peccaloribus, de raullitudine miseralio- iemiiocerit, idest\ita unicuique eril corpus et
num suarum sperantibus, partem-atiqtiam el socie- sanguis Chrisli, si quod in sacrameiito visibiliter
lalem donai'e dignelur cum suis sanclis aposlolis et siimitur, in ipsa verilate spiritaliter manducetur,-
inarlyribus et omnibus sanctis pro inoJulo noslro ; spirilaliler bibat.ur.
quibus nunc sociamur per cominunionem fidei, cnni 74. Per ipsum ergo, ut diclurii .esl," Deus Paler
ipsis etiam socielalem .ilre et bealudinis seternseiri b;ec oraniabona sariclificando et vivifieaiido ineffa-
Fuluro acdpiamtis. • Intra qnonini nos coasorliinn ut bililer beiie-.iicil, quiaea oniiii beiieiSiclionefeahvsti'.
63 DE EXPOSITIONE MISS^E. 66
et gi-alia aecumulat el prseparatnobis. Per ipsum et A injustis judicibus, lacebat et orabat: os ejus non
cum ipso el in ipso est Deo Patri omnipolenli, in utti- audiebalur abhominibus.corejusclamabatad Deum.
late Spirilus sancti omms honor et gloria. Per ipsum Nunquid quia vox ejus ore corporis non processit,
stvilicet, tanquam per verum mediatorem Dei et ho- propterea exaudiri non meruit ?-Exaudita est'illa,
minuin; -cum ipso, tanquam corequali; iri ipso, lan- sed quando oravit, nemo hominuni scivit. Orat ergo
•quam vere consubstantiali. Omnis veroiwnor et glo- sacerdos simul cum Ecclesia; conversus ad Domi-
ria esl Deo Patfi per Filium, et cum FiIio,'et in Filio nuni, et dicit: Praiceplis salularibus monili, etc Jloc
in unilale Spirilus sancti, qtii, ex Patre-Filioque -ilaque nobis super omnia saiulare esl, -quod nobis
procedens, unilatem deilalis possidet eum Patre et lantam graliam"per Unigenitum suum contulit Deus
Filio, •atque ideo^simul adoralur- et conglofiflcatur. Pater, ul lanlam bonitatem cogilantes et amaflles,
InsinualurinPatre^auctorilas, in Fjlio nativitas, in -sic agamus, ut non jam filii sseeuli, sed Dei simus.
-
Spiritu sanclo Palris Filiique communitas,' iri tribus Prseceplis ergo salularibus jussi.-et divina -.jnstilu-
'«qualitas per omnia sseculassecuIorum.-Hsecestquod tione formali, non prresiiinptionis temeritate, sed
beatus Judas apostolus in fine Epislolae suse velut obedientise pietate pnsesumimusdicere Deoz
distincte designanterexponit, dicens -.Soli Deo Sal- ~~~ 76. Pdier noster, quiesin ccelis,ete. Oraiionem*
valorinosiro per Doriiinum noslrum Jesum Christutn dicimus Dominieam ad nostram prbficieiiletn salti-
gldria-, iriagnificentia,imperium el poteslas anle omne - tem , qua nos unigenilus Filius per lavacrum rege-
sceculum, el nunc, et in omnia scecula swculorum nerationis .et spiritum adoptionis,- Dei filios esse
(Jud. xxv). Ca_pil enim sseculum- id esl lemporalis dicere monuit, dicere jussit; et iion lujmana,-sed-
mutabilitas a condilione ereaturse: currunt ssecula •divijia iristitutione ipse nobis orandiiormam tribuit,
pfrEsenlia, mutabilium rerum cursu labentia; succe- ut Deo audeamus dicere : Paiet nosier, qui es'tn
- dent vero saeculafulura, incoramutabili -rerum slatu cmlis.
(AUG.)Ci'edimus vero ubique esse Deum«t di-
relernaliter permahentia. Yerum quisi risec omiiiri-iii vinitatis praesentiam,sed non ubiqueper habitationis
telerna Dei sapienlia, siner ullb omnino initio vel graliam. Propter hanc efgo inbabitationem ubi gra-
jimtabililalefixa sunl: quia, ul iuEvangelio legimus, lia ejus diieclioriis agnoscitur, noridicimus : Pater
•quod faclum esl m ipso vila-erttt (Joan.i, 5), bene rioster, qui es ubique, cum et hoc verura sit;-.'sed
intelligunlur ila diei s_eciila s_eculorhm, tanquam Pater noster, qui es in ccelisjvXtemplum ejus potius
srecuht in sapientia Dei inconcussa slabililale nia- in Orationecommemoremus, quod et nos nosse de-
nenlia, istorum quse cum tempoi'e transeunt eflicien- bemus. (SEVERIANUS.) l±_tinquantumsumus, in tan-
lia sseculorum.Aut certe simpliciter aecipienda sunt tum ad cjus societatcm et adPptionisfamiliam perti-
ssecula saeculorura, vel ut consequenlia pTseceden- nemus. Nec^se Filitis in liac Oratione praetermisit,
'
lium, vel ulconlinuata sibi commistione copulenltir, ' sed in Patris sunitale coujunxit, qni et in Patre se
tpiseappellanlur ssecula sseculornm, donec tolum pb- orari jussit. Cum enim Patrem " rogas; Filii nomen
" •' '
terisss_culum,quod«xdiversorum lemporum saeculis imploras.
conlexerunr, perveniat.ad finem, el succedal futurum - 77.
Sanctificeiur nomen tuum. Nori quod optemus
saeculum, quod non habet fiueni, ubi Deus videbilur Deo ul sancliflcetur orationibus nostris, sed quod
et laudabitur sine' fine. Amen .autem quod ab omni ' petamus a Deo ut uomen ejus sanctificetur inhiobis.
Eeclesia respondetur, interpretatur verum,-rioirul>i- Cseterunra quo Deus sanciificaiur.qui ipse saric.ifi-
'
eunque el quomodocunque, sed myslica religione. cat? sed' ipse dicit : Sancti esloie, guia ego sanclus'
{AUG.)Hoc ergo ad tanti mysterii consecrationem, sum"(Levit. xi",44). Hoc petiriius et rogamrisut; qui
sicurel in omni legitima oi'alione resporident fide- "Inbaptismo sanctificati sumus, iri eo quod esse coe-
les, et respondendo "subsci'iburit. Adpirigit autem ' pimus persevereraus. Admonemur etiamdesldefafe
• adhue sacerdbs etdicit -.Dremus.
utnoineriejus, quod semper sancturn est, etiain aputl
75. Prwc.epiissalularibus moniti, etc.-Dignum pro- homines sanctum habealur," hoc esl non conlemna-
' fecto fuit-ut totabsec tam sacrosancla: actio DomK
_ tur; quod non Deo sed hominibiis prodes;t.
• jiicaOraiiones concluderetur; et petitiones lidelium, 78. Adveniat regnum luum. Hac pelitibne deside-
quas vel propterfuluram, vel propter praesenlcm ' jiumnoslrum ad futurum regnum-excitaraus, ut
vitain nos Dominus docuit, per eamdem passionis nobis venial, atque in eo regnare mercamur; id est
'
ejus commemoralionem efficacius commendarentur. utveniat et nobis^, quod esseventurum non dubiia-
- Admonetur ergo totaTicelesia, et dicilur a sacerdoie mus omnibus sanctis, id est ut regrium ejus merea-
Oremus, et orat Ecelesia cum sacerdole, rion voce, mur agnpscere. - """'.''
sed corde : labia clausa sunt, sed palet conscientia : 79 Fial voluntas tua sicul in ctelo et in terra. Non
silenlium est, clamat peclus, sed auribus ille audit • ut Deus faciat- quod uon vult; sed ut "facere po ssi-
~qmmiseretur. Nam et Susanna dum damnaretur ab mus quod Deus' -vult, ul; sicul arigeli sancti, ila' et
a _>icd. Augustmus, serm. 227,ad infantes vEcce " b Quattior S; Augustini sermones babemus -sid
' hibiesf peracla saticlificaiio,. dicimus Oralionem Do- Gompeleiilesde Oralione Dominica, scificet 56;-37,
minicam, quam accepislis et reddidistis, Post ipsam .'c58 el 59, dupsque inter supposititios 64 et 65,.iitqui-
' "
dicitur Pax vobis,"etosculdniur
' se Christiani
' in oscnlo
' ' bus dbclrina hic exposita fusius tradituf." .
sunclo '- .
6. FLORI DIACONlLUGDUNENSIS 68
nos faciamus ejus voliinlali.m. P..s_iniius cliam per .A rilis, nec Deus, dimillel vobis delicla veslra (Malth.
coeluni el 4eiTahi inlelligere spirimm cl carnein.: ~ vi, 14). - .
quoniam spiritus e eoslo, caro e lerra esse cognosci- _ 82. Ei ne nos inducas ih lentalionem. Pelimus ne
tur. Sed spiritus cceleslia qii_ei'il, earo terfena con- deserti ejus. adjutorio,-alicui pravoe tentationi vel
cupiscil, et ideo pelimus ut voluniatem Dei bis duo- consentiamus deeepti, yel cedamus, afflicli. Qna in
bus eonebrdanlibiis faciamus.- Potest et sic inlelligi, parle-ostendiiur.nihil contra nos adversarium posse,
titpro infidelibus, qui sunt adhuciin lerra, orare in- nisi Deus ante|permisei'it, et idcireo_postuIamus ul,
telliganlur fideles qni fidei dono ccelinuiieupantur.; ejus adjutofio fulti,,ita maneanius vincti, ut ab hosie
tit eirca illos volunlas Dei-fial,ad ipsumconveflendo; maligijonon subjiciamur tenlati :
ut terra irailelur ccelum, et homo angelum , infidelis 85.;Se_. libera nos a mato. Hic admonemur cogi-
fidelem. Ac per hpceraiijus el peliinus, ^it.precem lare .nondum nos esse in eo bono in quo niilhim
pro Pmnium salute faciamtis. patiamur maIum..Quaepelitio italale palet, ut bomo
- SO. Panem nostrum quoiidiqnum aa nobis Iwdie. Giirislianus, in qualibet tentatione et tribulatioiie
Qua pelilione noslra sufficientiam quotidiani victus conslitutus,- in ,boc gemitus-edat., in hoc lacrymas
petimus; noinine panis (oium siguificantes, quoniam -fundat. Et quando dicimus :. Libera nosa malo, nihil
panis G_rajee,Latine dicilur toium id sacramentum_"Bremanet quod ultra adhue debeamus poslulare,
Fidelium, quod in boc quoque tenipore necessarium .quando semelprolectionem. Dei'adversus niala pe-
sest non tamen adhujiis teriiporis, sed ad illam-seter- •timus.-Amensignaculum DonjihicseOralionis, qnod
nam felicitatem.assequendam. Nam panis vitae_Chri- •interpi'etatur vere, sive fideliter, attestatio est,veri-
.stus est, quem dari nobis quotidie poslulamus, ne, -Xalis, quod exApostoli traditione eliam ad cteieras
qui in Chris.o sumus et eucharisliam quotidie sumi- orationes consuele respondet Ecclesia, siculAposto-
mus, intercedente. ajiquo graviori delicto, a Cbrisli lus ad Cofintbips scribil, dicens: Si benedixerisspi-
corpore separemur, ipso dicente :,Ego sum panis vi- ritu, qui supplet (ocum idioice, quomodo dicet Amen
vus qui de cgslodescendi; si quis -ex hoc pane.ederit, super luam benedictionem, quoniam quidem nescit
viyet-in miernum (Joan. vi, 41). Sk.iit.ergo manife- quid dicas? (1 Cor. xiv, 16.) Ex qiio oslendittir non
stum esl eos.viyere qui corpus ejusvere et digne posse ideo tam respondere verum ess.eijuoddicitur,
accipiunt, ilaconlra timendum est ne qui.separanlur nisi anle lntellexerit. Posl .Oralionem Dominicam,
_a Clirislo corpore pefpetua pereant morte, crimi- _quam ad completlonem perfecli. myslerii tpta ad
nante Christp: Nisi comederilis carneni filii hominis, Deura.fuiidit.Ebclesia, sequitur-in conclusione ejus-
et biberitis ejus sanguinem, non habebitis v.ilamin vo- dem Orationis sacerdos.et dicit: .
bis (Ibid.,M). Et ideo panem noslrum,id est Christum C 8i..Libera.nos, qucesumus,Doniine, abomnibusma-
quplidie nobis dari-pelirnus, ut qui in.eoxmauemus lis, ctc: In quibus verbis mala prseterila, a quibus
et vivimus; asanctifieatione ejus et corpore non i'ece- _petimus liberari, peccata nostra transacla intelli-
damus, sine quo vivere in aeternuriinon valemus. genda suut; Jjuorum etsi actip jam cessavit inJiobis,
81. Et dimitle nobis debita noslr.a, sicut et nos- di- tameri reatus manet, nisi divina Indulgentia delea-
millimus debiloribus nostris. Hic admonemur quid' tur. Unde admonet Scriplura divina, dicens : Fili,
petamus et quid faciamijs, ut accipere mereariiur. peccasti,ne adjicias iterum; sed. et de prmterilis de-
Post subsidium cibi, pelitur et. venia delicli, ut qui a .precare, ul libi-dimillantur (Eccli. xx, 1). Mala vero
Deo pascitur, in Deo vivat. Admonemur enim quod prsesentia, quia quolidie peccamus, neeesse hahe-
.peccatores sumus, quia pro peccatis nostris fogare mus dicei^e. Dimiite nobis debita nosira. Possunl et
compelliraur, ne <juis_,sibi quasi'^nripcens placeai. . quptidianapeccata noslra jn.animo, et accidentes
Instituitur et docetur peccare se quotidie, dum qub- ssepe divefsis llanguor.es et afflictipnes in corpore
tidie pro peccatis jubeliir orare. Addidit Deus plane exsli'insecus irruentes, uinumerse ealamilates, ut fa-
legem, certa nos cpndiiione et sponsione co.nslrin- ,-mes, pestilentia.gladius, et csetera hujusmodi, qu;e
gens, ut sic nobis dimitti debila posiulemus, secun- " omnia quoliescunque palimur, ejus debemus implp-
dujn quod ipsi debitoribus diimllimus : rscienles rare auxilium, qui solus sua piei.ate et aiiimascurat
impetrare non.posse veniam, quairi pro peccatis no- et corpora. Et riovitquando filiissuis, quosadseter-
slrjs pelimus, nisiet ipsi cii'ca debilores noslrbs flam hseredilatem pr_eparal,.etflagellum correptionis
paria-fecerimus, .dicente Evangeljo : l.n qua mensura et dulcedinem consplationis adhibeat. Futura enira
niensi fueritis, eademretnetielur vobis(Luc. vi,58). Et mala quid aliud inlelligenda, nisi quaecunquenobis
. alio Ioco : Cum stalis ad oralionem, remillite si quid accidere. possunt salu.ti et paci cpntraria, sive per
habatis adversus aliquem, ut et Puter vesler, qui in tentaliones diaboli, sive per adversilales et miser.ias-
cmlis est, remillat vobispeccata vestra (Marc. xi, 55). S33culi?'Et ma^iine illa suntpro quibus effugiendis
Exciisalip deniquelibi in die judicii nulla superest, ^ prsecipue orare debenius, ut liberemur a veniura
cum secuhdum tuam senlentiam"judicaris, et, quod daranatione reterna, qtise sine dubio malis constat
feceris aliis, hoc et ipse patieris. Similiter quod -fe- - .esse fulura. Orat ergo sacerdos, imo tota Ecclesia
cjmus eteteris, faciet nobis, dieens in Evangelio.: Si • cum sacerdolejut quod in fine Oratioriis Dominlcre
"dimiseritis'Iwmiriibus-peccala eorum, efPater, vester dictum est': Sed libera nos d mato, ita nobis perDei
cmiestis-dimiilel vobis peccala vesira-: si non remist- misericordiam |,praeslelur, ut Iiberemur ab oisitibus-
"C9 - DE EXPOSITIONE M1SS.E. ; - 70
malis, id esl qiiarnobis vel in prsetefilo acciderunl, A-vero, ulin-lpsa-.pace Dei cultus, _religionis verilas,
vei in praesenti accidunl, vel in fuluro accidere posse servareluj'. Unde el Aposlolus ubi hrec orari prsece-
\ formfdantur. Unde 61 Dominus, sciens fragilitalem ptt, ulrumque simul posuit :• Ut quieiam, mquit, et
noslram in tantis perieulis- constitutam; misericor- -trangnillam vilam agamus in omni pietale. Nam et
diteradmonetj dicens-. Vigilate.et orale, neinlrelis -quies-et tranquillilas perlinel ,ad pacem, piet.as ad
-injentdlioneni(Mailh. xxvi,41_). Et iterum : Vigilale divinicultu.s religionem. Ila.ergp el Ecclesia depre-
itaque omni tempore orantes, ut digni habeamini fu- ealur pacem fieriin diebus noslris,flupdet poslnps
gere ista ofnnia qiicefulura suni, el slare .anle fittum ;alii,,.et post ipsps-alii usque ad consummalionem
-hominis [Luc. xxi, 55). Sequilur sacerdos el.dicit: 'jsseculi. utique similiter.oi'abunt.
85. El inlercedenle pro nobis beulaet gtoriosa^eie. : '87, Cum aulefli ipsam pacera ppstulpt, subjungit
Dominus populo-Israelitico, cum detinefetur jn Ra- -videlicet ut ope, id estauxilio etprotectione miseri-'
Jjylonica servitutecaplivus., dicens inter.alia per Je- cordice-Deiadjuti.; quantum, ad. interioreiii->eligioni.s
remiam prophelam : *__._ prate.p/o :pace-civhatis<ad devotionem perlinet, simus semper a peccutisMberi;
ijuam transmigrare vos feci,quiain pace ipsius eril quantum.vefo.ad interiorem pacem, simus etiam gb
pax vobis (Jer. sxix,7), smiililer et Apostoluspopu- omni perturbatione securi. /Nam-pax in qua non di-
luiri Ecclesiaeexbortatur.dicens:: .Volo igitur-primunv Bvinse religioni,sed mundanae cupiditali sewiiur, non
omnium fieri obsecraiiones, oraliones, posiulaliones, est justorum, sed iriiquornm, de qualibus Psalmisla
gratiarum actiones ,pro omnibis liominibus-,pro regi- ait: Quia-zelavi in peccaloribus, pacem. peccaiorum
bus, et-his qui insublihiitate sunt,,ut quiefam eltranr •tiidens(Psal. Lxxui-5). .Sequ.itur quod-et in ista el
quillam vilam agamusin omni pietate (ITim. u,.l). "in omnibus fere «rationibus-ecciesiasticis in.conclu-
Juxta lianc ergo formam per prpphelam el Apostb- •sione subjungi solel -, , - . 1.
-lum divinitus-epnsiitutam, populusfidelium in-hujus .' 88: Per Dominumnoslrumjesum Chrisium Filium,
sreculi peregrinalione, tanquam in JBabylonecapli- etc. (FVLG.,episi.A&,-ad Ferrandum; n. 36).- Quod
vus, et,-supernse patrise-suspirans; orstt-etiam pro .utique cerla.ratione, nt: ^sepe dicltim est, c-atholica
paee lemporali, ne impediatur a pace spiritali et eoncelebr^t Ecelesia,. propter iiludutique .sacramen-
selerna, ut,- remolis per. Dei pietalem.perseculibnir tuni, quod mediator Dei et' hominum faelus est
bus, seditionibus, bostililatibus, quielara el tfan- et bonio.Christus jesus, sacerdos,in seternum sectin-
qiiiflam vilarn agat Ecclesia Ip bmriipaGe, ;Et hoc -dum..ordinemMelchispdech, qui per. prpp.rium san-'
orat generali-observanlia sine jntermissione in-omni guinenvsemel introivil-in sancta, non utique fnanu-
Dominica oblatione • in qua, juxta-prseceptum. app- laclaj sed in ipstim ccelums ubi est in dextera Dei,
stolicum, obsecraliones suas,-et oratioiies,_et.postu-•<' retinterpellat pro hobis.Perlpsum.ergo hbsliam lau-
lafiones, el-graiiarum actiones offerl Deo..Hoc au- .dis.atqup-oi'ationis pfferimus, l=quipcr ejus.juorleiii
iem, paucissimis sed eminenlissimis sanclis-nomi- reconciliati sunius, cum inimici essemtis.^ .Chrislus
natis, aDeo exoi'at, videlicet utiritercedente in pri- -namque-in forma .Dei permanens .iin_genilusi Deus,
mis Dei Genitrlce, per.quam bumano .gerieri -salus ;Cui cuni Patre hoslias offerimus, formamservi, acci-
exorla est, et beatis;aposlolis Pelro et Paulo atquc piens, sace.rdos factus est, per qriem bostjamyivam,
Andrea, impetrare mereatur. In qua postulatiojae sanctam, Deb, placenlem offerre ppssimus.. Nec ,ta-
non cseterorum sanctorum intercessio prselermitti- men bostia a nobis offerri potuisset, si Christus pro
tur, sed in isforum commemoralione omnium suffra- -nobisfactus hostia-non .fuisset.-Cum vero d.icirinis
gia expeiuntur, qnia, ul omnes sibi in Deo sociati et Filium tuum, et adjicimus : Qui tecum vivit et regnat'
uuili existunt, ita omnes ununi desiderant et.fbgant -Deus iri-knitdte'Spiritiis sancli, illam utique unita-
pro salute hominum, et ut in uno omnes pariler Iia- lem commemoramiis, quara naturaliter habet Pater
beanlur, et in uno.omnes pariter negliganluf,. Non . et-Filius -el Spiritus sanclus. Ubi ostendilur qttod
enim amantsapcli.suos-eleclores, .si suorum sorjo.-; idpm dpse Chfislus'prp:riobis sacer.dotali est'funcius
rnm eos invenerint desertores , magis.que offensurus pfficio, cuijiaturalis est^.unltas curii-Patre et Spirilu
est quisqulsita agendumputat, eos ad' quosiecon- sanclo. Cum vero in unitate Spirilus sancli diciiuus
tulerit, quam eos_a quibus absluleril. Unilate enim, .unamnaluram Spirilus saneti cum )?atre Filioque
gaudenl el in Christo unum sunt. monstramus. Uhitas auiem naturse, quid aliud quam
.86. Quod efgo dicit Ecclesia.: Dapropilius pacem' Trinilalem esse unum Deiinj, el boc unum ostendi
in-diebus nosiris, manifeste iuxta-exemplum quod in ,cl regnuiri ? .Ubi autem regpi -naturalis.-est •unitas,
•Isaia legiiur,hoe faeit. Ctim enim prsedixisset idera una regnaiidipefmanct et poteslas.. Vivit-ei'go et
propheta Ezecbire regi nostro venturre - captivitalis regnal Cilrisliis Dominus nosler cum" Patre inuni-
mala, compunctus respondit: Bonum verbum Do- tate Spiriiiis sancti per~omnla- S3ecula:sreculorum,
rnini -quodlocutus esl; fiat tahium. pax el ierilas iri sicut ipse in.Ap'ocalypsi.'loquilui\|..dicefis::-_Ego.S-tm
- diebus meis (Isa. xxxix, 8),-vhlel_cel futura bumili- pririvus et novisshnus.; et vivus.fui, et mortuus;'M
ter, Dei judicio re.servans, de prsesenti vero quodad ecce sutn Vivensinscecula sceculoruni.(Apoc.i, 17).
suam et populi sui salu-emperlinebat, depfecans': - -Ipsi4jamque dicilur in Psalmo : Throntts tuiis, Deus,
Fiat, inquit, pax et .veiilas hidiebus -meis-: pax, -ne in sceculum sceculi. Et ilerum: Regnum,:iuum, r.e-
reguMranquillilas ab hoslibas lurl.iareluf.;- veritas gnum omnhiih?scvculorum-(Psal.cx_.iv,. 13). De quo
'
71 FLORl DIACONI LUGDUNENSIS 72
,ei in Evangelio ad beatam Mariam angeltis dicil: Et, A nisi Ullede quo dic.uni esl: Eece Agnus pei,- ecc-e
regni ejus noit erit firiis (Luc. i, 55). qui tollit peccata tnundi, cui nullum bonum-liomiais
89. Hac oratione expleta, -conniiiscens sacerdos impossibile, nullurii malum est insanabile. (Y.GIL.)
Doininicam oblationem, ul calix Domini'lolam ple- -Quoinodo aulein aposlolus Petrus oslendit, qui ail:
niliidinem conlineat sacramenti, tanquam.per ejus- Non corruptibilibus argento et- aufo redempli eslis de
dem mysteriicopulalionem imprecatttr Ecclesise pa- vana vestra conversationepaiernvi tradilionis, sed pre-
cem, dicens: Pax Domini sil setnper vobiscum,eui tioso s.anguine quasi.Agni iriconlaminati et immacu-
tantum bonum Ecclesia imprecatuf, respondens : -Et lali Chrisli __r.P_.ir.i, 18). Et in Apocalypsi Joannes
cum spiritu tuo. (AUG.,serm. '227.) Quid estaulem . aposlolus : Qui dilexitnos, inquil, et lavit nos a pec-
pax Domini. nisi pax Christf? Pax autem Chrisli ''calis noslris in sanguine suo (Apoc.i, v), qttando
finem lemporis non habel; et ipsa est omnis piae .'sanguineni suum dedit' pro' nobis in cruce, vef
actionis intentionisque perfectio. jPropter hanc pa- quando quisque noslruiir in myslerio..sacrosancl_e
cem in eum eredimus et speramus, el afhore ipsius, passionis illius baplismi aquis-ablutus" esl, verum
. quantum donat, accendimur : propter hanc denique etiam tollit peccala niundi, lavatque nos apecca.is
omnem tribulationeni fortiter toleramus, ut in ea nostris quotidianis in sanguine suo, cum ejusdem
feliciter sine tribulatione regnemus. Yera enim pax B beatse passionis ad altare memoria xeplicatur.
unilatem facit, quoniam qui adhrerel Domino .unus Dl. Post baec ergo suaapta eucharistia, id est
spirittis est. Imprecata igitur pace, -incipiens a sa- -bona gralia, g-ralia enim Dei pro omnibus guslavit
cerdote, dat -sibi muluo" omnis Ecclesia osculura morlein, et celebrata gratiarum actione, respondet.tr
pacis,'ut, bmnibus vera-pace unitis, fialin eis locus "abomnibus Amen: (AUG.,serm. 272.) Hsecest enini
,Dei, sicut dicitur in psalmo : Etfactus' est in pace claravox sanguinis Chrisli, qtiam sanguis ipse ex-
locus ejus (Psal. LXXV.45). El impleatiir in Ecctesia primit ex ore fidelium eodem sanguine redem-
- .
quod alibi Psalmista dicens f Dettsin locosancio suo, plorum.'
Deus inhabitare facit unanimes in -domo-(Psal. LXVJI, . i 92. Finitis vero omnibus,. -aslanti et observanli
17). (YIGIL.)Et hoc uliqtie exlradilione apostolica populo absomtio daiur, inclaniante diacono : lle,
servat Ecclesia, cui frequenter ab ejusdem apostolis missa esU Missa ergo nihil aliud inlelligitur, qiiain
dicilur: Salulate inyicem in osciilo sancio (Rom. XVT, -dimissio, idest absolulio, quam celebratis omnibiis
16), id est osculo vero , - osculo pacifico, osculo co- lunc diacoiiiiS|esse pronimliat, cum-pqpulus a so-"-
lumbirio, non ficlo.el subdolo,- quali ustis est Joab lemni observatlone dimitlitur. Uiide et missam ca-
ad occidenduin Amaslani, quali Jtidas ad'tradendum tecbumenorum cahones dieunt,- quarido post Evan-
Salvaiorem, quali utuntuf hi- quk loquuntur pacem " gelii lectionem incipiunt eelebrari sacra -lnysteiia,
cum proximo suo, uiala aulemin cordibus-eorum. tpiibusnullum, nisibaptismifonte regenerattim, inler-
llli ergo osculo sancto salutant invicem-quiubn dili- 'esse licet. Tunc enim, clahianle diacono, iidem
gtmt verbis iiec lingtia, sed operejel veritate: catecbumeni miltebantur', id ^esl dimiltebauluf fo-
90. Inler baec oirinia canlatur ab omnibus, et ras. Missa ergo eatechiimenorum-fiebai anteactio-
canlando-oralur dieenfibus : Agntrs Dei, qui lollis nem sacramenlorum :- roissa Tidelium
' ' " fil post- cou-
-
peccala mundi,ele. (AUG.)Nulltisenim loliitpeccata, feclionem el parlicipatiohem.

FE_Ol_-I MAC©-».!

OPUSCULA ADVERSUS; AMALARIUM.


. ; ". * (ApJidMarten.,H.icl.) I .- . - .

< • - ' - ' D nerabili, el ex provincia Lngdiinensi prinia AXBA-


. -I.-' .
Incipitepistbla- FLOHJ toiius veriialis plena, KICOLingonuni' reverentissimis episcopis, Ecclesise
_' co-ntrd falsiloqaas adiwvenliones AMAi.AB.ir, calbolicre iudignus filius, Jel pielatis ac p-_ten_iiaiis
. quondaw Lugdunensis. chorespiscopi , de vesl.rseexiguus servulus FL-ouiis.
. Corpqre Domini^tripartito. " . . Obsecro, mansiietissinji - et benignissimi servi
1. Doniinis beatissimis, reverenlissimis, et piissi- Chrisli, irt ext.emitaiem meam perieulis Ece!csi-_e
anis pastoribus gregis .Chrisli, reetoribus Ecclesiae -Dei condolentem et compalipntem, aGpro hoc neces-
.-Dei, prsedicatoribus ac propugnaloribus calholic.se silales ejus butniliter el fi.lenler ad vos referentem,
fidei, DROGOM -sacri consilii magistro el ponlifiei cla- . inipsius Cfiristi, et Dei Ecclesire pise nialris ainore,
•rissfmo;HETi Ti'evirprum anlislill-, ALDRICO revereu- ..pio acbeniguoisuscipialis affeclu. Exigua quidemet
tissimo Cenoroannortim eplscopo, RABBAK abbali ve- indigna. esl personaqiia. loquitur ; sed Dorainiest
73 OPUSCULA ADYERSUS AMALARIUM. 74
res, Domini est causa quam loquitur : digna cerle,, _\ gravitati iastidiosum, et mese supplicationis sermoni-
quse a melioribus suggereremr,-el idonea quse ad ve- videtur incongruum, quem metuo i'ebus frivolis fa-
struro jam olim judicium examinanda perferretur; cere prolixiorem, ne in seriis ac necessariis onero-
sed quoniam fortius clamare solent qui atrocius sior videatur. Cei'le libri ipsi fere ubique dispersi, "
vapulant, et qui maxima -cogenteindigentia impor- -fere omnibus noti sunt, neque ullatenus ambigo
tunius postulant, miseratione potius quam indigna- quin gravitim ac prudenliumvirorum judicio seve-
tione dignihabentur: sit elmibi minimo sub veslra . -rius reprehendaiiiur, quam exiguitatis mese "aiil
pielate lutum ae liberum inler" flagella vapularitis coraprehendi ingenio, aut exaggeraf i possit eloquio.
Eeclesire tristius vociferari, de ctadibus ejus ac mi- Altamen, ne fruslra opem sanitatis videar, implo-
seriis conqueri, et- a vobis patei'nse opis auxilium rare, si disstmulo aut formido vulnus delegere, non-
deprecari. nulla vel breviter replicabo. Vos ut cbelestis coope-
^. Idcirco enim ad vos, o domini etPatres bealis- raloresmedici, sive antidoto fidei, sive scapello, aut
•simi, quietdignitalisculmine, ei fidei sincei'itate, et caulerio sincerissimre veritaiis curate languida, re-
Dei limore, et scientise probitate prsecellitis, et secate putrida, urileviliosa, et saluli corporis Chri-
Lugdunensi Ecclesise quideni familiaf'ius obstricti -sli ih commune prbspicite.-Absit, absit avestrse
estis, querelam lianc potissiraum credidi deferen- j5 gravilalis censura, ut in hujusmodi erroribus et
dam: ut quanto plures divini muneris largilate inepliis confutandis, aut personse respectu, aut adu-.
pfseltis, tanto instantius et religiosius pfo divinae lationis fuco, aut humanse offeiisionis'seu discrimi-
fidei et veri.atis tniiione cerletis; roemores Spiritus nis metu cujusquani pii et fidelis animus relardetur.
sancli per Salomonem lalibus, quales Chrisii estis _ Gum res fidei, cum causa Ecclesise, eum negoliurii
gratia, proclamanlis: Erue eqs qui ducuntux ad Chrisli agitur,sola fides,'sola mater EccIesia,'solus
iriorlem, et qui Iraltunlur- ad inlerilum liberare ne- amator veritatis, imoYerilas, Christus prae oculis
cesseesl (Prov. xxiv, 11). Si 'dixeiis, vires non sup- babealur.
peiunt,- qui inspector est cordis ipse inlelligii, et 4. Docet prreceptor ,pse Amalarius egregius, ita
servalorem animse tuse nihil fallit, i^eddetquehomini corpus Christi esse'iiifoi'me et tripartilum, ut tria
juxta opera sua. Prsecessit enim in praefata ntiper Ghrisli corpora : primum quod ipsesuscepit, securi-
Ecclesia per praelatum ejus Amalarium error insa- dum in nobis, qtii super terrarii ainbulamus; tertium
nus et vanus, Hdei et veritalis inimicus, religioni et in illis qui sepulti jacent. Asserit in mysterio sacri-
saluli conlraritis, quem primunr quidem, aggregata iicii hae de causa tres debere fieri partes : unam ca-
presbyterorum synodo, circumsedentibus omnibus, , licis pro CIiTisto,alteram in pateria pro vivis,iertiam
et velut prseeeploreni audientibus", viva voce coua- 'C in altari pfomortuis. Dicit panemillum esse carnerix
tus est serere, imo tota inlenlione et studio per Gbrisli, sanguinein animam, ul sit totus Chrislus.
iolum triduum proponendo, expoiierido, exigendo, Hsesitandum dicit, utrum corpus Chrisli de altari
omnibus inculcavit et tradidit, quasi Novi Testa- sumptum, in eorpore nostro maneat usque in dierii
menli minisler tabulis cordis carnalibus cunc.a sepulturae, an recipiatur invisibiliter in coelum, an
-quseasserebat, indelebiliter veliet imprimere. Deinde quando venani incidimus, cum sanguine profluat,
etiam maguum tpiemdani codicem qualuor voiumi- an cum cseteris quae in os intrant, in secessum laba-
nibus "diffusum, a se compositum atque digestum, tur. ]__pistolaejus estin suo Officiali libro, ad^juve-
iegendum transcribenduriiqiie tradidit, asserens eum nem nescio quem episcopum scripta, quse hoc conli-
Offlcialem nuncupari, - tanquam de sacris officiis nel: Ubi eliam de spiiiis et flegmatibus spurcissime
prudentissime et sufficieniissime dispuiantem', qui disptitat,- et cum sit tam sordidsemeritis putidseque
tanlis vesaniis el erforibus eonfertus est, ut qui- aocti-inre,se spiritalem jactat, qui omnia dijudieet, et
buslibet etiam imperitis palam Tidendus conspuen. alios carnales et anim-alesvocat. Calicem Domini
dusque videatur. Protulit qubque Antiphonarlurn vocat septilcrum, presbyterum Joseph ab Arimatbia,
velut a se digestum alque correclum, cui lalia ex ~ archidiaconum Nicodemum tanquam sepultores
suo sensu inseruit, ul pro ejus impudenti audacia D Chrisli; diaconos retro acclines aposlolos; se m pas-
frons legentis pudore ac rubore feriatur. Novissime sione Domini velut conlrabenles et occultare volen-
vero novum digessit volumen, et apud Lugdunum les; subdiaconos ad faciem ereetos, mulieres liberp
oinate indui, ac vittis sericeis dislirigui fecit: quod aslantes. Aliamparlem myslicse orationis, qua cor-
ad palatium ferens, vel principi, vel magistro con- pus- Domini consecralur, Christo'tribuit oranti ih
, silii dicitur oblaturus. Li quo vere tam inepto elo- monte Oliveli; aliam in",erucependenii, et post ne-
ijuio, lam absurdis sensibus, tam exquisitis el inau- scio quas fatuas divisiones, aliam morienti. Cunii
dilis phantasiis involvitur, ut putes eum .ympbalico vero presbyter inclinatur, hoc esse": Et inclinato ca-
iuore bacehari. Yocat hujus insulsissimse garrulita- piie tradidil spiritum (Joan. xix, 50).
tis Ubrum', Embolim opusculorum siiorum, et rectis- 5. In anno legitima jejunia ad quatuor humores
sinie omuino; est enim multiplicium errorum ejus r.efert, quibus corpus vegelatur humanum, et pro
velut caineli gibbus procrescens ae redundans ar- bis fieri asserit in eisdem jejuniis. Duas lectiones
gumeiitum [al., augmenlum]." quarta feria ad missam legi, propter duo sidera ipso
5. De singulis autera pauea proponere, el vestrse diecondita, ut paganis ejus verbis ular, Phoebum et
PATROL. CXIX. ^3
'
<?5 FLORI DIACONILUGDUNENSIS 78
i •sororeTriejus Plioebaiii.Nara et sanctum David sem-. A sequitur; ac velut ccelesle oraculuin sequeudam pro-
-per in Domino foTtemet bellicosura, more ethnicb ponit, quam eidem respondit de talibus consulenii:
-arsisse dicit in Marte, quem dremonem esse pessi- c Ad quamcunque, inquiens, Ecclesiaindeveneris,
,iiuim inventorem [a'L, incenlorem] lumulluum atque" •ejtts morem serva, si non vis alteri esse scaudaluni,
'bellorum proclamat eliam poeta gentilis dicens: nec quemquam tibi.»In eisdem ad Januarium libris:
Saivittoto Mars impius orbe. ln i Evangelio'majoris '«Quidquidhtimariaa.uctoiitale statuitur, acveiuti sa-
.Litanise, per panem inlelligit frugfesteri'se ; in pisce eramentum et mysterium tenelur, nullalenus appro-
.genita ex aquis ; in ovo uninialia qtise ex ulroque djandum, imo et indubie asserit resecandum. J
-suxu :gigtiunlur in lerris ; talemque phanlasiam sen- - 7. Quid igitur novellus Iste prseccptbr de myslerils
sus sui evangelico pi-rcferens sensui, asserit pro ta- suis faciet? qua ratione folvanitaturij suai-umcom-
.litim reruni conserva.tionelunc a iidelibus celebrari menla defendet? Scripltira» sanclse aueloritas deesl-
;lila:iias. TSiamet messes tunc in profectum sunt, in- ^Ecclesiaein lalibtis generalis traditio, et regula nulla.
-qjiil, et-pisces lune veniunl, el pulli campos lundunt. :est. doctrina . Patmm repugj;iat',Libellum Romani
. Addil insuper el quasdam sigiiifiealiones monslrno- ordinis
tantsej auclorilatis. habet, ut eum pene ad
-sas,.el instar.antipodarum capite, deorsiim, pedibus :verbum nitalur exponere; el taraen statim sibi ipse
.surstim versis, ita ut in iiis praecedat res ipsa, el sa- B -conlrarius asserit hunc Romano arcbidiacono, cnjtis
-qtialur "figura;cum e contrario umbrse legis, juxta 'fraditionibus glorialur, ignotum. Quod si Scriptura-
-Aposfolum, res designeni futuiwum bonorum. Cum rum sensus ad suas fabulas trahit, et c.ommenla er-
.ali altarisumilurEvangelium, ipsumaltare signilicat roris sui ex bis iiilcire eonalur, quis 1hanc iiesciat
Jerusalein, unde Evangelinni processit. Locus aliaris .hrerelicorum propriam esse insaniam ut sua semper
;locum illum significat, ubi. Jaeob doi'miens angelos, ^mendacia veiitalis specie pallient,'vertenles, juxta
.vidit. Bomanus pontifex, cuni sabbato ante Palmas Isaiam, argentum in scoriam, et cceleslis vigoreni
eleemosynam dal, mulierem significat quseDonjinuni' vinf. terrense fatuilatis aqure miscentes? Ignoscat
' ' • i i1 mihi indigno el exiguo vestra paternitas, si rem ue-
flinxit.
. 6.-Jam de sacerdottim el minislrorum sacris ves- cessariam fidei et saluurem Eeclesisedevota suppli-
-tihus, de vasisdivini minislerii, de canlorum tabulis, catione suggessero. Claudendus est pbme juxta legis
sde signis rereis, de ipsis eliani indunienlorum et -prseceptum bos coi-nipeta, et os ejus sempiterni
-calceamentoriim fimbriis, coloribus el. speciebus, de freno silentii .constringendum, imo quia jam aulvi-
.officiis quoque sacris, ct psalmorum distributionibus, irum aut mtiliefem fortassis invasit, iil est, vel qui
,quam inepta jet fatua et omni risu digna contingit, sibi forlis videtur, vel qui vere infirinus in fide «slj,
;qjiasi ei soli Iicuerit post legem et prophetas, post G scandalizavit, divinarum senlentiarum capidibus
.Evangelia.et apostolos, res lypicas et myslicas in [f. cuspidibus vel lapidibus] obruendus, nec carnes
:Ecelesia slaluere, ita ut mysleriorom ejus prsevari- ejus, id est doclrina et sensus, tillatenus comeden-
-calor habeatur, qui usu et consuetudine simplici dse.-Nam quolies de his arguitur vel monetur, ne-
ra!iud quid celebrare prsesumpseiil. Dicitse in taliitm quaquam,- ut pierum moris est, libenler et humiliter
phantasiarum adinventionibus sancti Augustini anc- acquiescit,"sed lunc jaciantius et insolenlius cornua
.loritatem sequi, eo quod obscura qusequeet ambigua erigens, multiplicat yesaniam. suam sic senlire cla-
.landiuille traclari jubeat alquel versari, donec ad maris omnem Germaniam, sic totam Italiam, sic ip-
-dilectionem Dei vel pi'oximiinlelligenlia perducattir: -sam r.omam, se fuisse Constantinopoli, se apud Is-
,in quibus duobus mandatis tbta lex pendet et pro- tiiam sive Lucaniara, et idcirco in talibus singularis
phelre. Nee eonsiderat, nimia novilatum cupiditaie auctoritatis exislere. Nec ei sat est quod jpse tantis
^crecalus, haec illum de saci'arum Sciipturarum inda- implicatur erroribus alque phantasiis, uisi et totura
;gandis sensilius tradidisse : neiupe libri in quifms pene orbem sui coiiiplicem .infamet. Persistil riamr
.hsec loquitur, de Doclrina Christiana titulantur, de que, sub multorum pontificum ficta auctorilale,'
; sola in his Scriplurre sacrae intelligentia regulse tra- suum de saerosanctse eucharislise divisione ineptis-
-duntur, multa ibi de rebus, mulla de signis disserun-"D slmum, imo blasphemum, confirmaresensum.Neque
-tur_; el lamen de hujusmodi significationibus quas .enim-nos cujusquam morern Ecclesise reprebendi-
fiste perquirit, pihil penitus dicitur, imo in libris ad mus, nee alleraih alteri superbe prteferimus, quas
. Januarium, omnem .ecclesiaslicaruni observationum oinnes in Chrislo constat vinculo pacis unitas, et
.varielatem.triplici genere.dislinguit, universas vide- sancti Spiritus dislributione dislinclas, sed sensum
.lieet aut ex Sciiplura» sacrse auclorilale, autex ge- profanum redarguimus, quein riianifeslissime et
.nerali Ecclesire traditione, aut ex, diversorum lpcor Scripturse sanctse, et.fidei calholicse, et .unitaii Ec-
.rum multiformi consuetudine eas asserens propaga- clesise inimicissimum conslat. Yere nulli unquam
tas: et primas quidera ostendit numero esse paucis- licuit corpus Cbristi dicej'e Iriforme vel tripartilum,
iSinias, sed observalione facillitnas, signilicatione quod Apostolus unum semper et unictjm proclaina.,
:prsesianiissimas ; seeundas quoque pari religione .dicens: Unus panis, unum corpus nvulti.snmns(1 Cor.
asseriiyenerandas ; in tertiis yero-nullam oraninp x, 17) : Et ileruin : Multt uiiuip corpus sumus hj.
etunus
.significatipnem, iiullum.requirens mysterium, since- Christo (Rom. xn, 5). Et alibi: Unwn corpus,
jrissimam alqtie.gravissiraara B. Ambrosii senleniiani spiriius, sicut vocati estis in una spe vocelionis veslra>.
-77 OPUSCULA-ADYERSUSAMALARLUM. 78
(Eph. iv, 14). Yere unius capitis Cbrisli unum est A _ ore.contingimus, pura. mgnle eapiamus. Mentis ergo
omnium eleclorum eorpus ; uno spiritu vegetatura, est cibus iste, non ventris; non corrumpilur, sed.
suo capili inseparabiliter unitum, suorum membro- permanet in vilam selernara, quoniam pie sumenti-
rum indissolubili eonnexione solidatum atqtte com- bus confert viiam selernam. Pie autem sumit qui;
pactum, sola gratiarum varielate distinctum, nec spiritu fidei illuminalus , in illo ciboet polu visibili
mortalilale divisum, nec ipsa morle solvendum. Ne- .virlutem inlelligibilis gratise esurit ac silit; el minus
que enim quia talium figraentorum doetor, cum stdr induigentise, et salutis spirilaliterpei'cipil... nulla-
Jiuc morlaliter vivit, pater autem forsan mortuus et tcnus cogilanda -vel meluenda.est in hoc mysterio
pulveri redditus est, idcirco vel a Chrislo, si ejus ulla pollutio. Christus enim Dei virtus,, et Dei sa-
membra meruerunt, vel a se invicem, quantum ad pientia in eo sumilur; quse sapientia,.ut Scriptura
graliam unitalis corporis Cbristi atlinet, mortalitatis testatur, candoremlucis _etei'n.se,etemanatioqusedam
aut moilis obslaculo divisi.sunt, quoniam conditio clarilatis Dei sinceris, et ideo nihil inquinatum in
riiortalitatis el mortis ad'poenam pertinet praevarica- jllam incurrit, atiingit aulem ubique suam mundi-
tionis aniiqua., non ad spiritalis innovationis ineffa- tiam.- Corpus igitur Christi, ut prredictum est, non
bilem unilaiem. Bnitatem istam sola charilas coni- esl in specie visibili, sed in virlule spirilali, nec in-
paginat, sola iniquitas dissecat, lestante Aposlolo : B quinari potest fsece-corporea,,quo.d et animarum et
Qui adhceret Domino, unus spirilus est (I Cor. vi, corporum vilia mundare consuevit.
17), et Prophela e contrario inclamante : Iniquila- 10. Obsecro, Patres beatissimi, ut reminiscantur
ies veslrcediviserunlinter vos et Deutn veslrum (Isa. piissima corda veslra, et cum omni timore ac tre-
LIX, 2). niorp cogifent, quanla exsliteiil in.autiquis Palribus
. 8. Reprehendit sanclus Auguslinus Tichonium- cautela fidei et eura veiitatis, et qtianto zelo perfidise
qtiod, in libro Regtilarum, unam de sepiem de cor- semina el impietaiis scandala exsiirpaverint, quatenus
pore Domini biparlito nominaverit, nuilatoque no- Ecclesia Cbrisli sponsa , Agni sponsi ac Domini -sui-
mine irreligioso,polius eam de corpore Domini vero sanguine redempta et ornala, sine macula invenire-
aique simulato, vel de corpore Domini permisto, as- fur et ruga. Taceo Sabellitim et Arium, qui iri sum-
serit nuncnpandam; ita sanctus Palei- cdocuil esse mre alque individua., et coselernse Trinitatis fitle
nune propler ,unam bonorum et maloruni piscium. peccaverunt; prselermilto Nestoriiim, et Eitlycben ;
captionem in Christi corpore perniislionerii. quos in fide incarnationis Unigeniti iropia sensisse
9. Divisionemvero Tepudiavit, quoniam indissolu- vulgatum est. Nec illos conlingo qui; licet eamdem
bilis sacramenti unitas nullampenitus recipil seclio- fidem Trinilatis tenenles, schismate obslinationis
nem. Quam miserst aulem anxielate. ventilatur el ^ spiritu ab Ecclesia -recesserunt.- Ad eos venio quos,
eoarclatur, ctim corpus Christi humana. eorruptionis . in cultu et celebratione sacrorum sanclorum seu in
sordibus inquinari formidal, et idcirco vel in ccelum superstiliosis quibusdam observantiis evanescentes ,
recipi invisibiliter vel in corporis nostri velut condi- antiqua sincerilas foras misit. Sunt Cataphryges fu-
torio reponi mira vanitale delirat! Addit quoque nesta, et Manichseispurea celebrantes mysteria jure
vsque iti diem sepulturce, meliiens videlicet ne vel damnali; habeantur etiain Adamitseob iinpudeniiani
tunc, nisi nescio quo invisibili .modo, a nobis dis- jure ab Eeclesia pulsi. Nudi enini viri, et feminte ad
cretum fueril corpus Chrisli, nostri corporis condi-_ iniilalionem.Adie mysleria exercebant, Ecclesiamque
tione in pulverem dissolvalur. Quid aulera honoris suam-paradjsum vocalianl, et tamen a supersliliosi
ei confert, si ex vense incisione, mifum cur non et ciillus observantia quantum differt superstilio nu-
narium, fluxu simul simul fluerc opinatur? annon ditatis. Artonitse, qui grreco eloquio ex pane nuncu-
videmus quibus et quam sor.didis animalibtis sive - pantur el caseo, meiito judicentur extranei, quo-i
locis fusus patealsanguishumanus?absint ab animo niam pro pane el vino evangelico in mysleriis suis ,
iideli de mysterio salulari atque ccelesti tam ineplre velut Cain el Abel imilatoi'es,.panem et .casettm
et sorditlsecogitaliones! Prorsus panis ille sacrosan- oflerebanl. Aquarii quoque simililer, ulpote aquam
ct_eoblalionis corpus est Christi, non niaterievel; '" solam contra prseceplum Evangelicum oiTei'ebant, el
specie visibili, sed virlute et poleniia spirituali. Ne- ' lamen pie conside.andum quod et hi et illi ob lioc
qtie enim in agro nobis corpus Chrisli._gignilur, aul, solummodo abjecti sunt, quia jn mysterio sacrificib,-
-in vinea sanguis ejus exorilur, vel toreulari expri- contra evangelicum et apostplicum constitutum, vel
mitur. Siinplex efrugibus panis conficilur, simplex mutai-e quidpiam, vel addefe aut sublrabere prse-
e bolris vinum Ijqualur, accedil. ad hsec ofiereiitis sumpserunt. Ibec igitur irt sacris rite improbata jiire
Ecclesiae fides, accedit mysliese.pi-ecisconsecraiio , videntur. esse punita, ulpote quibus tantum myste-
accedit divinaevirtutis infusio; sicque, miro et inel- rium impie violatur. Oro, quid corameruerunt Eu-
fabili modo, quod esl naluraliter ex germine lerreno cbilre , grseco vocabulo a'b orando nuncnpati? quid
panis et vinum",efficjlur spiritualiter-corpus Chrisii, Daclylici adigilo, quid Ascila; ab ulrc vociiati deli-
idest vitseel salufe nostrre mysterium, in quo aliud! querunl, ut Ecclesia excliiderelur.?.Bonaest oratio;
' oculis
eorporis, aliud fidei videmus obtentu; nec idI . el tanien primi ob nimium oralionis"excesstim re-
lanlum quod bre percipimus, sed quod mcnte cre-- pulsi: bonum esLet silentittm; sed ob nimiam silendi
dimiis, lihamus, Unde el fideliler petimus at quod1 s:;nerstilionein, iia ut digitum labiis opponerent,
- '
T9 FLORI DIACONILUGDUNENSIS 80
-secundiabjecfi sunt. Jam vei'0 Ascitre quid agebant?1A prseeedentium in talibifs rebus, ul.supra ostendiitnis,
. qiiam leve ntinc, quam non curandum, quam etiami exeinpla, quorurii exitus pertimeseai.
ludicrum - putarelui"? utrem inflatiim, et operlum E.XPLICIT.
ebrii circuinvenienies \al., circumeuntes], se ulres
JIOVOS evangelico'vino ropletos dicebant. Cavendttm '
ergo,Palres Bealissiini ,'et paterna vigilanlia pro- II.
videndum, ueforte-et nunc hosils anliquus, qui tan- In nomine Bqmini Jesu Christi, inciptt oj.it-
quam leoTugiens circuil quserens qtiera devoret.qui sculum de \causa fidei-, apud Carisiaceme
inagntim de modico stcpe malttm excital, et de scm- episcoporum concilium nuper habila.
lillis conflal,incendia nova,per has novaspliantasias 1. Res nuperrime apud Carisiacuni palatium, ia
in simplicium et ignorantiimi cordibus errorum se- -gcnerali el valde celebri episcoporum concilio, super
roina-nutiiatrGurandum etiatu neperearum inrpe- quibusdam eausis fidei^et observationibus ecclesia-
jitissiraum -aclorem divina voluriiinavidlenliir : con- sticis acla est, adeo memorabilis el salubris , ut,
fert enim ea assidue ctim Hebrseis,i et, quia nullam licetin oniniuni fere noiiliam propalata sit, dignis-
lingiise eorum, nullam liilerarumfamiliaritalem ha- slma lanien existal quse ad ulilitatera el sedificatio-
bel, freqtienter, ul audio , quae sunt recla pervertil. B nem fideTuimlittefis niandari, et cuiiciorum sensibus
Nam ct in hac parlc lanlam Patres adhibueret.au le- solerlissime debeat cominendari.
lam, ul Evangelia quse bealus Hieronymus ab Esilio, 2. Cum enim ui sacrosancto sacerdotali convenlu.
sive Luciano falsala esse commemorat, interlibros inspirante Domino, qui in noraine sub congregafis
non Tecipiendos abjecerinl. Quanto etenlni niagis mediiim se airtiturum proinisit, clarus fidei ae veri-
islius emendalio debet esse suspecia ,-qtii in tantis, talis fiilgoraperifur, non oporlet divinum munusob-
ut res ipsse demoiistrant, prreceplum calcal Scriptu- legi, sc.l, ad illuniinritionem Eeelesire et laudem
rre dicentis : Ne transgrecliaris terminos aniiquos, nominis Dii, aperta iuce omiiibits declarari, ipso
quos posuerunt patres lui (Prov. xxu, 213). Doinino dicenle": Neqwe accendunt lucernam el po-
11. Hsec suni, o sanctissimi Patres, qtire pro li- riuiileam s:ib tnodio , sed super candddbrnm, ut /..-.
rnore De.i, pro lionoi'6 fidei, pro amofe vcslro, imo ceat.onmibns qni in domo snnt. Sic itvccalInx vestra
.toiiiis .Ecclesise, niansuetudiiii veslrse credidi inli- coram-hom.in.bus,ut tideanl opera vestra bona, eiglo-
raanda. Nunc precor indignus, et obsecroper Domi- rificent Palrem veslrum qui est m cmlis(MaUit.v, 15).
iium nostrum 'Jesum Chrislum, qtii dilexilEcclesiam Hac igitiir intentlene, ul Deus inspicit-, pTtefatani
suam , "el scipsum credidit"{a/., tradidit] pro ea, rem laudabliitei] aique uiililer geslam, tentti Jicet-'
mundans eam. lavacro aquse in verbo, ut exhibsrel" «-•eloquio, brevissime, quanlum potero, cseleris [al.,
ipse sibi gloriosam Ecclesram, non liabenlem macu- litteris] tradere, et piorum auiibus,'Cbristo Domino
lam aul rugam aut aliquid Iinjusmodi,ut inflamnje- auxilianle, inculcare cui'abo. Quod prsecipuenobis ,
mini verilaiis zeio, et una citni sanelo concilio expu- id esl universo.clero Ecolesisel,i!gdun_nsis"necessa-
gnelis errorem insulsissimum , neque de hac soltim rlum duxi, ut quoTum fides haclenus iiifausti et
iiosli'a,'qu_e prsedse et direplioni et eonculcationi fanlaslici errorisj fabulis improbe afllicta est, nunc
patel, sed el ex aliis Chrisli Ecclesiis biijus super- paterno adjilta ac roborata suffragio, et evasilse s^
stitionis pestilentiam exterminetis. Credite enim , , gaudealel vieisse.
domini.omiii niihi veneratione^ignissimi, quia nihii 5. Aucler bujus Inaudfli exsecrandique errorii
ila -hsecmisera el miserabilis plangit Eeclesia sicut Amalarius omnibus notus est. llic in lantum prae-
verilatis, quam non audit, dispendirim, el muliipli- sumplionis erupil,"ul, sprela Scriplurarum veriiate,
cium erroruni, ipios tolerare compellitur, incremen- calcala sanctorum Patrum auctoritate,,i doctrina
ttim. Yidetis, sanctissinii, pro qua et adversus quein damnabili sinceritalem iidei catholtcse violaverit,_et
supplicem : pro Ecclesia videlicel Chrisli, cui fidera simplicem ecclesiaslicre observationis cullum falla-
et charifalem usqtie ad mortem debeo; adversus eiarum nebulis involvere ac decolorare ausus sit.
fabriealorcm niendacii, ei cultorem perversorum Quam vanitaturajsuarum pestiferiim vanitatem, non
dogmalum, qui lemporibus prudenlissimeruin arili- tam viva quam mortua I voce, sed et librorum multi-
slitum, temporibus religiosissimi piincipis, eontra plicium monunienlis longo jam temppre, ubi polerat,
veiitatemScripturarum , contra auctoriiaiem eccle- velut salbr- noctur-nus tiitieo agri Domini zizania
siaslicorum patrura, eontra ornnem Tationis ordi- interserens, longe laleque disseminavit, Seriptura-
nem, Ecclesite Dei vivi, ^jui estcolumna et firma- rum tesiiinoniis abutens ad aniles ineptias suas, et
inentam verilalis, ausu lemerario atque sacrilego , or.hodoxorum Patrura sententias- coaplans fabulis'
tanta errorum el supersiilioiiuin scandala inferre su-is. , |
conalus est: qure procul dubio hahent inilium Iriin- A: Sensil,-imoingemuit hoc maltim prsesens Eccle- .
cuni, et medium putridum, el fineni ruinosum. Nam sia, cum in celeberrimo presbyterorum conventu,
aut bumililer coiifilebilur crrorem, utpossit dignam prsesentibtis ehorepiscopis et archidiaconibus, prte-
prseberesatisfactionem; aut, si insaniarum suartitii senlibus etiam noiinullis aliis ex clero, lam inepta
conimenta perlinaciler aique impudenler asserere et- fidei coiilraria docere prsesumpsii, ul omniuiu
nialuerit (quod ei non expedil, nec.bplamus), habet hbrreret'audi(iis;| cum postmodtim esiain deifislaifr -
81 OPUSCULAADYERSUS AMALARIUM. 82
durc opuscu-orum suortim codicem onini parocbire A prresente; et res blaspbeinas religiosus horrerel au-
nostra. velut legeniluin transcribendumque ingessit;, ditus; exigunt ab eo, si vere sua esset doclrina..
sed et ante paucos dies cuni.alium librum stiiim Imc Negarenon.potuit, ulpole qiire iri libris qiiampl..ri'-
detulil dementissimtis,.adinventionum Suaiiini pban,- -niis ab ipso edilis fere ubiqtie vulgata sil. Inlerro-
tasmatibns plenum. Quse omnia, magis orlioet obli- gant ubi hsec legeril. Tunc ille, raaxinio conslri-
•vionequam relalu digna, libcnler nuncsilentio pi'te- clus articulo, rem quseueiiue de Sciipluris sumpta
terirem, nisi brec vel lenui commemoiatione prre- est, neque de calholicorum Patrum dogmalibus tra-
stiingere, rei gestse quam explicandam suseepi or.io cta, sed nec ab ipsis ejiam haerelicis prtesumpta
et causa deposceret. Neque enim finis qnseslionis (quiif aliud quod diceret penitus nori habebat) in stio
potesl rite aguosci, nisi ante inilium solliciiius prse- spiritu se legisse respondit, Sed mox tam stiperbam
noscatur. et faltiam -responsionem-veneranda synodtis exse-
5. Asseril ilaque doclor prsefatus, inter alia, cor- crans, dixit: Yereille fuit spirilus.erroiis. Memine-
pus Christi triforme et triparlilum esse, imo tria ranl enim bealum dixisse Aposlolum : Novissimis
esse Christi eorpora. Corpns Christi quod in sacra- iemporibusdisccdenlquidam a fide, atlendentes. spiri-
menlo a fidelibns sumiliir, vel ih ccelum invisibililer tibus erroris. el doclrinis dwtnoniorumin hypocrisi lp~
recipi,. vel in corporibtts slimciilium manere usque B quenlium mendacium (I Tim. iv, 1). De qualibus et -
sn diem sepuliurre, vel ex incisione venarum cum Ezechiel dicit : Vce prophelis insipientibus qui se-
sangutne tluere, vel in secessum labi opinatur. Dia- quunlur spiritum suum, et nihit videnl! (Ezech. xm,
conos, altaii cum assislunt inclines, asserit signifi- 5.) Etiterum: Videntesvana eldivinanlesmendacium,
eare aposlolos in passione Domini metuenles atque dicentes-:Hcecdicil Dominus, cum Doininus non sil
latiiantes; subdiaeonos, raulieres cruci intrepide as- loculus (Enech xxu, 28). Unde cl jts.iusmpdi Jir.a;-.
ststentes; presbyterum, Josepb ab Arimatbia; arclii- sumpiores Deus.per eumdem prophetani. suo dece-,
diaconum, Nicodemum; calicem, sepulcrum; obla- ptos esse jiidicio testalur, dicens : Et propheia cum.
tionem Dorainipi corporis. dicit crucifixjonein ; li-- ertaveril a me, et locutus fueril verbum in.nomina,-
gnum ipsum designare dicit doctores; ligr.um nnile meo quodtwn prcecepi.ei, ego Dominus decepj pro-
pendet, crucem ; funein quoattrahilur, fidera; lin- phelamillum (Ezech. xiv, 9). Quos oinnes Spirilu
tinnabulum quo- i*esonat, linguam; manum trahen- Dei vacuos, et spirilu proprio inflatos, alienandos pe-
tis cum levatur, vitam conlemplativam ; cum depo- nitus a sanclorura cceiu terribiliier deniintians in
nilur, aclivam. Exorcismos catecbuinenoriini, ad concilio, ait : Populi mei non erunl, el in Scripturas
spiritalem emundaiionis affecltim simpliciter depro- domus Israel non scribenlur, nec terrani Israel in-
mendos, ad quinque sensus eorporeos nimia earnali- C gredientur (Ezeclt. n, 10); cunique, illo reticenteac
late converlit. - de mendaciorum suorum deprehensis fallaciis con-
6. Hisdera ipsis, sicut aures et nai'es, ila et ncu- fuso, veneranda synodus plurima loqueretur, delioe-
los tangendos melius indieat. Antipbonarium Joannis ralum esl doctrinam hanc esse omriiiio uamnabilem,
Apocalypsi comparat. Alque bas omnes et innume- el ab omnibus catholicre fidei culloribus funditusre-
. rabiles alias nsenias per saiictum dicit Spirilum fe- spuendam, pi'_ecipienlenobis!ApostoIo,' ac dicenie :
velari, sibi usurpans leslimonitim Petri aposloli di- Doclrinis variis et peregrinis notite abduci (Rebr.
ceutis : Non enim voluntaleJtumana allala est ali- xni, 9). Diversam esse islara docliinam a sinceri-
quando prophelia, sed Spirilu sancio inspirali loculi tate verae fidei, el omnino ah Ecclesia peregrinam,'
sunt sancliDeihomines(II Petr. i, 2 i). Ex quo manife- quippe quam nemo orlhodoxorum Palrum novit,
ste et se prophetam, et doctrinam vanissimam et nulla veritatis ratio-, fulcit, sed novitius atque ad-
risu diguam, beu! miserabiliter deceptus, vult credi ventilius erxor induxit; umbfas et figuras in cseie-
prophetiam. Yeruro, ul quod coepluhi est breviter -iiioniis.Testamenti Yeleris exslilisse; novura ad-
expliceitir, ubi doetriiire hujusmodi conlagium ad venlum Chrisli veritale fulgere, et fidei pyritaleat-
siibveisibneiu simplicium in hac Ecclesia disseminari que observantise siuiplicitale eonsislero, testanie :
eoepil,paslor de commis.si g--egis salule soliieitus, ^ApostoIo-: Vetera transierunt, ecce facta sunl nova.
ciim mtilti mceroris amaritudine religioso principi- Omriia auiem ex Domino, qui reconciliavit.nos sibi -
causam iniioluit, conquerensac deplorans magnuin per Chiistum (II Cor. v, 18). Oimiia.igilur, id esl et
Ecclesisevulnus, et exsecrandam fidei iuaculam,.Rtib -vetera el nova, et lypum legis e.t Evangelii verita-
istiusmodi novitalum prsesumptionc nuiriri, nisi ve-- tem, unius et solius Dei, non cujusquam hominis aut
locius Deo debita ejus providenlia subveniret. Pii, angeli, auctoritate eonstafe. Unde nemini omnino,-
principis cura ardenter ae laudabiliter in Dei rebus posl utriusque Testamenli minislros divino spiritu
sollicila, cum ob pleraque Ecclesire negotia in prre- illuslratos, divina aucloritate subnixos, in quibus et
dictum palatii locum reverendos Patres episcopos per qttos ea quse diversis.lemporibus ad salutem pb-
convenire jussissel, causam ad cognitioiiem atque puli suicongrua judicavit, evideuler Deus et op*.fa- ,
examen concilii eorum proferri fecii, cumque in eo- tus esl et locutus, licttisse aut licere nova figurarum
rum auribus, tam inepla el profana novarum adin- genera vel mystenorum sacfamenta sancire, et ideo
venlionum commenla i'ecitarentur, ipso quoque jjui Talionabile obsequium Ecclesiaesive in ornatu ve-
ea de cbrdis sui audaeissima •vanitale protulerat slium, sive in mulliplici vasorum ministeiio, in
R-_ i FLORI DIACONT LIJGDUNENSIS XI
siiiiplicitateveritatis el fidei puritale, procul omni A
. scieuliamvestramab operibusmorluis, ad serviendum
superstilionis pbantasmate, i*emoIaomni nebulosi Deovivenii(Eebr. ix , 1-1).Sed el princeps aposlolo-
dogmaiis vanitaie, pure Deo et simpliciler exhiben- rum Pelrus : Scicntes, ait, quod non corruptibiitbus
dum esse-, in Iiis bonorem religionis, reyerentiam anro ei drgenlo redempti eslis de vana conversalione
divini eultus, lsetitiam Chrislianse devotionis, non palernm traditionis, sed pretioso sanguine tanqnam
ji *uras aliquas ve) m3'steria vanitatis. Jam vero il- Agni inconlamhtaliet inviolati Cltrisli (I Pelr. i, 18).
lud qtiod coipus Cliristi triforme et tripartilum di- Non ergo corruptibili redempti sumus. Hoc fidelis
cevb, imo tria Christi corpora inauditse temeritatis sumit ad vitam, indignus ad poenam; hoc prelium
audacia asserere prsesumpsit, in tantum sacerdo.es- redempiionis et viaticum salulis unusquisque fide^.
Domini exsecrati sunt, ril boc, sicut supra oslensum lium sub bora morlis fideli pielale exposcii. Hoc se
esi, de spirilibus erroris, et docuinis d-emoniortim peceatorum veniam adepturum, a malignorum spi-
sumplum dicere miniine dubitnrint, lanquam cum riluum incursu in rpsa morte tuendum, ad paradisi
angelo Domini delestanles Satan, qui dextiis Jesu amcena prsesumiradmitlendum. Cumque pulvis re-
-
jnagni et veri sacei*dotisadversari cotiatur, et exsuf- verlilur iii lerram suam unde erat, spiritus lamen,
flanles dicerenl: Increpet Dominusin le, Salan, el - bujus muneris "solaliofrelus, hujus gratiaepraesidio
increpet in te qui elegit Jerusalem (Zach. m,'__•). B munitus, redit ad I.oniinum qui dedit illum, nec ire
7. Corpus aulem Domini, quod in mysterio a fide- deposilione corruptibilis corporis sui amitlens in-
libus sumitur, absit ut lam sordida vel stiperslitiosa corruplibilem graliani corporis Christi. Haec, prout
niente qttis appelal, ul aliquid horum quse immun- Deb annuente potui, de coricilio verierabilium epis-
dissime auctor doctrinse confinxil, in suo animo el coporum, ad sedificalionemEcclesiseDei, et eonfir-
cogiiaiionibus versari permittat! Quapropter cum -mationemcatholicre fideinuper habito, brevi pa^*-.-
oinni desiderio el supplicatione pielatis divinam mi- nula annotare euravi; verba eortini et sensus quibus-
sericordiam implorandum, ul non solum ab auribus, valui veiijis, eti Sciipiurarum (estimoniis explicans,
veruineliainacordibus nosiris.laliumphanlasnialum el excogitati nuper etexsecrandi erroris confuiatio-
ac sordium labe remota .. . sempiternum inuiidiiiae nem. In omnium qui hsec legere velaudire voluerint
-
snse, mentes nostras emundet, qualenus tam divi- notiiiam perferens, ut, repudiala atqtte damnata
jrnim gloriosumque riiysterium puro sensu cogilan- profani dogmalis fabulpsissima vanitale et vanis-
tes, pura pietate sumenles, iiicorruptsepurificatio-" sima fabulbsitale, procul abjeclis et libris et vei'bis
jiis graliam -consequamur. Ctim enim Dominus mendacissimis^vaniloqui doctoris, de -purissiino-
dical: Ego sum vilis vera (Joan. xv, 1) ; el: Paler Scripturarum fonte, de sineerissima Patrum do--
pieus dai vobispanem de cceloverum (Joan. vi; 52); C ctrina, de venerabilis concilii-aucioritate, fidei et
et: Caro mea vere esl cibus, et sanguis meus.vereest scientisebauriamus fluenia, servantes sollicite serael
volus (Ibid., 56); et : Qui manducalme, ciipse- Itaditura nobis fidei thesaurum, et fugienles oppo-
vtvet propler me (Ibid., 58); sicut nihil vilreaeter- siliones scientire falsi nominis, et profanas vocura
nse cibo nisi vera animse refeclio appetenda est, novilates, de qtiibus Apostolus fideli discipulo ait;
ila nibil penitus cogiianduiri, nisi qiiod spiri- . 0 Timolhee, deposilum cuslodi, devitans profanas
lale et .iirimortale esl. Quid aulerii mirum si, fidei vocumnovilaies, el oppositionesfalsi nominisscientios
gralia et virlute divina, talis cibus sic sumiiur ut quam quidam promitlentes circa fidem exciderunt
absorbeatuii quod morlale est a vita?"I_T.cest, ait (I Tim. vi, 20), cum ergo isiiusmodi pseudoscien-
Dominus, panis de ccelodescendens;ul si quis ex ipso- lia el profana vocum novitas fidei excidium et
manducaveril, non moriatur (Ibid., 50). Sed' quid naufragium faciat, velut scjilam .quamdam et
perlinet ad virtutem sacramenti, qttod pertinet ad charybdim eanl vilemus, metuaniusque inliina eor-
visibile saeramentum? Qui manducat inlus, non fo- dis formidine, ne forle jam in" illo tempore esse
jis; qui manducatin corde, non qui premil dente. coeperimus de quo idemterribili denuntiaiione cla-
Credei'e enim ineum, hoc est -manducare panem niat Aposlolus : Erit enim tempus cu.m sanam do-
vivum; qui credit, manducat; invisibililer sagina- D clrinatn non susiinebunt; sed ad sua desideria coa-
inr, quia- et invisibiliter renascitur. Sacramenia cervabunt sibi' magislros , prurienies auribus , et
sunl isla ; ideo aulem dicunlur sacramenta, quia in a verilaie quidem auditum avenent, ad fubulas
eis aliud videtur, aliud inlelligitur. Quod videtur, autem conveiienlur (II Tim. m, i), slalimqu sii.b-'
speciemhabet corporalem; quodinlelligitur, fruclum= jungit : Tu vero vigila, videlicel ne, dormientibus.
babet spirilalem. Manet igitur in mente fidelium in- patrisfamilise servis, inimicus bomo .superseminel
corrupta venerabilis myslerii virttis, et efficacissima zizania in medio trilici. Audiamus eumdem Aposto-.
potentia, purgans delicla, emundans conscientias, luin alteri cbarissimo discipulodicentem: Siultas au-
perficiens-gratiara redemptionis et salulis. Unde ail tem qucestiones,el genealogias,el conienliones,et pu-
ben.issimus Joannes : Et sanguis Filii ejns Jesu gnas legisdevita; sunt enim inuliles el vance(Til. iu,
Christi emundal nos ab omni peccato (I Joan. i, 7). 9). EL protinus adjungit; H-aireticumhominempost- .
Yas quoque eleclionis-Paulus : Quanio magis, in- tinam el sectittdam correplionetndevila; sciens quia
quil, sanguis Chrisli, qui per Spirilum sanclumse- subversusesl ejusmodi, et peccal propriojudicio con-
tttetipsum obluiit immaculalumDco, emnndavitcon~_ dannattis, (Ibidi, 10, 11). Sed et alio loco dicit: Si,
' - -
ftK. OPUSCULA ADYERSUS AMALARIUM. 86,
quis autem docet elngn acquiescil sanis sermonibus A _ sejpquente, Aposlolus bunc errorem.: Calix., in
Domininosiri JesuChrisli, et ei quce secundumpiela- qtiicns, benediclionis cui beriedicimus,nonne commu-
taiem esl doclrince,superbus est, tiihil scienssed lan- racalio sanguinis Chrisli? el panis quetn frangituiis,'
guens (I Tim. vi, 5, 4). Circa jpiaesiiones et pugnas ngnne communicalio corporisChristi est ? (I Cor. i ,
verborum nonne videlur Aposlolus in his verbis ve- , 16.) Isle atilem e contrario in presbyteroium couci-
lut digilo monslrare prsefatum nostri temporis vani- liodocel: Sanguis ille anima Chrisli est. (Juid bae;
loquum prsesumplorem, qui spernens sanos scrmones - novitate profanius? Apostolus omni divisionis suspi-
Domini Jesu Christi, conculcans doclrinam pietalis, • eione sublata, clamat assidue : Multi umim corpus-
lotus cirea.novas qusestiones et inutiles adinvenlio- sutnus in Christo (Rom..\, 5).. Et ilerum : Soiliciii,
nes languidus et iriquietus oberral? Dominus enim . servare uni.aiem spirilus in vinculo pcicis, i ttum cor-
npslei Jesus CbrisluSj qui est verus el Yeritas, veris- pus, el unus spirilus, sicut vocati estis iti una spe vo
sjmum corporis et sanguinis sui mysteiium in Evan- cationis vestrce. (Ephes. iv, 4)., El rursus, caput et .
gelio exponere dignalus ait; Amen, amen dico vobis, corpus Christum et Ecclesiam unum Christiiin esse .-
nisi manducaveriiiscarnern Filii hominis, et biberitis conteslans, dicil: Sicul enim corpus unum •est, et,
-
_ ~
ejus saitguinem, non habebilis vitam in vobis. Carb membra miilia; omnia aulem membra corpovis cum
eniin mea vereest cibus et sanguis meus vere est potus. B sinl multa;unum corpus.sunl. Ita el Chrislus (I Cor.-
Qui manducal meam carnem, et bibil sanguinem xn, 12). Unde elCorinibios male divisos, et texlu-
meum, in me trianel el ego in eo. Sicut misil me. vi- ram Domiiiici corporis schismalibus disrunipenies
vens Pater, ,et ego vivo propler Palrem; el qui mqn- objurgans clamat -.DivisusesiChristus? (I Cor. l, 15.)-
ducai me, et ipse vivit propler me.(Joan. vi, 5-1, 56, Hanc quoque unilaierii in sacrificio sacro saiicto
57). Panis enim Dei est qui descendit de coslo, ct dat myslerio asserens designari. Utius panis,' inquit^
vitam niundo; el panisquem ego dabo, caro mea est unutri corpus; tnulli sumus, omnesque de uno pane
pro mundi vita. Eeee sanos sermpnes Dpmini npslrl parlicipamus (I Cor. x, 17). Ila igitur omhes^tani an-
Jesu Chrisli, ecce doclrinam pietatis._ Ecce verba tiqui quam nioderni, tara vive.rilesquam dormientes, .
vitre re.ernre, de qjiibits ipse ait: Verba quce loculus in Christo unus panis suinus, Chrislo ineorporali et
sum vobis, spirilus el viia sunt (Ibid., 61). Et.Pet.rus unili, ut lamen oranes ad vilapetsalutis graliam ca-
ad illum : Domine, inquit j verba.vilce celernceliabes piendani deuno partieipeniui*: illo videlicejt qui de-'
(Ibid., 69). Audiamus ergo yerba vitre ex ore vitre.' scendit de ccelo , el dal vilam mundo. Sic oirines
Carnem suam dicit a fidelibus manducari, et sangui- sancti sunt lapidcs vivi, sed per eura vivificali; de
jiem suum polari; vere illum cibum carnem suam quo illis per Petnim apostolura dicitur : Ad quem
esse, vere illum potum sanguinem suum exislere -' accedenleslapidetii vivum, el ipsi lanquam lapides vivi
eonfirmat; seipsura asserit a fidelibus suis comedi, .supercedificamirii(I Pelr. n, •_).Sic onfnes eflicitin- _
ei sine hoc cibo neminera vere perTiunc mundum tur lnx, dicenie Doniirio: Vos estis lux mundi(Matth.
vivere teslatur; hunc esse panem de ecelodescen- v, H), sed ex illo illuminali de quo Evangelisia ait :
dentem, id est carnerii quam ipse tradidit pro mundi Ecce lux vera quce illuminal omnemhominem veniett-
vila. Hic panis ccelestis, quia coeleste, imo super coe- tem in hunc mundum (Joan. i,'9). Sic ergo et unus '
leste Yerbum, nostri quidem generis, sed ccelestis panis exislunt, secnilius participatione vitalem stib-,
earo facltira est, ethabitavilinpobis, n.eque , sianliam trahentes; quidicit: Ego sum panis vivtis
' originis,
carneni illara Dei genilrix ex volunlate viri, quide ccelodescendi(Joati. "vi, M). Parlicipantur qui- ".
sed ex; superventtt Spiritus sancti et obumbra- dem et communicanl sibi invicem omnes fideles per
tione concepit virlutis AJtissimi. Ideo et, de boc soci.etatem et comiiiiinicaXionemspirittis, per unita-
pane' olim fuerat prophetarum : Panem cceli tem fidei, spei ef charilatis, diceiite Appslolo : Gra- '
dedit eis, panem angelorum manducavii homo (Psal. lia Domhti noslri Jesu Chrisli, et charitas Dei,-et~
__rxvii,25). Yerbum enim Deimanens in coeleslibus cotnmunicatiosattcli Spirilus , sitxum omnibus vobis '
supernis panis angelorura caro faclum esl, iil panem (II Cor. xin, 15). Omnis tanien hsec pariicipatip et
angelorutri manduearet bomo. Quomodo igi(ur iste '**commuriicaiio,-quae illis non ulique de invicem sei
profanaenovitatis prajsumptor, et quanlum in se est, ad invieem existat, ad illum lendit et-ex illo soio "'
tantrc pielatis viblator, per quam in Christo fideles, vegetatur qui est fons vitae , dequo beatus Joannes
ei in suis fidelibus Cbristus manens, caput corporis dicil": Qudd vidimuset audiviirius, annunliamiis vo- '
Ecclesiseexistit?Quomodo, inqtiam, unum-coslesiem bis, ul ei vos communionetrihabealis nobiscuni; ei
panem in tria dividil? aliud illie asserens esse Chri- communionostrasit cum Patre et cum FHioejus Jesu •;
~
stum, aliud viventes fideles, aliud jam defunclos. Et Clirislo (I Joan. i, 5). Cbristus enlm Jesus eapnt et ',
Chrislum quidem calicis particula contineri, viven- . verlex Ecclesisejet idcirco ad vitse reternse comnier- 4
tes in patenre fi*agmenlis, defune'tosautem in lerlia cium illi connectiiur et cohseret, et in illum tota
qtiadam altaris particula censeri. Ita errore saerilego concurrit Ecciesia, ul fonte capilis to.lumcorptis if-
implieatur ubi Dorninus Jesus Chrisius asserit';se- rigetui*_etviva[, dieerile'Apos!olo: Veriiaiem aulem ;
metipsum a "fldelibus manducari, et verg carnem fdcienlesin charilale, crescaniusih illo per omtiia, qui
stiam esse cibum, vere sanguinemsuum polum, isle est capul Chrislus : Ex quo tolum corpus cbmpactun,
coniendit vivos comedi, ct defunctos.Arguit, ipso in etconnexum per oritnemjunciuramsubminisXraiioniss '"
"
87 FLORl DIACONILUGDUNENSIS' 88
aectindum operationem in mensuram uniuscujusque A cst, et hic est antichrislus. Audiamus et aposioktui
membri, augmentum corporis facit\ in cedificationem Paulum, nos in semel tradita fidei veriiate solidan-
sui in cltarilate (Eph. iv, 15,16). El iterum : Nemo tem alqtie dicentem : Si quis vobis evangelizaverit
JOSseducat (Eph. y, 6), volens in humilitate et re- prceter quam quod accepislis, analhetna sil (Gal.
iigioneangelorum, quse non vidit aihbulans, fruslra i, 9).
inflalus sensu carriis suse, et nou tenens caput, ex 8. Ignoscat mihi indigno, o Domini venerabiles,
- quo totum corpus per connexum -et conjunclioneni veslra dilectio, quia hsec non superbise fastti, nec
subniinislratum, et conslrtictum crescit in augmeu- nialitire alicujus instinctu, sed araore Ecclesise hujus
tum Dei. Hanc unilatem ineffabilemEeclesise, id est dominre et nutricis mere loquor, cui non soium,
corporis stii, ipse DominusJesus queni omniuni ca- orout Deus inspirare dignatur, exhorlationis ver-
ptil significabat dicens : Et alias oves habeo, quce bum, sed et omne debeo cbaritatis et pietatis obse-
nonsunt ex hoc ovili, et illas oporlet me adducere, et quium; prreserlim boe lempore quo tam lacryma-
vocetntneam audient, et fiet unutn ovile,£.1unus paslor bili calamiiate, peccatis noslris exigeniibus, afllicia
(Joan. x, 16). Pro bac adunalione et unilale corpo- esf, ut habe-t episcopum sinepolestale, magislrum
ris sui suscepit morlem, lestante Evangelista. Quia sine verilate. Nunc ad finem sermonis conimodum
Jesu raoriturus erat pro gente , et non tanium pro -B duxi paucas ecclesiasticorum Patrum sententias po-
genle, sed ut filios qui erant dispersi congregarel nere, quibus adverstis omnia fallaciarum eommenla,
in unum, pro hac Deum Pati'era, in qua nocte tra- qnae huic Ecclesite inepius fabulalor eonatur inge-
debtttur, exorare dignatus est, dicens : Paier sancle, rere, velut turribus et propugnaculis niuniamur,
serva eosin nomineluo quos dedisti ni.tti, ul sint unum fialque in nobis, divina favenle gratia, quod Aposto-
sicut el nos (Joan. xvu, 1.1).Elpost panca : Non pro lusop at et obsecrat dicens : Obsec.roautemvos,fra-
liis auletn rogo lanlutn, sed pro eis qui credituri snnt tres, ul el idipsum dicalis omnes, el non sinl in vobis
per verbum eorum in me , ut omnes unum sint, sicut sehisntala, siiis aulem perfecti in eodem sensu ei in
tu Pater in me, el ego in te , ut el ipsi in ridbis\nnum eadem senteniia\(I Cor. i, 10); et ileriint; Sicut ergo
sint (Jodn. xx, 21); et: Ego claritatem qnam dedisti accepistis Jesum Chrislum Dominum, in ipso-ambu-
mihi dedi eis, ut sint unum sicut nos unum suinus, lale radicali, el supercedificati in ipso, et confirmaii
ego in eis et tu in me, ul sint consummali in uuum fide (I Col. ii, 7). Itaque alio loco : Si qua ergo con-
(Joan. XXII,25). Ilrec est ineffabiliter mirabilis unilas solalio in Chrislo, si qtiod solalium charilalis, si qum
Doraini Jesu, et corporis ejus , quam nemini licitura societas spiritus, si quceviscera el miserationes, im-
est violare aut dividere, praecipiente legc de agno ptele gaudium meum, ul idetn sapialis, eantdem chari-
L
pascbali; Os non comminuetisex eo (Joan. xix, 56). laiem habenles, \unanimesidipsum seniierites, nihil per
Yere enim, quantura inseest, os Agni nostri com- conientionemnequeper inanem gloriam (Phil. n, 1, 2,
m.inuil qui virlutem et robur tanlre compagin:s 5); el alibi : Et si quid, ail, aliler sapilis, et hoc vobis
Snfringit. Hujus unilalis mysterium, jam olim in revelavil Deus {Phil. ni, 15). Yerumtamen ad quod
Adam et Eva prsefiguralum , et in novissimis pervenimus, ut idehi sapiamus, et in eadem perma-
lemporibus in Christo, et in Ecclesiam revela- neamusregula.Panem quiin myslerio sumitur, coi*-
tum Adam prophelavit; Apostolus exposuil, dicens : pus et cai'nem Ghristi esse, imo ipsum e__seChiislum
Propter hoc relinquei homopalrem et matrem, et ad- et Dominum, ex libro sancli Cypriarii de oraiione
hcerebiluxori suce, et erunl duo in carne uria (Ephes. Dominica, panem liostrtim quoiidianum [inve-
"
v, 51). Sacramentum, inquit, hoc magnuni est, ego ninius].
atitem dico in Cbristo et in Ecclesia, quod ipse Do- 9. Panis vilse Cliristus est, et panis hic omnium
mjnus Jesus in Evangelio memorans adjunxit, dicens: non est, sed Dominus noster est; et quomodo dici-
Itaque jamjton sunt duo, sed una caro. Quod ergo mus Pater nosler, quia intelligeniium et credenlium
Deus junxit, homo non separet (Matlh. xix, 6). Yo- pater esl; sicet panem noslrum vocamus, quia
lujnus scire quanla vigilantia cavendus sit, quanlum-, Chrislus eorum, qui corpus eorum conliglmus, panis
que nefas praesumat, qui hanc unilaleni violare.ae esl. Hunc autem panem dari nobis, quplidie postu-
dissolvere conalur? Audiamusheatum Joannem apo- lamus, ne qui in Chrislo sumus, et euchaiisliam
stolum dicentem: Charissimi, nolileomni spiriiui cre- ejiis quotidie ad cibum salutis accipimus, inlerce-
dere, sed probate spiritus, -si ex Deo sunt. In Iwc co- dente aliquo graviori delicto, dum abslenti et non
gnoscitur spirilns Dei. Omnis spiritus qui confitelur communicanies a coelesli pane prohiberaur, a Chri-
Jesum Christum in carne venisse, ex Deo est; el om- sli corpore separeraur, ipso prredicante et dicenle :
nis spiritus qui solvit Jesum , ex Deo non esl, et hic Ego sum panis vilcequi de ccetodescendi; si quis ede'
est anlichristus (I Joan. iv, 1). Autliatergo hoceliam rit de hoc pane, vivet in allernum. Pctnis aulem quem
jsle, qui ambulans frustra, inflalus sensu carnis sure, ego dedero, caro mea est pro sceculi vita iJoan. vi,
et non spiritum Dei sequens, sed spiritum suum, •41). Quando ergo dicit in aelernum vivere si quis
Jesum , quantum in se esl, solvit ac dissipat, divi- ederil de ejus pane, ul manifestum sit eos vivere
dens eum iri tres parles, in tres formas et in tria qui corpus ejus aliingunl, ila contra timendum est
corpora. Audiat, inquam, et selerno silenlio conli- et orandum ne, dum quis abslentus separalur a
eescat: Omnis spirilus,qui solvitJesum, ex Deo non Chiisli corpoie, extraneus remaneat a saluie, com-
89 - ' . OPUSCULAADVERSUSAMALARIUM. 90
minanle ipso et dicenle : ATisiederitis carnem Filii A suis. Fecit quod monuit, ostendit qttod jussit, bor.us
hominis, et biberilis ejus sanguinem, non habebitis paslor pro ovibus animam suam posuit, ut in sacra-
vitam in vobis (Joatt. vi, 54), et ideo panem nostrum, menlo nostro corpus stium et sanguinem verleret,
id esl Christum, dari nobis quolidie pelimus, ut qui et oves quas redemerat carnis suae-alimenlo sa-
in Christo manemus et vivimus, a sanelificalione tiaret.
ejus et corpore non recedamus. Ejusdem de ea re ex Dialogorum libris.
Item ex tractatu psal. LXXXS. Hieromjmi.
14. Hsec namque singulariter victima ab .eterno
10. Yis accipere Domini cibps? yis comedere interilu animam salvat, quse illam nobis morte Uni-
ipsum Dominumtuum et Salvatorem? Audi quid di- geniti per mysteritim reparat : qui licet surgens a
cat: Ditala os luum, et impleboillud (PsaL LXXX, 11). mortuis, jaranonmoritur,.et mors ei u)tra;non do-
Dilatale bra vestra, jpse est et Doriiiiius.et panis. minatur : lamen in .semelipso immortaliter atque
Ipse hortatur nos ut comedamus, et ipse iioster ci- incorruptibiliter vivens pro nobis iterum in boe
bus est; quantumcunque dilataveris, tantum acci-
mysterio sacrse oblationis immolatur. Eju.s quippe
pies. ibi corpus sumitur, ejus caro in populi salule parli-
Item ex homilia sancti Auguslini.
tur, ejus sanguis non jara in manus infideiium, sed
11. In altaris myslerio Dominum sumi, nec aliqua g in ora fidelium sumilur. '
posse divisione partiii, qualem vocem Domini au-
dislis invitantis nos. Quis invitavil? quos i.nvitavit? Mysierium vesiis Christi, id est corporis ejus, sciudi
et qttid prseparavil? Invilavil Dorainus-servos, et non oportere; ex libro.S. typriani de Ecclcsice
Unitaie.
praeparavil eis cibutn seipstim. Quis audeat niandu-
carcDominum suum? et tamen ait : Quimanducat 15. Dpminus dicit : Ego et Pater unum sumus
me, vivitpropler me (Joan. vi, 57). Quando Chrislus (Joan. x, 50). Et iterum de Patre et Filio et Spiiilu
maiiducalur, vita manducalur, necoccidilurulman-. sanclo scripium est : Tres unum sunt (Joan. v, 7);
dticetur, sed moriuos vivifical quando manducalur. el quisquis credit hanc verilalem 'de divina fiiTnitale
Reficit, sed non deficil.',Koii ergo timeamus, fra- veiiieiitein, sacranienlis ccelestibushsereritem, scindi
tres, manducare panem istum , ne forle finiamus in Ecclesia non posse hoc unitalis sacramentmn,
illum, et poslea quem manducemus non inveniamus. hoc vinctilum concordise inseparabiliter cohserentis, -
Manducatur Christus; vivit manducatus, quia re- . ostenditttr, quando in Evangelio tunica Domini no-
surnexit occisus; nec quando manducamus, partes slri Jesu Chrisli non dividilur omnino nec scindilur,
de illo faciraus. Et quideni in sacramenlo sic fil, et ssedsortientibus de veste Chiisli, quis Christum po-
norunt fideles quemadniodiim niaiiducent carnem C lius indueret, inlegra vestis accipitur, el incorrupla
Cbristi. Unusquisque accipit partem suam;_unde et atque indivisa luiiica possidetur. Loquitur ac dicit
ipsagratia partes vocanlur. Per parles mandttcatur Scriptura : Detunica aulem, quia de superiori parte
in sacramento, etmanel integer totus in coelo, ma- non consulilis, sed per totunviextilis fuerat, dixerunt
nel integer.tolus in corde tuo; totus enim erat apud dd invicem-. Non scindamus itlam, sed sotiiamur de
Palrem, quando venit in Yirginem. Implevil itlam, ea cujus sit (Joan. xix, 25). Uuitalem ille portabat
nec recessit ab illo; veniebal in carnem, ufeum ho- de superiore parte, id est de ccelo et Patre venien-
mines manducarenl; el manebat integer apud Pa- tem, quseab accipienle scindi omninp noii polerat,
trem, ut angeios pascerel. Quod eniin scitis, et qui sed totam semel el solidam firmitalera inseparabili-
scitis et qui nescitis scire debelis. "QuandoClirisliis ter oblinebat. Possidei'e non pplest indumentum
faetus esl homo , panem angelorum mahducavil Christi, qui scindit et dividit Ecclesiam Chrisli.
bomo. Unde, quomodo,qua via, quibus meritis, qua Contra denique, cum Salomone moriente regntira
dignitale panem angelorum mSn.ducarel homo, nisi ejus et populus scinderclur, Acbias.prophelavJero-
creator angelor,umfieret homo? • boam regi obvius factus in campo in duodeeim scis-
suras vesliinentuni suum discidit dicens : SMJ.IC tibi
liem sanclt Gregom ae eaaem re, ex homilidNatalis '. decem
Domini. scissuras, quia hcvcdicit Dominus: Ecce scindo
' de tnanu Salomonis, -el dabo tibi decemsce-
12. Qui ergo, seternus permanens, temporalis ap- regnum
alienum est ubi et, pira, etduo sceptraerunfei proplerservum.tneumDavid,.
paruit, descendit; quia per pro- et
dicitur : Otnnis caro fa- propter Jerusalem civilatem quam elegi, nt ponam
pbetam fenum (IsaixL, 6), nomen meumilluc (III Reg. xi, 51). Cuin duodccim
etus homo, fenum nostrum verlit in fiuiiientiim,
' qui de seipso ait : Nisi granum frumenti cadens in Iribus Israel scinderenlur, vestinientum siuim pro-
lerram morluum fuerit, ipsum solum manet (Joan. phela Acliias discitiit. At vero, qiiia Christi popuhis
non potest scindi, lunica ejus per lotum texlilis et
xii, 24). Unde et nalus in prsesepio reelinatus poni- cohserens divisa a
tur, ut fidelesomnes, videlicet sancta aninialia, car- possidentibns non est; individua,
nis susefrumenlo reficeret, ne ab internsc intelligen- • copulala, contcxta, oslendit populi noslri, qiii.Chii-
slum induimus^-concordiam; cohserente sacramento
tise pabulo jejuna remanerent.
vestis.et signo, declaravit Ecclesise unitateni. Quis
Item ejusaem m aiia Itomilia de eadem re.
ergo sic sceleralus et perfidus, quis sic discordise
15. Bonus pastor aniinsin suam poni. pro ovibus furore vcsanus, ut aut credal scindi posse,"aut au-
91, FLORI.DIACOMLITGDTJNENSIS 9f_
deat-scindere uniialem Dci, veslem Doinini, Eccle- A dalnm. El cmii de fonte uno rivi plurimi deflminl.
siam Chrisli ? numerosiias [al., imiversitas] Iicet diflusa videalu.
16. llle sacerdos vice Clnisti vere fungitur, qtiid- exiindantis copire largilale, unilas tamen servatui'
quid Chrislus fecit imilaliir, el saerificiumvertim et in origine. Avelle radiuiii solis a corpore, divisionem
plenum ttinc offert in Ecclesia Deo Patfi, si sic in- lucis unitas non capit; ab arbore frange rarauin,
cipiat offerre quomodo ipsum Chrisiuin vidct obiu- fruclus germinare non potest; afonlepraeciderivura,,
lisse. Non"est ergo quod aliquis cxislimet sequen- prtecisusarescil. Sic Ecclesia Dominiluce perfusa per
dain esse quorumdam consueludinem; qnserendum orbem totum radios suosporrigit, unurntameri lunien
est eiiira ipsi quem sint secuti : nam, in sacrificio est, quod ubiqiie diffundilur, nec unitas corpoiis se-
quod Christus obtulil, nonnisi Christus sequendus^ paralur. Ramos suosin universamlerramcopiauber-
utique id nos obaudire el facere opprtel quod Chri- latis exlendii, profluentes laiplcrrivoslatius panriit,
slus fecit, et quod faciendumesse mandavil, qtiando •nnum tanien capulesl, et origo una, et una raaiei*
ipse in Evangelio dical : Si feceritisquod mando vo- fecundita.tissuccessibiiscopiosa, illius fetu naseimur,
bis,jam tion dicam vos servos, sed atnicos (Joan. xv, illitis Iacle -iiutiiiuui', spiritu ejus aniriiamur.
15). El qttod Christus debeat solus audiri. P.uer Non pro locis- res, sed pro bnuistebtts loca amanda,'
eliam de coelis conteslalur dicens ; llic esi filius B ex cpislola S. Gregrorii ad Auguslhium episcopum
meus dileclisstmus in quo bene.sensi. tvsum- audile Angiorum scripiu.
(Mallh. xv.ii, 5). Quare si solus Cbristiis audiendus 18. Novit fraterniias tua RomariseEcclesise con-
esl, uon debenius altendere quid alius ante nos fa- srieludinem, in qua sememinit nulritum. Sed mihi
cienduiii esse putaverit, seJ quod, qui anie omnes placel iil,sive in Roiuana, sive in Galliarum, sive'in
est_, Christus prior fecerii. Neque enini hominis qualibet Eeclesia aliquid invenisli quod plus omni-
consneliidinem sequi oporlel, sed Dei virluiejn. pblenti Deo possil placere, sollitile elige^ et in An-
"
Cttm per Isaiam prophelam Deus loqtiattir, el dicat: glorura Ecclesia, quse adlmc ad fidem nova est, in-
Sine causa aulem colunt tne, mandala el doclrinus' slilulione praeeipua quam de niullis Ecclesiis colli-
hominum docentes (Malth. xv,"9). Et iierum Doini- gere poluisli, ihfunde ; non enini pro lpcis res, sed
iius in Evangelio hoc idem repeiit diceris : Rejkiiis pj'0 bonis' rcbus loca amanda sunt. Ex singulisergo
mandatum Dei, ut iradilionem veslram stalualis quibusque Ecclesiis, qttse pia, quse religiosa, quse
(Marc. vii, 9). Sed etalioloco ponil et, dicil : recla sunt elige,et htec qtiasi iri-fasciculum coliecta
Qui solveril unum de mandaiis islis minimis, el sic apud Anglorum mentes jn consueludinemdepone.
docuerit homines, mhtimus vocabitur ih regno ccelo- In veslibus el cutlu ecclesigslicottott supersliliosum
rum{Malih; v, 13). Quod si nec minima de manJalis G mysleriumprwferri, cx epislola S. Celeslinipapce
Dominicis"licet solvere, quanto magi_ tajn njagna, ad episcoposGalliarum scripta.
tam grandia, tam ad ipsum Dominicsepassionis, et 19. Didicimus quosdam Domini sacerdotes super-
nosirse redemptionis sacramenlum pertinentia fas stilioso polius. cullui inservire, quam mentis vel
non est infringere, aut in aliutl quamquod divlnitus fidei puritati. Enpost pauca: Araicti pallio et lum-
inslitutuni sil, huraana_traditione niulare? Tota ipsa bos prtecincti credunl se sanclse Scriplurse fidem
'
redempta civilas, hoc esl congregatio socielasqiie nou per spiritum, sed per litteram completuros. Nam
sanclorum, universsile'sacrificium offertur Deo per si ad hoc isla prsecepia sunl, ut laliler servaj*enlur,
sacerdotem uiagiium : qui etiam seipsum obtulil cur uon fiunt pariter quse sequuntur, ut lucernre
in passione pro nobis, ut lanti capilis coipus esse- ardentes una cum baculo in manibus teneaniur ?
inus, secundum forniam servi. Hanc enim obtulit. Habent suumjiiys.erium, et intelligenlibus ita clara-
in hac oblalus est, quia secundum hanc mediator sunt, ut ea magis quam decet signilicatione serven--
est. In bac sacerdos, in bac saerificiuni est. Cura tur.Nam in iumborum prsecinctionecastitas, in ba-
itaque noshortatus esset Apostolus, ui exhibeamus - ciiloregimen paslorale, in lucernis ardenlibus boni
corpora noslra Iwsliam vivam (Rom. xu, 1), Intulit fulgor operis, de quo dicitur sic : opera vestra lu-
post aliquanla : Sicui enitn in tino corpore tnulla ceant, iridicatur.Habent lamiia isiumforsitan cul--
membra habemus, omnia autem membra non eosdem lum, morem potius quam ralionem sequentes, qui
aclus Itabent: ita mulli unum corpus sumus in Chri- reraolioribus habilant locis, et procul a cseleris de-
slo , singuli antem alter allerius tnembra (lbid. 4,5); gunl. Undehic habittis in Ecclesiis Gallicanis, ut tot ,
hoc est sacrificium Chrislianorum, mulli unuin cor- annorum tanlorumque pontificum jn alterum habi-
uus in Chrisio, deinoiislraiur quod in eadem re lum jconsueludo vei'satur. Discernendi a plebe vel
quam offert ipsa offeratur. cseleris suraus doctiina, non vesle; conversatione,
Ecclesiarum diversilales fidei unilale conslare , ex noii habitn ; meiitis puritale, non cultu. Namsi slu-
libris sancti Cypriani de unilale fidei. d.ere'incipiamus novitali, li'adiluin nobis a palribus
17,Episcopalus unus esf, cujiis a singulis in soli- ordiiiem calcabimtis, ut locum supervacuis super- .'
^nra pars leneliir. Ecclesia una est, quse iti mhlii- sjilionibus faciamus. Rudes ergo ftdeliummentes ad
tiidinem latius iiicreiuonto fecunditatis exlenditur, talia non debemus inducere., Docendi enim sunt
quomodo solis niulti radii, sed lunienunum, etrami potius quam ludendi, nec. imponendum est eorum
arboris multi, scd i'obur unum tenaei charitate fuu- ' oculis, sed mentibus infundenda prrecepta sunl.
93 . OPUSCULA ADYEP.SU.SAMALARIUM.' . 94'
Ilem S. Hieronymi de simplici minislrorum el sacer- A 85). Alque inteliigamus quam vemm sit quod Spiri-
-dolum ornalu, ex libris dialogorum Atiici el Chri- lus sanclus Salomonis oreprsececinil,dicens : J!f_..fi"
stoboli. sibi in novalibuspatrum el aliis congreganlur absque
20. Adjungis gloriam veslium et ornamentorum judicio (Prov. xm, 25), neque eni.m sic nostra ca-
Deo esse conlrarium. Qttse sunt, rogo, inimiciiise lamilate et humililale abuti debet,ut imitaior inso-'.
contra Deum, si tunicam babuero raundioreai ? si lentissimsejactanlise Naas regis filiorum Ainnion, qui.
episeopi, si presbyteri, si diaconi et reliqttus ordo interpretalur serpens, dicere nobis; velut babitatori-
ecclesiasticus in administrailone sacrificiorum can_- bus Jabes Galaad , oppugnalor veritatis iste prsesu-,
dida veste processeril? Caveie, clerici, cavele, moT mat: In hoc feriam vobiscumfcedusut eriwm omniuw
nachi, vidttse et virgines, periclitamini nisi sordidas veslrum oculos dextros, ponamque vos~opprobriutw
vos alque pannosas vulgus aspexerit. Taceo de ho- Israel (IReg. xi, 2). Vere enim' dextrum oculum
minibus sseculi, quibus aperte belltim indicitur,.et cbnatur eruere, qtti lumen recfse fidei laboral.ex-
jnimiciti_e conlra Deura, si pretiosis alque niten- sliuguere. Utilius illi a nobis optandum est, quod
libus uluntur exuviis. In sacerdotio Ecclesise non parabolice per Salomonehidicilur :. Oculum qui snb-.
mysticum vestium ornatum, sed splendorem qure- sannal patrem, el despicilpartum mdtris suai, effodiant'
rendum animarum, ipsa consecratio monsirat ponii- B eum corvide torrefttibus, el comedanleum filii aquilce
fieis, ila se habens: . Deus qui Moysen famtilum (Prov: xxx, 17). Vere etenim subsannai.Patrem,qui
laum secreti familiaris affatu, inler csetera coelestis Filii dividit linitalem, testante ipso^:qui non hono-
documenla culturae, de habitu quoque indunienli rificat Fiiium, npn honorificat Palretn, qui misit.
sacerdotalis instituens, eleclum Aaron mystico ami- illum (Joan. v, 25), et prorsus despicit parluni m__-
clu vestiri inter rsacra jtissisli, ut intelligentise sen- tris suseEcclesise, qui lnystcrium redemptionis, qtio
sum deexemplis priorunrcaperet seculura posteriias, ex ejus_ulero ad- vilam gignitur, purilate sincera,
ne eruditio doctrjnse ture ulli deesset setati, cum et venerari coutemnit.-Expedit nobis inlalera oculum,
apud veieres reverentiam ipsa significationiim spe- qui ducalum-pi"oniillil'luminis,"et e coiitrario lene-.
cies oblinerei; el apud nos ceriiora essent experi- bris caligaf. erroris, prseccplum evangelicum ': Si
menta rerum , quam tcnigmaia -figurarum.' fflitis ^oculus luus dexter scandalizal ie, erue eum, et ~pro-
namque sacerdolii anlerioris babilus iioslrse meiitis jice abs te (Malth. v, 29). Cupiuiequam iste ocultis
ornalus esl, et ponlificaleni gloriam noii^am nobis h-eredilalempatruni.auferre : nitilur vineam jpsorum'
honor commendat vestium, sed spleiidor animarum. in hoiium oierum commutare, id est,-fortia et fru-
Quia el ilja quse lunc earnalibus.blandiebantur oblu- ctuosa ac meracissima eorum. dicta vilibus et cito
libus, ea pothis qutc in ipsis erant inlelligenda, pos- C arescenlibus uc-decidentibus fabulisenervare; sed
cebaril. Et idcirco buie famulo tuo, quera ad suiiimi - filii mariyris lapidali i*espondeant ei" cum Nabolh _-
sacerdotii roinisierium elegisii, banc quresumus. Propilius mihi sit Dominus, ~ne dem Itceredilafetn
.Doniiue, graliam largiaris ut, quidquid illa yelamina palrum meorutn (III Jteg, xxi, 5).. Si ob bujtis re^
in fulgore auri, in nilore gejnmarum, in mullimodi sponsionis honestam libertatem vel infamandi falsis
operis varietate signabant, boc in ejus moribus acti- leslibus, vel etiam lapidibus obfuendi essemus, ha-
busque clarescat. t beanius Deum clementissimum consolatorem atque
Falsos
- codices, et a fidei sinceritaie discbrdes,in nullo ultorem dicenlem•;'Si non pro sanguine Nabolli-et
usu leclionis habendos: quin polius igni tradendos, filiorum ejus quem vidi heri, dicit.Dbminus, reddam
ex epistbla sancli Leonis papce.ad Turibium Aslu- libi in agro isio; dicii Domirius.
ricensem.
FINIT.
21. Curandum ergo est, et sacerdotali diligenlise
maxime providendum, ut falsi codices, el a siiicera
verilate discordes, in nullo usu leclionis babEanlur. '•'.-''. '._>._. Z11*'
Apocrypliseauteni scripturse qusesub nominibus apo- D-EpistolaFLom
" Lugduncnsisdiaconi adTlieo-
stolorum multartim babent seminarium falsiiatum, donis villce concilium'" adversus librosAma-
larii.- • \ - ~- -
non solum interdicendre sunt, sed etiam penilus au- ;
ferendse alque ignibus concremandae, quia, quaravis Sancto -et venerabili concilio, apud Theodonis
sint in illis qusedaraqure videarilui* speciem habere villam liabito.
pietalis, nunquam.tamen vacua sunt venenis. . Audile, Palres beatissimi et reverendissimi, a Deo
22.'Haec, domini venerabiles, tam de Scriptuiis convocali el in Deo unili, proplef Deurii auxilianle
-
sacris, quam de Scriplurarum sanciajuim diclis, ipso laboranles et laboraluri, atque in illp eteum"illa
sedula inlenlione collegi, ac reverenlise vestrreau- post-beatum laborem requieturi, audite ita ul audiat-
dienda seu et legenda proposui, quatenus, ea el vos Deus, ac memeniole Apostoli, reclores Eeclesire,
hujusmodi meditanles, contra novellaepi'sesumptioriis exhorlantis etdicentis : Allendite vobis et universa-
auctorem, qui, in similitudinem harioli elconjectoris, gregi-in quo vos Spiritus sanctus posuit episcoposre-
"sesiimatquseignoral, fidei et veritatis firmitale rou- gere Ecclesiam Domini quattv acquisivilsanguine suo
niia -dicamuscum Ecelesia : .Narraveruni.mihi iniqui (Aci: xx, 28).r!se.mo de fide.agitur, el caiholica ve..
fabulhliones,sed non ut lex iua, Domine (PsaJ. cxvm, ri.iale, quam pr.elatus ecclesise Lugduneiisis deprtir
FLORl DIACONILUGDUNENSIS
vare et subvertere lingna et calanio non desislil, A insaniora legeritis, testes sunl Itorum cborepiscopi,
errorisque ac mendacioruni suorum vos ipsos vene- tesles archidiaconi, tesles omnes qui aderantpres-
rabiles EcclesiteChrisli oculos iniantmnsocios et byleii Lugiuneiises, a quibus hsec continuo inisa
complices esse confirmal, ut in publico Ecclesise ac repudiata, imo plancla et plorata cognovi, cuni,
jiostrre conventu jactare ausus sit,ad hoc vos sufs . divinis assueti fluentis, de lacuna lutulenta bibere
perstiasionibtts in generali synodo ftiisse perdnctos, cogerenlur, niurmurantes in nequissimo pane do-
ul omnes manu propria suis ineptissimis libris sub- ctrinre, de qtio Ecclesiasiicus loquitur lrber : I'n ne-
scribere, et sic unanimiler senlire aique observare quisshriopane murmurabit~civitas (Eccli. xxxr, 29).
velletis. Cui ego per majores naiti respondi, non El testimoniiim nequiiire illius verum est, .nec vero
solum me de lantis viris id credere nullaieniis posse; ille divina docei,sed stia concinnat et fabrieaf, et
sed etiam mihi iridigno,qui snni canis moruius, et juxta Salonioneni, in simililudinetriliarioli ei conje-
pulex exiguus, tres prius digitos quibus scribihms cloris w.stimalquodigriorat (Prov. xxui). Succurrite
radicitus amputari vellem, quam errores lmjusmodi igiltii*;Patres piissimi, sticci.rrite ahimabus nosuis.
manus propriaesubscriplione firmarem.Addidi ctiam Modicumeniiti fermenlum lolam massatn corrumpit
quod si libri illi in bono -concilio fuerint discussi et (I Cor. v, 6), ei, juxla quemdam patrem anliquuhv
dijudicali, erunl.procul dubio aiiatlieniaiizati : qtios B' si quid in iide fafsi admillilur, intral pulredo de ve-
etiam ehoi-episcopoEcclesisenostrre velut vahleuti- neno seipenlis, liaseunttir.vernies corruptionis, et
les omnibusjussil transcribcre; qtios cum ego ex nihil iritegruin remanebil. Teslis esl mihi omuipb-
parte aliqtia relegissem? el mendaciis plenos deli- tens Deus, quia hsec non impulsu. iracundiaj tan-
ranienlisquevidissem, debortalus sum ne hoc penitus quani Iresus exaggero,-qureab ipso slalim exordio,
fiefel, librosque suo qiianlocius auctori reslittiendos dura adluic se niibi ulcunque blandtilum cxhiberet,
admonui, metuens videlicel ne oves Chrisli, id est dolere ac.*detestari ccepi, nec tlivinseordinationi seu
simplices quosque, ex eorum leelipiie' quscdam va- inipeiiali pi;e provisioni, qtiod ille foi*san jactitat
-nissima curiositalisscabies aspergerel," et ardentes velut rebeliis existens, ciim id mea exiguilas nec
papulre diri erroris exurerent. Collegi autera ipse ac cogitare unqitam polerit, sed erroris odio, et amore
digessi in ordinein, propriisque sermonibus expli- veritalis, Ecclesire qtioque inatris jriese vtilneribus
cavi nonnulla quae in generali presbylerorum eoiici- - condolens, cujug uberibus ab infantia alittis sum, itt
lio proposuit, disseruit, coininendavit, ex quibus qua et administrationis loctim, el doclrinre ae prse-
ejns vanitas conlemplui, imo-exseci-ationi paleat. dicationis ofliciuin indigntis exercui. Certe vivaia
Sed ne quis me falsa pulet asserere, veniat liber ego egentissimus, vel etiam moriar, si placel : tan-
illius in medium,et foeditaiemsui publicelegerilibtiS-C lum palealvttlnus pulridum, pateat sanies ptttrida;
atque -audienlibus denudabit, ex quo et isia, quse et onines qui hoc labescunt contagio, vobis- opitu-
sincerissimo examini vestro.dijudicanda offero, ve- lante Christo medicantibus, gravi veterno depulso,
rissime ab illo prolaia probabitis, cum illic ninlla optata gaudeanl sauilale.

; ILORI DIACONI MARTYR8B0GSBM.


{Vide Marlyrologium venerabilis Beda;, hujusce Patrologiw tom.~S.CIV, pag. 798, et ad
aj.ji.wm 876, UsuardVMartyrologium, in quibus eduntui Flori ADCTAHIA.)

SERMO ^DE TRiEDESTtNATIONEb.


(Dihl. Palr. max.)

Ointiipotens Deus,- quia verissime verus et solus D Scriptnra, tcslatiir, dicens : Deus teterne, qui es
Deus est, omnino in sua seterna et incommulabili absconditorutn cognilor, qui nosli omnia nntequam
scienlia prsescivit omnia antequam fierenl, sicut fiunl (Dan. xni, 4-2). Rraescivil ergo sine dubio et
a De Floro ejusque sermone- haechabet ilincma- nitiirpeniltis alienum. De prsescieniia enim Dei ca-
rus in libro de Prsedeslinaiione- cap.' vi, pag. 27. tliolicsefidei adversa non loquitur, » elc.
< Hoc capiuilum , sicut conferenles.ex scripto Flori, Idem in Prsefalione ejusdem operis. . In capiie
EcclesiseLugdunensis minislri, quod olim in Bonpilo' ijidiculorum sequeniis operis sermonem Flori, qitera
a venerandte memoriaeHeriboldp episcopo Antissio-
dorense accepimus, excerptum ex maxima parie in- h Vide de bocopere L. t_ellolium S.!. P. in Hi-
vcnimus. Quapropiei:uletinque a raiione non inv.e- sloiia Goitesohal.i, libro i, cap. 26.
<./ '.' SERMODE PR_EDESTINATIONE. -m
bona qiia. boni eranl facturi, et mala quse mali eranlt Aqua in eodem psalmo subjmixit : Deleaniur delibro
gesturi. Sed in bonis ipse fecit sua gralia tit bonii viventiutn, el cum juslis non scribanlur (Ibid., 29).
essent; in malis vero non ipse fecit ut essent mali,, Sed- in islis et in omnibus iiiiquis illiid prius ex
qnbd absil; sedlanlum praesciviteos proprio viliolales; propria csl pravitate, istud sequens ex divina aequi-
ftitnros. Neque enim praescfentia Dei imposttit eis3 lale. Hoe modo el de prsedestinalione Dei oninino
necessitaletri ut aliud esse non possent.sedlanlum i sentiendum est, quia in bonis prsedeslinavit, et
quod illi fuluri erant ex.propria voluntate, ille utt ipsam eoriim bonilatem fuluj-am ex dono gratire
Deus prsevidit ex sua oninipolenli majeslate. Unde; sure, ei pro eadeni bonitale seternam ipsorum remu-
Scripiura inconlaminabilem jusliliam ejtis nobis5 nc.alioneni, ut ipsius dono fierent boni, ipsius dorio
insinuans, ait de illo : Nemini mandavit impie agere,, essenl remunerati. Unde ait Apostoltis : Qui prcede-
et nemhti dedil spaliutn peccandi. Quod ergo impie• sthiavil nos in adoplionem fitiorum per Jesum Chri-
agunt impii et iniqui, et spatium lemporis vitre hu- stiim in ipsum (Ephes. i, 5). Et in alio loco : Quos
jus, quod eis Deus dedil ad bene agendum, ipsi[ prcescivit et prcedeslinavit conformes fieri imugittis
e coiilrario convertunl _admalum exercendum, nonL Filii sui (Rom. vm, 29). Prsedeslinavit itaque ele-
Dei, sed ipsorum est culpa,' el ideo recte damnantur• _ clos suos, jit el ntinc as.sumerentur in adoptionpm
ipsius juslitia. Prsescivit autem ideni oranipbtensi B filiorum Deiper graliam baplismi., et in fuluro effi-
Deus eliam selernam illorum-damnalionem; sed.ex; ciainur conformes imaginis Filii Dei, per eamdem
merito ipsorum, quos in propria malilia persevera- Dei gratiam secunduin iniaginem ejus renovali et
turos prsevidit, non ex stia, quod absil, iniquilate, glorificati. Prsedeslinavit omnino ut et hic essent
qui riihil injusle constiiuit, ei gui reddel unicuique! boni, noii exse, sedexillo; et illic beati non per se;
secundum opera sua (Rom.ii, 6), id esl, el bene agen- sed per illum. In uti*oqueergo bona sua in eis et de
libus bona seterna, et male ageniibus mala perpetua". eis fultira prsesciyit.el prsedestinavit. In nialis vero et
Ergo bonos prsescivlt-onmiiio, el per graliam _suam inipiis noij prredestinavit omnipoteiis Deus niatifiani
bonos futuros, el per eariideni gratiam -jslerna, prse- et inipielalem, id est ul mali et impii essent, et aliud
mia -accepturos, id est, et in prtesenli sseeulo bene: esse non possent. Sed qtios prsescivit [cod. Her.,
victuTOS,et in fultiro felieiier remunerandos, ulrum- . sed quia eos prsescivitj et prtedestinavit malos atque
;
que tamen ex dono misericordise Dei. Unde Apo- inipios"fiiltiros proprio vitio, ipse eos praedestinavit
stolus : Vasa niisericordim ejus appellat, dicens: ad reicrnam damnalionera juslo judicio : non -.quia
tti oslenderet.dieitias gralice sum in vasa misericardia', alind essenon potueruni, sed quia aliudesse nolue-
qua; prwparavit in gloriam (Rom. ix, 25). E contra- rtinl. Ipsi.igitur sibimetipsis exstilerunt causa per-
rio autem, malos el prsescivit per propriani maliliam C dilionis. Deus aulem judex juslus et ordinalor juslus •
malos fulurps, etprsescivH per suara justiliam seterna ipsius damnalionis : non enim prredestinavit injusla,
liitione damnandos. -Sicut prsesciebat deJuda pro- sed jusla; prsedestinaVit tamen et cbi'onas juslis et
ditofe, quod eum esset Iradilurus, sicut Evangelium poenas injuslis, quia iitfumque est jusluni. Qtiam
dicit, cum esset unus ex duodecim (Joan. vi, 72). justitiam ejus commendaiis nobis Apos.tolus^ait :
Praesciebat etiam relernam ejus damnationem cum. Nunquid iniquus Deus qui inferl iram ? Absil (Rorii.
diceret : Vceatilem Iwtnini illi per quem Filius tra- III, 5). Et qiiia inodo pmnibus prrerogat palienliara,
deiur; Ronum erat ei si naltis non fuisset.homo ille ut convertantur ad pcenilentiam : et "qui pereunt,
(Marc. xiv, 21). Sic et de impiis Judseis prsesciebat sno coiilemptu et dnrilia pereunt; quia taritam boni-
sine dubio eortim irapieiatera futuram, de qua prae- latem Dei-contempserunt, ilerum alio loco' dicit:
riixitin psalmo : Dederunl in.escam meam fel, et in An diviljas bonitatis etpalieniice, et ioriganhnitalis ejus
siti mea potaverunt me acelo (Ps. JLXVIII , 22). Prae- coiilemnis,ignorans quoriiambenignilas Dei ad peent-
sciebat et subsequenleni ipsorum damnalionem, de tenliaith le adducil? Seciindumduriliamauiem tuam
mutuanle Heriboldo quondam Antissiodorensium vc- -jusiojutlicio; in illa rolula scriplum babetur. quani
nerabili episcopo in synodali conventu apud Bonoi-. de Heriboldo accepinius : Sed quia eos pnvsciyit ct
lum traiiscripsinuis, et posl reversionem de tumuliu " pra>vidil.malos al.que impios fulurbs proprio' vilio,
Brionensi, quodam offereiile clerico, ex scrinio Ebo- prwdeslinuvilud ailernam dainnatipnetn, qtia ipsi pu-
nis, sicul ipse dixerat, venerabilis Gralianopolilani nireniur justo judicio. Et -in co loco ubi scripiuin
episcopi accepimus, inlegram hic ponere digmim est : No'n enim ille aliquem 'prcedeslinavil ul malus
duximus, quia et consiructione et sensus verilale esset, sed-vere-omnemtnalum prcedeslinavil,ul impu-
eaute incedit, exceptis duobus locis, in quibus eum nilus non essel; invenimus.in rplula, quam a prjse-
itadixissenon credinms, siculin eo scriplo inveni- dicto Heriboldo accepimus : Sed vere prwdesiinavit
mus, quem de scrinio venerabilis Ebonis accepimus, pmnam, ui omnis malus impunilus non essei. Quod
cuni in aliis sic calbolice dixerit, sicut patebit legelt- in sequeiililius ipse deinonstrat dicens : pcenam eo-
tibus : roaxime quia in eodem scriplo, quem- per rumei pra?scisse,quia Deus esl,et prcedeslinasse,quia
Mianusprscfati Heriboldi sicnt adse a prsediclo Floro justus esl. Caelera catholici lectbris judicio derelin- •
r.rausraissum"accepimus, aliler invenerinius, quain quimus. Sed idcirco hunc sermonein ex inlegro po-
jii islo quem poslea accepimus reperiamiis. Qua de nere necessarium duximus , qjiia ex eo conliclor in
re immulalum ab alitnio snspicamur. Quse loca anle- proximo subseqiientium capiltiloruin duo capitula
' quam serinonem illuinUbi scribere adorianmr specialiter de Prsescienlia ct Prsedesiinalione cbnfuso etprsepo-
designare-curabimus. enim diril: Sed quos prai- siero ordine, ac sensu falsisinto, in secundo capiudo
scivil, et pravidil ritatos alque impios fuluros proprio siutluit Compilare, sicul qtti hunc el illa legeril aperie
vilio, ivse eo.svrtvdebtinavit- ad ceternam damnalionem intelligel. >
- FL-ORIDIACONILUGDUNENSIS 10tf
99
el cor impcenilensthesaurizas libi-iram in die irm et A est_:.prse3civit vero nmlta quseipse facturus non est:
revelationisjusti judicii Dei, qui reddet unicuiqnese- sicut omnia mala; qusema)auliquemali faciunt, non
cunduin opeta sua (Rom. n, 4-6). Hinc etiam .alia ille. Ipsos quoque malos non ideo perire quia boni
Scriptura iestatur dicens : Deus mortem non fecit, esse non potuerunt, sed quia boni esse noluerunl, et
nec lcetalur in perditionevivorum. Impii autemmani- _ suo vitio vdsa irce apla in inierilum (Roin. ix, 22)
bus et verbisaccersieruntillam, et wsitmanlesatnicam perseveraverunt, et in massa damnationis vel origi-
defluxerunt,et sponsionesposueruntad illam, quoniam nali vel.actuali merito permanserunt. In bonis aulem
'digni sunt qui sint exparte illius (Sap. i, 15, 16). omnipotens Deus, sicut .supra satis ostensum est,
Non ergo omnipolerisDeusulli hominum causa mor- utrumquei prsescivit el prsedestinavit,ut et in prse-
tis vel perditionis exislit', sed ipsam mortem el per- senti vila per suani graliam existerent boni, et in
ditioiiem manibus el verbis ipsiimpii sibi accersunt, fulura etiani beali. Ulriusque enim boni eorum,.id
dum nequiter operando, et nequius aliis persuadendo, est et prsesenlis et fultiri,- ipse esl auctor et ipse
et sibi et lllis damnationem adducunl: dum viam largitor, et idcirco sine.dubio utriusque prsecognitor
iniquitatis et perdilionis amantes, a recto iliriere et prsedeslinator : quia et jpsi.px seipsis non solum _.
deflectuntur, et ad perpetuam damnatibnera, tan- aliud esse potuerunt, sed etiam aliud fuerunt ante-
quam datis inler se dextris , pari consensu nequiliseB quam per eum, qui justificat iinpiuni, ex impiis
•quasi ex voto el spons;one festinant, fcederatimor- justi efllcerenlur. Sive autem in iltis qui salyantur,
-tis el vitseseternseinimici, ipsi seciindum duriliam sive iri illis qui pereunt, voluntas propria remunera-
suam, et cor impoenitens'thesatirizant sibi iram in tur, vobinlas propria daranatur. Sed in illis quia per
die irae. In qua die jusli judicii. Dei, quia unusqiiis- graliam Domlni.Saivatoriseslsanala, ut exmalaet
que secuhdum opera sua recipit; neriio cx Dei prse- pravafierel bbna et recla, est procul dubio dignissime
judicio, sed ex merito proprise iniqnitalis condemna- coronata : in islis autem, quia non acquiescit per
lur: - Non euim ille 'aliqiieinprredeslinavitut malus Salvalorem recipere sanitatem, justissirae per eum-
essct, sed vcre omnera inaluniprsedesiinavitul iinpii- dem judicem sentiel perpetuam damnalionem. Et
nitus non esset [cod. Her., prsedeslinavit poenam, boc est breviler totura quod de libero arbitrio juxla
ut omnis malus impunitus nori esset]: quia et una- verilatem fidei catholicreest tenendum, quod scilicet
qtiseqiie lex jusla crimen non habel, ne sit injusla; omnein hominemliberi arbitrii condidcrit Deus. Sed
etlamen crimiuosum punit, ut vere sil justa. Qtti quia perunum hominempeccalumintravitin mundum-, <
ergo dicit quod bi qui pereunt praedesiinaii stfnt .ad ei per peccalummors, et ila in omnes homines per-
perditionem, elideo aliter evenire non polest; simi- transiit, hi quo omnes peccaverunl(Rom.v, 12), ita
liter quoqueetde juslis, lanqiiam et ipsi ideosalven- t ' istud iiberura arbi.rium in universo liuraano.genere
lurquiaprsedeslinatiadsalutem, aliudesse non potuei illius prsevaricalionismerito vilialurn et corrtiplum,
runt; qui ergo baectamconfuseel insulsedicit, et illis ila obcsecalumesl et Infirmaturii, ut sufliciathomiiii
tollit merilum damnalionis, et istis meritum salutis. ad male agendum, Id est ad ruinam iniquila.is,«st ad
Ac per boc quid alittd agit, nisi ut et pereunlibus se- bec solum possit esse Iiberum : ad bene vero agen-
cundura illum sit imposita necessitas perdilionis, et dum, id est ad exerciliumvirtutis et fructum boni
his qui salvanlur sil imposila necessilas salulis ? at- operis, nullo modo assurgat et convalescal, ni^i per
queideonecihi.uste damnenlur, quia jtisli essenon - fidem unius "MedialorisDei et hominum bominis
potuerunt,- nec isti juste remunerentur, quiayaliud Cbristi Jesu el donum Spiritus sancti instaureiur,
quam jusli esse nequiverttrit: ul in.utraque parte illuniineiur aique sauelur : sicut" ipse Salvator in
el perditio et salus -non'sit ex judioiopropriaeactio- Evangeliopromillit dicens: Si vbs Filius liberaverit,
nis, sed ex prsejtidiciodivinrcprseordinationis.El ubi tunc vere liberi eritis (Joan. vm, 36). El Apostolus
eril illud :Qui reddet unicuiquesecundumopera sua ? ail: UbiSpiriius Domini, ibilibetias (II.Cor. in, 17).
.(Rom.ii, 6.) Ei ilerum : Nunquid iniquus Deus qui Ut per hanc gfatiam Chrisli et Spiritus Chrisli bu-
infeti iram? Absit (Rom. m,S).Aperlensiniqu_ecausa raantim liberum arbilrium-Jiberaium, illuminalum
perdilipnis illorum qtii pereunt, in Deum referltir, " alqtie sanaluni, dicat gralulans illud Psabnislae: Do-
.si ipse eos ila ad inleriliim prsedestinavil, ut aliud mirins illuminatio mea el salus: quem timebo? (Psal.
esse non possent : quod sentire vel dicere horribilis xxvi, 1.) Qui igitui*hanc gratiam liberialis accipere
-blaspbemia est. Sed Ecclesise calholicse fides, cu- desiderat, ut ad bene et pie vivendumveraciler liber
jus filii et secialores esse debemus, ila nobis fir- iiat, non de suisvlribus pra-Sitmat,sed illi se fideliter
-rtiissime tenendum insinuat , ut superius juxla sanandum corroborandumque committat, de_ quo
Scriplurse sanclre auctoritalem brcviter des.giia- idem Psalmista dicit: Apttd Dominumoressusiwmi-
viirius : videlicet, omnipolentem Deum in malis nis dirigenlur, elviam ejus volet (Psal. xxxvi, 25).
jpsorum malitiam prrescisse,1quia ex ipsis est; non Illum bret atque illi supplicet dicens : Gressusmeos,
pnedeslinasse, quia ex illo non est; pocnam vero ditige secundumeloquiumluum, el nondoni.neturme
eorum el pra_scissequia Deus esl, et praedeslinasse omnisinjustilia (Ps. cxvm, 15o).Eliterum: Dontine,
- quia juslus eslj ut et in illis silmerituni suaedamna- deduc me in viattta, elingrediar in verilaletua (Ps.
•tionis,etin.illo polestas ei judiciumjusle damnaniis. v, *9).El csclera sirnilia. Haecvobisbreviler rescfipj.
"Non enim praedestinatDeus,nisi qtiaj ipse factnrr.s ad ea quaejussistis. Nunc fideliter deprecor el ex.
101 LIBER ADVERSUSJOANNEMSCOTUM. im
horlor ut in simplicitate et sinceritaleverse fitlei _.
A verstis veriialeni ,' maluit se infelix , diabolico.
-furidali, claudatis aures vestras adverstts linguam inflalus spirilu, a"Chrisli Ecclesia el sacerdotibus
nequam illius vanissimi et miserrimi "bominis, qui separare, quam sua profana' et inaniloquia dese-
-cum-sit paratus ad contenlionenl, efconlumax ad- rere. '

PlaOIII B1.&CONI,
SUBKOMINE

ECCLESI_£ LUGDUNENSIS ~, -
ADVERSUS"

JOANNIS SCOTI ERlGENi ERRONEAS DEMITIONES

LIBER".

(Ex Bil.liolhecaratrum maxima.)

Jn nomine Domini nostri Jcsu Chfisti incipit libellus FLOBI adversus cujusdam^anissimi
hominis', qui- cognominatur JoarCnes, ineptias ci errorcs de prwdestinatione et prwscientia
. divina et de. vera humani arbitrii libertate. '; . ...''-
PR.EFATIO. B humanis et, ut ipse gloriatur, philosophicis argu-
Yenerunl ad nos (id esl, ad Ecclesiam Lugdunen- mentalionibus disputans, nulla i*ationereddila, nulla
sem) ei.jtisdam vahiloqui et garrnli hominis scripta, Scriplurariiiu sive sanclorum Patrum aiicloritale
jjiii velut de prrescienlia et praedestinatione divina, pi-selala,yelut lenerida et sequenda sola sua prse-
NOT.E DUYALLIIDOCTORIS SORRONICl
a Magna est Inler tbeologos de sequenlis libri -deviavit, cum in Grsecosacriter oculos intendii •
-vero auclore disceptatibi aliis Floro magislro «eu unde el liseretierisa quibusdatn pttlatus est; scripsit
-diacono, aliis Remigio Lugdunensi, archiepiscopo, enini conlra eum Fiortis qtiidam (qtialis illefuerit
aliis Ebboni Gratianopblitano episcopoillum lribuenr ignoralur) qui et ejusscripla depravando damnavii.
libns; prb cujus solulione consule P. Ludovicurii Snnl .enini revera in prrediclo Iibfo peiplnriraa qnse,
CeIlnthiiii,S;'j. P., in Historiri Golleschalci, lib. n, nisi diligentcr disctitiantur, aliena a lide calboijca
cap. 24; Iibro m, c. 1S; et lib; iv, cap. 11 et 15. -judicanlur. _ Et slalira subdit episiolam ponlificis
- * Adverlendu.mimprimis Ecclesiam Liigdunensem Roinani Nicolai [f. Marini] ad.CaroIumCalvuiri:« Re-
in modum loquendi lalum est aposlolalui noslro quodopus DionysiiAreo-
disputaiione sua pi'teeipue"invehifavere
Joannis Erigenre, qui 1\ lagianis maxinie vide- pagitre quod de divinis nominibus et de ccelestibus"
baltir, ita ul indocliores quilibel.eo faciie decipi et - oidiuibus-Grseco descripsil eloquio, quidam vir Joan-
in baeresim labi possenl. Quod isto in liminepropo- nes, natione Scoius, uuper translulit in Latinum,
nere operse prelium duxi, ut vjdeant noslri sreculi Q cpiod jrixta morem Ecclesise nobis mitli el nostro
novalores quantiim vetefes non solum dogmatum, judicio debuit approbari, prseserlim cuin idem.Joan-
sed eliam nominura ipsorum novilaiem borruerint, nes, licet multte scieniise-esse prsedieetur olim,non
scienles quod plim' scripsil Hieronymus apud magi7 sane sapere in quibusdam frequenli rumore dicatur.
slrum iri i, dist. 15, in fine : « Ex verbis iriordinale Prppier banc infamiam idem Joannes Franciam re-
prolatisincurriiiteresim;'» ileraque lihro adversus linqueiis venit-in Arigliarii, ubi post aliqubt annos
-erroresJoannis Hierosolymitani; verborum ambigui- a pueris quos docebat graphiis peifoi'atus, animaiii'
tates non esse in Ecclesia admiltendas.'€ Qui pure, exlndavit tormenlo. gravi el acerbo. Jacuit aulem
inquil, credit, pure loqualur. t aliquandiu in hiimili sepultura in beati Laurenlii
- Quisaulem fueril ille Erigena accipe ex Malthseo bisilica.: sed _ubi.diviuitus cecidit supef eara sepul-
"Westmonasleriensi, ad annum 883 : « Eodem anno mali luram radius ignis co3leslis,-monachi de talibus ani-
venit in Angliani magister Joannes, nalione Scotus, reyelationibus, in majorem transluleruni eccle-
vir perspicacis ingenii et facundise singularis.-rlic siam, el ad» sinislram aliaris partem honorabiliter
•dudumfelicla palria ad partes Gallicanas transiens, locaverunt. HseeWestmonasteriensis. His omnibus
Carolum Calvum adiil, alque in magna ab eodigna- addil epitaphium Guillelnius Malmesburiensis (lib.
tione susceplus, individuus.comes ei fuerat mensrc n, c. 4), ciijtis versus scabri quidem etmoderni lem-
el cnhiculi. i.Et posl aliqua de illius' ingeniifelici- poiis linia carentes,
" ^ed ab anliquo non adeo de-
taie recensiia, subdil.: « Rogatu ejusdem regis. fornies. : . . ,.
Jlierarchiam DibnysiiAreopagitse de Grsecojn Lati- Clauditurlioe.lumulosanciussopliistaJoannes
Tiumiranstulii, ei alium librunj' edidit -juem TzzpiTJ Qui dilatuserat jam v'nens dograalemiro,
-.
Qitkos (--fio-fi-u,id est.de naturae divisione, inlitu- • . MauyriolandemChristiconscendere
sancli
regnum •
saecula
lavit.esse quem ulilissinium ail ad.varias qusestio- - Qtionieruit regnanl per cuncli,
•.iiesfere iiisolubiles enodandas. Si lamen.ei in qui- Baronius.ad. annum 885-dicit a nullo causam prodi-
btisdam ignoscaiur in quibtis a Lailnorura ifaiuite. cur eapassus sil, ut mariyr "dici possil. Genebrar--
405 FLORI DIACONILUGDUNENSIS 104
suniplioiie definire ausus esl. Qure a fidelibus et in A CAPUT PRIMUM.
doclrina sacra exercitalis lectoribus (eo quod sint Primo namque capilulo istiusmodi proposuil defi-
.vanissima, el confra fidem.ac veritatem Dei plena niliones.
mendacii et.erroris) Deo opitulanle facillime judi- 1. Quadruvto regularuin lotius philosophicequa-
canturet i-espuunlur, imo etiam contemptui et risui ttior omnem quwstionemsolvi.
babenlur. Sed qnia a mullis, ut audivimus, idem 2. Duasque prcedeslinationes-non esse a.
homo quasi scholasticus el eruditus admiralipni ha- Cui fides Ecclesiree conlrario respondel, verila-
belur, et talia-garriens sivescribens, alios ad lisesi- tem a_terni'iudicii et oi'dinationis Dei, quse vocabulo
talionem deducit, alios, qnasi magnum aliquid dicat, prsedeslinationis exprimitur, non esse requirendam
erroris sui sequaces effi.il, omnes tamen-auditores a philosopbis, sed ab apostolis et prophelis Dei :
et admiratores suos inani verbositale el veutosa hec in niundanse doctrinse quadruviis, sed in una et
loquacitate perniciosissime occupat, ut non divinis vera via, quse dieit de semetipsa : Ego sum via, ve-
Scripturis, non auclorilatibus palernis se bumiliter rilas et vild (Joan. xiv, 6); ad quam nos B. Jere-
si.bmilta._t_;sed ejus pbliiis phantaslicadebrarnenta inias propbeta boftaturet irivitat,-diceris : Slatesu-
sequanlur : necessariuni omnino diiximus,~ttfsf.«_i'o per~vias et videie et intejrogate de setniiis anliquis,
cliaritalis, et debito noslri loci atque ordinisi ejus B quce sil via bona, et ambulale in ea, el invenielisrefri-
^solenlice , auctore Dnmirio, responderemjis : ut gerium animabusveslris (Jer. vi, 16); et de qua Isaias
^tiicunque brec cum Dei timore ct cura saltuis sute ~ propheta ipsi Ecclesise promitfit, dicens : Et erit ibi
[«/., sive] fideliler legere vohieiinl, agnoscant vera- via, et via sancla vocabilur. Non eril ibi leo, et mala
citer quantiiin necesse sit, in his maxime pericnlo- besiia nonascendel per eam : et hcecerii nobis direcla
sissimis et exlremis temporibus, inbrerere firmiter via, ila ut slulli non errent per eam (Isa. xxxv, o).
Scriplurse sanclse immobili verilali, obedire buniili- Quicunque ergo eligunl buic sseculo stulli esse pro-
ter sanctoriim orlhodoxoriim Pairum fnodalissiin_e pter Chrisluni, el obedire sluderil Aposlolo dicenli :
auctoriiali, claudere el obslrnere andilmn iridisci- Si quis videlur inler. vos sapiens esse hi hocscecuto,
piinatse el vanissiinte verbosilaii : el illud Doiniui slultus fiat, ui sit sapiens (I Cor. m, 18), leneant
diclum tota inteniione pertimescere, quod jam pene incessanter et indeclinabiliter hanc viam veram,
videmus impleri, qno ipse ail : P.ifas filius hominis viam bonam, viam direclara, quse ipse Dominus
veniens inveniet ftdem in lerra? (Luc. xvm,'8.) Et Chrisliis est. El fugiant humanse sapientise aslutiani
quod Aposlolus iri quo idem Dbminus' loquebalur, et deceptionem, de qua idem Apostolus dicit: Scri-
terribiliter denunlial, dicens': Erit enim tenipus cum pltim esl enim : Comprehendam sapienles ht aslulia
sanam doclrinam non sttstinebunt, sed ad sua deside- C eorum- (Ibid., 19); et iterum :Doininus novit cogi-
ria coacervabuntsibi magistros prurienies auribus : el iationes sapienlium, quoniam vancesunl (Psal. XCIJI,
d veritate quidem audiitttn averlenl,,ad fabulas aulem 41). Et ideo per hujusmodi philosopliiam el inaiiem
convertentur (II Tim: iv, 4, 5). Unde et alibi sub fallaciam non 1est soluta de divina prsedestinatione
persona dilecti et electi discipnli oninem fidelem, qusestio, sed potius confnsa et involula, et.diversis
et pftccipiie ordinem pastoralem, solerlissime admo- mcndaciis atque erroribus accumulala.
nel, dicens : 0 Timolhee, deposiium cuslodi, devilans Prredesiinalionem autem seterni consilii et judie_i
profanas vocum novitales, et oppositionestfzvdo>i/6povDei, sive in remuneraiione justorum, sivein damna-
yio-ewf, id esl; falsi nominis scienlim. Quam quidam tione iniqiiorum, ctpropler unam ac simplicem
promillenles, circa ftdetri exciderunt (I Tim. vi, 20, scientiam divinam, in qua simul atque seternaliter
21). Propositis igilur verbis quse in decem et noyem de oiiinibus prseordinatiim et prsefinitumest, unani
opuseuli sui digessil capitulis, proul Dominusdonare veraciler dicimus : et propler duplicemejus efiicien-
dignatur, non nostro sensu, sed sanclarura Scriplu- tiam, qua alii misericordiler liberantur, aliijusle
rarum et bealissimorum calholicorum Patrum ita damnantur, duas dicere non timemus; fideliler cum
- respondendum aggredimur. Psalmisla ipsi. judici universorum dicentes : Miseri-
NOT.E DUYALLIIDOCTORIS^SORBONTCI.
dtis lamen in Lilurgiam D. Dionysii Gallico idio- D forle pr-opriam sibi versionem fabricaveral illa Ec-
male, ai-irrn.tt ptieros propterSacramenlorioruni er- clesia, ulpote viris apprirne doclis referlissima, quia
i*oreniin eum ila sseviisse.Quse si vera sint, cum in juxta Augustinum ( lib. n de Doclrina Cltrisliana,
marlytibtis inagis causa quam pcena attendi debeaf, cap. ll^-et Isidorus Eccles.. Offtc, lib. i, cap. 12)
in albuni martyrum non eril recensendus, maxime Grseci traductores numerari jiossunt, Laiini vero
citm Lanfraricus, lib: de Yeritale corporis et san- minime ; ul enim cuiqtte veniebat in manus Graecns
giiinis Cbristi, eum iriter Sacramentarios numeret, codex, et aliquanttilum sibimet facultalis uirius-
ejnsque libellum de-Sacramento aitaris in concilio que lingure habere visus est. ausus est etiam inter-
Yercellensi damnatum dicat. Lectoris prudentise. prelaii.
omnia discutienda relinquimus : suspectum certe _ a.Cpntra Scotnm eontendit praecipue Ecclesla
mihi est Genebrardi addilamentum, riullo auclore et -Lugdunensisduas esse praedestinationes, unani bo-
teste munitum. - norum, alterani vero malorum, dummodohsec non
Qtiod ad Scripturse versionem qua Ecclesia Lug- . sit ctiusa malorum culpse, sed lanltim pcena aul prse-
dunensis utitur, incerlum est "cujusnamsit; cerlum paratio malitire, sicttli illa bonorum esl causa et
tameri esf innllnra a Yulgala discrepare, cum nnl- prjeparalio gratise. -
lum proferai lesiimoiiiiini quod ab ea non discrfepet;
LIBER ADVERSUS JOANNEMSCOTUM. -
«.§ SQt,
cordiath eljudicium canlabolibi, Dotnine(PsaLa, 1). A , dibus commemorans ait ;Lauda, anima mea, Domir
Et euindem judieem hujus praedeslinationis mysle- num. Laudabo. Dominum in vita mea : psallam.De»
Titim apud-Patrem seternaliler fuisse disposilum, el meo quandiu, fuero (Psal. CXLV, 1); et.post pauea t
manifeste in aliorum obcsecatione et aliorum illumi- Qui custodit yeritaiem in sceculum, facit jtidicium
natione mirabililer expletura in Evangelio declaran- injuriam palienlibus, dat escam esufienlibus, ete.,
~
tem fideliter audientes, cum in Spirilu sancto exsul- usque ubi ait: Pupiltum, et viduam suscipiel, el xiam
tansait: Confiteborlibi, Paler, Domine-ccelietlerrm, peccatorum disperdet (Ibid., 7-9). Unde in Apoca^
quia abscondisli liwc a snpientibus et prudenlibus, et lypsi post illud extremum judicinm et- remunera-
Yevelastiea parvulis. lta, Pater, quoniam sic fuit lionis juslorum et damnationis iniquorum, talis lans
placitum anle te (Maitli. vi, 25, 27). Qnid enim aper- et graliarura actio de utraque re a sanclis Deooffei.
'tiusininramquepartem dici potuit.-quamcum per tur, dicente eodem libro": Et viginli qualuor seniore*
adveritam suuin el superbos dicit excrecatos et hu- qui in conspectu.Deisedent in sedibus suis, ceciderum
miles illuminatos; hoc est enim : Quia abscondisti- in facies suas, et adoraverunt Deutn dicenles : Gr_j_
hwc a sdpiehlibuset prudenlibus, et revelasti ea par- ftas a<._.HUS libi, Domine, Deus omnipotens,qui es, el
vulis. Et quid firmius ae.fortius de utriusque rei jusia. qui eras, et qui [aL, quia] accepisti virtulem tuam
et clemenli prsedestiriaiione, quam quod statim con- B magnam, ef regnasli. Et iratce snnt gentes, et advenit
gratulans subjunxit dicens : Ita, Pater, quoniam sic im Uia, el lempus motiuorum.judicari: reddere mer-
fuil piacitum. ante le. Et quia Pster omnb judicium cedem servis luis prephelis et sanclis, el timeniibus
dedit Filio : et ipse cum Patre in aeterno consilio nomen luum pusillis, et magnis, et exterminandi co->
utriusque hseeomnia statuit et prrefinivit, quse in qui corruperunl ierram (Apoc. xi, 16-18). Et miilta
mundo suis lempoiibus discernit et judicat, coniinuo iiujusmodi, qute in Scripturis sanclis multipliciter.
de se adjungit: Dmrita mihi tradita sunt a Patre meo inveniuntur, ut nihil melius sit bomini fideli qttam
(Ibid., 27). Omnia scilicct et liberanda el dam- justum Dei judicium in utraque. parie agnosccre et
nanda, etjusle exoecanda et iriisericorditer iHumi- laudare fideliier dicendo, :. Juslus es, Domine, et
nanda, sicut- alibi ipse dicil :- In judicium ego in reclum judicium luum (Psal. cxvm, 157).
fiunc mundum veni^ ul qui non vident videant, et qui Hoc etiam sancli Patres.et doctores Ecclesisesolli-.
vident ccecifiant.(Joan. ix, 59). floc justum judicium cite adraonent esse faciendum , sicut beatus papa ,
Dei, stcut ipse Bpminus *etSalvator laudat., et-cum Leo in quodam Ioco, exhortalur dicens: [Nihil no-
gratiaruin aclione ad Patris gloriam refert, itaomnis bis debet de Dei judiciis displicere. Nam non per
Scriplura divina, el omnis sancla.Ecclesia catbolica omnia illi gratias . agere , -quid est aliud quam
in psalmis, el hymnis, et canlicis spirituaiibus, qure C ex quadam eum parte reprehendere.?.] El beatus
Deo offerre «onsuevit, tanquam justum, et sanclum, Augustinus, cum tractaret de verbis psalmi ,ad
et pium fideliter laudando et gralias agendo c-once- populum ubi seriplum est : Sicut defecit fumuSi
leteat, dicendo -cum Psalraista.: Juslus Dominus in deficiai; sicul fluit cera a.facie ignis, sic pereant pec-
omnibusviis suis, et sanclus in omnibus operibus suis caiores afacie Dei (Psal. LXVII,5):.quis, inquil, glo-.
(Ps. .xi.iv, 17);:el illud qupd legislalor in canlico riabitur caslum se habei*e cor, aut. quis gloriabitur
Deuteronoriiii ait : Dale magniludinem Deo noslro. mundum se esse a peccatis? Ae per boc cum. Scri-
Deus_ vera opera -ejus-,'_f -vmnesviceejus judicia : ptnra dicit: Sicut ftuit *ceraa facieignis , sic.pereant
Deus fidelis, in quo non esl iniquilas; justus el san- peccatores a facie Dei, <juis non conlremiseat, quis
ctus Dominus (DeuU n, 5, •4).Ite.iiin psalmo, cum et non pavibundus exsiliat? Quid ergo faciemus, et
de eleclis liberandis, el de reprobis damnandis gene- . quse spes nobisest? neque enira hsecfruslra cantan-
raliter dicttim esset: Prope est Domintts omnibus tur. Aul vero cum hsec dfcit Propheia, oplatea-ho-
invocantibus eum in veriiate. Volunlalem limentium minibus , ac nonpotius ventura prsevidel'?In verbis
sefaciet, et deprecalionetn eorum exaudiel, et salvos quidem figura oplaiilis apparet, sed inlelligitiir prss-
faciet eos : Custodit Dominus omnes diligenlesseret scJentia -nunliantis. Sicut enim qusedamin Scripiu-
omnes peccatores disperdeh (Psal. CXLIV,18-20). " ra -propbetarum lanquani in praeteriluiri facla nar-
Utriusque parlis jiistum judicium copiosa et gene- ranlur cum futurapraedicantur, ita qusedam lanquam
rali iaudatione coramendatur, cuni slalim -subjun>- voto dicantur oplanlis.: sed qui i*ecle inlelligunt
gilur" Laudationem Domini tgquetur os nteunt, et quod audiunt,. visionem pra.ntinliaiiiis agnoscunt.
beriedicatomnisearo nomini s.ancloejus in sceculum; Sicut ergo in verbis prseleiili lemporis ftitura fa?
et in rceculum sccculi (Ibid., 21). Sic et in alio cta significanlur, sic in iignra optanlis .pr_enun-,
psalmo, cum prsemisisset, Dei. laudationem , mox-. tianiis mens intelligenda est- Sie et de Juda Domini
ulramque pariem juslum Dei judieium in ejus lau- ti-adi-ore, lanquam b oplal ei Propbeia quod venlu-
IsOlM DUVALLIIDOCTORIS SORBONICL
a Multa bie deerant, qurereposita sunt ex codice prsedicunlur el annunlianlur
lanquam optata recen-
ms. Corbeiensi. sentur: non' quod' reipsa cuiquam peccatum aut
bAd cerliludinem propbeliae fulurum_ lanquam aeiernam dainnaiionem optaverint, boc eninv cmn'-
praeterilum narralur, et ad lollendam mali ariimi o.barilale qua ipsi pollebant pugnat, sed tantuui -
stispicionem in insis prbnhelis, qure fukira ab iis oiiod illtid lonae anle nrremonslraverinl. Vel aucul
PATBOL.CXIX.
107 FLORI DIACONtLUGDSNENSfS- 10S
rum essVjir-aedixi.. Et de ipsis Judseis : Fiat, inquil, A CAPUT IL
mensaeorum in laqneum, el in venationem, ei in scan-
daium (Psal. j_xvili, 25); quod de eisdem pi*_edktum Seeundo capite oclo nobis prredefiniliones propp-
<essesine dubitatione exponit Apostolus (Rom. xi, .nrt, ila dicens:
, 1. Praideslinaiionem el prccscienliamDei ejus esse
_B); sicut de-Juda, quse sub eadem figura prtenun-
tiala sunt,' apostolus Pelrus commemorat. Nec sirie essentiam, sicut voluntatem, sapientiam et veritaiem.
causa et qure fulura stint lanquam transacta dicun- 2. ____"_.
prcescieniiamet prcedestinationemunum idem-
-lur: Deo -enim si certa sunt tanquam pro factis ha- que esse.
5. Hominem ad Deum, quem libero arMlrio sine
beantuf, et lanquam oplansvidelurdicerePropheta,
labore deserueratT sine -laboris sttidie et cooperaniiz
quod eerlum prsevidet esse venturum : nihil aliud,
mihi oslendens nisi nobis non de- gratice dono pervenire non posse.
quantum videtur, i. Prcedestinationemin Deo secundmrisubstantiam
bere dispiicere cognitam senlentiara Dei, quam fi-
xam immobilemque constituit. Et ideo in Aciibus esse : relalive autem fieri non posse.
5. Sicut duas esseniias, sapientias, scienlias, vir-
apostoloTumcuni quidain propheta, nomine Agabus,
Paulum in a Ju. lules, cceieraqueomnia quce de Deo dicuntur, gemi-
praedieefbt apostolum Hiei*osoIyma vel iriplicari, vel mulliplicari hnpium est: ila
dseis multa esse passuruni, et usque ad vineula per- :n nari,
venlur,ara : cuin, hocaudiio, fralres revocare etim et prcedeslinalionesduasasserenlemrealuimpielqlisligari.
6. Utiamqueesse divinam pradeslinalionem, sicut
vellent ne illuc in-
' i-etinere pergeret: Quid faciiis,
? enim non solum
miam divinam operalionem,sapieniiam, voluntalem.
quit, conlurbanles cor meum ego 7. JEf nec-.ssif-.f_*prwdeslinalionis' compelli, sicut
ulligari, sed eiiam mori paralus sum pro no-
nec volttntate;
fnhte Domini nostri Jesu Chrisii (Acl. xxi; 10 et
8. El quidquid de divina votunlale inlelligitur, de
seqq.); alque ita, cum viderenl fralres immobilem
prmdeslinalione Dei senliri debere..
viri ad omnia perferenda conSlanliam, dixerunt:
Fial volunlas Dei ( Ibid., 1-4). Nunquid ergo Ecce quanta proposuit, irao velut omiiibus se-
quia dixerunf: Fiat vdlunlas -Dei, optaverunt apo- quenda et nemini dijudicauda, absque ullo tesiiriionio
jsloli ul lalia paterelur : ac non potius inentem suam Sciipluras divinse, absque nlla atiestatione paternse
sublimi el divinP statulb devotissime subdiderunt ? doelrinse, tara mullipliciter definivil.Sed nos, Domino
sic et Propheta cum dicit: Sicul fluil cera \ d facie jadjuvante, vigilanter singula discutientes, quid de
ignis, sic pereant peccalores a facie Dei, videt hoc eis juxta fidei regulstm sentiendum sil discernamus.
certissime peccatoribus imminere; et placet ei quod , Dicil: Praideslinalionem et prcescienliamDei ejus
Deus statuit, ne Deo ipse displiceat. iG esse essenliam, sicul voluntalem, sapientiam el verita-
' Posl bsec verba Tieatissimus
doctor, ne tam fijsa iem. Nos autem de votuntate quidem, -quodessen-
et immobilis divini judicii praedestinalio alicui male tialiter dicatur in Domino, quia in illa ejus summa
agendi videretur necessitatem ponere, sed potius et simplici essentia non esl aliud velle et aliud esse,
salubrera lerrorem incuteret, ul qui audiimt, poeni- sed quod est esse, hoc velle; el ideo sic esl in illo vo-
tendo et corrigendo fugiant ;a veniura ira,' ut ita hnilas, ul ipse slt vbluntas sua,"minime dubitamtis.
possinl evadere quod permanentibus in peccatis ex Similiter etiam de sapienlia et veritate-: quia sic
impietatibus suis eertissimum estimminere, ita ex- babet sapientiam, ut ipse sit sua sapienlia ; sic babet
liorlatur dicens : {Quid ergo faeieinus, fratres, nisi veritalem, ul ipse sit verilas : nec est in illa siniplici
ut dum tempus est vitam mutemus, et facla nostrtf, naltira Deitalis aliud babere et aliud esse; sed quod,
6i qua sunt, conigamus, ut quod sine iilla dubila- esl ibi habere, boc esse, et quod esl esse, hoc ha-
lione venturum est peccatoribus, non invcniat stiper bere. Proinde si dieamus, ut bealnsA_.j_.sfijii.sait,
quos veniat, npn quia non erimus, sed ne lales in- 3_.ternus,~inimortalis, incorruptibilis, immutabilis,
veniat qualibus venturum esse prsedicfum est. ] vivus, sapiens, potens, speciosus, justus, bonus,
Ita fidelissirnus doclor et imiriobilem veritatem bealus, spiritus; horum omnium, quod novissiriium
divinre prsedes.inalionis.eliaiiiinpeccalorum damna- v posilum est, id est spiritus, quasi tanturaniodo vide-
tione asseruit, et lamen si seipsos correxerint, atque lur srgnificare substanliam : cretera vero, bujus sub-
in melius mutaverint, evasuros supplicia sincerissi- staniisequalitates; sed non ita est in illa" inefl-ibili
.jne docuit. Quia divina illaprsedeslinaiio in pecca- simplicique natura : quidquid enira secuiidnra qnali-
loribus puniendis justum exercet judicium, nulli tates illic dici videtur, secundum subslaiitiam vel

aulem, si.converlatuf, aufert salutis remedium, quia essentiam est intelligendum. Abslt auteui iit sphiius
veiaet fidclisest ejus promissio, -quaperpi'ophelam secundum subslantiarii i dileatur-Deus,
. et bonus se-
non s.olumpollicelur,. sed etiam jurat dicens : Vivo cundum quali^atem : sed ulrumque seeuiidum-sub-
ego, dicii Dominus Deus, quia nolo mortem impii, sed slantiam : sic csetera omnia quse commempravinius.
«t converlatur a via sua et vivat (Ezech. xxxui)." Cum ergo Iisecila sint, el isla fria, id esi volunlas,
NOT.E DUYALLII DOCTORIS SORBONICI.;
•cum decretura justitise divinse pro eorum puniiione tur, el sic innumera apud Isaiani et prophelam re.
viderent, eoruin desiderium,-non tam in illornni per- gium lestimonia exponuntur.
ditioneni qtiam jn decfeunn .divinse jusiitia: ferebaT
_i6p LIBER ADVERSUS JOANNEMSGOTUM. 11*
sapieniia et veiitas, ita sint in Dep, ut-absolute A etusitate dicaturesse prsescientiam et praedesthiatio-
ostendant naturam Dei, qu.i est summa voiuntas, •nem Dei, sicut. omnium coriditoris etjudicis, ad
summa sapientia et verilas, omnem habens polesta- opera sua :recte eliam et usitate dicalur esse prse-
tem, omnem exsuperans inlelleclum, et super omnia "scienliam et praedeslinatioriem-jn Dco, id est ih
incommulabilis inanens, liianifestaeslDei-reguIa, ut seterna, perfecta et •inconimulabi.li scientia ejus;
.Bubstanlialiter de Deo diei inlelliganlur. De scienlia non aritem inusltate, vel non etiamrecte, dicatur
quoque manifestum est quia in Deo essenlialiier Deum prsescientiam vel prsedestinationem esse. Qiiia
-debet intelligi, quia non est illi aliud esse et aliud videlicet-scientiaejtis ad se dicitur; prsescienlia vero
scire; sed quod illi est esse, hoc scire: nec aliud ei et prsedestinalio ad crealuras referlur. Unde in his
babere scientiam, nisi ipsum esse scientiam : sicut magis-ejus operatio, qure in ipsis yel erga ipsas
idipsum est ei sapienliam habere, quod sapientiam •crealuras agilur, quam ejusessentia vel subslanlia,
.esse. Utrum vero sicut dicitur Deus substantialiter demonstralur. Sic namque dicltur prsescientia et
seientia, ita etiam subSlanlialiler dici possit prse- prsedeslinaiio Dei vel in Deo, sicut etiam ordinatio
scientia, judicet secundum rationem et regulam fidei vel disposilio Dei vel in Deo : neminera" tamen tam
_ qui potesl;, nobis lamen videtur quod sicul veraciter •" absurde vel conlenliose locutum audivimus, iit dice-
<Kcilurde Deo : Non est aliud illi «sse el aliud scire, B I ret, sicut ordinationem et dispositionem Dei esse,
Tionila possit dici de illo nisi vel mendaciter, vel ni- ila ipsum Deum ordinatibnem et dispositionem
.mis usilale : Non est aliud illi esse et aliud prsescire. , csse, vel ita diciet definhi debere.
_Quodenira recte el usiiate possit dici : Deus scien- Unde auteni lola haec tam novaet Contenliosa de-
tia est, sictti recte et usitate dicitur : Deus sapientia •finitiooccasionem sumpserit manifesltiin est. Timet
est, ntilli est dubium. Ut autem dicalur : Deus prse- enim ne si prsescieulia et prredesiinaiio, sicul et gu
"scienlia est, sicut jam diximus, aul non est verum, bernalio Dei, non subslautialiler de Deo accipialur,
aut niinis inusitaluni. sed ad ordinalionem crealuraruni ejus referenda in
_ Similis ratio est yel etiam ducior de eo quod defi- -lelligatur, non-possit eam dicere duplicem, vel plu-
civil, quia Detis substanlialiler pfcedeslinalio est. Quis ralis numeri esse non posse. -Unde apud nos nnlla
enim unquam de Deo dici audivit quod non sit illi contentipest, sivescilicet possint dicipluraliter prse-
aliud esse, et aliud prredeslinare; scd quod prtede- ^des.inaiioiies, sive-non possint, dtiramodbillud fitle
-stinare, hoc esse, siciit vere de'eo dicitur : Non est iiler el firmiler teneamus, uno alque eodem divina:
- illi aliud esse el aiiuduon
esse; sed qnod csse, hoc, .prsesoieiilise et prsedesiinationis judicioatque conci-
«osse. Ut eiiara hpc isliusmodi vocum jiovitatibiis; lio duoquredam certissime adimplenda, id est, et
rdieere compeliamtir, quia sicut Deus-scienlia est, {C jtistos seternse glorise praeordinalos, et iniquos in
Deus sapientia est, Deus veritas est, ita Detis praede- •impietatibus suis usque ad morlem perscverantes
stinatio est. Sed nobis melius et eonvenienlius verse ^aeternissuppliciis destinatos. Uti'umque enim Scri-
fidei et ecclesiasticse doctrinse videlur, tillicet hrec piura aperlissime dicit de juslis : Et crediderunt
- .apud nos tiia esse videantur, Td est sciejilia, prse- {jtwlqirolerant prceordinati ad vilam celernam (Acl.
sdentia etprsedestinatio, 61ea quibiisdam proprieta- xin,-48); de "impiis juste damnandis : Sustinuit
libus discernaiuus : ut videlicet scienlia absolute. Deus.in muliapatienlia vasa irce aptata~in inleritutii
dlcatui*, praeseientia vero et praedestinatio ad futuro- (Rom. ix, 22); Ita enim hoc utrumque In electis, et
rum provitlenliam rcferantur : et in ipsis duobusi reprobis uno eodemque divlute prsede-stinalionis, et
prsescieiilia scilieel in bonis et-in malis prsenoscendis( judicii effeclu peragiiur : sicut tino eodemqtte solis
intelligalur: prredeslinatio aniem in soiis bonis sia- radio et sani oculi vegelanlur et iangtridi exaspe-
tueudis atque ordiiiandi_s qure proplerea sic-dici et rantur: sicut efiam uno eodemque igni'et limus ei
disiingni necessariuiii fuit, ut nobis, qui tempbra- apposilus durescil, et cera liquescit : dignetur etiato
les et mortales sumus, et plenissima scienlia in Deo, agnoscere, ita de prsedestinatione Dei, sicutde ejus
et gtibematio ejus ad crealuras distinctius quodam-. -% j. justilia sentiendum, ijuseeum sit una, et semper uno
modo tali dislinctione vel, si dici polest, distribulione, eodemque modo se babens, nianifesle duplicera reci-
insinuaretur et commendaretur : eomraodiustamen pit disiributionem, dum per eam vel dignis praemia,
htec tria in Deo sub uno nomine scientise inlelliga- ' •
vel indjgnis supplicia irrogantur. , -
mus, quia quidquid in his tribus a nobis ulcunque Certe ipse asserit voluutatem Dei vel in Deo, sic-
intelligituretdisiiiiclecognoscitur, in illa ejus summa ut sapientiam-, sicut veritatem, -essentialiter dici,
et.una et simplici seientia simul est. Scire enim ejusi quod utique -verum est. Nam etsi dicererDeum sub-
perfectum fel plenum est, nec potest minui, vel au- stanliajiter esse juslitiam, verissime utique diceret.
geri, aut aliqua rerum varietale permutari. El ideoi Cur itaque hsee duo qute siibstantialiter in Deo.,. vel
quod nos de seienlia a prasscientia et pr_edeslinalione; etiam substaiilialiter Deiis esse dicuntur,- id est vo-
ejus velut discernendo cognoscere conamur, in ejusi iuntas ejus et veritas ejus pluraliter dicta in Sci*i-
perfecla et iuconimutabili seientia non aliud et aliud,, pturis legunlur: Sicut babelur in Psalmp, ipso Do-
aut aliler"ve) aliter, sed' uno atque eodem modoi mino dicenle : Mirificavit omnes vohtntales meas in
selenialiter est. Unde et recta moderatione ecclesia- eis; e.t. alibi: Inveni David filium Jesse virum secun-
sticre disciplinsbpljservatum esse ci-edimus, ut recle! dum cor meutttj.qui faciat omnes voluntales rtieas.-
,|H FLORI DlAGONlLUGDUNENSIS ii5__
lein-legimus in psalmo : Juslus Dominus jusiiias _^ utrum sirailiter Deus dicendus sit providentia, qute
ailexit. Et ilei*um: Quoniam deminulcesunt verilates uiiqtie sic Dci esl,-el in Deo, ut ad guberiialioijeni
a filiis hotninum. Et alio loco : Quoniam veriiales referatur crealurse, noluit velut teihere aliquid do
requirit Dominus. Et cum non sil aliud lux Dei, et bac re definire : sed velut in magna difflcultate, et
veritas Dei, sed unum simpliciler, et veraciter cre- angusliis deprehensus, .maluit eamdem dispulalio-
datur in Deo,ulquod estlux.Dei, hoc sil veritas nem admiralionis et oralionis ad Denm exclama-
Dei, et quod yeritas, hoc lux. Tamen cum Psalmi- lione finire. Quo exemplo eliam nos omnes pensare
Sla dixisset: Emilte lucem luam, el veritalem tnam, et dicere debemus quam pie nobis de Deo sit sen-
-slalim plurali numei*o subjiinxit ; Ipsa me deduxe- lienduin : quam moderale et disciplinateloquendura,
runt, el adduxerunt in monlem sanclumiuum, elin quam cauie el irepide definiendum.
tabernacula lua. Cur boc, nisi quia volunlas, et Posl hsec jam dictus disputator more suo veltH
jlistilia , et.verilas Dei, cum sit in ejus natura, ve- definiendo subjungit: Et prcescienliamelprcedestina-
raciter una et simplex, tamen in largitione dono- tionem unum idemque esse. Nos aulem, repudialo
rum ejus, sive in dispositione creaturarum ejus no- iiujus novitatis errore, teneamus certissiniam et
bis efficiaturmultiplex, ila ut etiam Spirilus sanclus, -iirmissimam fidei i*egulam,et Deo adjuvante fidelite.
qui unius et simplicis esl in Trinitate personte, pro- B ; discernamus aliquando dici pra.scientiam,quseomiii-
pler eamdem distribuiionem donorum muliifonuis _nopj'_edestinalio esse non possit: quia omnipolens
gratia Dei et septem Spiritus nuncupatur a? Deus sicut bona, sic eliam mala, id est peccata ha-
Qtise omnia idcirco replicamus, ut considereut minum, vel angelorum fiilura prsescivit =. Quse ta-
>quihsec legunt nullum cerlamen, nullam coritentio- men ut fierent, juslus el sanctus prcedestinare non
nem esse debere de numero; sive pluraliter prsede- poluit. Prsedeslinalio aulem ejus , vel ad conditio*
stinatio Dei dici possil, sive aliqua veraci ralione nem et gubei*nationempertinelcreaturarum, quseuli-
non possit, dummodo certissime conslel duplicem que bona et justa est, vel praecipue ac maxime ad
esse ejus eflectum, vel in eleelis scilicet misericor- opera vel judicia ejus, quse agit sive aclurus esl in
diler prseordinaiis ad vilam : vel in reprobis, jusie crealura i*ationali, angelica videlicel, et humana :
uraeordinalis ad poenam. Docet bcalus Auguslinus dum ex eis alios per gratiam justilicat, et beatificat,
gicut sapienliam , ita et prudeniiam, vel scienliain alios per jusliliam deserit et condemnat: quia et
Domini recle dici, his verbis : [ Quis ergo homiitum eorum bona, id est sanciorum honiinum et sancto»
potest istam sapientiam, qua novil Deus omnia, rum angelorura , ejus stinl dona, vel prreniia : et
comprebendere, istam (inquam) sapientiam eaindem istorum mala,j id esl selerna supplicia, ejus esl juste
prudenliam, eamdemque scieniiam; quandoquidem C omnia disponentis jusla vindicta. Et idcirco prsede-
& nobis nec noslra coinprehendilur. ] Uhi eliam stinalio ejus semper in bonis, seraper in operibus
ppst aliqua ita subjuugit: [Et pulamus nos utrum suis , quse injcreatura (ul diclum est) ralionali vel
Dei providentia eadera sit memoria et intelligentia, misericorditer, vel jusie exercet : accipienda est,
qui non singula cogilando aspicit, sed una reterna, qure ipse et prsedestinandoprsescivil, et prsesciendo
immutabili, atque inelfabili visione complecfitur selernaliter prsedestinavit. Unde manifeslum esl prse-
cuncta, quse novit tanta mentis infirmitate posse deslinationem Dei sine prsescienlia non esse : prse-
comprehendei'e. In hac igitur diflicultate et angu- scienliam vero el cura prsedesiinaiione esse in bo-
eliis libet exclamare ad Deum vivum : Mirificata nis, et juslis operibus Dei, et sine prsedestinalionp
[al., Mirabilis facla' est scientia lua ex me, htvaluit, in malis operibus hominum et angelorum iniquo-
nec polero ad illam (Psal. cxxxvin, 6). ] h Ecce do- rum.
ctor eximius eximie de Deo sentiens et loquens con- . Quod toltim prsefatus Pater, bealus scilicet Augu-
fidenler dixit Deum esse prudentiam, confitenter slinus, hrevissirae ita ostendit dicens (De Prccdest.
dixit Deum esse scienliam : ubi auleni. venit ad hoc, Sanci., cup. 10) : [d Prsedestinalio esl gralire prsepa-
NOT^ DUYALLIIDOCTORISSORBONIC
» Htic usque qure desunt in ms. cod. Thuano et D cLeg:inlelrelegantCalvinislseapenamsuicondeni-
Iri impressis; - nalionem , dtim iinpia et inlolerabili blasphemia
b Maluit Auguslinus Deum scientiam quam provi- peccalorum oihniuni catisalitaieni Deo audent aflin-
dentiam dicere. Rationes Augusiini non proferun- gere : iniquilalem, qtiam reclissima veritas impro-
tui% hre taraen sunt r vel qnia providentia respecluni bal, damnare potest, non facere. — August., episl.
ad res gai'bernatas •coniplectiiui', ubi scienlia sim- 105, ad Xistum.
plex est reruin omniura cognitio ; vel quia provi- &Oninium, ni fallor| primus ita prsedesiinatibnem
denlia, in aclti spectata, tanlum est in lempore; definivil Augustinus, ul videre licet de Prsedestina-
scientia vero ab seterno ; vel quia providenlia qtise tione sancioruni, cap. 10, eodemque recidit quod
od prsedestinationem genus esse dicitur, est prrepa- scribil Iibro de Bono perseveranliae, c. II: ut sit,
xalio mediorum ad fineni debilum sive naturalem, praeparatio beneliciortiin Dei, qua certissime libe-
sive supernaturalem obtinendum: quaravis absolute rantur quicunque liberantur, et de hac perpeluo lo-'
loquerido propler maxiniain atlributorum divinortim qui.lur Auguslinusqtiolies praedestinaiionemex prae-.
simplicitalem et idenlitatem, non niinus Deus dici visis meriiis faclanl negat. Ex quo liquido eonstat
possit provide:;tia qtiain scientia; hinc esl quod etiui ab aliis Patribus mininie disseniire asserenli-
veteres Dcum QEts*TiQiwis?.coiES-ini.e; appefe' bus nos ex operumpra»«'c3oneprtctleslinalos; agunt
rum. _£_imde prtedestinaliorie ad gloriam : ubi Auausti-
m URF.RADVERSUS JOANNEMSCOTUM.- 111
ratio: gralla verb jarii ipsa donalio. Quod ilaque A J et sincere de praescientia et prtedestin-itione diviua
ait Apostolus : Nori ex operibus, ne forte quis exlot- sentire desiderat. Tlla"autem hovi dispuiatorisdefi-
tdlur, ipshts enimsumus figmentum, creali iri Christo nitio,- qua hssc duo tanla discrelione disrtincta,-tania
Jesu in operibns bonis, gratia esl; quod autem se- diligentia discrela unum ideinque esse definiuntur,
_quilur_.Quceprmparavit.Deus;ut in illis'ambulemus, merilo suaefalsitalis alquefallacisepenitus abjicienda
pfsedeslinatio est, quse sihe prsescientia non polest est. Sive eriim hoc ille propterea taliter definire vo-
esse : potest aulem esse sine prsedestinalione prte- Iiiorit, ut ea (sicuti jam prsemiseral) substantitiliter
scienlia. Prsedestinalione quippeDeus ea prsescivit in Deo velut ununi esse ostenderet, ihanis et frivola
quse ftterat ipse faeturus? Unde diclum est, fecit quce esl ejus assertio, sive hoc docere voluerit, qttod haee
futura sunt. Praescire autem polens est, etiam qose in Scripturis indiscrete et eonfuse; atque indiffer-
ipsenon facil, sicutqurecunquepeccata.-Quia.si sunt enter intelligenda sint, manifestissimi' erroris
qnredani quse ila peccatsi sunt, rit poensesint etiam-- est;
peccalorum. Unde dictumJest: Ettradidilillos Deus Subjungit idem disputator et dicit: Hominem ai
in reprobam-menlem, ut faciant qucenon conveniunt Deum quem4ibcroarbitrio sine labore deseruerat, sine
(Isa. XLV,11sec. LXX): Non ibi peccsiiuin Dei est, laboris sludio el cooperanlis gratiai dono pervenire
sed judicium: Quocirca prsedestinatio Dei quse in B ] non posse. In quibus verbis quod dicit primum ho--
bono est, gralise-est- (ut dixi)prreparatio : gralia minem libero arbitrio Deum deseruisse, jam utique .
vero est ipsiuspr-edestinalionis elfeclus.] Item alio in deserente Deum et deserlo a Deo non .efat Iibe-
Ioco"(D_* DonoPersev., cap. 14): [Hsec est, inquit,, rtinj ai-bitriumad bonum, illa el naturrebonre a Deo
prsedesiinalio sanctorum nihil aliud, prsescientia, conditse, et graliae' a Deo -donatse beala liberlate,
scilieet, ct prseparatio beneficiorum Dei quibus cer- quain Apostolus commendat dicens : Ubi 'Spiritu* .
tissime iihcranlur quicunque liberanlur : csetera Domini, ibi liberlas (II Cor. m,17); sed erat lifierum
autera ubi nisi in massst perditionis divino judicio, lantummodo ad raaltim, ei peccato dominante capti-
relinquunlur.] Ex quibtis bmnibiis sancli <docloris; vtim. De qua miserrima libertale et servitute Apo-
verbis clarissime apparet, dislincle et proprie in-. t. siolus .conversis fidelibus dicit: Cum enim servi
sanctis.libris accipi debere prsescienliam, et prsede- esseiis peccati, liberi fuistis juslWie {Rotn. yi, 20); Et
stinationem : nec qiisetanta.distanlia inter se dislin-.... iterum : Nescilis quoniam cui exhibelisvos servos.ad
guitntur",lirium atque idem -esse sicut- iste definit, obediendum,servi eslis ejus cui obedilis, sive peccati
inlelligi debere. Tamen aliquando ipsam prsedesti- in morletn, sive-obeditionisad Jusliliani (Ibid. 46).
nationem, qusenunquam sine prsescieritiaest, eliam. Unde et Dominus ait : Omnis qui facit- peccalum
nomine p.tescientise significari idem . doetor iia'LC servus est peccaii (Joan: viu, 55). Et beatus Petrus-
ostendit dicens (cap. 1$): [Aliquandoeadem prse- apostolus : A quo enim, inquit, quis superdtur, ejus
destinatio significaiur eiiam nomine prsescienlise,; et servus esl (II Pelr.- n, 19). Sed elcaptivilatem pec-
sieulait Aposlolus : Non repulit Deus plebemsuam,, cati beatus •Paulus non taeet dicens : Video aulent-
qttam prcescivit(Rom. xi; 2). Hic qaod ait prcescivit, t aliamlegem in menibrismeis repugnanlemlegi.menlis
non recle intelligilur, nisi praedeslinavit; quod cir- mem, et captivummeducentemht legempeccaii,,quat
cumslanlia ipsiusTeclionisoslendil. Loquebatur enimi est iri.membrismeis (Rom. vn„ 25); Sic ilaqne homo,
de reliquiis J.udreortini;quresalvsef__el_esunl, pereun- ut dictuin est, deserens-Deum, et desertus -a Deo,
libus cteteris; ideo etini dixisset, unde ntuic agiraus, .factus est liber jnsliiim, cui servire.noluit, et serviis
non repulii Deus plebetnsuam, quam praiscivit, postt peccatiin mortem; quia noluit esse servus obeditionis-
aliquaseculus adjunxit: Quod qucerebat Israel, hoc- ad jusiiliam; et per boc incipiens habere in niem-
tion est consecutus: eteclio autem consecula esl, cas- bris suis legciu repugiianlem,,legi mentis suae.et
leri vero exccecaii sunt (Ibid. 7).- In hac ergo ele- caplivantein se in legem peccali.: amissa ergo gratia
etibiie et in liis reliquiis, quse per electionemgraiice
. verse liberlatis, qua Deo polerat.cohserere et dicere :
salvcefaclmsunt, voluit intelligi piebem, quam -pro- Mihi aulem Deo adhccrerebonumesl (Ps. LXXII,28);
pierea Dens non repulit, quia prmscivit. Nuflus igilurr D infelici libertale .voluntaiis-suae -adhsesitpeccato, et
qui hseciritelligit, negare vel dubitare permitiilur': : factusestservus caplivusquepeccati.Dequaservitute 1
ubi aitApostoIus, non repulit-Deus plebem suatn,, et caplivilateexire et.liberari non potest, nisi per
quam prmscivit, prsedestinationem significare vpluis--. etira-qui ait-: Si vos F.iliusliberaverit, tunc vere tiberi
se : prsescivit eiiim reliquias quassecundum electio-- ;erilis (Joa»...vin, 56). El ideo.quando homo deseruit
nera graiise fuerat ipsefaclurus : hoc estergoprse- : Deum, manifeste.tunc amisit.libertatem
bonij et non
deslinavit; sine dubio enim prsescivil, si prsedesti- remausit.liber,nisLadmalum. Unde nesciriius cur
navit; sed prsedeslinasseest hoc prsescisse quod1 lalis in eo liberlas debeat prsedicari,'.ac,non potius
fueratipse faclurus.] Ecce quid sequi debeat, quii deleri et caveri; - ...
jiixla piam sancli Patris iulelligentiam sane et purej • a-Quodautem.dicit, sittejaboris studio, et.ioo^e-
NOT_E_DU.VALLTT>DOCTORl!- SORBOJNICI.
nus de prsedeslinationead graliam loquitur. — Yas- nienteni, etsolara. cobperantem:graiiam slaitiere yi-
qnez in qtiscs.tione25, i parU.-D..Tkomaej.Suarez, debatur, -quod acriter refellit-Aiigustinus, ut dt*_8J
.opuscirlo de Praedeslinatione. - Bellarniinus, lib.".Vi,c 15, .concb4... V
a Cum Pelagianis tollebat Eiigena %ratiamprreve-
*'§. FLORl DIA€ONILUGDUNENSIS. Hfi
ranlis gratku dotw hominemad Deum pervenirenon A Scriptura testatur, nee sieut donum Dei, cura intel-
pqsse, aliter. fidcs cathplica tenet, quse certissime ligitur proprid Spiritus sanctus, refertur ad Palrem
credit, juxla evangelicam et aposlolicam veritatem, et Filium, cujus est donum. Ista namque in illa san-
nullp bono opere, imllobono merito prsecedente, solo cta et summa Tririitate sic referuntur ad invicem, ut
gralise,divinsebeneficiobominem salvari et veniread singtilaria ibi sint, nee alterum de allero dici possit:-
Deum. Sicut ipseDominusdicit: Nemopolest venire unus enim ibi est Paler genitor, unus Filius
genitus,.
ad me, ttisi Paler, qui misil me, iraxeril etim(Joan: VJ, untis Spiritus, sanclus procedens : unum Yerhum,
44). Et Apostolus diligenlissime inculcal fidelibus et imago, et splendor Patris,.quod est unigenilus
dicens : Ei autem qui non operalur, credenti autem Filius : unum1donum Dei Patris et Filii, qnod est
in eum qui justificat impium, reputalur ejtis fides ad Spiritus sanctus. Et haec de singulis singula Ha ibi
jusiiliam (Rom. iv, S). Et ilerum : Arbilramur jusli- intelliguntur, ut uniuscujusque personaj proprietas
ficari Iwminemex fide sine operibuslegis (Rom. 111, ad alterum transire non possil:' verbi gralia, ut vel
28)_.Et ne saltem ipsam lidem sibi deputarenl, qui Paler unquam Filius dici possit, vel Filius nalurali-
veniunt ad Deum alque ita veltit stii operis merilo ter Pater infelligalur, vel Spifitusisanctus Pater aut
et non graluilo Dei dono se putarent esse salvatns, Filius. Manifcsluraest igilur, ul diximus, qnia non
ostendilalio locoetiam ipsam fidem Dei donum'esse, B ita refertur prsedeslinatio ad Deum, sicut referlur
cnm dicit: Gralia satvi facti estis, per fidetn; et con- Paler ad Filium, Filius ad Palrem, Spiritus sanclusi
linuo.su.bjungit: El liocnon ex vobis; Dei donumest, ad Patrem et Filium. Neque eniniprscdeslinalio a!i-.
non. ex operibus, ne quis gtorietur (Eph. n, 8, 9). _quaest proprie in Trinitate personse, ut ad allerain
Undeeiiam Deus, sicut ipse Apostolus commemoral, natiiraliter referatur.
p.er prophelam dicil : Invenlus sum a non qumrentir Refertur lamen omnino eadem prsedestinatio ad
bus,me : pglam apparui his qui menon intcrrogabant Denm, id est ad tolam siraul Trinilalem, qtise tola
(Isa. LXV,11). Yel sicut in nostra cdilione Iegilur: est prredesiinansqurecunqueprsedeslinata sunl: quia
Qumsierunl me qui anle non inlcrrogabanl, invcne- absque dubio referlur prredestinaiio ad prsedestinan-
runl qui non qumsierunt me. Ecce manifestissima tem, sietit el guhernatio ad gubernanlem , et dispo-
gfatia sine opeiibus, per qttani homines non qtue- silio ad dispbnentem , ~el ord.inalio ad ordinahtem.
rentes Deum, non soltim veniunt, sed eliam perve- Nec aliquis uriquarii tam absttrde et imporlune con-
niunt ad Deum : sieut innuniera parvuloriinimillia , lenliosus fuit, ut Detim orania disponenlem diceret
qui ulique nihil boni operari polticrtint, sola fide esse disposilionem; omnia gtibernanlem diceret esse
Ecclesiseel regenerationis gratia, cuin in lali.sclaie gubernalionem; omnia ordinanlem diceret esse ordi-
ex aqua ct Spiritu renaii, et originalis-peccati viu- u nationem : pulanms qubd nec oninia pracdeslinanda
culo absoluli, alque ila fuerinl defuncti, absqtie ulla prsedestlnanleni qtiisquam dixerilesse prsedestina-
duhitalione ad Dctimpervcniunl. AhTercrgo senlire, tionem : cum hsec oinnia, sicut jam diximus , id est
id esl bomincni-absque laboris sui studio ad Dcum dispositio, guberiiatio, ordinalio, prredestinatio, ma-
pervenire non posse, non est catholiciim, sed Pela- gis ad opera, vel ad operationem Creatoris referenda
gianum. Inveniturin libello ctijus lilulus est Dogma- iuleHigaiitiir. Sed isie, etiamsi nova contentione
tum Ecclesiaslicorum, qusodam lalis definitio (Gen- afiirmare conelur ita esse Deum subslantialiter prse-
nad. de Eccl. dogmat., cap. 21). Sed omnino, ut destinalionem, sicul verilalem, bonitatem, juslitiam,
diximus (sicui et alia nojintilla in eodem libello), ut per hoc velut- singulari laiitum numero pr_rede-
Pelagiani erroris esl. Et ideo quicuiique-eum proptcr slinatio dicenda videalur : sicut singulari lanlum
alia qutedain ulilia legit, cum btijusmodi ibi sensus numero dicitur Deus, verilas, bonitas, justilia : non
invenerit, mcmineri.t sollicite Aposloli dicentis: Om- tamen ista arguinenlalione ellicere polest ut prsede-
nia probale, quod bontunest tenele _(/ Thess. v, 21). siinalio Dei eliam subslanlialitcr Deus dici possit,
Addil post hsecille et dicil,. prmdeslinalionemm noii duplicem babeal effeclum, el operis dislributio-
Deo secundjxmsnbslaniiam esse, r.elaii.veaulem ftefi r) nera, scilicel vel in prseparalione juslorum ad vitam,
non posse..Sed de boc quid nobis melius aut conve- vel in prseordinatione impiortim ad interitum : quia
iiientitis-videatur , jam supra ,- ut poluimus, dictuin etjuslitia verissime Deus dicitur : ncc cum ipsa
est, Tanien quia h.ic addidil praedestinationem ad Deus.substanlialiler inlelligitur,plurali ntimero recle
Deum relative dici non possc, mani.(estenon ita re- enuntiatur. E.l lamen justitia Dei, qute eiiam Deus
Tertu.r prscdeslinatio ad Deum, sicut refertur in est, sine dubio duplicem babet effectum, videlicet
sancta. Trin.itate,.Pater ad Filitim, Filius ad Palrem,, vel in remuneralione bonorum, vel in damnatione
Spi.rit.us,sanc-Utsad uU.um.que,velgenitor ad genitum,, malorum. Cum ergo ad prsedeslinantemDetim recle
genilus ad geniiorem, procetlens. ad uirumque. Nec dicatur relative pnedestinalio, sicut ad disponenlem
sicu.tYerbum Dei cum inleUigilur, Filius.refcrtur ad. dispositio, ad gubernanlcm gubernalio, ad ordinan-
Patrem, cujus es.t Yefbum. El cum idcm F.ilius di- tem ordinalio , ad operantem operatio, ad creanlem
citu.r imago; refertur siraililer ad Palrera, cujus est - creatio : el eliamsi aliqnid ralioue osteiidi possit,
imago. Et cum^-dieilur-sptendor gtorim, refertuv ad subslantialitcr-dici dcbere-prsedeslinaiioiiemDei, vel
selernam bicem, ex qua est, et cujus splendor esl. prs-.desiinalionem Deum : duplex tamen ejus effe-
Vtfiulor est cnitti Iticis,ml.cnim(Sap. vn, 26), sicut. ctus Scripturse saiiclse immobili yeritale declai*a-
'
117 LIBER ADYERSUSJOANNEiflSCOTUM. , HS
tus evacuari nullaienus possit : quid s.ibi vult ista ^_ operalionem Dei, utique in creaturis qnas operatus
tam supervaeua, vel eiiain mendax argumentalio? est, el recle dicere possumus operalionem ex Deo,
Sequilur tamen ille et dicit : Sicut dttas esseniias, - quoniam, sicttl Aposlolus dicil: Ex ipso, el.per ipsum
sapienlias, scientias, viiiutes cmteraque onmia quw et in ipso sunt omnia. Sed nunquid recle dicere pos-
de Deo dicuntur, gemiuari, vel lriplicari,_vel muiti- sumus operalionem in Deo, cum Deus in se^nihil
plicari^ impium est: ila prmdestinaiiones duas asse- . operetur; sed extra ipsum, id est exlra ejus naln-
rentem reatu impietatis iigari. Quibus verbis Uos ram,.sit omnis ereatura, quam operatus est et.in
respondemus, veriim quidem ,esse quia essenlla, sa- qua usque-niodo operatur? etim lamen alio moao
pientia, scienlia, virlus, quando de.Deo dicuntur, etiain in ipso dici possit esse creatura, quia utique
vel ipse Deus ita dicilttr, ut ipse esse essenlia, sa- in ejus polenlia et virlule subsistil; unde Apostolus
pientia, scientia, virtus inlelligatur, nou sunt isla ait, quod jara diclum esl, quia in ipso sunt omnia;
dicenda pluraliler. Qtiia ipsa Trinitas non tres es- et in alio •loco : In ipso enim vivimus, el movemur,
sentite, seduna essentia est, nee tressapienlire,-sed et sumus (Act. xvn, 28). Cum ergo Deus in se ipso,
iraa sapientia; nec tres scientise , sed una seienti»; id est in subslanlia sua, nihil operetur, sed pmnis
nec tres virlules, sed una virtus. Tanien quando ad ejus operalio in creaturis, quse non ejusdem cuui eo
diversam disposilionem vel operalionem Dei ad crea- B nalurse vel subslanlire sunt, inlelligatur,,quoniodo
iuras referuntur, manifesle qusedam ex eis etiam recle dici polest operaiio in Deo? Et si non recte di-
pluraliler el niullipliciler dicunlur, sicutest illud :' cilur opefaiio in Deo, quanto niinus recte dici potest
Quonidm Deus scieniiarum Dominus (I Reg. n, 5). ipse Deus operatio? Qtianquam idem omnipotens
El si scienliarum Dominus, utique non alterius, sed Deus sicul apttd se et in se omnia disponil, sic apud
suaruin. Quomodoergo hoc intelligendum, nisi qtiia se et in sp omtiia operelur, quia ut hsec agat, non
ipsa scienlia, qure in illo naluraliter ima est el siin- exlra se utique egredilur nec a se excedit, cujus velle '
plex, relala, ut diclum est, ad dispositionem vel- or- . fecisse est: sed ipsa potius. qure opera.tur, vocat ail
dinalionem creaturte, nobis efticilur mulliplex? Sie se, ut ex eo, qui summe esl, accipianl esse singula
Deus esse virlus dicitur, et taraen eadeni i'atioue juxla modum sjitim; et fiat quod Apostolus dicit;
dictuni legimus : Narranles laudesDontini, el virtuies Qui vocal ea qum non sutil lanquam qum sinl (Rom.
ejus (Psal. CXLVIII, 2). Et sicut recte Deus dicilur IV, 17). Ergo neque aliquid extrase operatur, qui
Tirtus, ila iecle dicitur idcin Deus potenlia , et la- sola et selenia volunlate, absque ulloconalu, absque
inen in psahno canimus : Quis loquelur potenlias ullo labore, absque ullo arlificio, omnia operalur.
Domini? (Psal.cv,~\.) Si ergo Deus una.est seienlia, Nec ilerum aliqnid in se operatur, qui. in suaesub-
•iinavirliis, una poienlia; et lamen juxta verilatem C i slantire perfeclione el seternitaie nihil eflicit, nihil
et auclorilalein-Scripturse ipsitis Dei recte d_cimus,__ _ anget, nihil minuit, iiil.il mulat. Nec .tamen , quia
numero pluraii alque multiplici, scieniiarum Domi--_ ejns velle fecisse est: ideo ejus velle et fecisse tinuni
nus, et potentias Domini, et viriuies ejus, cur hoc est. Quia in boc non Creatoris, el creaturse signifir
iinpium esse iste disputalor .dieit, quod^ex veritalis catur unilas, "sedsolius Creatoris potesias. ;
ct pietatis fonte procedit? Si aulem isla quse veris- Quomodo igitur operalio in Deo, vel ipse Dcus
sime subslanlialiter in Deo sunt, non inipie, sed pie, subslaiilialiter _(uliste asseril) operaiio inielligi po-
secundum quemdara modum etiam pluraliter de Deo lest? nisi forte eo mododicatur Deus operatio, noti
dicuntur, quomodo realu impielalis ligatur qui prse- quod iiJsiiin velinipsoaliquis,.sed ipse omnia ope-
des.inaiionein Dei eadem ratione, propter duplicem relur. Sedquia hoc niniis esl inusitaluin^ nec de Scri-
ejus.efficienliam, plttraliter dicere volaeril?"Ciim ta- pturre sanctre. auctoritate sumpium, el vebemeniei*
meii hoc nos nec propter earadera prredeslinationis fidei periculosum.: ne, forle, cum Deus operalio esse
yeiissime duplicem efllcienliain, respuamus, nec us- dicitur, juxla implum Arianorum errorem , qui boc
quequaqne necessario dici existimemus : cum sicut de Filio et Spiritu sanclo senserunl, ab aliquo faclus
una Dei justilia, ita el unn Dei prsedestinalio mulli- esse- credalur : profecto cobibenda et cpercenda esl
pliciler valere, cerlissime inlelligenda sit. •Dtanlse verbositalis. pi'a3sun)plio,_et.inler cseteras vc-
Subjungit ille et dieit: Unamqtie esse divinam prm- ctim novilaies, sicutallentissime admonel Apostolus,
deslhtalionem, sicut ungm divinam operalionem, sa- deviianda (I Tim. vi, 20). Et tamen nos, qui sim-
-pientiam, subslanliam voluntalem. In quibus verbis pliciter divinam operatiojiem in.operibus et creatu-
bocagere conalur quod et supra, • videlicet ul, sicut .ris. ejus.iiJtelligimus,.ipsam ejps operalioiiem pltirali
substantialiler Deus esl sapientia.-substantialiter -nuraei*o.in Scripturis posilarn Jegimus , manifesle.
voluntas, et ipse est summa substanlia, ita creditur Aposlolo dicente : Dhisiones.vero. graliarum sunl,,
8dem Deus esse prsedeslinalio et operatio.. Sed- de. idem vero spi.rilus-; et divisio.nes
minislralionum.sunl,
-praedeslinatione jam multipliciter ostendiraus quid. idem aulem Dominus.,\ et divisionesoperationumsv.nl,
nos magis senliendum esse teneamus. De una Vero.. ... idein verq Deus,. qui operatur -omriia in omitibus
operalione Dei quam hic addjt, il_aut, quantiim ap- ' (I Cor. xn, 4-6). Cum ergo ipsa operalio- Dei iam
paret,^jperalionem Dei, ipsuin Deuni velil jntelljgi, _aperte pluraliter d.icalur, et muliipliciter inlelliga-
diligenler corisider^ndum est quid de bac.re.juxta lur in creaturis Dei, qtiid uliliialis babet istiusmodi
.regjdam fidei -seulienduni sit. Recle enim dici.rau.s ai'gume;jlalio? Ad nihil titiiis, sicut Aposloius ail
»19 FLORI DIACONILUGDUNENS__S~" m
>i»_fad subversionem audientium (II Tim. n, 14). A odio habuit. : \et ex massa eadem fecit, aliud quidem
Et tamen ille subjungil, el dicit: Ex necessilale vas in honorem, aliud vero in conlumeliam (Rom.
prmdeslinaiionis nihil compelli,sicut nec voluntalem. xni,'21). Sed illud bonilate sua, istud justo judicio
Quod utrumque, id est et prsedestinalione et volun- suo, ut essent alii vasa irm, alii vasa misericordim
tale Dei nibil edmpelli, aperlissima veritate falsum (Rom. xxn, 25). Si iiaque disputator iste, Juxta ve-
est : qtiia ei bonitate prredeslinalionisDei'frequen- ritalem docirinae apostolicae, et sicut ipse sua argu-
ter diversis flagellis, et taboribus, et tribulationibus mentatione conclusit, hseenobiscum fideliteret sim-
compelluntur electi, sive ut convertanlur ad Deum, pliciter leneat, nulla eril -uecessitas quaestionis,
sive ut vivant secundum Deum. Sicut compulsus nullus exigelur labor syllogisticsedisputationis , sed
est apostolus Paulus cum adhuc esset Saulus (Act: sokt in nobis regnabit tranquillilas pacis-.
ix) : ccelestisvocisterrore prostralus, diviiia percus- CAPUT III.
sione csecatus, tanto terrore a suo errore et crude-
litate coercitus, utique ut converteretur ad Deum. Tertio eapitulo hujusmodi defimtiones posuit. .
Et tamen jam conversus, jam apostolus , jam ma- 1..Dei prmdeslinationemsicut essenliamnultum co-
gisler gentium effeclus, adhuc castigatur, adhuc gere, nullam necessitateminferre.
colapliizatur, ne magnitudirie revelalionum extollalur B 2. Duas prmdeslinaiionesnon esse..,
(II Cor. xn, 7). Et ejusdem divinseprsedesliuationis 5. Mortem, peccalum, miseriam a Deonon esse-..
judicio et sequitate reprobi compelluntur; ef si non 4. Prmdeslinationem, ul chariiaiem, non esse c/emi-
ad inique et irapie vivendum, tamen ad seternum pro nam vel duplam, vet multiplicem,el pluralitate carere-
jpsis iniquitatibus et impietalibus suis supplicium Ex his quatuor proposilionibus jam superius,
luendum. Similiter et bonitate voluntalis Dei, in prout Dominus dedit, traciavimus.
qua est utique seterna prtedestinatio Dei, el elecli Id est priraam qua dicitflci prmdeslinationemsicut
tlagellanlur temporaKler ad corfectionem vel proba- essenliam nullum cogere, nullam necessitalein in-
lionem, et ejusdem divinsevoluutalis severitate ie- ferre. '. .
probi flagellanltir aelernaliter ad punitionem. Ciim ; Et secundam qua ait duas prmdestinationesnon
omnipoieiis Deus, sicut Apostolns dicit, manifesla esse.
niisericordia el occullo judicib suo, ctyus vu.ltmise- Elquartara qua definivit, prmdestinaiioiicm, ui
relw, ei quem vult indurat (Rom. IX, 18). Ulraque charilalem, non esse geminam, vel duplam, velmutli-
eflim sunt iu Bei prsedestinalione, utraque in Dei plicem, elpluralitate carere. Excepto quodchaiitatem
voiuntale, el bonilas scilicet et severitas, de quibus superius iuler exempla quae de substantia Dei intel-
idem dicit Apostolus ': Vtde ergo bonilalemet severi- C ligi voluit non nominavit. Et manifeste, sicut bealus
tatem Dei : itt eos quidem qui ceciderunt, severita- Joannes aposloltis docet: Deus charitas est (I Joatt.
tem, inie autem boriilatem,si permanseris inbonitaie iv, 16)'; iia tit secundura regulam fidei veraj reclis-
iilom. xi, 22). - sime dicanius esse charitalem Dei, et esse cbarita-
8. Sequitur ille et dicit: Et quidquid de divina vo- lem in Deo, et esse charitatem Deum. Qute lamen
tunlale inteUigilur, de prmdestinationeDei sentiri de- charitas quiain.Deo substanlia est, sicut veritas,
bere. Ilrec definitio in eo nobis placet, qtiia volun- juslitia, bonitas, cum-de Deo intelligitur, non dici-
tatein Dei dieit pi*sedestinalionemDei. Quid est eniin tur gemina, quia est in illo subslantialiter una et
aiiud prredestinalio Dei quam aeterna et incouiiiiiita- simplex; el ideo ibi nec dupla, nectriplex dici po-
bilis vohinlas Dei ad opera sua. Neque enim Deus lesl, quia non duplicalur," nec triplicalur divina
uecessitale, sed-volunlale prtedeslinavit qusecunqtie subslantia, id est ipsa deilas, ipsa voritas : ipsa cba-
praedeslinavii. Et sicut omnia , qumcunquevoluit, fe- riias, Deus Trinitas. Non enim minor est ibi in uno,
clf (Psal. cxui, 5), sic o.nnia quseciinqiie prsedesti- quam in tribus; nec major in duobus vel- tribus
iiavil, implevit, imo Jam fecit": sicut de co propbeta quam in uno. Sed quanta.esldeitas, veritas, charitas,
dicit : Qui fecit qum fulura siint (Isa. XLV,11 sec. Inuna persoiiasanctie Trinitatis, lanta est in dua-
LXX). Consequens ergo omnino est, ul el illud quod Wbus, tanla inlribus, id estperfecta in.*ingtilis, per-
de Deodicit Apostolus,qui vull omneshominessalvos fecta in oranibus. Quia el Pater perfectus Deus, et
fieri et adagnitionem veritaiis venire (I Tim. n, 4), Filiusperfectus Deus, et Spirilus sanctus perfectus
STcutest in prredestinalione Dei, ila reclissime in- Deus, •et hi | tres. unus perfectus Deus. In nobis
lelligatur esse in volunlate Dei, id est, ut quos prte- vero bseccharitas non esl substantia, sed donmn
destinavit Deus selerna volunlate sua ex omni ge- Dei, sicut Aposlolus dicil: Quia clmriias Dei diffusa
uere humano electos, ipsos omnes velil sjilvosfieri, esl incordibusnostris per Spiriium sanctum, qui dalus
et ad agniiionemveritalis venire, videlicet quia prse- est nobis (Rom. v,5).El ideopotestin nobis.esse et.
destinatio Dei ipsa est certissinie'volunlas Dei; el, geniina,et duplex, proptcrduopr_eeepta ipsius cbstri-
niciit de volunlate Dei veraciter omnino ab apostolo tatis, vjdelicet, Dci el proximi; quse ulique innobis
dielum est, cujus vult miseretur, eljquemvutl indural dtiplicemgignit affectum, ut diligamus Deutn ex loto
{Rom.ix, 18), ita et de praedeslinalioiie Dei certis- corde, el pr.oximumsicul nosmelipsos (Maltlt. xxu, "
sime teneatur : scilicet quod reterna prsedeslinalione, 57, 59). El quia per ipsum donum cbarilalis multi-
eicut seterna volunlalesua Jacob diiexii; Esau aulem plicia el iiiiiumera bona ^operatur Deus insajictis
121 LIBER ADYERSUS JOANNEMSCOTUM.. - 122
stiis, dicitur in Scr.pttiris etiam mulliplex. Ipsa est A dicit Scriptura : Invidia diaboli tnors inlroivit '~ai.r
enim gratia Dei, de qua bealus Pelrus apostohts di- intravii[ in qrbein terrarum-: imitantur autem eum
cii: Unusquisquesicut accepilgraliam in aller.ulrum, qui sunl ex patie ipsius (Sap. u, 24). Hunc. ejus im-
illam ddminislrantes sicut boni dispensaiores mulii- piuih principalum Dominussua morte destruxit, sic-
formis'gratia Dei (IPetr. iv, 10). Quodautem plura- ut de eo Aposiolus dicit; Ut per mortem destrueret
lilale.careat charitas, nec plurali numero nee in etim qui habebat mortis imperium, id esl diabolum
Deo nec in nobis in Scripluris dicta inveniatuT, qnis (Hebr. n, 14).'Ipse est enim Agnus Dei qui abslulit
nesciat? De eo autem quod dicil projdestinalionem peccalum mundi (Joun. i, 29). El ideo bene.dixit
non reciperepiurdtem numerutn sicut uec charilalem, isle dispulator peccaturii non esse a Deo. Et tamen
jam superius satis dicturn, nec assidue repetendum: boc ipsum superflue posuit, cprii de prsedeslinaiione
est.-Nam et illud quod iri prinia ex bis prppositione divina definirel : quia nemo fidelium dicit Deum
prsedeslinationemDei subslantise Dei comparat, imo peccata praedeslinassej
substantiani Dei esse dicit, jara supra, ut poluimus, Quod aulent adjunxil mortemet miseriam similiter
trrictatum esl. non essea Deo, manifeste Scriplurae conlradicil di-
.. centi : Bona et mata, vita et mors, paupetias et Iw-
Et quod affirmat ipsam Dei pr.mdesiinalionemnul-
nesfns a Deo sunt (Eccli. xi, 14). Sed quia ilerum
lum cogere, nutldm necessitatem inferre, si ita boc B
dicit quod prsedeslinalione sua onmipotens Deus ne- in Scriptura dicit: Deus morlem non fecit, nec tmlatur
perditione vivorum (Sap. i, J5), vigilanter iiobis
minejn'cogat ad malum, ul malus sil, et aliud esse,
quserendum est quomodo ulrumque fideliier. infelli-
nonpossit, recte omnino.dicit: sin autera pr.oplerea gendum sit, videlicet et
boc suspense et Inexplicale posuit, ut diceret ipsam et quod Deus motiem non fecii,
- prsedeslinationem nullum cogere, riullam necessiia- quod mors et vita a Deo sunt. Ila ergo utrumque
tem inferre, nec addidit, ad quid cogere vel .cnjus "recteintelligi potesl: Quod Deus mortem non fecit,
hominem immorlalem, si non peccasset, creavit.
rei necessitatem inferre, ul malos in sua malitia us- qtii El ilerurh, mors a Deo esi, quia peccanlem homi-
quein finem perseverantes, negel Jtisio judicio prre- nem jusla'morle damriavil; sicque mors non est
deslinalionis divinaeaelerno judicio puniendos (sicut
abillp creatione, et tamen ab illo veraciter est ul-
ex
magis omnibus, qure superitis dixit, verum esse lione. Sicut "auieni nibrs isla corpoi*alis, quse et
apparel) manifesle divinam prsedestinalionem in
in ut eadem Deus prima inlelligitur, a Deo est, quia' ab ipso peccanti
parle accipil, et parle negal: prae- homini Juste esl illata : itaet mors secunda in
destinalibne sua justos prseparaverii ad regnum, re- .benna homini ge-
vero non ad - permanenli iii peccatis ab illo juste
probos praeordinaverit supplicium. C est infefenda. Ideo et htee et illa, id est et prima,
5. Reslat lertia proposilio quam hic postiil et de- quseaniiiiam dividit a corpbre,'et secunda.per quam
finivil, morlem, peccatum, miseridm a Deo non esse. , (ut dictum est) el anima.et corpus. perditur' in ge-
El de peccato quidem, sicut-fides ubique- caiholica henna, quia et iiiique Justa, et juslo Dei judicio
tenet, recte dixit quod a Deo nori sit, quia nec vo- homini illiila vel biferenda; a Deo esl. lnde et alibi
luit, nec prrecepil, nec impttlit hominem ad peccau- eadpra Scriplura dicit de prreseriti ulique morle
dum: imo, et anlequam peccaret, prohibuit eura a corporali : Noli tnetuere judicium motiis : memenlo
peccato, et morlis supplicio terruit ne peecaret, ^t, qum anle te fuerunl, et qute superveniura sunt libi
post peccatum, quasi suse.voluniati rebellem et con- (Eccli. XLI,-'5). Hoc Jndicium a Doiniiio omni carni.
-trariuni.juste punivit.Et ideo peccaluni nbn esl a Ef iterum : Ighis, grando, fatnes, et mors, otnnia
Deo, qui hontinemreclum, et sine peccato cpndidit, . hcecad vindiciatncreala suni (Eccli. xxxix, 55). Et
sicut Ecclesiasticus dicil: Solummodohoc inveniquod _ quomodo faines et mors creata : non.utique aliqua
fecerit Deus Iwminemreciuin, el ipse se infinilis mi- fornia, vel formatione, ul exislerent condiia, sed in
scuerit qumstionibus(Eccti.vn, 50), sed ab-illo est occullo disposilionis Dei ad ejus vindictam prsepa-
hiilium peccati qui et priinus peccavit inccelo": et rata; "ut inde eorum in manifeslum prolatio,' veliit
poslea honiinem ut peccaret decepif, et decipiendo D qusedainyideatur esse creatio.Et iterurii eadem Scri-
occidit in paradiso : sicut bealus Joannes aposlolus ptui'a dicit: Jlfors, sahguis, cbnlentio, eirlwmphma,
lestatur, quoniam ab inilio diabolus peccat (Joan. m, superveniens'fames,contritio, et verbera : super ini-
8); et ipse Dominus docet dicens : Ille Jtomicida quos creaia sunt hmcomnia, et propler illos factusest
erat ab initio, el in verilatenon slelit, quia verilas non cataclgsmus. (Eccli. XL, 9, 10). Ciira ergo niors
• estin eo (Joan. vni, 44). ln eo enira quod in.verilale hominis ex- Justa et -divina ultione veniens lam
non stetit, perdidit seipsuni; in eo autem quod pec- aperte dicaiur, el lam veraciter intelligalur iii Scti-
catum homini propinavit, occidit iiominem. El, pluris esse a Deo. tlnde et bealus Elias. pfo filio

sicutprimus peccator, ila et primus.facius esl ho- vidure aptid quam hospilabatur defunclo- supplicans
micida : quia anima qum peccaverit, ipsa morielur dicebal Deo : Dotnine, etiamne viduam islam, avtid
(Esech. xvin, 4). TJnde etipsein Sciipturis dicilur quam egoulcunque sustetilor, afjlixisli,'ut interficeres
haberc motiis imperium (Hebr. n, 14). Non quod filium ejus (III Rcg.-xvn ,20) ? Et Dominus- in
ejus potestaie, sed-quod ejus mabgnainvidia raors Evangelio aperle dicil: Timele eum qui, postquam
invaserit el oppresserit omne genus huritanum. Unde.-'. occiderii; hdbelpoteslatem miltere in geheririani(Luc.
123 FLORI DIACONILUGDUNENSIS _ 124
xii, 5) : Inlelligatur aperta Scripttira. verilas, et JA dicebant: Si ejicis nos, mille tiosin gregemporcotum.
conlicescal vanilas. Elilledixil eis : lle (Malllt.vm, 52). lnde esl quod
Sicut ergo mors, qtise est ulique poena peccati, eliam in psalmo, ubi narrantur plagse et calami-
ita eliam omnis miseria laborum, tribulationum et tales quibus _Egypiuspro sua impietate, Deo Jusle
calamitalum, qtice consecula sunt hominem post ulciscente, el Moyse famulo suo mediante ac- mini-
peccatum, qnia divina disposilione et judicio el il- strante, percussa est, manifeste Scriplura, eliarasi
lai-asiinl et inferuntur, reclcScriplura dicit esse a ministerio angelorum malorum aliqua horum eis
Deo, sicut aperte ea leslimonia quae posiiimus, inflicla sunt, omnia ad Deum referens-dicit: Gomier-
ostendurit. Et ideo siciil vere peccalum, quod conlra- fif in sanguinem fluinina eorunt, el intbres eorum, ne .
rium est juslilire Dei, non est a Deo, ita verc pcEna biberent. Misiliin eos cwnomyiamet comedil eos, ra-
peccati, id est mors , et omnis illa calamitas et nam et disperdidil eos. Et dedit mrugini fruclus^eo-
miseria quae consecuta est, quia juslo Judicio Dei rum, el laboreseorutn locusim. Et cecidil in grandine
compelunt, et Justa ejus ultione inferunlur, a Deo vineas eoruin, et moros eorum in prtiina. Et iradidil
esse, Scriptura atleslanle, recte inlelligiinlui*. Ubi, grandinijumenla eorum, el possessionctn-eorum igni.
eliamsi diabolus el cceleri angeli maligni aliquid Misil in eos iram inditjnationis sum ; indignalionem,
agunf, minislri stihl divinre ullionis, alque vindiclse, B• et iram,et tribulalionem, immissiones pef angelos
non judices, vel auclores, sicut manifeste libri beali malos (Psal. LXXVU , 44-49). Et in alio psalmo,
Job historia oslendii; in qua plenissiine oslenditur cum inipetuni | ignium et grandinuin, lempeslalum ,
quod non solum ul ipstim vulnere pessimo a planta et procellarum replicaret, quibus tot naufragia et
pedis usque ad verticem sanciaret, vel filios ejus eversiones et vastitates fiunt in mundo, similiter
concussaeet corruentis domus oppressione occideret, omnia referens ad Deum, dixit : Ignis, grando,
et copiosam ejus familiam vel gladio irruentium nix, glacies,spiriius procellarutn, quce faciutu verbum
prtedonum, vel de coelovenienteigne consumerel, ejus (Psal. CXLVIII, 8).
sed nec ipsa ejiis pecora et animanlia conlingere - CAPUTIV.
ausus esl, nisi prius, peririittenle sibi Domino, et Quartocapilulopoiiitdefiniliones quinque hoc or-
dicente : Ecce universa qum habel, ht manu lua sunt: dine.
verumtamen in eum tte exlendas manum luam (Job. 1. Tres hmreses, unam Pelagianorum iiberi arbi-
i, 12). Et ilerum : Ecce in manu iua est : verumta- trii sine graiim commendatione.Alleratn gralim soiius.
menanimatnillius serva (Job n, 6). Unde et ipse vir Teriiam ° Golteschalcanamprmdeslinalionibusneces-
sanctus el divina sapientia replettis, cum illi hrec silales eliam inferenlem. _
C
omnicjaceidissent, non ea depulavil diabolo, quia V 2. Subslantiam hominisessetria. Id esl, esse, velle,
exsecutor fuerat illius calamitatis , sed ad Deum et scire. El hanc peccanclonon amisisse.
ad Juslum Judicium ejus omnia fideliter et liumililer 5. Nullatn naiuram posse perire, nec liberam vo-
cum graliarum aclione retulil, dicens : Dominus luntatem eum perdidisse, id est naturam suam.
dedit, Dominus abstulil, sicut Dominoplacuil ita -fa- . 4. Libertatem liomini posl peccalum remansisse:
clumesl, sitnomen Domini benediclum (Job i, 12). vigoremet poleslalemejus perdidisse.
Similiter el in Evangelio, cum ejicerelur ab homine 5. Ea semper naluratn inclware posse; el perficere
quem obsederal legio dmmotiiorum, nan habuerunt nonnisi per graliatn.
poteslalein introeiindi, el perdendi gregem porco- De tribus-literesibns quas dicit, priraum, id est
rum, nisi ab illo permissi cui dolentes tremenlesque Pelagianorum, qui liberum arbilrium sine Dei gralia
NOT.E DUYALLHDOCTORISSORBONICI.
a Quis fuerit Goltescbalcus accipe ex Pilhoao in tulerit evangelicie prsedicalionis gralia, et stiarum
Annalihus, et Trithemio in Chronico Hirsaugiensi, coiicioniiniexordium sunipseril ali ineffabili prsede-
el.Flodoardolib. m, cap. 13, scu poiius Jlincmaro, stinaiionis myslerio. Coactus redire in Galliam, ab
Uhemniarchiepiscopo, qui lunc vivebat, et eumdeni D episcopis in concilio Moguntinensi damnatus est, et
Golleschalcum ssepius vidit et audivil; cujus htcc _ ex illortun decrelo flagellisJiipieiiterccesus; landem
verba sunt, ad Nicolauni I: . Vobis, ait, pauca in monasterio Rhemensis dioecesis lanquam in car-
aperire desidero qitoniodo antequam episcopus ordi- cere ex ejusdem concilii decrelo rechisus esl. J
naliis fuissera, isle Golieschalcus, monachus mona- Arliculi in praedicto concilio damnaii recensentur
filerii. ecclesirc meLropolilnn_cRheraensis dicli Orbei ab Hincmaro, id esl quod sicut Deus quosdam prrc-
dicecesis Suessionensis, ut bujus abbas el monachi destinaverat ad vitam aeteriiam, ila alios ad mor-
ciiin quibus versabatur leslaniur, homo animo eia- lem seternam prtedeslinaverit (jntellige absque ulla
tus, quielis impaliens, iiovorumverborum cupidus, m:tIorum operum prsevisione); quod Deus non vult
insatiabili honoris ambilione incensus, protervtis et omnos boriiines salvos fieri, sed eos dtiniaxat qui
tumultuosus : ut inani animi oslentatione faraam adj- salvantur; quod Jesus Christus Dominus non fuerit
pisceretur, cerlos arliculos omniumfalsarum doclri- crucifixus neque morluus pro redemplione lotius
narumelegiletcbllegit.t Etpostea :«IdeniGolteschal- mundi, sed tantum pro bis qui salvantur;-quod
cus, ordini sacerdolali a decano Rhemensi inilialus nuUuiiiad sediabolus possilrapere pro qtto sangui-
(hrec atitem proniolio consliiulionibus ecclesiaslicis nem siium Jesus Chiistus Dominus fudil. Hi sunt
reluclabatur),conira suani regulain monaslerio egres- prseeipui inler niullos alios a concilio Moguntinensis
sus, disjunclissimas lerras peragravit ut virus sure damnatos.-Legendtis est Serrarius lib. i, cap. 55,
falsre doclrinre evomercl. Narrat Ecclesia Lngdu- Histoiia. Mcjguntineiisis. 1
nensis quo pacto iii ujlinios fincs Geriiiaiii_c•se con-
m LIBER ADVERSUSJOANNEMSCOTUM. 126
bomini ad 6alutem posse sufflcere dixerunt, bene no- A arbitrio non appareat quomodo aliquid prcedicare
vlt, et conderiinal Ecclesia, sequens vocem Domini potuerint; el e contrario Ecclesia Dei sic ieneat,'
suam gratiam in omriibus commendantis, alque di- sicut brevissime commemoraviinus: qure-esl isla se-
cenlis : Qui manet in me, et ego in eo, hic fert fru- cunda bteresis lam incognita, tam nova el inaudila,
ctum mullum, quia sine me nihil poteslis facere (Joan.' qure, libero arbitrio denegato, solius gralise sil prse-.'
xv, 5). In eo enim quod ail: Qui inanet in me, et dicatrix? Nisi quia (ut nobis videlur) dispulalorisle,'
ego in eo, hic fert fruclum multum, declarat graliae' vel bealum Augustiniim latenter quasi' baereliciim
beneftcium, quam in illo manenles ex illo accipiunt, accusat, eo qnod manifesle juxta verilatem Scri-'
ul fructificare possint Deo, sicul palmes accipil ex plurariim sola Dei gratia ostendat et doceal boininem
Tadice vitis. Quod autem subjunxil: Quia sine me' posse salvari, nec ad ipsam salulem aeternam aliquid
nihil poleslis facere, manifeslissime oslendit, liberum bumanura arbilrium posse, nisi per eamdcm graliam
homiriis arbilrium absque adjulorio ejusdem graliae fueril reformatum, sanatum, illuminaliim ac repro-.
suaeadboni operisfructum nihilposse. Secunda hce- batum; attl certe eos qui, secunduni ejus venerabi-:
resis quam dicit esse gralise solins : quse sit vel ftie- lem et calholicain doctrinam nunc de gratiaDei sen-_-
rit in Ecclesia, quse ila prsedicaverit sola Dei graiia liiint et docent:" quasi minus illius dicta intelligenles,
. bominem salvari, ut liberura .hominis ncgaret vel Bhsereticos vocat: videlicet quasi ille non ila deiibero
destrueret arbilrium , nobis minirae compertura est. arbitrio senseril, nec isti recte ejus verba intelligant;
Nam anliquissirai, el impiissirai illi haeretici Mar- ei ideo errenlex occasione verborum ejus, dum ea
cion, et Valenlinus, et Maniclireus, qui vel duo vcl aliler intelligunt quam ille qui scripsit. Hac dc causa
tria principia introduxerunt, et ideo duas naluras nobis videlur qiiod callidissime omnino et versutis-
vel angelorurhvel hominum assuererunt, id esl unam sime velutiiaeresim solius gratiae posueril; nec fa-
bonarii, et alleram malam; illain ita esse bonam, ut men auclorpm, vel seclalores ejus ullaisignificalione
aliud esse non possit; istam e contrario ila esse ina- manifestaverit.
lam, ul similiter aliud esse non possit; nihil oninino Quod si ila est, quid aliud quam Ecclesiam nostri
de gratia Dei dixerunt, sed solam naturam naturali- lemporis, simul cum eis qui illum ad talia insligant,
ter vel bonam esse vel malam stuliissime defendere viperea subiilitate accusal. Et ideo si sunt tales, qui
conali sunt. Cum Ecciesia catholica, legis et Evan-. in parlibus regni illius, ubi isle impughalor verilatis"
gelii fideliler doclrinis inslrucla atque munita, unairi non solum non arguilur, vel silentiuraei imponitur,
tanlummodo agnoscat; et prsedicet omnium creaiu- sed etiani laudi el honori maximo habetur, qui ei in
rarum coelesliumel terrestriara visibilium et invisi- talibusfaveant, maxime viri occlesiaslici, quis digne
bilium esse principium, sanclam videlicet Trinila- *J possit dolere, et hprrere islud coritagii et pestilentire
tem, Patrera, el Filium el Spirilum sanctum, unum inaluni, quod ab illis parlibus lam effreriate el in-
Deum, ex quo omnia, per quem omnia, in quoom- friinile, lam impudeiiler el autlacter conlra cseteras
nia; et nullam oranirio naluram nisi ab eo, id est- parles EcclesiaeDei quielas inter se, et pacificas, et
optimo Conditore,esse; et ideo omnem naturam, in tranquillas exsurgit? Ubi lale monstrum et prodi-'
quantuin iialura est, bonam esse, nec malum nalurae gium Jamduduiii a fidelinm. auribus arcendum se-
naturam, sed vilium riaturse esse. Sed quia mutabi- det; et disputat, et congerit tot mendacia erroris, tot
lis facta est isla naltira in crealura angelica et hu- convicia conlra fidcni veritatis : ef nulla pastorum
niana, et a bono in quo condila est, suo vitio poluit Ecclesise vigilantia, vel corrigitur a lalibus, vel ex-
labi.ad malum; et a malo, in quo lapsa esl, qtian- pellitur. Denique ut manifeste agiioscamus non etira
tuin pertinel ad htimanuin genus quod Dei misera- de antiquiorialiqua hreresi dixissequod solius gratire
tione salvatur, posse surgere el reformari ad bontim; fueril prsedicalrix, non posuil banc hteresim ante Pe-
quantum vero pertinet ad parlem arigelorum malo- lagianam, sed poslea, id cst a lemporibus sancli Au-
rum, et perpetuo Judicio damiialorum, sic lapsos gustini usque nunc a, nec polest inveniri toto hoc
csse superbiendo-a Deo, ul nullo jam mereantur re- _ tempore quod fuil iriter illtiui et nos, aliquam lalein
medio inslaurari. non solum perdita in qua condili baeresimin Ecclesia exslilisse, nisi quod ve) ipstiin,
fuei'ant bona volunlale, sed lerribili Judicio Condito-. ut Jam diximus beatum Augustinum",vel nos qui
ris, eliara ipsius bonsevolunlatis possibililate privati. eum seclainur, istius errorisaccusat;
Cum ergo el illi (de quibus supra dicfum) hsere- Tertiam ha.resim popit praedeslinationibusneees--.
tici naturara lanlumraodo-vel defenderint, quasi sitates et vim inferentem. Cujus, ut sibi videtur,.
inimulabiliter bonam,~velaccusaverinl-quasi immu- auclorem non taeet, vocans eam Gotteschalcanam a_
tabiliter malam; et ideo de gralia vel de libero qttodam videlicet miserrimo et infelicissimo mona-
NOT.E DUVALLUDOCTORIS SORBONICI.
o Aflirmat nullos docuisse nos pcr gratiam solam Clemente lib. III Recogniliomim; Bardesancs ex;
absqne libero arbitrio salvari, qttia si qui ftierini, Auguslino,' cap. 55 lih. de llseresibus; Manes
ab Ecclesia lanquam htereiici perpetuo sunl babiti, cenltim annis post Bardesaiiem, a quo Maiiichrei,ex
ita ut parlicula illa (nulli) excludat eatholicos, non eodem, cap. 70 ; ul videant no.vatoresnosiri perver-.
autem quos Ecclesia condemiyivii: ant saltem quia suni sutini dognia de sahitc per solam gratiainK
expressenullus unqiiam ila docuil, sed sohim libermn absque liijcro- arbitrii concursu et cooperalioue.-
-arbitiiuni de m.ediosusliilcrunl, ut Simon Magnsex oinnibus relio sxculis inaudituni fuisse.
127 .' 'FLOUi DiACONTLUGDUNENSJS . 128
cho jaindudum (illic neseimus quo ordine) dam- A , ipsam raortem,a Deonon esse, id est ad DeiJudiciuiu
nalo, el annis Jam plurimis carcerali ergastulo re- non perlinere assereret: ubi si quseraiur ab eo unde
truso, iiOmineGolteschalco,qui si aliquid lam grande sit mors et iniseria.si a Deo non est, quid .abud re-
el periculosum contra fidera calholicam docere prse-,, stal nisi ut contra omnemverilatem respondeat aul a
surapsit, tit necessario synodali indicio tali ac tanta nullo esse, aut a diabolo esse;cum a nullo ea esse
damnatione plecteretur, profeclodignum fuerat, jtixla dicere insanissimum sii: diabolus auiem cansas pec-
anliquum Eeclesiae inorem, ut tantus error, propter. candi laiiiiiminodo snaseril, ultionem. vero pcccatL
cautelte studitiin, ne eo plures inficerenlur, cteteris non ipse,"sedjuslus judex inluleril.
Ecclesiis in diversis regni partibns constilutis, etsi Quod aulem dicil prccfatum Goliesclialcumprm-
non in initio, quando lanltim nialuni est deprehen- deslinationibusnecessitales el vnn infcrenlein: si ita. -
sura, vel in fine quandotanla est severitate damna- boc dicilqtiasi illa pr-edesiinatioreproborum ad in-
tum; saltem poslea per litteras synodicas et eccle- teritum alicui eorum vini et necessilalem imponat
siasticas, ad oninium fratrum et coepiscbporumno- adHialum, id est ut ineviiabililer mali sint, et om-
tiliam perferretur. Quod si.roore, ut diximus, eccle- nino aliud csse non possinl, boc oninino'alienum est
siastico semper a Palribus observalo factutn fuissel, a fidecaiholica : quia omnipolens Deus (qtii nemi--
niclius nunc scirenius, et paraliores essemus ad re- B - nem vult essemaluni).niniis absurdum et impium
darguenda et conviucenda quae iste euin docuisse- est, ut tlicatur quod aliquem cogal et compellat esse-
proponil, dicettseum prmdeslinationibusnecessilales,* , roaltim, et (de quo scripluni-est: Justus. Dominus
el vim inferenlem. juslitias dilextt (Ps. x, 8) aliquem- coropellat esse
Quod ergo de prsedeslinalionibusvelut pluraliler inJusium.-Sed hoc agitur in omnibtis reprobis, de
dictis eum accusat, manifestum est, sicul Jam in-. pecealis eorum et supplicio extremo, quod actum
mullis superius demonslravimus, quod.non ei lanlunr • esl in primo Iionjine peccantejudicio primo : ut. si-
displiceat btijus nominis, id est, prredesiinalionis cut ille nulla Dei impulsione vel compulsione aut
pluralis numerus, quanlum ipsius prredestina.ioiiis praedeslinalione| compulsiis est ad pecoandum, sed
vere pltiralis, id est duplex effeclus : tam videlicet sua lantum sppnte peccavil, judicium tamen et dam-
(ut frequenlei*diximus, et iex Scripturis sanclis os-. nationem ipsius peccati nolens invitusque suscepil,.
lendimus) in prreparalione electoruin ad vitam, qiiam qtiod fuil suppliciura.hominis priinum : ila et omuis.
in prseordinalione reproborum ad pcenam. Quod ut reproboi^umniultiludo, quceex.illa damnalioiie de-
isie contra fidem Ecclesise denegaret,. tanluni et. scendii, non Dei prsedeslinalionecompeliitur ad pee-
lam lacunosura laborem assunipsil, ut novis argu- caudimi, cimi Deus iiiilla peccatapraedesliiiaveril;
nienlalionibus nobis persuadere conelur prsedesli-.',C' sed lamen ipsius divinte pi'_edestiiialionisjusto et
nationem esse substanliam Dei, imo ipsum Deum aeterno judicio compellittir ad Iuendum supplicium;
esse prsedestinationein, et ideo pluraliter de ea non recipiens a Deovim et necessilatem Juslse damnatio-
dchere sen.liri-: videlicel ut in parle lantum elccto- nis, qure ntillanilbabuit vim aut necessilatera perpe-
rum seniienda sit prtedestinatio; in parle.autem re- trandre iniqtiilatis. Neqtie cnim illi qui a sinislris
proborum miuinie. Et ex hac occasione, ut juslam slabunt in judicio, et puniendi suut igne-seterno,-
reprobortini prsedestinationem ad supplicitim seter-, vplenles suscipient tale supplicitim, sed ulique no-
nmii evacuel, in taiilam prorupit audaciam. ut aper-, leriles et invili, et irreniediabiliier dplenles ac tre-,
tissime conlra fidein, et verilalem Scriplurarum as- nienles, divinremajeslalis nulu, et angelico ministe-
serere conaretur quod, sicut peccalum non est a rio illuc praecipiiabuntur, sicut Doniiims. aperte in_
Deo, ila el ejus supplicium, id est omnis miseria ct Evangelio dicil :^Sic cril in consummalionesmculi:
iriors, quse peccantem honiineni consecula est, non exhibunt attgeli, et separabunl tnalos de mediojuslo-
sit a Deo. Cum, manifeste a Deo juste damiiante et. mm, et miltenl eos ht caminiim ignis : illic erit fle-
Judicanle, et miseria laborum et sudorum peccanli lus, el slridor deniium (Matlh. xut, 40-42). Istis
homini inflicla sil, etipsa-Iaborum omniura exlrema namque messoribus, id esl niinistris ^ngelis, quando
inors, dicente Doininoad eum de miseriis -vilcelabo- venerit messio, id esfsceculi, consummatio, ab ipso
riosse: Maledicla lerra in opere luo : in laboribusco- judice dicelur : Colligile zizania, et alligale ea in
medesex ea: spinas el tribulos germinabit libi, et co- fasciculos ad comburendum; Irilicum autem congre-
medes herbas terrm : in sudorevulius tui vescerispune gate in Iwrreum meum (Ibid., 50). Ecce qualem vim
"
(Gen.m, 17-19). Ubi slatini de.extrema raorljs poena, et necessilatem divinaeprajdeslinationis erga repro-
subjunxil: Donecrevetiaris in lerramde qua suniplus bos Ecclesia Dei juxta evangelicamveritatem credit,
es :quiapulvises,el in pulverem reverleris(Ibid., 19). id esl vim et necessilaleni.judicii ;;iion vim, el ne-
Sed el muiieri qure anle virum sutiin peccavii, ipsius cessitatem peccali.. Qui autein, vim, et necessi-
peccati poeiiampropriam, prseler illatn, quseei ciira latem peccandi Deum intulisse bomiiii vel in-
viro comraunis esl confestiin irrogandp ait: Mulli-r , ferre dicit, manifesle horrihiliter in Deuiri blasphe,-
plicqbomrumnastuas et conceplusluos; in dolore pa- mat,- queiii ad peccata conjpellendo, tilique aucio-
i't'c_filios, etc. Negando itaqueiu parle reproboruraL rem peccati esse confirmat. Hoc igilur modo uos-,
Justam divini judicii pi*sedestinationem,ad hoc "de- secundum verilaiemSfei, de reproborum prsedesli-
vo>ilus est, ut cliam pmnes -luiraanas miseiiasel L n:;tione seniimus : fideliter.eum coiifilOTtesnonpeor
T29 - "LlBEtt ADYERSUS.JOANNEMSCOTUM. ISO
cali eornm, sedjusti supplicii auctorem. Et ideo quod A^tantia
j sua spiritiiali,. id est esse, scire,, velle : sed.
isle deliral, quasi hujus prredestinalionis prsedicalio, tamen esse in poenale est: scire auiein. et velIe..to-
iiecessitalis ad peecandum sif irrogalio, quam' sit tum ad errorern, totum ad malum conyersurii est..
-calumniosum et vanum putaraus, quod ex his qure- Quid est ergo "quodiste glorialur naluram humanam;
-dicla sunt omnibus clareat. peccando ista non amisisse, id est ut possit esse,.
Post hsecisle subjungit: Substantiam Iwminis esse scire, velle, cum omnium horum bonum el felicila-
4ria,_id esi esse,velle, scire; et hanc .peccando.non tem- omnino amiserit, esse .incipiens, misera ex.
amisisse. Nos autem subslantiam homiriis non aliud beala,. scire amitlens divina, et velle perdens cce-
essedicimus, nisi quam Scriptnra divina in princi- lestia : nisi qiianlura ea poslea adjuvit et erexit gra-
pio conditionis humanaedemonsirat dicens : Forma- tia Gonditoris, ut amissa boria recognosceret, reco-
_t>i"f
igitur DcmiinusDeus Itominem de litno lerrm, et •gnila doleret, dolendo et poenitendo^divinumauxi-
inspiravit in faciem .ejus spiracuium vitm, el factus lium implorarel: alquc ila quod amiserat.suo vitio;
€si homo in. animam vivenlem (Gen. 11.,7). Ilrec est divina bonitale reciperet. Propterea igiiur ineffabilis
_enimsubstanlia hominis, qua subsistit et vivit, sicut misericordia Gondiloris non abslulil ei eliam post
-docli indoctique novernnl, anima scilicel, ef corpus peccatum hsec naluralia bona sua, id est esse, scire,
sibi vilaliier connexum; sed corpus de limo terrre, B . velle, ul. babercl cui misereri potuisset : si enim"
ariima ex inspiralione Dei.IIisconstat, et ita factus post peccatuinnoluisset euni esse, sinml ulique ctim
esl homo in animam yivenlem. Cum ergo ita^doceat' ipso et in ipso periret, et scire, H velle : volnit iia-
diviria.auclorilas, et ita teneaLcatholica verilas, quid que eum esse, ut haberel cui niisereretur; voluit
sibi vull isla superfluitas, substantiam hominis esse eum scire, ut haberet quem sua cpgniiione illnmi-
tria, id est esse, velle, scire? cum manifestum sit minarel; voluit eum velle, ui haberei quera suo
substantiam hominis non Iria esse, sed duo qusedam, - amore beatificaret. Ita et diabolus qui crealuram Dei
id est (ut Jam .diximus) aniniam et corpus. Sed iste, disperdere voluit, remansil yictus, et Creatoris bo-
prsetermisso corpore, quod naturaliter ad substan- nitas, et misericordia permansit irivicta. Sed isle
•tiam hominis periinei; subslanliam hominis esse di- cur hoc proposnerit, ex sequenlibus ejus proposilio-
--cit,esse, velle, scire; quae utlque in sola anima con- nibus manifeslius apparebit ^ '
_
:sistunt : quasi substantia hominis non sil, nisi Subjunxit enim slalimpostislas duasproposiliones
-anitna sblau Yidetur tamen ex disputaiionibus san- sibi coliserentes et ait : Nultam naluram posse pe-
-cti Augustini in libris de Trinitate occasionem di- rire, nec libergm volunlatem eum perdidisse, id est
-c.endiista sumpsisse : sedabsit uttanlus doclor-lam naturam suam.ln quibus verbis, quod.definivit nul-
absurde unquara dixerit et iniperite, ut cum, sub- G ' lam naluram posse perire; quod uliqiie generaliter -
slantia hominis sit aniroa et corpus, ille definierit de oninium remm nalura dixil, unde didicil, atit
substantiam esse hominis, esse, velle, scii-e. Non- unde verum esse ostendit?. cum manifesle omnis
ergo ait (sicuf manifeste inlelligere pplerit qui dicla reriim natura sicut voluntate Creaioris potuit ex
ejus in eisdem libris diligentissirae Iegerit el per- nihilo subsislei'e, ut esset quae anle n.on erat; ilr.
penderil) substaniiam esse hominis bsec tria, id est eliam, si ipse velil, possilperire, etyiedire in nihi-
esse, scire, velle : sed in substanlia esse hominis Ium, ul non sit. Hoc rianique et Scriplu.ra ostendit
non exterioris, sed inlerioris, id est in nienle ralio- dicens de magnitudine et polcnliu Crealoris : Excel-
nali, ubi crealus €sf Iwmo ad imaginem et simililudi- . sior cmlo est, et quid facies ? profundior inferno, et
nem Dei (Gen. i, 26}. Docens ea esse in ipsa mente unde cognoscesJ Longior lerra mensura ejtts el lalior
rationali et intellectuali, naluraliler et substantiali- inari. Si subverlerit omniai vel in tinum coarcldverit,
ter a Deo insita. Unde et reclissime in eisdem dis-.. quis resistet ei? aul quis clicere ei potest: Quare ila
putalionibus dicit haec tria unitis cum ipsa ct in ipsa facis? (Job xi, 8-10.) Certe ipse omnipoicns
merite esse subslanliae. Quia videlicet ipsa mens sic- Conditor cum.propier nimiam malitiam et impiela-
ut subslantialiler babet esse, ita substantialiler ha- i tem hominiim pararet delere mundum diluvio, ai-
,
bet velle : id est substantialiter et naiui*aliter habet " lestante Scriplura, sie ail : Delebo, inquil, hominem
seire posse et velle pbsse. quem creavi a facie lerrm,. ub homine ttsque-ad ani-
Magnum est utique bonum istud naturae ab oplimo mantia, a repiili usque ad volucres cceli(Gcn. vi, 7).
Condilore bene et mlrabiliter condilse. Sed si boc Et iterum : Repleta esi terra iniquilalea facie eorutn,
solum habeat mens horoinis ut possit esse,_possit et ego disperdatn eos cum lerra (Ibid., -15). Sicut
scire, possit.velle, et non habeat ex dono ejusdera ergo illo magnoet horrerido diluvio magnaex parle
Conditorissui ut possit bene et beate esse, possil pie natura mundi deleta est, et in delerius conimutaia,
et recte de auclore suo.scire, possit, amando illum, sicul diclum fuerat: Et egodisperdam eos cum lerra :
cura illo esse velle, quid ei proderit baberp esse, et omnis pene natura animalium, quse in niundo
scire, velle, cum totum hpc malo suo habeat, si illud eranl, id est tam hominura quam pecorum, aquis
donum Crealoris sui JIOIIhabeat? babebit enim esse deleia est : etiam animse impioriim, qui tam hor-
infelicker, scire fallaciter, v.elleperniciose el nequi- , rendo supplicio inlerire merueruni, reservalaesunt
ter : sicut etiam angelica natui^ai in diabplo et an- el transierunt ad majus, id esl infernale supplicium.;
- gelisejns damna.ta,, utique habet bsec tria in sub- salvatis his solis
qui lam exiguo nuineroin arcaJiei
' "
131 FLORI D.ACONl LUGDUNENSrS 132
misericordla liberati sunt : nonne (si Ha vellet) de-. Aeo quod, secuiidtmi istum libera voluntas ejtts, ipsa
lei*eomnem naturam mundi, et mundalium slvc coe- sil natura ejus- Nos aulera, juxta (idei catbolicse
ieslium rerum facillinie hoc posscf admiranda po- vcritatem dicimus qtiod natura illius primi hominis
leniia Greatoris, sictil nianifesle in libris Macha- a bono Crealore .ex- toto bona, et bona voluntate
breorum. Qnidam sancli viri conlra advcrsarios suos prredita, condila sit. Hoc estenini quia creavil Deus
dimicaturi dixisse IegunLur : Nos autem in omnipo- hominemreclum (Eccle. vil, 50), sicut Scriptura dicil,
tenli Deo qui potest el islos-coiiiruriosvenieiiles, et ila lamen ut rion tanluni nalurali bono essel in eo
nniversum mundum uno nutu delere, confidimus(II volunlas bona et libera, sed ut vere in eo quod con-
Mach. vni, 18). Requirenduni aulem ab islo est in dilus fuerat stare possel, divlnaegralire indigerel, et
illa ullima mundi conflagralione, de qna bealus Pe- adjuvarelur. Unde illa vox ex persona ejtis intelli-
trus aposlolus dicit : In qtta cceli magtw impelu gilur in psalmo dicenlis : Ego autem dixi in abundan-
transieni: elementavero calore sotvenlur (II Pelr. m, tia mea : Non moveborin mlernum (Psal. xxix, 7,8).
10), quid sentient tunc futurum de qualuor mundi Ubi statim de|casu suo subjungit, et dolens dicit ad
elementorum natura? Si enim sic permanebunl ut Deum : Avertisli faciem tuam a me, et faclus sum con-
•nimc sunt, quomodo est vera apostolica ista senten- turbaius. Qnbd enira in aburidaniia erat, et bonre
• lia? sin autem maxima ex parte iiniiiutabuntur, vel B voltiniatis,et bealse libertalis anle peceatum, ex Deo
peribunt, quomodo esl vera isla definitio, quod ntilla illi erat; eui ctdicit: Domine, in voluntaietua prmsii^
possit perire natura? Certe qualuor vicissitudinuni lisli decori meo viiiutem. Quod autem, avertenle Deo
lempora quibus annus ducilur ae rediicitur, id est faciem suam ab illo, nec eum vullu suo ilhuninando,
veris, el aestatis, aulumni, et hiemis, habent pro- faclus esl conlurbalus, merilum ac posna peccati fulu
'prise et distinclre qualiiatem naturse suce : sed cum Tsie atitem qui, absque illo divinse gratice adjumeulo,
fuerit coeluni novum, et terra nova, et cessaverit in lanluin in eo solmn nalurae bonum praedicat, ut
xursus iste solis et luiire ac sidcrum, quo nunc ad i*e- liberam volunlalem , nec peccando jllum amisisse
Teclionem et quietem morlalium dies noctesque sibi conlendat, ita ul etiam ipsam liberam voluntatem
-coniinuaiimsuccedunt, et idcircp eiiam illre quatuor naturam ejus esse dicat, manifesie Pelagiano errore
vicissitudines lemporum, qure solis cursu peragun- involvitur; asserens hominem sola nalura, et ante
lur, sictit nunc sunt esse non poterunt, quomodo peccatum liberam vohinlalera babuisse, et posl pec^
uon peribil ebrum.natura? catuni eamdem liberam volunialem eura non ami-
Sed et hoc inierrogandus est, quid credat lune sisse.elipsam liberam voluntatem naturaiiiejnsesse:
fiiliirum innovalo coelo ei lerra per ignem, et in cum profecto nonfuerit libera, nisi quandiu Deura pie
aliam qualilalem, quse immortalibus sanclorum cor- ^ sttbdiia permansit bona; ubi aulem, Deuni conlein-
poribiis congruat, mirabililer translatis. Quid, in- nendo, et mandatum ejtis supftrbe transgrediendo,
trnam, tunc futurum credat de universa naiura vo- peccavit, slatim facta sit sub jugo peccali. Quia,sictit
lucrimi, quadrtipedum, repliliura, natatilium? Si ipse Domiiius dicit: Omnis qui facil peccalum, ser-
enim illa lam immensa conflagratione penilus con- ims est peccali (Joan. vm, 54, 56). Et ita quse anle
summanda ci'edenda sunl, quia nihil Jam morlale eral libera ad bonum, post illam miserabilem rui-
ille nmndus innovatus recipiet, quomodo verum erit nam, perseipsam non poluif esse libera, nisi ad ma.
nullam posse perire naiuram ? Maxime cum et de iuin. De qtto profijndissimo daranalionis mala nuN
ipsb tantae immensitatis mari in illa lani mirabili ialentis valel assurgere ad liberlaiem bonsevolunta-
rerum commutatione scriplum sil : Ei mare'jatn tis, nisi illo liberanle qui ait: Si vos filiusliberaveril,
non esl; si ergo dixisset isle huroanam naiuram non tuttc vere liberi erilis.
posse perire, utcunque audiendns essct, non quia Isie autem, qtti proplei*eaeum putat non amislsse
Deus non possil eam dissolvere, si velit : sed quia peccando liberani volnntalera, quia cnm ijisabbna
"promissio Domini nostri irrita esse non potesl, quia el libera volunlate esteonditus; el ideo naturaliler
ipse pfomisil dieens : Vcsfri auiem ei capilli capiiis ei inerat ipse bonse voluntatis affectus, scire debet,"
omnes numerali sunt (Mallh. x, 50). Et alio loco : " quod Ideo condidit omnipotens Deus pinnem ralio-
Et capillus de capite vestro non peribit (Luc. nalem creaturam, et homiuum scilicet etangelorum,
xxi, 18). Cum autem generaliter dicat, 'nullam bona et reciajvolunlate prseditam, ut quandiu ser-
nattiram posse perire, altendat quid eliam in varetsuiim ordinem pie Deo subdila,lel gratia ejus
natura rationali, id est diaboli, et angelorum ejus adjuia, permaneret in ea dignitas sua, id estet na-
actum sit divino et lerribili judicio , qui non liirse bonum, el ipsius gratice donum. Si autem con-
- solum velle 'bonum, sed etiam posse vclle ipsum tra Creatorem superbiendo, et de se potius prsesn»
bonum perdiderunt. Poslquamaulem dixit nullam niendo, desererelordinera subjectionis et obedientire
naturam perire posse, statim qui hsec omnia dixerit suse, continuo, ipsius Conditoiis juslo Judicio, et
oslendens subjungil: Nec liberam volunlalem homi- dbno gralite privaretur, el natura in deterius con-
«em perdidisse, id esl naturam suam.' Yidelicel quasi verleretur. Unde in psalmo scriplum est: Homocum
illa falsa et fallaci ai*gumenlalionesua, qua ait nullam in Iwnore esset, non intellexit; comparalus est jumen-
naturam posse perire, boc nobis probaverit quod lis insipienlibus el similis faclus esl illis (Psal. Lxxxiv,
homo peccando liberam vblunlatem rion amiserit; - 15. 2!).Erat namque anle peccalum inhonoie
153 IilBER ADYERSUS JOANNEMSCOTUM. 134
iiaiiirsebonce a Deo conditse; erat in hotwre gratire A . sed de ilta volunlate, qna vel suminuiti boiium dili-
-sibi a Deo collaise. Sed Iiiine honorein divinceboni- git, cum recta est, id eslDeum, vel infiraum bonum,
-latis el gratire, uude haberel non inlellexit, cum , cum prava est, id est raundurii, Hsec enimvolunlas,
deserto Crealore de se prsesumpsil, ef, suggeslione cum una sit natura cum ea Volunlale qua mens dili-
serpenlis, Deo similis tanquam sub nullo Domino git seipsam, mulltim tamen dislal affectione : quau- .
-esse concupivit. Unde et ipse merilo a Creatore de- tum dislafinter dileclionem sui, et dileclionem Dei,
serlus, totus in deterius commutatus est, etanima inter dileclionem sui, et dileclionera mundi. Illa
videlicet et corpore: anima, quia amissa libertate enim volunlate seipsam araat: ista volunlate vel
Justilire, amissa liberlale bonae;volunlatis, et peccalo Deum diligit super se, vel munduni infra se. Quse
dominante depressus, ea quse sursum sunt, quserere lanien voluntas, ut diximus, natura una csl, sed
«essavit, etinfima, velul bruto, el pecudeo sensu, afieclione eflicilur diversa." Et singularis esl in dile-
appetivit; corporej-vero, quia movlis eonditione clione sui, et inuhiplex in dileclione rerum bonarum
damnatus ut In terram et pulverem, unde sumptus vel malarum quibus trahitursive dislrahitur. Et ideo
est, more jumentorum dissolverelur, justi judicii cum illa volunlas naturte, de qua beatus Augusiinus
senlenliara excepit. Ecce ad quantum maluni devo- disputal, idesl qua mens diligil seipsam , miiil per-
hita est bumana nalnra, peccati merito lota in dele- 1B tineat ad liberum arbitriuni et liberani voluiitatem
ritis commiilata , Iiberlate ad bomim amissa, et ad quo vel bona appettintur, vel mala, sed laniuinmodo
solum inalum appetendum libera, nisi ejus gratia mentis sit, et ad ipsam referatur; niiiius callide, vet
sanelur et redinlegretur, qui venit qumrere, el salvare niniis stulie isle adjungit ei tiberlatem, et vocateain
<juodperieral (Luc. xix, 10). libertim arbilriuni, vel liheram voluiitalem. Quod
- Angelica aulera nalura quanlum in diabOlo et an- beatus Augustinus nullaleniis dicit, et absit ut dice-
gelis ejus depravala, el horiibililer in deierius coin- rel. Quis enim nescial hauc meiiiis.voluntatein, qua
mutala sit, afnisso libero arbitrio adbonum, ut non seipsam vult, ei diligii', oranibus hominibus natiira-,
soiuni ad illud ullatenus assurgere, sed nec velle Jam liter esse coniinunem, el semper liberi arbilrii ad
possint, et ad solura malum -nunquam mulanda ma- scipsani aiuanduin ? Quse eniin mens in hoininibus
litia conversi, quis digne possit expavescere,-quanlo esf, hisi amenlium et denieniiuiii, cujus voluntas
minus verbis explicare? Nam et corporis natura non naturaliter velil.et menienicui inest, et seipsam,
ipsa est, el sana, et cegrota : sed qure valet ac liget esse, vivere, incolumera pernianere?Ad hoc oinnium
bono sanilalis, ejus amissione in delerius versa gi*a- mentiura volunlasesl libera. Quid enim liberius tali
valiir et affiigilur morbo segriludinis. Sed iste, qui volui)lale,qu__menleni,cui inesl, diligil esse, diligit
liberam-.voluntalem,et liberum arbilrium ad bonura, vivere, diligitnon perire? velquid magis superfluunt
non credit esse bonura humanre menlis, sed ipsam et supervacuum, ut lalis voltintas appelletur l.ibera,
mentem, neque esse in mente, sed ipsam mentem, qttaenunquara potest esse aliud, ad diligendam se, vel
videlur occasionem sumere, sicul Jam et supra dixi- ad inentein cujus est: aut uteadem lalis voluntas ap-
mus, ex quibusdam verbis sancli Auguslini in libris pelletur liberum arbitrium, cuin arbilriuin esse non
de Trinilate (Hb..x, c. 11 et 12), cttm-ille veraci- possit, nisi in diversis rebus, qure discernendse ,-vet
ter omniiio dicat, et menlem, et scieiitiam menlis, dijudicandse , vel eligeiidae, sive reprobaiidse sunt?
qua seipsam novit, el voluntatem mentis qua seipsam Yoluntas vero menlis niliil inler seipsara diversitaiis
vult el diligit, unam esse naluraliter suhslanliain, irivenial, sed et seipsam semperaequaliier diligal, ct
quse et est existendo , et seipsam agnoscit sciendo, naturali pace atque unilate semper sibi cohsereat.
et seipsam vult diligendo. Vere eiiim hoc tolum, Desinat -ilaque dicere, cum de libero arbilrio ho-.
id est et mens, etscientia, et amor sui substan- minis agitur, quo vel bona ad salulem, vel mala ad
tialiter unum sunl. Quse lamen duo, id est scien- perniciem suam diligii,talem voluntaiem raenlis esse
tiam, et voluntalem menlis, qua seipsam novit et naturam. Quia licet et ipsa sit menlis volunlas, quse
diligit, non dicit itle esse meniem hoininis, sed in * el seipsam, el htec diligiL.,lamen alia affectionedili-
mente Jiominis; el ideo hujus dispulalionis mani- git seipsam, quse ita naturalis est ut nunquara niu-
feslus est error. telur; alia affeclione diligit isla, quse omnino varia-
Quodeum de libero arbitrio dispulatur, quo, libera lur e.t mutatur, dum vel ad bona vel ad mala dili-
bominis volunlale, vel boiiura vel maltim appetitur, genda coriveriilui*a;nam si talis voluntas mentis, qua
•nonde illa voluntate agitur qua mens diligit seipsam, non seipsain mens, sed alia vel bona vel niala diligii
NOT.E DUYALLHDOCTORIS SORBONICL
i Non asseqiulur menlerii Joannis Erigenae Eccle- ' clesia Lugdunensis quod accipiat libertatem utservi-
sia Lugdunensis, qiianinra ipse possum conjicere. luli peccaii opponatur juxta illud Joann. vm : Qui
Nec enim dicit primo Erigena volunlateui et aiimiam facit peccaium, servus est peccaii. Erigena tamen
ejtisdem esse iialura., sed solura voluntatem ipsius eam pro facultale ad ulrumlibel, lam ad bonum
nientis et animse in dileclione suipsius agere ut na- quara ad maltira, accipit, quain in homine post pec-
luram, non aulem ut tiberam. Secundo pie paiiter^ catum remanere ex Augustino certum esl, iia ut
el calholice seniil Erigena cuin dicit Iiberlaleiu in dispulatio hoc locb videatur esse denomine. —-Bel-
boinine posl peccaltuii remansisse, vigorera lainen larmiuus,iib.. v de Gialia., eliib. A.rb., variiscapi-
el poteslatein illius aniisisse: arguit autem eum Ec- tibus. - r.
"
£3-3 FLOKl DlACONiLUGDUNENSIS iSS
nisi pef redemplionem m_c_set mortis Chri-
qtiibus aul bealificelur, anl miseia afiieiatur-, naiura .\ poluit,
esset hoininis, sieul istc dicit, aut bona esset tan- sti, sicut Apostolus att ad quosdam, qui sealiterpu--
lummodo,. aut mala,. ei ex alio in aliud mulari non Jabant posse ]Juslificari ; Ergo Christus gralismor-
hmc esl sapienlia verbi, hi
posset. Hsec igiltir volunias, id esl lalis affectio liu- tuus est (Gal. n, 21), et
manre volunlalis juxla veritatem Scripliirarnra Dei,, qua evacuatur crux Chrisli (I Cor.i, 17). Yere-enira
a bono Crealore bona et recta est insila bomini, cum. si posf aliud peccatum veram libertatem bomo ha-..
crearelur, hrec, (in illo cooperante Dei gratia) bona. bere poluit, nonindiguil redemplione, non indiguit
et recta permansit;, quandiu Creatori pie obedivit.. redemptore, et superfluus est_advenlus Ghristi, su-
Sed quia et ipsa humana nalura ab incoramutabili. peiflua esl mors Christi.
Creatoremutabiliscondita est, et talis affectio mentis. Quod autem dicilislepeccanfemhomhiem non ami-.
humanresimilitermutabilisest, sietitin bono (adju- sisse liberlatem sed ipsius libertaiis vigorem el pote-
vante Dei gratia) el cecidil ad inalum occullo Dei slatem, non.recle dicit, quia non recle senlil.. Non
Et enim bbnum ' liberlalis ex parte lenuit et ex-parie
judicio, eadera gralia deserla. (sicut srepissime
dictum ,est) qute erat libera ad bonum, araissa illa anrisit ; sed, sicut vigorem, et potestatem liberla-.
felici libertate, ccepit esse sub peccati misefa ser- tis, iia ipsam perdidit libertatem, ul Jamper se ad
vilute. g verum bonum, unde cecidit, liber esse non pos-
4. Adjungil ille quasi definiendo : Libertalem ho- sil. Remansit aulem liber ad maliun ; quia, sicut
-mini posl peccatum remansisse, vigorem et potestalem libera voluntale deseruit bonum, ita libera volun-
ejus perdidisse. In quibus verbis non est diutius nio-. tate adbsesit imalo, Habet itaque bomo post.illam
randum : quia, sicut supra jam stepius diximus, qui damnalionem Iiherum arbilrium, quo propria vo-.
anle peccaium erat liberse vohinlatis, el naturse luntale inclinari potesl eLinclinaluradmalum.babet
bonse, et dono gralice ad summum et seternum bo- liberum arbilrium, quo possil assurgere ab bonum ;
ntim, ad quod condiSus fueral amandum, et deside-. ui aulem assurgat ad bonum non esse proprise vir-
randum, quserendiim,.inveniendum et conlemplan- tulis, sed gratite Dei miserentis. Ilabel liberum arbi-
dum.peccando [ul., peccato] cecidil a lanto bono, et tiiutn ut possii benc velle, ul possil bene vivere, ut
fctctusest servus peccati, sicut Dominus ipse leslatnr possit Deo adhserere; sed ut bene veiit,ul bene vivat,
dicens : Omnis qui facit peccalum servus est pecccni utDeo adbereat, non est suse virlnlis, sed gralite
(Joan. vm, 54); et bealus Pelrus apostolus dicit: Dei misereniis. Nam et qsii graviter regrolat, potest
A quo enim quts superalttr, ejus et servus est (II dici posse recipere sanilateni, sedtil recipiat sanila-
Pert. II, 19): ita, amisso dono gralire, vilialo et cor- lem. habel ne.essarium medicamentum. Et qui mor-
rupto el depravato bono natura.!, sie miserabiliier a 'u tuus' est, posset dici posse resurgere, posse vivere,
laiua felicitale lapsus esl, ut ad illud bonum aman- non lamen sna virlnle, sed Dei. Ila el liberum ar-
dum,d perfruendiim, cui inhrcrere debueral, nullum biiritnn honiinis semel saucialum, semel mortuum,
possit habere recursum, nisi pei* misericordissimi potest sanari, non (amen sua yirttue, sed gratia riii-
recoiiciliaioris et mediatoriS' auxilium, el sanguinis seranlis Dei. |Et ideo recle omnes admonentur,
ejns pretinin, a quo redimimur de tanla capiivitate, recte omnibus verbum Dei prtedicalur, quia habenl
nl i'ecipere possimus prislinam libertatcm, et de. posse credere, babent posse corivertiad Deum, ut
inimicis efliciamur amici. De quo medialore Scri- verbo exlrinsecus admonenle, el inlus Deo susci-
plum est : Unus enim Deus et mediator Dei el homi- lante, qui audiunl reviviscant. Ut reete de bujusmo-
w m Iwmo Chrislus. Jesus, qui dedil seipsum redem- di homine dicatur : Quia motiuus fuerai, et revixil;
ptionem pro otnnibus (I Tim. n, 5); el iterum : Cum perierat, el invenlus esl. De nac possibilitate huma-
inimici essemus, reconciliali sumus Deo per motiem nre nalurse, quce lamen nihil valet absque divinse
filii'ejus (Rom. v, 10). Quicunque ergo dicil, posl il- gratise largilate, ila beatus Augus.inus do.cet di-
lam transgressionis infelicissimam ruinam, qua,_ cens (de Prmdest. sancl., cap. 5) : _ Posse habere
amissa prislina libenale, faclus est servus peccati, ' fidem, sicut posse habere charilalera. naiurse est
factus est servus-ejus a quo el stiperatus est,-factus ^ bominiim : babere auleni fidem, sicut habere chari-
inimicus Dei, et indiget uno mediatore el reconci- tatem, gralia est fidelium. j Sed cura voluntas cre-
liatore, per quem accipiat redemplionem a servitule, dendi aliis prseparalur, aliis non praeparatur a Do-
et reconcilialionem ad Deum. Post hanc, inquam,. mino, discernendiim esl quid veniat' de misericor-
lara magnain el miserabilem ruinam , quicunque dia ejus, quid dejudicio. Universm enim vim Domini,
dicit eum habuisse vel habere libertatem ad verum misericordia et verilas (Ps. xxiv. 10). Investigabiles
bonum appetendum, amandtim et promerendum, auiem sunt vice ipsius (Rom. n, 55). Investigabiles
riisi per gratiam veri mediatoris redimalur, Juslifi- jgitur sunt, et niisericordia qua gralis liberat, «t
cetur, reconeilietur et reformelur, omnino conlra yeritas qua jusle Judicat. ,
fidem Ecclesise senlit, contra verilatem Evangeli- 5. Iste postquam irianitet* et fallaciter dixit post
cani et aposlolicam docet, et omnino (quanlum in peccatum bomini Hbertatem remansisse, subjecit
se esl) evacualor est crucis Christi, evaciialor est atiam concl.usionem,et ait: Semper naturaminchoare
moriis Christi. Quia si aliter homoposi illud pecca- posseel perficere nonnisi per gratiam. Qubd si ita di-
lun veram mentis libertatem habere aul recuperar. cit, quasi nalura hominis per liberum arbilriiim
557 LIBERADVERSUSJ.OANNEMSCOT-UM. 158
sttum seraper pbssit bonum incbbare, sed nbri nisi A_.demus-: quia, si pr_escieniia e't -pfaedesliriatipTiei
per graiiam Dei .perficere Til.inclioaiio totius boni non est alicui causapeccali, sicut/omniiio'vef-_im
seinper homhii .deputetur, Deo auterii tantummouo ^st", prgo eadem-divina prsescientiaet prsedestiiiatio
ejus perfectib-: utprimara parlenv borii agendi sibi iibn est jnjusfa,1iec in ailiqiioviluperanda,.qtta ini-
vindicet bomb, secundam Dens-: falis sensus oniniiio pibs in sua impiefate perseverahles pi*_eseivitjet
P.elagianus_esl,-elcontrarius-Evangelieceel Aposto- prsedeslinavitrelerhissuppliciis condemnandos.Quia
iicae"verilati. Quia et ipse Dominus -ut -Iriitiuih boni -sua prsescientia-ei-prsedesiinatipiieoimiipbiensI>eus
noslri osiendat non esse-exnbbis, sed ex illo, ait: norfeis existifcausa peccati',' sed justus_ultpr pee-
Nonvos meelegislis,-sedegoelegi vos(J<bah.x-v,16), eati, neCeos impellil sid peecariduni,sed justfetradit
EtAposloIusdicit-fideiibus^ Quiaguiccepil iri vobis adluendum Supplicium. Pr_e_i'cit-prgbsicut^vefo
opus bonum,'perficie't-'usque in diem Clirisii 'Jesu et-verus Deus hbrijinum futura peccaia; unde et
(PMl. i, 6); et iterum : Vobisdonalum est pro Cliri- Scriplura dicit i Deus eeierne, qui occhllofurri0 io-
sto nonsolumitlJnetim creddiis, vefum eliamulpro gnii6r;qui-itosiiomnia ariiequdinfiaiit[Ddn.-xiii,-42)_
ilio patiamini.(Ib., 29).*.Et"-beatus^oannes Aposto- Nontit.ad peccaudum sua pfsescieiTtiaJiliquemeom-
-iusdicit: Nonquasi nos-dilexerintusDehrii; sedquo-. pellatj sea.ut ipsos-peccanlessua ajierna proyideriiia
niarii ipse prior dilexit nps : et. misit Filiutn siium B'Jjiste'ordiriet vel condpmnet. PrsedeslinatiPrieetiara
propitigtionem^-pro' peccalh nosiiis, '*(L'Jodn:IVJ-IO). 'sua, qua iriijjiospifmre decfeyit; •sicutjamdictum.
Etite.runvbeatusPaulus appstolus.fcit: Per palieri- est, nonut;esseri't iriipii"effecit,-sed iitiri. ipsa ini-
liam curramus ad-prepesituni itobis certiihien^-aspi- •pietaie'suapefseveranies, non essen.iipipiiniii,Juste
<:ientes~in;auctorem&-consuminaldrem-'fidei_~nbsirm- eonsliiiiit.Quodvero iste adJuii^itatquedefiniCquia,
Jesum (Heb. xii, 1,_2). Si ergo verecatholici esse sicut Detis suapfcescieiiiia etpfaedestinai.ion.enpn
cupimus,,_qlunyiideiiter divinse-gratice depntare /de- eslalicui catisa peccati^ ita"_nec..cati.sa'^if ppenffi',et
bemus, etinifiuni -videlicetBofaioperis-nostfi etfi- moriis-qttie p"ecc_(todehetiif,-jideliier discefn.endiihi.
nem. Quia, .sicutprsemissisScripiurae sanctse tesii- esi :"fluIa'videl.ice(,bomp;peecando'ipse sibi exstitit,'
moniis -clarissime dembnstraiur ,- Doimnus*eligit et.existit^causa,,poense"_ia_e', elcaiisaiijofiis«ii_e.;;et
_sjmclossuos,-nouilli cum. Deus in.suis fidelibus et.,. -tairieh'qiiia^)niiiipotensT)eusjudex est justus^Jicet
.incipit opus -bDnum=et-perficit: ab"ipso donatur-fi- ripri sil-jn^^ejuspr-eseienlia et pf_edeslinatione-,^ sed
-delibusqui pro eo paliunlur,. et-inilium ficlbi,et iinis , in. bominura merilis causa pcenarum et mprjis, la-
jnartyrii. Ipsepfior dilexit.-sanctos-suos, •ut-et-;illi tnen est in eadem pj-iescrentia-et .pi*_edeslinatjon.e
<eumpossenl diligere. Et- fidesuoslra DomiHurii-Je-, "seierna-Jifslitia-, qua-iii sua-injpie.taleperniarientibus
sum iiabefauctorem, eam iii-nbbis -inehoariao'; ef;£ et-paeha.lhiefa-UTet-mprs. Et ideo tali-argumeiit-i-
ipsum.habef<:oiisiimmatorem'perficiendo.'' Htec ergo "tibie, i.icut-isteyiilt, npn. destriiituf prcedeslinatio
fidelifer-teneainus, ut invera fide fuitdati, .abefrore ! Dei, qua inipiis iffogat seterna sujjpljcia; quia, ^etsi
h-erelico tuli simus. Aut si -islius-verba aliuhi- sen- Konest ln ejus prredestiiiationeulla.causa.pcenarumj
sum reclum. efre.cipiendtii-i-habent, osteridat-jpse! . esitamenlbijuslilja', etjudiciurii Juste Snterepdarum
'--- -• • ' '
qui scripsit.-, ., .-•.-' .' ,-pjBnaruni. "•.' ." ./ _ ...'•' .... __;--
' '
"V CAPUT Y. . Quihtstpfpposiiio talisesti Siquatausa.pxmcedat
'. '/. •'. voluntalem;_ii 'esl naturgtn^ ,ad;bona velmdiacogi-
{juiritocapjtulo hujjismodipropositipnes'ponit. •
tnrida, vel facienda, non este Aaturjarii:jibi-manifesle.
T. Pet:prjes'cieniiam'£lprmdeslinalionem:_D.ei "
neiniy tontfa vefit-ileni loquitur.- Si eiiiin nulla
nem.cantpeUi; ,_ . .' causajjrae-
_.-...-' cedil vblqntaiein horajnis ad, bpna-^pgitanda,., yel
. %. Prmscireeaeiiam qum-nonessetfacturus, prm_- facienda,' un.de-esl..inhominebona
'. yoluptas, JdsSt
desfinare:tgnliiriiqucees_set-factu.rus. -.-._-. ..••'•- pja iiiTeeilo^ut J»ossit..aliquid:bon.icpgitarpjei£ir
5. Sicul in ^a prmscienliaetlprmdesiinatie/ne;D_ei 1 cefe ? "JMeque .eriima. semeiiiJso :habe]t:homo volun?
cgusamxnpn-esse_peccali, ifa nec pcenm_-ejus :
,\nec iafenl IJpnam.de gua^dibitur-:Pax iiuiermhpminibus
ihorfis. ...... -,,..,- .'. .>' •' --- TJ bonceyolunifitis(Luc,«, 14). .Neque a ^praetipsp Jia-
74.'Deum.sicut netninemcompeUat.peccare;iin.nec' bet' efficieiitlani'boni ppefis'de qita-dicilur:"i?7oj»a
berie-vivere.._ .- ... "*-__ 'riitiem\etItehor et pax oinni-,operanli~M<mum{RomAi,
. .§.. Si gua pdusajprcecedatvoltinfalem,ia-est itaiu- 10); -sed abiIio;b_e'c-liabet,-_ie.
ram.ad bona vel mala cogilanda; vel facienda, nonl- bus.dicit: qiip Apostidus.fideli-;
- Deiis.esfe~nim atii ope,mturin,vobis_,et'iielle
essenaluram. ,- ..-'. ;" ei pefficere, prp jbqha .voltchvateiPhil.Jl,'13),.-slpse
Ex his quinqubproposiiidnibus,jam.'ti*es'«iiperiu's," ,; prcevenityoluntatem'bominisriii.sericprdia-sua,sicut
prout poluimus, satis tractatae sunt, et ex__up.ei*flap i _Ppiniista.dictt.: fieus.,meus,miser,icordiaejus prie-r
repetente non sunl:id est prima.^t"secuhda' ett ieniefme (Psairivm,' ii),- jps.e inspij-athomini jgra-
quarta. Restant ergo dase, jquas iiuric -priraumi tiam recte eogitandi,,. sicut.Apost.olus.-dicit-.: JXori.
posuit. ,- -','" •'
quod sufficientessimus cggitaie Miquid a nobis quasi
Jii tertia itaque -sic dicit : jSic-tf iti, prmscientia i exriobis; sed' sufficientianostra.ex^DeoesiJJL.Cor,
et prmdestinationeDei causain non esse-peccati, i&v «I, 5},._
Ipse ergp nobis >est.^causabonce.yoluntatis..
nec.pwnmejtis, nec niortis. Quibus wrbis nos respoit.- ipseiciobis.estcausa bene desiderandi et
perficiendi:
l*ilTROL-.T;AjX 5
j(39 . fLORI DlACONl LUGDUNENfelS. - -UO
ipse..nobis causa misericordise et gratiae^ qua non. _,-cum delibeip arbitjio ti*actatu'r.Quia, sicut diximus,
',sq.lum b,eoe.yelie,, nonsoluin.bene agere, .pt perfi- una eademque voluntas menlis alia est cum natura-
cere, sed etiam ljene cpgitare possimus. El.nonso- liter diligil-seipsam, alia cum vel graiia adjuta diligit 1
iiim in prseserili ijrocagitin .elecjis suis;. sed eiiani, -Deurn-, yel proprip vitio corrupla -diligit mundum.
iiite lhuridi constitutionem, prsedestinav.itillos gratia - Aiia est aulem etalia-non natur_e,sed-affeetionis di-
sua ut essenl sancti elimmaculati cbraniipso ;_sieijt versitate. El ideo.potestesseetbona et mala, 'secun
' dicens Sicul nos in velijene-vel-mafe. .- '
Appstpliis testalur, __. Megit ipso _dum eaquae diligif
*~anlemundi constitutionem,• ut ess.emus.sanctiet im- • . , ,- CAPUT^Vi.- .- . '
' - . - -- <\
iriacidqli i)t corispeclu-ejusin charitafe (Eph,m, 4). -Sexto eapjtulo definit:
Ciim,ergb tanta el talis causa, 'tjuae.esi.uLiquecausa 1. Nnllum peccatnm.ntiUamqueejiis pcenamaliunde
"priinium
' bbnorum, sive in. coiideiidis, sive in roujne- ;.nasci, nisi,propriahominis voluntuteiibero maieuten-
sit nobis ppli.ma et^aetema lis arbitrio. -., -. ^_ - .'-'--•
' randis-cfeaUi.iis suis,
catisa bp-iseyolunfa-is, pfsecedens nos gratia_sua-ul • 2; Et stultissimum esse, dubitare liumanam -volun-\
' -
bene.yelle -et- beng agere.po.ssimus,. quompdpjste . talem esse secundnm nalxtram.
dicit iiullahi causam pfrebedere bonam yobinlalem - .3. N.ecjdubitariposseipsamrationalem^sflbstantiam
-et.bona opera~hosl_'a'?-aut,, si jjfsecedat bcec aliqua i i.esse.._ •,-.'. ---,--, -"•- -
-
causa_per"quam -fian.l,igsani causamjnon esse natu- i .Has tres definil.iones quare posuertt, et-^nid^exi
''Irara^.cuYn bmiiipotens Deus, qui hoiiaeyolunlatis . eis efficere,Wluerit-, npn salis apparet,-nisrTorte]
iibbis estcausa, "ipse sit prse .omnibus summa_pt quiap.rsecipna ejusintentioest in-on.nibus istis ar-
'
bjtima iiaittra." Qui ergo non credit hane. s.uinmam .gumenlatioriibiis,'ut-vel liberum arbitrium secimdum
et eflicacissiniairi caiisam," eamdemque sumrriam et nalu.ram dofendat, qu.od-esl utiqtie Pelagianum,- aut
* voluritateni liostrain, .prsEdestinationemJusti JadieiiDei qttantum 'inseest
'" oplimarii'riaiuram.praecedere
iitfecte veiie et-jecie pperari possimus",manifeste- deslruat, ,qtiod_estCiceroniartunivJNani-Cicero,- sicut
^fesistii veriiati., efPelagiarii erroris. esse conyinci- .beatus Augustinus in libris de Civitate"Dei{i!'_i: v,"c9)
tuf. Si eriiriilirt-iffelix causa jibri praecederet bpmi- coramemo'ral,-et.ex.ipsius Ciceronis vei*bisostendit,
' nuni vbiuntates, nulla essei
pfredesijnat-Obonorum, in tantum conatus -est divinre-providenliae_dJsposi-j
nTiila redimptip miserof uui, nulla reinuneratjo bp.e- tipiiemevacuare^iil^ribir solum pi'tedesiiiiatiOnem,j
' '
ruiit- p'ibruirif
' ' ,. V '_, ., _ sed. eliam .prasscienLiam-Deiomriino-negaret; hac
Ad-tiiala auiem cogitanda-vel.facientja, absit.u.t quasi falione.volens, defendere' iiberum -hominisrar-
'lirec'1'sum_ria-et opUriir_~causa.vbitmlafehi rioslram bilrjiint: algue-ila auditores suos, .dura vult facere
"prrficedai .Prsocedit tairibn eam cajjsa npn eflicieiis;^2 liberos, feeit sacrilegos, quiila se.-existimarentab-
- seil';deficiens,"id estsumi-Ji bpni deseriio, et -infe-* solutos s,ui.arbiirii Hbeiia"te.,-ul in nullo essenlipb-
sfioris'app'eiilip';""cuiii ab amore D.eianinia .deficit, npxi.i divinse dispensationis pTovideiitise.velpfsede-
;;et-ea quce sn_il'vinferiusxpnciipiseit. A.d baec ergo stinatiorij -^jjegantes _Deo,-tpiod summe ac proprie
*delapsa %u'-__arise riafufre "vbluntaiseCficitur mala., Dei est,id eslpra_sci.entiam omniiim futurorumy et
'nuiiara'aiianriiabfens causam ,i quia niaja sit,, nisi," . pracdestinationem dispositionum suarum- Quod ojuid
ut-dicluih esl, defectutn a summo bono. Tafls.Jiam- :esl aliud dicere, quam Deum non esse Deum"?qno-
^e"de_ecliis voiuniaiis-,eiarigelos fecit malos deser modo. enjm vere Deiis-est, tpii nullam habet -pi*.ae-
Terite_Lri)eura,3-eihbmhie_risiriiililermahim inohe- scientiani fuiqforrim?_Qtiodet nunc-ralde liriiendura
-diSptei-f"Deo. Talis'auieni defeciiis"inaiiifeste riori elcajendnm est ne, per bujuscemodi contentiones
•eslaliqua naliiraV est tanieiiipsitis^vel huniahre vel et concerlatiohes , dura in parle suscipimus et- in
^ngelic_e-"riaiuf_e!'desefe.n§ Crealbrefn, et defluerisad parte negamus praedesiiriationein disprisitionum Dei,
, '«eipsanr,''^ eiiarii ad infiriiani"creafufaih. Ei hrec volentes bomines quasi facere lifieros,'faciamhs ^a-
^_sibTigP totius niaise*vpliiritaiis,-iorius pravae c.upi- :crilegos. .Quia-'ei~bpculique 'a,d"-fidfem,no"str_m per-1
dit^iis etrop'_i*is:';'-.e'dVquanivis npii sit.Deus causa tinel, .ut prsedestinationem Dei^uae^litique Justa est,
-TOaliS'-yoluri'talibushb"siris,riec "-tilla"iiaiura.subsi- in utramque.parlem plenam et perfeetam essecfe-
'steris'v-'sea trealUrae. rationalis affectus ab .ariiofe Jamus. Quod.quia Cbntra fidera est, si'negetur', nli-
^briditoris-deficieris, ribn lamen rion idcirco nbri pst que sacrilegum est. Quia ergo, ut diximus, maxim_i
^udex; et vihdex ipsafum'cbgilationiim.nosirarurii,.ej. hujusinteiitioesi,-~velliberuni 'arbilfium~sec'and_um
preedeslinatofset.ernus; na.turam- defendere., .verprsedestinatloneiii justitiaei
Jiis'l'_evih"diCt_e,;ac"Judi(_ii'siii
^quodf-isLe-tanLiS'ambagibiis' bt .afgunieiilationibus Dei ex dimidia parle negare, potuit et has tres arfti-
evacuafecPrite'ndil.'iQubd^verb assidue amat dicere nientaliones velnt in ^lefensionem iiberi arbilrii
natufam,' Jahi-'et^supra ad- ponere.. .^ .- , -.---.• --. -'--_. --•*"'
ipSamfvblUhtaibraresse - [ |-
mPnuinius-^uodex-verbiS' saricii Augustijii liujusjer- . Qubd .ergp ait^ .Nullum peccdium ntdlanujue ejtis
roris-'siimpsefit bccasib_i'eiri;;'diini qubd il.le tractat pmnatnnliunde nasci, nisi propria hominis voluiilaie
dcvoluntate roerilis bJimaria.,qua diligitseiiietipsam,' iiber.omale utentis arbitrio, verum est quidem, quia
quseseJiiperTjlique'esfbbha diligeiitlofiaturam'suam, honiinisjjrppria vplimtatejcommissuinest pecealufn,
nec' aliud^.vel^aliier' esse' poiest,- Iste cpijlenttose etpeccati.merito cbnsecuta est^poena:peccati,id-est
oihriiijpifarisfertad :e-arii"yoiunialeih'de,qti_icagiiur_, niprs,; misefia et, snpp.licium.-.In boc aamen plurl-
'
U\ - LllJER ADVERSUSJOANNEM SCOTUM. 142
nium distat intef peccatnm.et ptenam -peceati, quod A vitiura naturae, sed virtus ex^iylri_egratlseinfuslone,
Et
peecalum illud solus homo Tecit-; peceali vew poe- vitiurti ex proprisevoluntatis depravaiibne. hoc est
- nam.et ipse-meruit, et Deus Juslejudicando inflixil. libefum huriianaementis arbitriurn, eiirii ad illa, vel
Etideo- tali arguirientatione hequaquara concludit illaappeteiida affectus iioiriinisiiiclinatiir.Qiji affe-
" vel-tJSlendit iste
quod vult, videlicet quasi liulla etus ueGextra natui*aniesf, quia^ih ulramqiie par-
poenapeccati, riiilla miseria, riuiluriistippliciurii,quse lem spbntarieavoluhlate moVetur/nec tame'n'sblius
peccanlibus-irfogantur, it Deo sint. El ideo ndnpo-. riatufae est; sed ut-adbona niovpatur,'divina excita-
tuisse &Deo prsedestinariiniquorUm"selehia suppii- tur( et agiturgfatia; utvefoadniala, propriaeupi-
cia :-quia ab ipso non sunt, -sicut'peccatom,.ita nec -ditate depravatur: tJuod"ideo in hoc lbco breviterWt
supplicium. Cum, sicutjam supraos'teiidimus-,-aper- ' diIigenter,prout pbtuiinus, demonstfandum puiavi- •
tissime cbntra bunc errbrera Scriptura clamet:'__?_.- nius,'Utscienter discernaturetihtelligatuf quariiab-
na et mgla; ilitaet mors;rpaupeiias et" honesids a -surde'et-fallacitef natufalem tantummodo' arbitrii
. Deosuril (Eccli.ii, 14). Nori -utiquejlla mala, bo- •libertaieinisteublque aSserefe cbrietur/propteril-
jnines pecGando,etiniqueagendo, cbmmitiunl,qiio- Tam scilicet humariae-mentisvoliirifatem,qua^JJalu-
rum- omnino auctor Deus-nbn est; -_.ed"lll_i',"-'qu_efaliter diligit;seipsa_ri'.rNec';atteiidit,aut eeftVdissi-
propter peecala homiriibus justo Dei judicio -irro-'B mulat, hihil ad"hujusniodiV-oluulaleni bertiriefej curii.
gantur, sicutfames, cxdes, hoslilitates,"vastationes, -,de-libero._rrbitri'oagitur_; sed-ad illam.qiisealio inodo-,
•et*caeier_B_terumnae,- et clades : de quibus-et Afnbs raliaaffectJone-,-vel-adbPiia.diiigendaVeiadmala pe^--
propheta-dicit-:' Si-erit malum in'civiiale quod-Do~ tenda', autdiviria-gfatjaadjuta antsuo vitio depra-
minus-.iwn)fech{Ambs m,-6').- Et ipse Domlnus •yata mpvetufr Acper-hbcihanifestura' 6Stijuod ejiis
per-.Isaiamprophetam ait,: Ego"D,omintisfacieiis-pa- tam'couteniiosa et pervieax interiiio, qua"liberuin
tcem.fet treans -malum (Ts«. XLV,7).- Uifde et de -afbitrium naturaliter.defendere cbnaturi' manifeste
talibus malis -quibusdani comniinatttr diceijs •: Et. cassa et irrita est. TJuia,Ticet jn rialufaiioiriiriis'et
Mdducam.superredsmala; annunV-visilalioniseorilm, voluntate iiumarise meiitis liberiim consislat--arbi-
(_r«r.'xi,25).'Et-ilerum ;:Congr'egabosuper-eos:mala, triura,etriaiu'raliter-habeat posse bdriuftivelle,"pbsse
et-^sagtilasmeas complebo iiueis (Deiit. xxxii, -55)'. reclevivere, possebeate esses-tamen^ut-ipsunibo^-
Qure omnia Deus creare dicituf, non"qtiasi aliquani nnm velii, utre.cte vivat, ut beata fiat, rion liabef ex
'naturam condendo; sed errjusio-suo judicio decer- sua yirtute, sed^ex 'Soladivinse graliselargitate.
nendo, inslituendo,- el infereiido: Qubmodo -autem -Sed q'uia-islelaii"arguraeniatione nos' coarctare
rcete disfihguere et intelligere debeamus secundum vult, -ul aut diviham praedestinationem ex dimidia
huncsensum,-quod Deus-mortem nbnfecU^Sap.i, C parte negemus,'.aut eamdera prredeslinatibnemper-
15). Ettamen niors' a.Deo esl (Eecl;y.i, 14)'. iGlaris--- fecte asserendo-Tiberum-videariiurtollere arbiliium,
simeiiealus Augustiniis exponit et-"osteriditrlicens : sicut-etiani€icerp disputabat; diviirampra-scientiam!
JJustuni Dei Judiciumest utpeccato stibquisque pe-: imphgnandoetnegando," asserens"quod si vefe elset-
reat, eum peccatum Deirs non -faciat, sicul-.-et-m6r- Dei-praescientia,non posset esse in hbminibiis libe-'
tem-nonfeeit.-Et tameri quem ^norie .dignuriicehset,' rum arbifrium raut si-esset-in hominibus libefum
. oceiditi Unde legitur Deus''morlenvnon fecit. Et-_e-;'; =- arbilrium,.nullam esse.-Dei prresciehliam. Unde
giliir:-__forsetvitaa DeoeSt. Qut»duonbli csseintcr'- etelegitille impiissimusetdelestabilis-blaspliemator
secontrariaprofectOTidetquisquis ab operibus -di-~ Dei,-ntTiberum hpiriinisarbitriurii defenderetf et Dei
vinis.Judiciadiyiuadiscerriit.<Juia aliud esfrbreandb pr.sescienliamomnimodis denegaret".Qrie_rii_-le=qua__i'-
non. instituisse niortalem,--aliud.JudIcando-"p1eclere magnaex-parte in hac disputatione suasequl, er
peccatorem.]-' -- --'"".'/ iraitarividealurTacileinlelligit, qui diiigeriler adver-'
. Qnodautem subjungil iste ,_et-dieit -:Slullisshriuni tit.Quiaqui negat -Oer prsescientiam; negcttTelia_ri-"
esse dubitare humdilatn.votimtalem esse secundiim'• Dei prsedeslihatioriem, quce-.sine prrescienfianulia--
'
ttaiuram. Yerum-esl-quidem-quod yblunias ariiiriae .est. Utefgomaiiifestius et'luci.dius,-inte'lligamusAquo--
rationalis secOndumiiaturam-et In iialiira est ejns. /, -'modo'uti*u.nique\erissirae consfetj-videlicet ef flivina' -
dem anim_e'ratibnaiis;sed j-sicutrssepejam-diclura ' prsedesliriaiiOj et-liberum'-bominis"arbitrium, nec"
est, eadem ipsa_naturalis vbluntasaliief inlel-igenda* ^. omnino alierum-altero destruatiir, necessariuni'om-
est-cum se.vulEetdiligit,et ad-se i*efertur-i:-quam" • riino et salubre existimariius-in-hoclocti "
ipsa verba
neino.dubitat semper-naluraliter bonam >esse;-aliier- - sancli Augnslini"subjungere,quibus adversus impiairi
veroeum-vel Dominum-piediligitf_.vel'perversemun-'• Ciceronis disputationemj utrumque deferidit, utrum-
duiri,et ad-ea ^efertur.quaevelsupra-se, veldrifrase-'-' qne leneridumsuavissimedocet (Aug., de Civtt:D'ei, --
diligit.-El-ideo jamtalis ;voluntas,rioii admentetn • lib.v, c'9). ' - "• '-' '• - -'-
-suam_cjininaturaiiter inest; sed ad aliud-vel «liiid,-' -[In bas, inquit,-angusiias coarctat aninium- feli-""-
qubi extra.substantiamest relata",potest esse.etbona.--' gipsuni, ut tuium eligat.e duobiis-,ahtesle aliqtiidiri"'-
et mala, non natura, sed affectiorie.-:yide!icet._aut.; .; ...nostra,yoluritaie, autnon csse prsescientianifuturo-
recte superiora diligendo, quibus beatifiealur; a_ut. rum.Quoniam.uli'umqueai'bitratnr-esse
nonppsse;
prave'appeiendo.iiiferiofa, quibtis. cprfiimpilut. In sed sialterum confirmabitur, alterunrlolli': si-eiege-^
qust i*eiion jara est soJa-naltira; _sedaul.virtus,- aut . riiuus prsescieniiaraTuturoriim,io'1-IVblunia'.is afbi-: c
,.U5 -, FLORI DIACONTLUGDUNENSIS , 544
trium; si elegerimus-voluntatis arbilrium, tolli prse- A nien mori et falli lion polest. Dicitur enim omnipn-
s"cienliamfuturorum. Ipse itaque ex duobus-elegit . tens faciendp qupd vult, non patiepdo -quod-nois
.liberum voluntatis arbitrium, quod ut confirma- vult. Quod.ei si accideret, nequaquara pmnipotens
reliir, negavit, prcescieritiam Tulurpruni : alque , esset. Unde prppterea qusedam lion polest,.quia
ita dum yult Tacere libei*os, fecit sacrilegos. _Re- omnipoleps est. Sic eliam cum. dicimus, necesse
_ligiosus aulerii animus-utrumque eligit, utrumque- esse ul^ cuni volunius; libero velimus arbitrio, et
,confitelur., -et fide pietaLjs utrumqiie confirmat.] verum procul' dubi.o diciraus ;>et non ide.o ipsum
Ilem post aliquanta : [Spiritus ei^go.vilrequi vivifieat liber.um arbilriumnecessitali.subjicimus, quaeadi-
,omnia, creatorque est omnls corporis et omnis creati mjt libertatem. Sunt igitur noslrce voluntates, quse
spirilus,Jpse;est Deus,spii*itiis ulique non.creatus; et ipsse faciunt quidquid volendo facimus, quod no'n
iif ejus.valuniale suriima poteslasest, qua creatoruin fieret vsinollemus. Non ergo proptereanihil esl m
spirifuum bouasvpluntatesadjuvat., malas judicat, nostra.voluntate, quia- Detis praescivitquid Tuturum
omhes ordinat; etquibijsdani tribuii-poteslates,.qui- esset ih.nosjra vpluntale; non.enim qxil boc prse-
busdam-npn.lribuit. Sicut enim oranirim naturarura scivit, nihil p.raescivit. Porro si ille qui prcescivit
creator,e'st-,-.ita omnium pbteslaluin dalpr', lionvo- quid futurum esset in nostra-voluntate, hon"utiqu;e
lu.n.laium..Malcequippe volurilates ab illo non sunt,, B nihil, sed aliquid prcescivit-;profeclo et illo pfser
qupriiarii conlfa naluram sunl/.quceab illo est.] Et scierite est-aliquid. _in nostra volunlate.-Quocirca
p.ojjt aliqua :.[-Causa, iri.quit,-rerum, qu.sefacit, nec :n«llo modo cpgilur, aul retenia praescientia Dei tol-
fli, Deus est;. alice vefo causce ftici_unl,-el iiunt: lere voluntatis arbitrium : atit retenlcvoluntalisar-
.guomodo.jgij.ur,ordoGausarum., qui prsescienli cer- bitiip, Deum (quod nefas esl) negare prcesciumfulu-
-tus est Deo, id est ul,nihil sil in-nosiravoluntate? rorum; sed ulrum.que-ampleciimur^uirumquefide-
cum in. ips.o causarum pi*dineinagbiim habeanldo- ljter. el Teraciter, confitemur: illud.ut bene creda-
- ciini nostrse .
voluntales.] . -..-'. -mus, hpeul bene.vivamus. Male.autem vivitur,-si de
,. Item ppst pauca _:[Quod vero negat; Jnquit,ordi- Deo.non bene ci'editur. Unde absil a nobis ejus ne-
nerii omnium. causai*um esse cerLissinitim,_el"Dei gare fprsescientjam, ut libere veliinus , quo adjii-
prsescienljse.notissimum , plus eum, quam Stoici de- vanle _sumus-liberi yel erimus. .Jtiste -itaque prse-
lesiamur: aut enim esse Deum negat., "aut si esse mia bonis. faclis, et peccalis supplicia constitula
confitetur Deum, quem negat prsescium fulujorumj sunt.: neque' enim. idep peccat bomo, quia-Deus
eiiam sic nihil dicit aliiid quam quod ille dixit insi- illum pe.ccaltirum essepraescivil; imo ideb nondu-
piens in corde suo :, Non est Deus (Psat-. xin, 1) : qui bilatur-ipsum peccare, eum peccat, quiaille cujus
enira non est prresciens omnium futuroram, ndn.esl *C prsescientia falli non potest, non faium, npn forlu-
ulique Deus. Quapropter- e.t yoluntates nostr__eTpn- mm_,nbnraliquid aliud., sed jpsum peccaturum esse
t.um_valent-quanlum Deus eas val.e.re.voluit atque p.raescivit, qui si nolit, utiquenon. peccat; sed si
prrescivit";ef ideotjuidquid valenl, cerlissime-valent: peccaj-e-noluerit, etiam hoc ille prsescivit.]
(cgp..10) et quod factursesunt, ipsse omninofaetu-. .Hsccad instructionem el cpnfirniationem noslrani
rse .sunt^ qnia valilur.as atque fapluras ille prresci- coiltra humance prcesumptionis et,-argumentaiionis
-
v.it a, cujus prcescienlia falli. non polesl. Si' enim error.esibeatissijnusdbctor lucidissimedisseruit, qui
necessitas nostrailla dicerida est,-qure non est in' eliam alip loco de bac eadem re.iia. ait: [Neminem
nostra poteslale,. sed, etiainsi nolumus,.eflicit quod" Deus_ad peccandum, cogit, praevidet tamen eos qui
potesl, siciit est necessitas morlis; manifeslnni est propria vpluntate peccabujit. Gur ergo non judicet
yoluntates nostras, quibus rpcte vpl perperam jviyi- Justus,quce fieri^noncpgit praescius :- s.icui-enimme-
tur, sub lali necessitate npn-esse,-Mulla enim faci- inoria sua nemo cogit facta esse qure prcelerierunl,
mus qu_e,.si nolIemiiSjnon utique faceremtts, quo sic'Deusnoncogitpfcescienti.asuafacienda,quaefutura
prim.itus-pertinet.ipsum velle":jiam sivoluinus;, est;" suiitiEtsicuthomoqii_edamqu_efecitnieniiiiit,-necta-
sLnolumus,.nonest.Npn .enimvellemus si nollemus.. men omnia,quaememinit fecit;-iiaDeusomnia quorum
S,i auterti illa-definiluf esse necessitas, •secundum:"-ipse auctpr est,,pra3scivit;-quorum autem non est ma-
quam dieimus neeessp esse ut ita.sitaljquid vel.ita" lus'auctpr,Jus.tus estultor,] Ltemde imrautabili ratior
fiat, Tjescio.cur etiam timeamus .ne_npbis,liberlalenr ne rei-ammutabibum iri Deo, etde seleriia ejusac ge-
apferat yoluntatis.. Neque .enim . et vitam.Dei, et . neialiprae.deslinalione,etprsescienliaaliolocoitadi- .
prsescienliam Dei sub necessitate ponimus, si dica- cit:. [Ira Dei.uon perturbalio animrejus est, sed judi-
mus necesse esse Deum semper vivere, el cuncta , cium quo irfogalur poenapeccato.:Cogitatio vero ejiis
prsescire, sicul nec poleslas ejus minuiiur,oum di- et-recQgitatioriiuiandarumrerum estinimutabilisia-
cilur mori, fallique non posse; sic enim hoc non tio.-Non enim-sicul bpminem, ita-Deum cujusquam
polest, ut-pplius, si possel, minoris esset ulique facti.suipoenilel, cujus est de omiiibus omnino re-"
poiestatis. Recte.quippe-Omnipoiens dicilur.quj ta- bus lara fixa sentenlia, quam certa prcescienlia.J
NOT__EDUVALITTDOCTtJRlS SORBONICI.
a Ctim alt voluntatem illud esse facturam quod tanlum infallibiliter _esse facturam et indubitanter.
Deus prcescivit, non vull praescientiam imponere vo- evenluram, posiloquod Deus ita praescierit, curii
luntati uecessjtaiera, cura iioc hcereticum sit, «ed ejus, pi^ajscieniiarainime fallatur.
148 LIBER ADYERSUS JOANNEMSCOTUM. 146
CAPUT Yll. A'aliter putat esse-lfberum, nisi fuefit. Chrisii gratia
deflnitionem libefatum. , • ' ,
Septimo capitulo-lalem ponit.
1. JAberum arbitrium inler media dona Dei depu— Qiiod aulem dicit iste, illud " liberum aTbitrium,.
landum : ideoque eo peccari poluisse. 1 bonum et reeium,"_etboija voluntale ad sOperna et
_Ubihoc breviter dicendum, et-disiinguendtimesl, . divina erectum, quale in primo bomine conditum
quod iste licet donuni Dei dical esse liberum.arbi- frtit, itaut esset sine iillo peccalo, et posset non
Irium : tanien natufale illqd- tantuinmodo asserit peccare si vellet : quod, inquam", ta)e et tamTna..-
more Pelagianorum; erim fi.des Ecclesice mullum gnum.bonum non inter sununa, sediuter mediocfia
distinguat; inter doria nalurre et dona gratise : lil, Dejdona esse asserjt depulaijdiim, mullum =averitate
qubd dedit-oriinlpotensDeus bomini naiuraliter men-. disGordal. .Quia^,sicul.diximus,- tanlurii ac tale.eral..
iein-ra_ion_demet intelleclualem, et in eadeiri meiite iii -iiloprimo.hbm.nejiberi arbitrii bonum., quale-in--,
memorlam . intelligeiitiani_,voluntalem;' quod dedft nullo est sanctorum in prcesenli vita: inquibus, licet •-
etiam'naitiraliter corpori humanosubslanliam., for- sil -liberum "arbitriumjam Cliristi gralia.liberatum-
mam, specieiri, incolumitatem, serisum videndi, au- atque sanatum, tameri tanta esl illa sariiias,,-ut,..
diendi., o.faciendi, -guslandi-, Tangendi., vivificante quandiu-mortaliter vivunt; sine peccato. esse nqn_;
illud ariinia et seiisificanle, manifesle sint dona et B possint; el cum.mullunj velint atquedesiderenl non
munera natiii*_e,qii_epririia creaiione Deus homini peccare, <=-nonpossint lainen non peccare.Unde et
inseriiit,, et creando naturaiiler dedil; quod auiem quoiidieindigentsuppljcare etvefaciter dicefe Pa-
dat Deus-bymiiJifidem,-spem, cliaritatem, pielatem, - tri ccelesli : Dimitte nobis debitajioslrd, sicut et 4iof
bonarii volmitaiem., boni -Qperis.faculiatenr, et cae- dimhtimus debitoribusnosiris. Ndflergo niediuhj, sed
tera hujusmp.di dona sure gratire, dona Spirilus "sari- suhimum donum erat secundura eurii fnodum, quo"'
ctl, de quibTisAposlolus. dicit': Hcpc~ftuteni^omnio} luncTiomo in pafadiso.viyebat, liljerTt peccalo, etii-"
operalur unus -atque idem spifilus dividens situjulis bertalem nori peccahdiJ babens in propria voluntate
jprout vult {I Co.r'.xi, 12).' De quibus eliamin psal- quandiu pie Deo se, subjiceret fegenduni atque ju-"
modicluriiesse.exponit,'Ascc7idens in alltim cdptfvatii vanduril, licetadliuc-essetperficieriduni in melius,'si
dxixit captivitatem, dedit dond Iwmipibus{Eph. iy,$; 4n Dei obedientja permansissei;' ui tanlam yif tuterii -
Ps. Lxyii, 19); unde et ipsuin liberurii arbitritirii . aGciperet,' ut Jarri peccafe npii pbsset. Ut autem talb,
fides ca.tholica, fides yeraintef dona gratiae depiitat. et*tam liberuih arbitriuminillo pririio hpmine pec-'^
Quia, lipet naiuralilef illud homini Deiis i.riserueril.,. care posset, fecitTioc desertio. Dei "ej. prae.sumptib
quando-eum creavit ulique borium,_et bbna volun- sui; durii sub Deo esse negiigens, "etiri sua potestrite'
tate-pr_editum; tamenet lunc indigebat graiiaCon- G esse volens, amisit donura-divince gratire,- amisU".'
diloris., ut in bbnri quo cfeatuinfuefat-perraaneret; bonum naiurae,
" '"" -et• 'irivenit _se sub damnalione riii-'
" •'
etprirai illius peccati merito amissaTiberlale jrifir- -serise. '.'"." "'.'
5
malum, vitiatum atque-cdriupfuinvetvelut quadain" CAPUTYDl.. . .
riiiria depressum, niillatenus-valet assufgere ad illud, .Octavo capitulo has definitiones pbnit.- * _• .,
.etenium et summunfbonuin, ad-quodlfbmo.-ebridi- ,.i. Inlerioris.hominis suhstantialem trinitatem jn,
tus est,,'nisi-Dei_gi*atIasanetuf, i*ediiitegretu¥,'illu- essentia-,et-voluntate,et scientia contineri.
mineluf etliberelur : nec pbtesl omjjirio aliler fieri 2. Nec aliud ei esse et vetler nec aliud velieet $cire,
liherum,- riisi fiierit Dei gratia liberum, per eum qui sed. hmciria unam naturam, totamque animm-natji-
.dicit: Si vos Filius' tibemvefU, tune vere 'tibeti etilis . ram voluntalemesse.' . . '
(Jdait. vni, 56)': u.t ftat in iiobis. quofl Apbsiolus 3. Liberam voiuritatem esse nqturam Jtominis-,
ail*. Ubi spiritits Dbmini,ibi libertas (II Cor. iii, 17): - ejusque liberum motum, ac
yolesljulem movendi",,
et }deo,.sicu}_ dixinii_s;, insanus etPelagianus esi quodsit liberum arbitrium,, fiocdoitnm Crealoris.
error, si quisliberum arbitfiiiuj,, quod in Adam pe- 4. Sicul animate corpus potuit iriori, qiiia adhuc
riit peccando, amisso dono naturte et dorio graliae, j)-non erat perfecluni, id est spiriiale, ila voluntas ii-
mTM DUYALLHDOCTQRIS SORBONICL
"a Afguituf E.figena quodTiberum arbitriuminter'" ceiur illiid esse bonum rectum =ei bona
voltmtate
"media Deidona iecenseat, inief naturam scilicefet' ad superna etdiviua erectum; ideoque ribn^essenii-"
gratiam : sic eniiri.viam ad- Pelagianismum. sternit.. riim siasserat esse.duniaxat gralice donum, el-om.-
Si eniiri liberlas sil.njediiim qupddam doniim -supra.. ninoperiisse in Adarao, cum lauien si ut poienlra--
naturam, sequiturauxilia grafise adresurgeridiiina -suniatur, aut habitcl.respeclu ad aclionesciviles et_
peccato aufad pie ijperandum riori esse ~.
necessafia ; humarias,"doiiuni riaiufse debeat appellari. ' ~
verum» per-Tiberum -arbitrium intelligat Erigena- '< Cum dicit optimos quosque iri statu natufse1
actiones liberas, nbnnibii potest- excusari, cumil.lce lapsae non posse.j.ion peccare,.iiiieliigendunT est,cot-.
a.D..Thom.4part,'q, 57, art.-4, medii ordinis iiir- lective, non disTribuiive., id est,. eiiariisi niilluin.sii; "
ter naturales-et saperriaturaies^esse dicaniur, ac peccatum," siiigulafitef- accepiujri, quod,vitare nori
prppierea ait ab angelis' ' naturaliter non posse co-v- possinl, •niliilonTinuspropter cafentiamgraliae val3e-
gnosci. .-."'- .- - . ... . . • specialis,et,Jialui*_ecorrtipiioriem ex peccatopfof&i.
>. Accipilur in univei'sa-disputatione -liberum af- ,ctairi, non.po^surif.non iiicidej'e in
aliquod pecca-.
bitiiuraautpro-&cluali corivefsibiie ad boiiuiri, auf tum..Jla,D. fhpiu.: 1-2, q. 109'' afi."8..'.-. .'' -': \
pro libertate a seriitute.peccati'-;" et isieiibique -doy
547 JFLORIDIACONlLUGDUNENSIS 148
berq, adhuc animqlis ineritq, guia mortalis,, potuit ^ sonis, unitam 6ubstantia,- ' sequalemnatura atque po-
peccare, quomam adhuc non erat perfecta, qumuiiqw -
tentia.] j
perfeclio liberlalispost mandati :custodiam imple- Iste vero cum htee iegissef, larii uliliter etsalu- -
relur tl dum ei peccandi vofuntas penilus aufer- briter ad illuminalionem lioslrae fideidicla, nbnest
xelur. conlenlus moderamine et pietate sancti dbcloris, he'
5.- Hunc motum nulli ariimalium prmter. hominem terriiiriosab eoprcefixbsexcederet:sed addidiTdesuo
concessum. ijuod bcec tria.qu.ein mente hominis 00016^^18510^,--'
6. Siique talisdiffereniia inter liberum Iwminis ar- Trinitas sit subslanlialis': cum Trinitas subslanlialis'
bilrium -,et ejus sribsiantiani, ...f ndiura in volurilate. et substantiva, id est quse substanlialiter iji perso-
nis riullalenusinveniri possil, nisi urifus'
rdtiondli, liberumvero arbitrium ejus libeftaie, sive in' Dei.consistat,Unde et idera doctpr', ne quis efret in taiibus"
motuiliberm-nalurqlilervbluntalis,-siv.ein mimerein- sollicite
'- ' admonet, et docet in eisdem libris , quod
telligentim.
_non boriiosil bseclria, sedhbminis vel in hbmine
7; Xittmlfhi:,J'idest(iber, molus, intelligentia;'libe- sini hcec tfia. Cum e
cpnlrario in saricla Trinilate
ruiti afbitriiim inierie comporiiint: ut, sicutsubslari- illa Lfia
quae distincle ibi - agnosieunfur, nubatenus.
tia in qiiaest, trina sjt: est enim , et vult; et scit: ita-B dici debeant-aut
possint in unb Deb'esse,'sed vere
et illud trinum fiai: iibef, motus, intelligens: unus Deus esse. Neque enim Trinitaterii dieiihus
•Quodefgo dicit, interiqris- hominis substantialem esse -in Deq, sed ipsam Trinitaieiri Deuni: slcenim'
trinitatcm in esseniia et vpluntate et scientia conlineri, ipse sanctus doctor dicit (lib. xv'de T.ritut.,' cap. 6):
ex parte ex dispntatioriibus sancli Auguslini in libris rinvenimusih hPmirfe irinitatefu, id est' menteni. et
^e^Trinitate sumpsit; ex parte -de suo excogitayit. notitiam qiia senovit, et dilecfibherii.ijua seiiiligii;'
DicLtenim bgatus Augustinus de iancta et summa sed baec tria iia suht in boiriine, ui. tiori.ipsa sint'
Trinitatedisputans (lib. ix, cap. 2, el lib. xv, cap. 7), homo :.hbiiio'eriim'esl,"sicut'efveTeres defiriiefunt,
etde.menle hominis ubi ad imaginein et simililudi- ariimal falionale moffale. Illa efgo excellunt iri bb-
nem.Dei conditus est, simililudinem ad Dettni tra- niiue,non ipsa sunt bomo, et uua persona^ id'est
hens, ul per illam" imaginem trinilatis quse est, in singulus quisque bonio.] Hab.efllla tria in nierile,'
meiite' hominis sublevaret nos ad conteraplandtim vel mentem.: ac per hbeilla tria non liomosunl, sed''
utcunque. Tritiitatenr quse Deus esi. Dici.t, inquam, bpminis surit, vel in horiiine surii-. Detracto -eliam '
fhaec tria, id est. esse, nbsse, et velle, ita in inente corpore,:si sola anima cogitetur aliquid, eius' meris
honiiriis inveniri, .utet-dlstiiicte tria sint, et subslan- esl lanquam capul ejus-, vel ocuius; vel facies,^ed'
tia ununfsirit; videlicel quandb mens, qurenaturali- (C non haecuf coipora cogiiarida suni.Non igilur arii-,
tef est, naturaliler novit se et naluraiitervtilt, id est.. ina , sed qripd 'excellii in' anima, -ihens vocaliir :J
diligit se, nec ad aliudTuric referlur ejus notitia et nuriquid autem possumus dicere.Trinitatem.sic esset"
voluntas nisi adseipsani. Tunc enim.lice^distincie In Deo,-ut aliquid Dei sit, neejpsa sit Deus?
intelligantur hcec tria esse in meute, id est esse Iste verb pbslquam norijecle .substantlaletn Tri-
etnosse se, ;et Telle'*se, tairien 'et^ipsum esse nitatem in mentis esseritia et voliintate et scientia
iiatura", ld-est essehlia 'meniis" est, ei bmnino conlineri dixil. addit adhuc aliud pejus, dicens de'
naturaliler novif se, et natufaliter vult se; et toia ipsa hominis~mente : Nec-aliuitei esse el velle , nec
est, et sicui tota babel esse, sic etiam tota se novit, aliud velle el scire; lotamque animcenaluram voiunig- _
sic tbtase vult etdiligit. Et ideo tune'quanta est tem esse; sedjimc iria uriatn nalurarit. Cuiri e cdntra-
"'
essentia ejus, tanta est et nolitia ejtis et voiuntas rio firmissime fides teneat nullam cfeaturam esse",
ejus. ELex bac cbmparaiione admonet'beattis do- id est riec angelicani, nec hiiraanara^qute ila sit
ctor, ul ex &imtliludine menlis riostrse exsurgamus simplicis naturse, vel esseri.ire, "u(qubd esl ei esse,
ad conteiriplandamveramTrinitateiri quseDetis est: -boc sit intelligere, qiiia"videlicel polest esse et iioii
ut sicut haec tria, id est esse, nosse se, et yelle se, , inleHigere. Necquod estei esse,iioc est velle, quia' *
ila inveriiuntur in menfe hominis, ut et proprie sin- pbtesl esse et non velle. Nec hoc illi est essequbd
'"'
gula discernantur, et tamen subsiantialitei et'na-.' nosse,.quia pbtestesse et non nosse. Nec hoc illi est
tufaliter unumsint. Elquanta esl ipsa mens, tanta esse quod diligere, quiapolest esse et.non diligere.
tunc sit etnotiliajsutet dilectio.sui,, quia tola se no- Sblitis auiem divinse naturse est summa illa el inef-
vit, tota .se diligit: ita ex bac -imagine et similitu-'. fabilis- simplicilas,. ut qubd est ei esse, hoc ei sit
dine Dei siibleveraus intellectum ad ipsam-Trinita- - quidquid'veracller dicitur esse." Yerbi gfaitia, quod
tfim^Dbmiiii,-etagnoscainus jri ipsa bea.ta-et sumriia est ei esse, hoc est-intelligere ,quia non est iri. iilp
T-rinitate, distincte et proprie tria_.esse;-id est Pa- alipd essentia et a.liud intelligentia': «ed quod est..
trem, etFilium, etSpifiluni sanctunj'; etha_c tria' essenlia,- hoc irilelligentia;__et 'qiiod-intelligenlia,
essentialite.r et naturaliler uniiiii esse,, ei' cequalia* hbc esseniia. Similiter non.est illi aliiidesse et.
esse, utv.q!.iantusest ibi.-Patev,-tai*,lusagnoscatur-esse aliud sapienlem esse, -qiiia11011 estin illp aliui-es^;
et-Fil'ius,4antus~et Spiritus-sanciiis. Sicque; velut:: senlia et aliud sapientia : sed quod essentia, boc"
pef-speculum et in. senigmaie nientis nostfse disca- sapienliaJ, et quocl sap'iSi)lia,--Iioc"csse'nira. De qua
mus intelligere sanclam Tririilatem, dislinctam pet- refidcra beatus doctor ita^lbquituf^dicens :,",
149 LIRER ADYERSUS JOANNEMSCOTUM. !S0
[Si autem qu__rifurquomodbmulliplex el simplex ,\ dum per .solara nienioriani sul meminit, per solam
illa sit substantia, aniriiadvertenda est priino crea- iiitelligentiam se Inlelligit, persolam dilectionem se-
tura quare sit multiplex, riullo autem modo yere sirii- diligit': aliudergb ibi potest mettioria, aliiid intelli- -
plex.] Et post aliqna : [eliam aniriia, inquit, cum gentia, aliud dilectio:': nec "quod'polest memoria,' '-
aliud sit arlificiosum esse, aliud inerteni, aliud acu- hbcpolestinteHigenlia, nec qnodpotest intelligeritia
tufij, aliud memorenf; aliud eiipidilas, aliud limor.; bbc liiemoria-: nec quod potest riiembfia etinlelli-
aliud Iselitia, aliud irisli.ia ;"possinique alia sine gentia, boc voluntas. Et-si riientis essentia distiricte
aliis, etalia iriajtis, alia minus, innumefabilia et in- cbiisideretur;-quod potest subslanlialiier-in bis' tri-"-
numerabiiiter in ahimsenatura inveniri: manifeslum bus, absque illis ulique ndn •pdssit.- Iste aUtem 'e'
est non simplicem, sed"'mulliplicerii esse naluram, contrario dicit, menti.noii-aliud esse et aliud velle;
rihfl enim simplex mulabile est. Omnis autem necaliud velleet aliud seire. Quod si -recipiatuf,
crealurst mutabilis, Deus autem mullipliciler qui- quidaliud istaelnova,inaudita prcesuriiptione,"asse--
dem dicitur, magnus, bdrius, sapiensi bealus, 'verus, ritur, nisi, ut Deus simpliciseslnaturae, ita et mens:
et quidquid aliud noii iridigriedici videliir.' Sed ea- bumana siihplicis naturse esse credatur? Si ehihi
dem magnitutio ejus est, quse sapienlial Nori enim qubd csthumance menii esse,'hoc est velle, mani-'
mble mrtgnas, sed virlule. El eadem bonilas quse R feste non est ibi aliud essenlia', etaliud voiunias:;''
sapieriiia et magnitudo; et eadem veritas quse illa sedipsa essenlia volunlas, et ipsa voluritasessentistV
omnia.' Et non estibi aliud bealum esse, et aliud Item",si huniance menti non esl aliud velle' et aliud'
niagnum autsapientem, atit verum, aiitbbnum, aut: scire; ergo non est ibi aliud voluritas et aliud essen'--
"omninoipsum esse; nec quoniam Trinitas est,Tdeo lia; sed ipsa vbluritas scienlia, et ipsa -scientia vo-"
triplex piitandus est.".Alioqnih'minor erit-Pater sb- luntasi- --Exbac incredibili ralione sequitur ut dica--
lus,- aut Filius solus, quairi simiti Paler et Filitis;] tur, sicul et-iste dicitj qubd ipsa. mehs sicut tota'
Iiem cum. de solo Filio loqueretur, ita ait de illp : esl esseniia, sic totasit voluntas, tota'scienlia". Et-
[Ubi est prima ef summa vila, cui -non est aliud vi- sicut de Deo verissiriie credilur ut :de'ipso sblo'
vere, aliud esse, sed idem est eLesse et vivere; et veraciter dicatur quia ^[uod babet, hoc est; habef
prinius. ac suramus inlellectus, cui non est aliud vi- enim Juslitiam, sed ipse Juslilia est;:Kabet sapien-
vere, et aliud intelligere : sed idquod est inlelligere, tiam.sedipse sapienlia' est; habet bonitaterii,.sed
bbc vivere, bpc esse est: unum oirinia tanquam ipse bonitas est; sequitur, inquam, ut et de bumana.
verbum perfeclunij.cui non desil aliquid; eLtirs quse- merite siriiiliter dicatur : quia quod babet, hoc est :•
dam orijnfpolenlisalque' sapientis.DeipIena omniura videlicetquia habet voluntatem, sed ipsa estvolun-
raLioiium yiventiuni incommulabilium. Et omnes C tas;-habet "scientiam, sed ipsa esl scientia; ita.utj
unum iri ea,sicul ipsa unum de unociim quo unum.] sicuTde Deo credimus y nbn sit- illi aliud esse et
Cum ergobcec ita sint, quomodo iste ausus est aliud habere. . •
dicerede creatura huinansementis : Nec -aliud esl ei • a- Ecce ergo isto auctore, imo deceptore, contra
esse' ei veile, nec aliud velle et scire, sed hcec tria omriem fidei veritalemy conlra Scripttirce sanctce
unam naturqm toiamque anitnm naluram volunlatem auctoritaiem, contra-paternorumdogmatumsinceri-
esse? Cura e conlrariq sanctusdoetor queni sibi se- laterii;' imo contra onmem divinam humanamque
qui videtur, et ctijiis-cautelain atque moderaiionem ratibnetii, inventaest cfeatura,'id est menshumanaj •
sua levitale atque variitaie nimis impudenter Irans- qure sit naturce simplieis, acperhocincommutabilis,
cendere pfsesuniit, Iriler"illa tria quse iri mente hu- sicul Deus naturse slmplicis et incommutabilis, --est.
manrivelut quaedam^simililudo Trinilalis -inveniun- Cum 'e contrario veritas clametyet ipse sanclus Au-
tur.Td esl esse, riosse, diligere, lanlam dislanliara' gustinus, sicul supra ostendimus, manifesle atfirmet
esse oslendat, ul sic de bis dicat (de Trin. I. x, c. 11, quia omnis crealura raultiplex_: nullo aufem modo
12)': [Sivementein dicamus ih hoiriine, ejusque no- vere Simplex ; ei iterurii dicat -..'niliil-mutabile sim--
litlanietdileclionem, siveriiemoriam, iiilelligeiiLiani,'. plex,omnisaulemcreaiuramulabilis. Eligat ergo is_te
voluritatem, nihil merilis roeminimus , uisi per me- ® alterum de-duobus: si mentis namra, sierit asserere
moriarn, nec inlelliginius, nisi perintelligeriliam, nec , "conalur,Uatura simplex est mutabilisnon^esl.-quia,
araamus, nisi peryoruntatem.]Ecce, secundumverita- sicut ipse doclof dicil;-etverissime dicil, nihil muta-
iem quam san&tusvir docel, in ipsa hominis nienie bile siniplex;si aulem ipsa menlis natura;,.sicat_
quanta est dislantia ^et' diversitas : inter" hsec tria, -omnis creatura vere riiutabilis est,~simplex.jionest.
"qucenaturaliler in illa el illiussurii; id est inter nie- Absit-igitur u't beatus Augusiinus,>-quiomnem erea-
raoriam sui et inleliigentiain sui etdilectionem sui, tufam-affirmal esse mutabilem.-et-inulliplicem,. iiec
NOTiE DUVALLUDOCTORISSORBONiCL.
'
...a-.Meminerunt bujus.erroris Tlieroiiymus epir cilio.Braccarensi i, ban. S: Hi enitribriinesnbnaiiarii
stola-ad. Mai*cellinum et Aiiapsychiaiii, et~Aii- in boniine . ponebaiit "animanf prseier "eaut" loiiris
gusi., epist: 28;'ad; "eumdeni.TIieroriymum: -ifa iriiihtli, aul saltem partem illiiis,- quomodo animain
queni'iriciderunt lum' pliifpsophi,-tuni Gnostici, -ex -boiniiiisesse-.Deum,v.elpartpniillhiSifateri cogeban.
-AiiguSt.baeres'.-6 ; Gefdpiij-ex.T-lieodpreto, lib. n lur, Refeihintur aii Augiisiinb. el Hieronyrho locis,
.hrerellearuin Eabularum.; el Manicjisei,ei August. • citafis^ iteiifque a D: Thoina"i"paft., ' s_'quresi.'^.:;'
contra Fprtunatuni'; iiemque Priscillianus, _X;COJI- aftTT.-- - •-• ' , •-• ---=-
151 FLORI DIACONTLUGDUNENSIS 154
ullo modo simplicem, lalia senserit vel scripsertt de A & aut pereat. Ce^setitaque iste dicei'e totam animrena-
natura mentis humance,ut eam non tanlum similem, turam esse voluntatem, id est ipsam animam volun-
sed eliam sequalem Deo esse assereret, si eam im- talem esse. Quia non est naturse simplicis, ut Deus,
mulabilis et simplieis nalurse "esse dixisset! L.egat ut quod illi est esse, hoc sit velle, nec aliud sit illi
qni voluej*itet valuerit diligentissime, et attentis- esse, aliud habere yoluntalem.".
1
simeperscrutelur dicla illius de hac re in libns de ' Quse eum iia sint, abigatuf ab auribus fidelium
Trinitate, et inyeniet eum dixisse illa tria quse in tarii impium et proifanum commenlum.; memine-.
menle bominis reperiunlur, de quibus saepe dictum rint qui talem doclorem"miranlur" el' liberiter au-
est, propler unitatem substanliaementis cui insunt, diunt, se esse Cbrisilanos; meminerint se fidem
nnum esse, et unam mentem esse, unamque substan- ealholieam, fidem veram sentiendi deDeo ihtegram
tiam; inveniet eum dixisse, quia bsec menli snbstan- sibiinviolalamqueservandam; meminerfntdeposilum.
tialilerinsunt, etmentem esse substantiam, el noti- paternae"docirince.fid_elissimecustbdiendum: et im-
liam sui substantiam, et voluntatem sui subslantiam. pias vocum pt^aesumptionespmni pietatis inteptione
Item inveniet eum dixisse qupd-mens tota se novit,. vitandas : sicul Aposfelusvehemenlissjme comjjien-
to.ta se vult, vel diligit; nusquam lamen illic eum. ~ dat,dicens: 0 Timothee,deposilumcuslodi, devilans-
dixisse inveniet ipsam menlem esse nolitiara., ipsani B profattasvocum novitates,et oppesitienespseudongmm^
nienlem esse vplunlatem : cum superius Jam ex id est falsi nqminis scientice; quam quidam promit-
ejusdem terbis oslensum sit, atiud ibi esse notitiara, fentes circa fidem exciderunt, vel circa fidem naufra-
per quamsplum se mcns novit, et aliud volunta- gdverunl(I Tim.vj,20,21 )'.Discamus norihabere-au-
tem,per quara solum se raens.diligit. Gur itaque,cum res prurientes, id est .avidas, et appetentes inaniuni*
tola se novittnens, non- dixit ipsam_.mentem esse- et aniiium fabularum. T)e quo malo Apostolus dicit:
noliliam ? Et cum tota s.evult, non dixit ipsam nien- Erilenim lempus eutnsanam doclrhtaiii non susthti-
tem esse voluntalein ? nisi quia mens ipsa creatura bunl: sed ad sua desideria coacervabunt sibi mdgi-
est, etsimplex non-esl.; et aliud est illi esse, aliiid slros prurienles auribus ; et a veritale quidem audi-
nosse, aliud velle. Sed si aliquis, vel isfcequi hoc ttim averlent, ad fabulas auiem.convertentur(II fim.
dixitr opponat: quomodo ergo hsec tria uniim,.una iv, 5, 4). Quid enim restat "talla dicenlibus vel re-
mens, una snb.stantia-,siestibialhid, el aliud, agno- cipientibus, id est bumanam mentem ita Deo-
scat haec tria et siibstantialiler unum posse dici, exaequaii ut, sieut Deus, ita ellam istasimplicis-sit
quia una, el in una subslantia sunt. Et potentialiter riaturse : nisi ut, sicut pessimi ahliqtii haerelici-
aliud,el aliud,qui._, sicut ipse doclor ostendit, aliud ". dixerunt, ejusdem naturaeesse blasphement '
Deuniet
inlelligenlia,aliud animam.
inJp"samentepotestniemoria,aliud
volunlas. Cume contr arioin divina Tifnitate possimus Post hsec dicit isle : Liberam voiuniatemesse na-
dicere alius, et alius, et allus; sed nullo modo dicere turam hominis, ejusque liberum motum, acpolestatem'
possiniusalJud,etalitid,el aIiiid,propler.summse sim- movendi; qnod sil liberumarbilrium hoc donumCrea-
plicem nafurse unitalem. lbi ergo-summa smiplicitas> ioris. Nos autem., ut Jam diximus, el pl ipsa rei ve-
ubi nuiiquara inyeniri polest aliud, el aliud. - rilas evidenler oslendit,. non dieimns bominem esse
Tnvenilur quidara anliquus dispulalor, cum de in- vbiuntatem, sed hpminis esse voluntatern; quia vi-
corporea animaetractaretnatura, inter caeleraita-de delicet aliud eslei esse, aliiid veHe; et ideo nonho^
ea'dixisse-.-Et eum vult anima,-si tota vult, tola mo voluntas, ,sed hominis esl voluritas,! Oslendit
yoiuntas esf, ubi utique circumspecle et cautissime tamen isie quod Pelagianoerrore, secundum natu-
sic asseruil ipsam animam secundum quemdam mo_ ram tantum homfnisiibera.m-arbilriuTiiesse sentiat,
dum- aliquoties totara dici posse volunlalem, cura et donum esse nalurre, non doniim gralire, id est
scilicel lola' vult, quia manifeste non extra se, sed vblunlatis humance, ut ipse dicit, liberum mo-unj^
•in-se,et apud sevull, ut nullo modo eam absolute ac potestatera movendi. Per .quocfjnanifeste osteii-
<tefinieiit esse volhnlalem, sed suspense posuerit ac _• dil ila se senlire.quod vplunlas humana non soitn.n
dixerit, si tola vult, lota volunlas esl :-unde indubi- libernm naluraliter moium haheat, ut riioveatur ad
tanter i.ntelligendum est, imo unicuique in seipso appetendum hbnum vel malum , sed etiam liberam
naluraliter agnoscendum, quia si lota non vult, tola poiestatem qua faciat ipsnm bonuin vel malum;
wlunias non est. Pofest namque unura alque idem sed e contrario fidesealb.olica ienet, coiitfapmries
,ex parle velle;"et ex.parle non velle polest idipsum, hnjiiscemodi errores, quod liberum .arbitrium, etgi
quodtota vult,penitus non"velle. Et idee Juxta hu- fuit in homine naluralitpr reclum et inlegmm anle
Jusmodi-yoluritatis-mutabilemet_variabilem motum, peccaLum, tamen peccali nierito depravalum, imo
non esl dicenda absolnle ac definitive animre naiura amissum^ nullum. -habeat motum, id est appeLituiri
lota efese-volunlas-:quia pi*ocul dubio boc non est,.__ boncevoiimtatis, nec potestatem ipsius boncevolun-
jiecrtum ex parte vult, yel ciim omniho id qnod vo- tatis implendce, nisi per oceullam graliam, donanle.
luerat nbn' vultr, babpns seniper' in se aiaturaliier _et inspifantpillo de.qtio, Apostolus verissime-dicit:
velle: ita lamgn.ut; manenle semper srii nalura alqjie Deus esl enitn,.qui dperatur.hi nobis, et velje,el.per-
siu.sfanlia, id Ipsnmvelle sectindumrea qusc appelit ficere pro bona volunlale (Phil. n., 15).. -Hab-t-iam-
sive resptiit^-vel nianeat eodem jnodo, vel njiiteltir que,.ul jam dixiiijiiS-uaturaliler.a Creaiofeiiisituni
1S5 LIBER ADVERSUSJOANNEMSCOTUM. 154
ut possil velle, ul possit eliam posse quod bonum A _ cil, sermo qui scriplus est: Absdrpta est mors a »i-
est; ut auiem hoe velit, ut hoc possit non babet ex ctoria (Ibid., S5, S4); ut corpus quod nunc animale
6e,' sed exMUotantum •qui operatur in cordibus fi- seininatur in morle, lunc resurgat'.spirituale (Ibid.,
delium et vetleet perficefe pro bpna' voluntate. Inde' .44), nullo-jam alimento Suslentandum; nulla^-mole-
est illa ecclesiasiica et fidelissima definilip, quam stia corrumpendum, nulla morle dissolvendurtl,-sed
beatus papa Gbelesiinus ponit.-inDecrelis suis dicens solo spiritu teternaimmortalitate vivificandum.Quale-
(Ccetest.,Episl.ad Gall. episc. 819) : [Ita Deus"iri - erat etiam futurum cOrpus Adse nulla ihtercedente
cofdibus homirium atque inipso libero :operatur ^mprte, Deo ejiis obedientiam-reniunerante,-si non-'
arbitfio,ut sancla cogitalio, pium consilium; om- peccasset. ~ ' . •
nisquevmolusborisevolunlatis ex Deo sit": quia "per
illum aliipiid boni possnmus, sine quoTiihil possu- .Itaqiie verum- quidern-est quod adbtic aniraale cs-
mus.] Et iterum (Ibid., 8) . "[Omnict"studia,-ofnnia sgf cerpus Adse,-nec in illani.imraortalitatem.coin-
operaac merita*anciorum ad Dei_gloriamlaudemque miitatum, qute.ei fuerat-.danda, sipie obediens Deo
-referenda sunt. Quia nemo aliunde ei placei , nisi pefmansisset: itarut^et ,si non peccasset, posset.npn
ex eo quod_ip"sedonavefit.] Ex qua apostolica et ec- mori, et si peccasset, posset niori; manifestam est
elesiastica definitione cerlissime ostendilur nihil ^ eura ideo mori poluis.se,quia' necdum fueratimmor- •
posse in homirieliberum arbitrium ad appelendum talilale donalus. Quod autem in illo homine adhuc
velperagendum bonum, nisifuerilChristi gratia li- animalis esselyoluntas,id est secundum aniniaehu-
befalum. Est tamen liberum ad malum , quia, cum manse appetilurii, -et.npn .secunduni spiritum .Dei.,
peccat, non aliqua necessilale eogiiur, sed volunlate vivens siveintelligens, ut nondum esset.in inieriori
propria depravatnr. • bomine, id est in spiritu nieniis suse spirilaUs, sed
Addit delnde iste et dicit: Sicul animale cdfpus adhuc animaiis, id. esl animaliler, jion spiritaliter
potuil mori, quia adltuc non eral perfeclum, idest senliens ; . de. qualibus - dicil Apps.tolus.•;.Animalis
spiriluale, ita volunlas; liberajadhut 'anhnalislnerilOj aulem iipniojion-percipiizea.qum s,unt spiritus J)ei
quiamorlalis poluil peccare, qiioniam adhucnon efat (ICor.u, 14) ..Non'ita.ostendil Aposiolus, .qui,sa-~
per.fecia, gum-~uiique perfeciio liberlatis post mandati xrament.uinjllud magnum;^uoi futurum erat in-Chri?
cuslodiam impleretur, dum ei peccandi voluhlas aufer- sto: et in Ecclesia, <ab ipsp dicit esse prpphelalum,
retur; ubi quid aliud dicendum de corpore animali -quando divino Stique -replelus.Spiritu-ail.: Prbptef
et-spirituali, nisi "quod Aposiolus- docet-dieens : Si Iwt relinquet Jwmo patrem suum^ei matrem; suam, ,et.
est corpus animale, et, est spirituale, sicut scriptuth adhmrebit- uxorl sitm,. et.-erunt duo in carne fina-_
^st: facius estprimns hotno Adatn in anhnam viven-'G {Eph. v, 31). Qnibu.s verbis Aposlolus exponendp
lem :-iiovissiriius dulenv in spirilum vivificanlem (I subjunxil ;--Sacrqnien,tumhoc magnum-esl :'_Ego au-
Cor. xv, M, 45). Et supfa; :cum. de resufreciione. temdicp in Christo elin Ecclesia (Jbid., 52)_:,Quo-
mortuorum loqueretur,.ait zSemindtur corpus-ani- inodo ergononjspiritalis eralToluntasejus ad recte
mate,surget cbrpiis spirituate (IMd., 44). Irfquibu.. yivendum, .spirilu adjuta, et illuminataj o^uaeerat
verbisTquomododislinguendumesl corpus animale.et eliam -propbetali gratia subliraata ;.poliiit tainpn.
cbrpus.spiriluale, nisi" quoi.\corpus animdle per arii- peccare etiam spirilualis volunlas in delefius Iapsa ;
niarti tantunimodo morxaliter etcorruplibiliier vivifi-^ •sicut oslendit idem Apostplus etiam spirital.esposse
calur? Qtialeerat corpus Adceeliam «iile peccatum; lentari, id-est lentatione peccaLialiqua superari, ubi
quia,-eisi necdura eratmorlLet cbfruplioni^desli- ail: Fratres,- el siprmoccupalus-fueril homo in ali-
natum,polerat tamen peecati merito corrumpi et quo delicto,- vos ijui spiriluates estis, hujusinbdiin-
moTi: sicut.ulique et in illo factum estet in uni-' siruile- in. spiritu lenttalis ,. considerans __teipsum,
versa ejus progenie fit, juslo illius Judicip atque vin- ne et tu lenteris (Gal. vi, 1). Sic ergo volun-
dicla qui ait :Donec reveiiaris in lerram undesum- tas illius hominis eliam spirilua!is_po_erat ten-
ptns es, quia putvises", et~inpulyereitireverteris. Spi- Tari, poterat-tentatione' «uperari.; et,, si pervenis-
rituale vero corpus. dicilur, -non qubd corpus' esse D - set obediendo. ad illara pleniludiriem beatitudinis
desis.iat,.et_spirit_is:fiat: quia Jicet spiriluale, ,vere -ttbijam peccare-non pbsset, non ab ep peecandi yo-
lamen corpus ab Apostolo appellalur; sed luric eor- luntas auferrettir, ui iste dieit, quse in epnullaerat,
pus spirituale efit quando per spiritum immortali- sed ipsa benavoluntas,-qua.illi inerat, tanla felicitaie
leiyeiincorrupfibiliter vivificabiturj Quale. ef in"se pefficeretur, ut ad malnm mutari nonposset. Triplex
exhibuit- novissinius Adam,' id est Dominus Jesus " enim sla.lus iiumanae voluntalis-fideliter intelligi ,po-
Cliristus in fesurrectione, per'quam utique morlale tesl, videlieet quod priihus "ille bomo ita bonaevo--
'
cprpns .quod susceperat, in immortalitatera et in. lunlatis conditus esl, ul-, s'i vellet, posset nori,pec-
corrtiptioneni-translulit, etin sanctis suis-per eam- cafe. Nune autem eliam sancti bomines, quia ex
dein incorruptionis' graliam innovissiriiodie exhi-' vitiala illius propagalione nascuntur, quamvisvelini, .
'
bebit. Cumetiara in ipsis, Jux^,a'eumderii'-Apbstbr rion ppssint non peecare. Unde et quotidie veraciter
lnm.: Corruptjbile-hoc jnduerit incorruptelam,. --'_• Deodicunt-:DimittetioMsdebilanostra(Malth.vi,!?)_.
morlnle hoc iitduerit immorlalilaleiri, ut dbsorbealur Tn illaautem beatitudine qure eis donanda est, tanla
auod esl mortqied vilayet imptedtuf, sicut ipse di- virtute^sblidandi sunt, -nt Jara non- possint peccafe,
iSS \FL0R1 DIACONlLUGDUNENSIS ,' 156
sicut lanla incofruptionis gralia jnduendi, utnun-, A illias-gralia fueiit instauratum, qui ait: Si vosFilius
quara possint mori. • - ... liberaverit, iuric vere liberi eritis (Joan. vm, 56); et
Mirum est autem- cui*iste. subjnngere voltieri.t et qui sua inspiratione-monet, qiiorumvoluerit corda
dicere : -Hunc moium, id esl liberi arbilrii, nttlli ani- ad fidem, sicut prophela dicil: Ei.movebo-omnes.gen?
malium.,. prmter homincm, concessum-cum omnibus tes, et veniet,.Desideraliis cunctis gentibus (Agg,-n, -
manifes.um-sit, quod ubi niilla ratipnalis nalura-est,. „ 8): Et ,cui quotidie supplicantes dicimus : Da.mihi
sicut iaoninibusbrulis, el irrationalibus Jumentis,.... intelleclum, el discatn mandata~tua (Ps. cxvin,_75-).
nulla rationalis voluntas esse'possit ad appetenda El ilerunj: -Inlelleclum da mihi, eUvivam(Ib., 144),
bona vel mala : sed ad onniia quce agunt solonatu-. De quo*tiam inletleclulacgitorigralias.agenles dici-
rali bruto et insensato appelitu ducantur.'Unde'et rous : Rettedicam Domino,qui iribuifmihi inielleclum
qua.cunque' ab eis" fiunf, quantum- ad eaperli- (Ps. xv. 7). Hoc namqueestvefe liberum arbilrium:-
net, nec boria dicipossunl rieo mala, nec vitia' non, juxta islurii-Pelagiani erroris assertorenf, nnj-_-
*ee-virtutes'. nlsl forie ideo sibi quodam 'niodo nus naturae, sed munusgralice; et-liberum, quiaCbri-
cbmpafavit •huiiiani arbilrii motiim, et brutbrum sli_gralia liberatura. - -
aiiimahlium appeiituni, quod, sicut ille irrationalis Isle vero. cura nominasset ilta tria, id_est arbilrii
appetitus solonalurce incilamenloagitiir, ita "ef iste " libertaiem.-iliotum, intelligentiam, quaeomnia in ^oia'
buinani arbitiii mqiussoionaturse.suse inslinctii-ad - naturae-vi eonstare.aflirrriai, producil adbiie ejusdeni
qtiod voluerll" dticatur. Quod quam sil coiilrariuni liheri arbitfii, quod' ipse confingit, velut noyanv
veiitalisuprajarti ssepius-demonsiratumesl. - ' - quarijdam efflgiem ex tribus partibus sive membris
Et lri taritufn disp.ilalor-iste audilorum sensibus et-' compactam, et dicit: Qum tria, id^st\liber;motus,-
auribiis abuii pfsesuiripsit, ut-auderet, velut quidam intetligenlia, Jiberum arbitrium inter secomponunii
fabricatof et' figulus" mendaciorum, Tiovam liberi ut, sicut subslanlia in qua est, trina sit: Est' enim et
afbitrirdefinitionem velutTuteameTlutuleniam iin--* • vult, el scil; ilael illud trinum fiat-, id esl liber, mo- -
gere, et quasi riiagnum aliquid inluentium oculis tus, intelligens. Quseomnia utique idcirco dicit, utiu
proponere. Subjurixi.eiiim posthrec et ait : ,Sitqu£ hissolis, id est in ipsanatura, el his quse insunt
lalis differentid inter liberu.m-liominis arbitrtum -et- ipsi naturce, liberum arbitrium eonstare conlendal,
ejus subsianliam;ut natufa.ejussit involunlale ratio- videlicet ut, sicut menti humance riaturaiileT tria
liati: tiberuinvero afbitrium in ejus' liberidie sive in qucedam insunt, id est esse, velle, scire, cum hsec
trioluiiberm riaiuraiiter voluntaiis, sive in'munere inr duo, id esl voluntas, iJt scienlia tantummodo sui, et
tettigenttce.~&~~)cce quale liberum"arbilrium docet-:. non alterius rei -intelligitur.,-ita eliam liberum arlii-
uliqueT.eIagianum,tionrChristianum! cujus scilicet' G trium ex ipsa menleproGedens, et inipsa eonsistens,
natura.sif ralionalis volunlas,"efteclus Vero-insiia non aliunde sed ex illa habeat iibertatem^ motum, _
naiurali bvoluntatis-iibei'lale-consistat; et ex sola; intelligentiara; ut sit.homini naluraliter per hujus-.
vel in :sola nairifali-voluuialeTiabeat-libertatenj, et-- cemodi- arbitrium ,-.lib.er,._motijs,. intelligens. 5.ec-
motum, et iiitelligeiJlise-miinus, Nos aiitem, secun--- dicit -nientem.huraaiiairi.tria illrt in se habere, «ed _
dum veritateni fidei, ila c liberuta arbilfiuih in bo--- nalurce.simplicis irinam esse. Et eodem.modo eliam
inirie agt.oseimus, ui,"Iicei"riienli rationafi iiaturali-' liberum.-arbitriumesse-triiium, quisunquara audivit.
tersita Deo insilum, et'bo'num, ac rectum prima tam conienliosam erroris jmpielalem.? Quajta labo- -
conditione cbllatum",tameri-peocati merito depravar'; ratincludere,.ef\'elut -piibusdain termiriis commii-
fuhi, et naiurali virtute spoliatum, liullam, possi_ nire -liberun.iafbifrium, ut omnino illudinsola hu-r
babefe ad verum borjum Iiberiaiem,nullum_'borice- manae nalurre '.virlute.con.cIiidaf,;et ab eo penitus
voluntatis' motum, nullurii-inielligeniire Iiiinen,"aisl Dei.graliam excludat._--Quid_ergo ei -resp.ondenduni
NOT^EDUYALLII DOCTOIUSSORBONIjGI
a 'Nonest quodiri hac.re Erigena-.arguatur,: -cum-] T>vnlt adhuc-eoiicurrere.el illos auxiliis sufficientibus
prceclari theolpgi libertatem- in voluntaie. et.ratione Jttvare. 7•| ..
posuerint. —Durand. in 2, dist. 24, ubi facultateni. "<•'LiberuiiiArbiiriiim'. Cum .dicit vbluntatem ribn
~~ et ralionis esse doce"t,"magis tamen" ra- reniansisse
vbluritatis liberam- post- peccatuniT- inielligendum'."
tionis.
' fcTItee secunduni. _.'.-", non, est_de liherlate qnse necessilali opponitur, vel.
poientiam or-dinaria.m intelli- ' de poieritiazipsa libera : sempef enim.eam .reiinet,.
genda sunt. Sic enim D.eusiri poenam peccali ipsb- ut passira doce.t August., lib. de Spiritu eltiliera,"
ririii-damnsitoruni-siatuitse non ampliuisictim iis spe- cap. .53',"
sed de lihertate, qnse.serviliiti peccaliJbp-
eiali auxilio conctirsurum : per -ex'lraordinariam" ponitiir :„banc"eniiiTcerliim-estperjeecalum: amilti -
aulem .cerlum estilla hon- esse privalos; necenira,. cum seryi fiamus ipsiuspeccati, itri ut.ab eoper^se'
implicat Deum eos auxiliis sufficientib.usel efficaci-. el ex propriisyiribus non possimusresurgere, attt
buspef qure infaUibilller a daiiinatione'et peccalo' opera pietafis-exercefe, sed ihdigeamus ^ratia illius
libefareiiluf prremunife posse. ItaD. Thomas utre-' de- quo.dicluraiestr Su Fitius vos .libefaverilfxere'
liqui docLores.^Etjeo sensu pariterj.)xponeridum.^st. iiberLeriiis: et Jjn hunc sensttm yulgatu.m illud Au-
quod inferius habel; nempe dsemonpsshiiulque dam- gustini elogirimi cap_50 Encliiriilii, debet inielligi:"
natos omnes.pei*peccalum perdidisse velle Lforiiim,^ > Abuteiis-Iioniolibefo'arbitrio'perdidit-et;ipsuni, non
Qiiod quaravis ad omries peccatbfes^adhuc supersti- seciindum esseuiia_n,'sedjtixtaeain-qiiapi antepec—.
tes iri hac vita-exieiidere videalur'|,'-divei'sa-tarnen- calum "spr-liebaliirperfectioneni. Ita.Bellarm., &>.:-_
estralio- e.o'rum,et;damnatorum,.quiaxumTUis,J)eus. vde Grgiiaei liberg.Aj.biiriopertbtuni"..
157 LIBER ADVERSUS JOANNEMSCOTUM. 158
est,-cui jarii debae re superius tam,'niuI_aT.esponsa.^ rebus.vel de-rebusTuluri.s.quain.pj"__escieiitia,,mani-
suni? Nisinit si -Ghrisiianusvel esse fel videri cupit,: festissime.falsum esl.:.Quia-prcescientia.ipsse.Tesiu-
abjieiat buncinsanum, morliferurir-efrofem,-quem: lurse tantummodpprsesciunlur.; .prsedpslinationeveTO
quanto subtllius sibi-setrai; etasserere2videiu"r;.iaiilp*-" eliara,"s'tat'uuntur,-.pvi'sefiniuntur-etjdeccrnunlur.-E-t .
inielicius a diabolo.includituret-exeaecalui'; et, ab- ide'oprsedestiriatio impiorum ad.supplicium._e.ter.n.inrt _.
Jeetis"humanarum adinventibnumTalsis-eltallacibus' rion tantummodo.prsescivit, sed-.etiani.juslo. et ceter-
argunieiilis, totuiri se Scripturre sanclse veritati-, "et' uo judicio statuit- vac.-prsefiiirvitquidesseni passuri.,
EccIesiastieoruBiPatrum aucloriiaii^ e.-fidei-simpli-: ' '
.''~ - ', JCAPU.TFx/"(';„"..'""","'"'
citatiiiumiIiteTsubmiltat;-ne, duni libeflatbm suain.-:
sibi commiltit;"et a^Ghristb-alrenat^ vefe a Chfislov ©ecirab -capiiulb- qiialuo^ definitiones ppriit-.lic-c-
alienari merealur. -Maledictusehim Jwino .qui confi^- modb:- - •' "T '- --" -~~- '- -,
dif m_hominefet-ponit' carneih- brachiurii suum,~:etr vel '
i.-'Deum.-prcescire- dut:prmdestihare-peccaia-,
a^Domirio-recedit'cortjus "(J.riXvn,-^). Renedictus' vioriem-vel pbehas hominumvel angelorum a contra-
auiemvirquicenfidilmDotnind;et erit-Domiriusfidu-'' rio~intel_ligerid,um,sil.---' , ' '•''''_ ,'"' '
-
cii^ejus^ibid^l). •_- '.* ----'-' • '-- •-' . - .-'-. -_ '%" Omnemdlunipeccalum-, et-pwnamejus.esse :,et
.----' .' - . ' •-;" -
_.'/ '".'-' • --- . .-CAIIUTJX.';" V.VV. V'-TJ _l'1tmcrhihiles'se-h_-~••-._
Ifrj-Pecetiiuih-,ejusgue-'consequeriiiasinmorteatque
'«-Nono-capitulo-bas defnritiones"ponit.: . > .';" -miseria"conslilulas,iiorialiud esse'qiiaminlegrte vila'-'
_1. Prmscieriliain et prmdestiriaiiorietn-simitiludine beatccqiieiorriiptiones; ita ulsinguta shtgulis oppo-
reriim'lemporatimnrad Deumiransferri:'-'- 1 _ •-' -,- liatitiU: Iriiegfitdii quidem peccaluni, viim mors,
'-% Et omiiem-prmdestiriationcmprmsciehliatnesse^ ' beatiludiiiimiseria. Illa-sunl,' hmc-p'etiiius'non sunt.'
:Si ergo ex' usti ferum-tenjporalium;- quae' trium; '-&';Omnem perveiste'.votuhtalis-defectum vei privii-
temporuni diversitale- yarianiur,'id-est-prseteritiv' tibitemvel peccalum , finisque ipsius mors.misefia-
pfsesenils etfutufi, inagisVad'=temp"ofaliapertineift,1- quesupplibiorumwterimrum omliitio.ritihilesse;' ac
ubi Tam nmtta futura .exspectaritur":quia videlicef per Iwciiec prmsciri; riec prmdesiiriari..-••" - ' - ' ;
pra-scientia et prsedestinaiip proprie feruin est fiitu-" Ecceid quidperduclaesL isla diabplica-disputa-*-
rafuiri: apud Deurii vefo~sicut niliil est prseterilum,': tio," ul"'h6m0--qm'VU-t videri Christialius, paganis-'.
ita eliain niliiT'futuruni,in cujus reterna' scientia - ef diabolicis 'arguinenlationibus omriem fidem pfce-.
-ajtefriaIiter'ohinia praesenlisr suiil. "Et idcirco lirec- sfcientice-etpra-dbs.Linalioriisdivin-e,- quaimpios prce- -
-
duomagistransTaliVe, quam propfie adDeuni-dicun-" scivitet pfsedestinavit esse''daran'aiidos,"qiiantum'iii
lurrquomodo iste superius tarri frequeriter definivit-j__seest.stibvertatet ^destruat; rion solum-JustumT)ei-
pfaescienliam et pTsedeslinationem non solum-Dei,-"- Juiiicium,el ceierriumatque incommulabile ejris con-•''
efiu-DeO esse"(quod etiam nos fatemur); -sed-etiain : silium ih edfum danjjiatione evacuans; sed etiani"
ipsam subs-ariliahiet^esseiiiiam Dei esse ? "Quaprdp-- - peccaiumVet omnem~pcenam ac damnationem-quae"
lef si ipse lri sua dispiilatione-tam 'contrarius sibi-. peccaiura coriseCutasunt,'iiihil esse contendens.Ac:
est" ul "quod prius affirmat,- poslea destruat, quld" perhbc; -quia iiiliil ,_=int,--riecprsesciri aDeo, riec-
necesse est, -ut"-nbs^ejusvanilatem"evacuemusfmii prsedesiihafi polrtisse.-Ita- ut ubicunque. inScriplurii.
'
tam apte se ipsurii evacuat? Siautem aliquaTegula • sarictis, sive in dogmatiljus Patrtim lalla pfaescisse"
sophisiicaedisputationis, quam ips_esolarii "sequitiir;' el prcedesthiasse iegitur,- a eorilrario •accipi flebeat,
talis estj-ut licite apud-saeculafeni sapienlianrquod' id eslutomiiinP ea necprsescisse-necpr-edeslinasse
uno loco affirinatiir, alfefcr subvertatuf, quis nbn" < iiitelligatiif. Quod quid-est aliuddicere.quamapefte"
videaLquainsit coniemnerida.e.t penitusabjicienda,' insanire-'?Quis enim uriquam' fideliuin-yelsentirevel'
ubinulla est fifmitas veriiatis, et tairi irnp_iden:s,'
lam dicereprsesjijrip_-it''-quiaqtiod dixit verilas, non est'
pfocax, lainpetulans libeEtasest falsilaiis:- vefilas; - qiibd docuit-fides; falsum est; quod briiries-
Qnod verb ait: Omhemprmdesiinaiionem.prmseieit-'- icredunt fideles,~nihiTest.- Certe isie propLefea bsecj
tiarii esse, ex parte veriimest-quidefti': Quiaoranis id eslpeeealum eLoinhem po3nani,:acmiseriam, et '
prcedestirtatiofutuforum nori sinepfsescientia sil,pefJ. calaniilatem, vel lemporalem vel aeternam nihil-e"sse
qnain ipsafutufa" prcesciuntur."Sed si Iioc. ideo. di-' coniendit, qula nbn- h'abeiite'ss'entiam Ih'semetip_.is
ctum est, qiiia.ia riihil amplius agat pfsedestiiiatio"in : existendi vel •subsistehai, sieut videmus liabefe «ub- -
WQT^I DUVALLITDJOCTORISSORBONICI..
". a Inlegro illo- capite suggibat Erigenam. rpiod pe< dri,"a catholicisproplerea Ljberiini _dicli_;.,id ^est
stilentissimum errorem^introdocat, qui efifenalicenr •ijaod pece_atuiri•nihilesse dieerenl praeter inaneni.
iia,<jinriibns vitiis et sceleribus habenas lax.ef. Queni: et falsanfopTriionem: deinde noh' deberereprehendl
latius riiulio. locce .mise'rfim'p's-e"culo'iiitroducunt ebs qui occiduni/moechanHir, furanlur;-ferlio,"tliri--
sectafii ^noslii, qui qiiainUbet:legis"'obligatioiieni a stuin nihilessenisi. aliquid.eomppsi.tum,ex..-Spirita-
fidelium cervicibus -ircent^-qiiBelibertas est camis Defel-.opinione ; qiiarto angelos,. dsemoneset animas,.
non.spjritus, fiiiprum diabpli non Dei; aSoiiix.de- njhiresse. Quos "etiariisl.deieslari se"dical Galvinns^.'
nique, quavis;servitute niiseriof. . etliiislibellis adversus'ePSjfex-ejiis taihen: scholrf'
b Hanc litcresim islo jiostrO 'sseculoab inferis de- Lanquam-ej_eqiio Trbjano certum est prodiisse: —l
fiuo.suscitarunt Quintinus efCqpinus. SodoresElan- Bellarin-^lib, u de Amissione.gratice^cap. 1.. -... ,,
139 .. FLORI DIACONT LUGDUNENSIS l&>
stanliam existendi Vel subsistendi terram, aquas et.A quam occiderit, jtabelpoleslateu. miiterein gekennam;
ignes, lierbas et arbores «t qusecunque ejusmodi ila dico vobis, [itBiclimele (Litc. xii, -5). Iste autem
surit, sicut eliam novimus et credimus-subsiantiam e conirario drcit omnes poenas suppliciorum ailerria-
existendi et subsistendi babere aniraas hominum, et . Tium,.tan_ hominum .quam angelorum malorum, quce
spiritus angelorum bonorum _>ivemalignorum., Et . illis comminata et prxparala -sunt, omninonihil esse.
propterea afiirmat diabolicaeprsesumplionisraudacia, Si autem ppense seternse jnalignoruni angelorum et-
Deura solas rerum-subsianlias.et-scire. efprsescire • bominunipessimorurap.raedestinatae npn sunl, quidest
et prcedeslinare poluisse;.. ea. vero >quae.ipsis «sub-_ quodipse Juslus jude-x.etdaninator ipsorum i.nillo-Ju ,
slanliis conlraria et poenalia.sunt,, qiiia^exis.endi diciose.dicturumpr^edixit: Iie, maledicli, inignetn
subslantiam non habeiil, nullaterius;a Deo prcescirl mternupi,quiparatus.estdiaboloet angelisejus?(Matlh.
vel prsedeslinari; ac per boc nec sciii poluisse.. ... xxv,'..l.).Si paratusulique, et prsedeslinatiis, an an-;.
-Ergo.nec,peccatum primi-hominis prsesciyii,. quia gelisdanniatis:etdamnandisest,pra3deslinatus; impiis.
peccatum.substantiaraexislendLhori habet; neppoe-. autem,^qui eodem a_terno,ignipariterpim.iencli.suiit,
nam peccali prcescivit,id esl mbr.tem,rtiiseriami.sup- non .estparatus" liec.prsedesiinatus? Sed.praedestina-^
pUciura sempitemum : quiahsec similitpr_in seipsis. taisimpiis.pcenas et supplicia sempiterna.eliam bea-
substaiitialiler. non existunt. Et ubi estquod fides.jBlurii Enoch, patriarcham anliquissiirium (qui ambu-
firmissirae et, immobililer . tenef: Omnipqlenlem lavit cum Deo, et non 'compariiit, quia tulit eum
Deum verissime prsescium esse fulurorum .onmiuni:. Dominus), ante dilavium prophetasse, bealus Judas
iibi-est quod per prophelas-suos,inSerjpturissanctis,•_ aposlolus, -loquens de iropiissiinis hrerelicis ijui jp-
tot peccatabbminum, tol poenas, et.clades et mise- sis. lemporibus apostolbrum impugnare coeperurit
rias peccatorum spiritu suo venturas prsedicit? Ubi. Ecclesiam Dei, ilaleslatur dicens : Prophetavitau-
eliani qupd ipse unigenilus Dei Fjlius., qui esfYeri- letri eide his sepiimus ad Adam Enoch dicens : Ecce
tas aelerna, tot persecutiones Ecclesi.aesuae, tot bel- -venitDominus irisanclismillibus suis facerejudicium -
lorum jcommoliones, et laborum ac .terror.um.pres- cqnlra omnes._et arguere oinnes-impios de omnibus.
suras, terrsemolus eliam et_ peslilentias, et faines operibus hnpielalis eorum, quibus,impie,egemnt,et,
utique praesciendopramuntiat, etut paiientissime oleomnibusdtiris, qum loculi sunl corilra eum pecca-
a,si_is tolerenttir.monel? cur tam apertum menda- tores.impi_i:,(Jud. II, 1S). Hoc judicium damnatio-
cinmy imo lara inauditam et impian"blaspheiniam nisimpiorura et iniquorum_etblasphemanliuin. bo-
isfe impius proferre ausus est, conlra totius jsancice, minura ab jiiitio mundi lain mirabiliter prsedictum,
Ecclesire fidem, conlra Scriptui-arum ccelpstium ve-; etin iinem.muridi verissime implendum etiam bea-.
rilalem, contra omnipoteulem Dei majestaiera.ore fG.tus _P.elrusapostolus his verbis denuntiat, dicens':
sacrilego el yerbis irapiis bbstrepen.dg? Quid est Fjisr.ttnl vero et pseuioprophelm.in populo; sicut et.
auiein quod in lantum eonsilium et decepliojiem invobis erunt magistri. mendaces, qui inlroducent -
diaboli iraiiari etadjuvare eonatur, ul ea-qiireveris- secfas per.ditionis,e\eumquiemit eos Dominum ne-
sime efcenissinie impios passuros Derispraeriunliat"" ^gant, superducenles*sibiceleremperdilionem_(IIPelr.
el comrainatur, id esl aeterna supplicia;-isle-labiis n, 1). De quibus et paulo post adjungit : Quibus
iniquis. el liiigua dolosa velut peccatoribus blan- fudiciumjam olim npn cessat, et perditio eorum non
diendo aflirmeinihil-esse/.sieut serpens in inilip, tit dbrmitat (Ibid., 3). Si ergo qusefinius Islius .Ju.dicii
terrorem niortiSj quam Deus coinminatus fueral, a selernam apud Deum prsedeslmalionem, audiamiis
cprde borninjs escluderel, etad peccandi delectatio- yigilanter quod ail : Quibus jam olim judicium
nem p.rpvocaret^ nequaqUam,ait, mgrte moriemhii. non ccssat, id-est, non nunc primum Judicanlur;
-(Gen.-\ii_&)._\itanainque etiste, serpentis imitator, nec luncprimum quando de corpore exient acfsup-
dicendo quod torinenia aelerna, qure Deus peccato-. piiciurii sempiternum. Sed hoc Judicium damnafip-
libus, denunliat, n.ihilsunt, quid aliud agit, quam... nis eorum jani olim est decretum, Jam olim ex seterr
ut terrorem salubrera a cordibus audientinm lol- nilale prsedeslinatum; etJam olim eis praeparari non
lat, ebsque ad peccandum infrenes et praecipilel"•* cessat. Si autem qurerimus qusepcena Illis inferatur
reddat. - . . . - - tali-judicio, e'tperdiiio, inquit, eorum non dormitat,
.Et,ddco cpnstantissima et immobili fidetenendum item de eisdem jmpiis etJjlasphemaloribus idem apor
omriipplenlejn Deum orania futura praescire, id est. stolus dicit : Hi sunljontes sine aqua, et nebulm lur-
bona et mala, nec solum naluras omnium reni.m, an- binibusexagitatm,quibuscaligo tenebrarum reservalur
tequarn eas crearet, praescisse;sedeliamqua.cinque (II Petr. H,-17): Quomodoeis reservatur, nisi quia
ipsisnalurispossuntessecontrai*ia-,etp-enaHa-similiter ipsis^ab initioiesl prceparaia, etin-Tme reddenda?
prsescisse. Nbn quisi substaritiaiiter exlsluiii, /sed Qupdeisdempene verbis beatus Jridas aposlolus at--
quia substantiis ab eo conditis poenaliter nocent. tesiatur dicens ijli sunt nubes sine aqua, qucea ven-
Hanc enim fidein Scripturaxonfirmat diceris : Deus tis -circttinferuntur,_:arbores autumnales, bis mpr"-_
mterne; qui abscondildrum es cbgnilor, qui riosli gm- tum,eradicaim : fluctus feri mafis.despumantes suas,
nia antequam fiatii (Dari.-xni, 42). ,Et ipse-Dominus confttsiones';sideraerrdntia, quibusprocella tenebrd-^
in Evangelio tie bis fideles suos lerrel, dicens": - riini in. mternumservata esl (Jud. 12, T5).
' Coritra Jieec.tam horrenda., tam TeiTJbilia, qiire-
OstendamvobisqueinHpneaiU;: T httete eumqui,pbsl-
~ IG_l
161 LIBER. ADVERSUS JOANNEMSCOTUM.
omnipotens Deus per prophelas et appstplos suos A ut cum.flagellis c_edilur,.gladiis vulneratuf, vel qui-
impiis et peecatoribus comminaj,u'r, dicit iste : buseunque lormenlis vexatur : quod etiam -in sup,-
Omne malurii, peccaium et ejus pcenamnon esse. Et pliciis seternis fulurum^est, ubi daranatorum corpora
ilerum asserit: Nalurm iniegrilalem, viiam, beaiitu- igni. et sulphure tprquebuniur-. Qui taraen omnes
dinem-esse.Econlrario autem peccatum, mortem.mi- dplores et. cruciatus, corporibus de -corporibus illati, -
sefiam periitus non esse. Addidit adhuc : omnem per- sic. liunt in corpore, ut per corpns etianTanimae
versm voluntalis defeciam vel privalionem, vel pecca- sirit. Anima nairique sine cprpofe etdolere et cru-
Ciari potesi; sicut illa damnali divilis in inferno,
lupt, finemqueipsius mortetn et miseriam snppliciorum
mterndtium omnino nihil esse: ac per hoc necprm- anima cfuciabatur qui ait, quia cruciorin hac-flam-
sciri-a Deo ,'nec prmdeslinari. De quibus omnibus si ma_(Lnc. xvi, 24); corpus vero_sine _animaJolere
"
aliquid.singillatini dicendum est, 'manifesle novil nbnpoiesl. . .
fides quia malum quod est contrarium bono, sicul Omnipotenti itaque -Deode quo scriptum est: Dq-.
vitium virtuti, tenebfce luci,'infirmilassanitati,sub- rnino enitn Deg, antequgriicrearentur, -omnia' fuerunt
'
stanlialiter non esf. Quia^ sicul Jairi supra dictum dgnita-sic et post_perfectum respicit omnitt (Eccli.
est,' substantiam per se existendi et subsisien.di non XXIII,29). Etilertim :.A smcuto et usque insmculum.
habet, sicut cpelitm, lerra, aqua, aer; ignis, el reli- B respicit, eliiihit est hovnmin conspecluejus (Ibid.,
qua sive corporea sive .spirifalis creatura. Sed de- xxxix, 21). Ei iterum cum de bominibus Scriplura
. seftio sumnii borii, cui, itt beala esse possil,- iiibre"- loqueretur ail: El omnia opera eorumcjuasi sol.in
rere debet creaturaTalionalis' arigelica vel irabiana, cbrispecluDei: non prmlerit illum omnis cogitalus, et
Iroc nomen aceepit ut dicatiir malum. Desefendc non absconditur.ab eo ullus sermo (Eccli. xvn, 26):
efgoratiprialis erealura , in angelissive in lipmini- Isti, inqiiam,' omnipotenlissimo et ineffabili Creatori,
bus peccahtibtis, summum bonum , .defecll ab ipso GUI, antequarii crearentiir, in ceterna scienlia sua
bono, et privala esLiono, el hoc ei esi summuih pmnia-fuenint agnita, qui, eliain-pbslquam omnia
maliim. Sive ergo dicaraus malunTesse deseriionera perfecit, non aliter, sed sic- respicit facta^ sicutyidit
boni^-vefdefeclum a bono, vel privaiionem-boni! iacienda , nihil videlicet exlra se,- sed in. se-omnia
fectissime dicimus, sicuf etvitiuradesertio virtutis, cei:riendo..Et idep in conspeclu ejus nihil est novum,
el tenebraeprivalio lucls , et infirmilas nihil aliud, necquando primum' est creatum , quia semper iuit.
quam defectus esl-saniiaiis; sirailiier-et peccaturti in ejus scienlia aeternum : quem omnia opera bomi-
manifeste riullani habet substanliarii in~se exisieridi num, sicul in clarissimo sole non lalent; queni ntil-
et subsisteridi.' 'Seddeserlio.jusiilire el dcfectus a lus bominum praeterit cbgitatus, a quo nullus eprttm
Justitia talenomen accepit. Ita etiahiinors substan- v sermb absconditur•; jsle lam mirabilis Creator et
tiam in se existendi et subsistendi noir habet, sed .gubefnator, sieut.omnium rerum quce futurae erant,
vitceamissio tale nomen accepit. Itehi;qi_bd dicitur halaram et speciem et ordinem in sua telerna prse-
poena nullam in se e__istendisubstaniiara liabef, sed scienlia seraper ribvil, ita eliam ipsarum rerum sia-
doloT et ex dolore cruciaius tale liomen accepit: lura, etsive ad meliorapr.ofectum,,sive ad deleriora
quod nihil esl aliud' quam -tranquillitalis et quielis defectuni seternaliter prsevidit; et quse. a'd _seprofi-
naturalis perlurbalio, vel amissio,-hoc.namque agit cientibus prsemia,"quseautem a _sedeficientibus sup-
pcena, ut. lranquillitas"et quies-naturse - ipso dblore plicia deberentur," Justissimus operis sui ordinator,
et eruciatu turbetur vel amittatur. _ etprsescivit et prsedestinavit, et se impleturum prse-
- Sedbsec bmiiia, idestmalum, peccatum,"pcena, dixit. Et ideo siye malum et peccatum,-in quibus
mors, miseria', qtiae lei ipsa nihil est aiiud-quam est defeetus a bbno; sive mors et poena, quse.illi de_.
ainrssiofelicitatis, licetper^e'etin se-existeildi vel fectui Jusie debetur,-semper ftirtin pragscienlia Con-
subsisiehdi nullamtobeant -subslaniiain, tamen oni- ditofis; qui inensuram. proficiendi et deficiendi in
ninb necesse est utin aliqua-vel exalfqua subslan- oreaturis suis_solusyeraciter agnoscit; et ipsbrura
lia fiant. Nam el-desertio bbni ,-quod dicituf -iiabiiri, _ profectuiirii atque defectuum solus Judex Justus exl-
ietdeserlio -uslitise, qaod appellalurpeccalurii', nia- r stlt. Ita el mofs. et peccatum et. omnis pcena.acini-
nifeslein animo fnintvel.angelieb vel buiriano. Sic -seria quse peccatum.consequentur, quiasubstanliam
amissio vilae, quseappellatur mors, et amissibTfan riullara baBentin se ejtislendi ,nillil-sunt. Et quia
quillltatis vel quietis nafuralis, qjise appellatur po3- cferjturce rationali, euju_>defeetus et' corruptio.his
n"a'j_et aniissio felicitatis, quse vocatur miseria; in -ribminibus significantur, nimis nocent, in ejus suij-
iitroquc fieri.inveriiuntur, id esl et i_i anima, el in siantia vel corporali, vel spiritali, veraciter sentihn-
corpofe. Nam et ahiina nioritur deserliorie vilre suae, lur. Et qure hon sunt substantia existendo, sunt pmr
quod Deus illi est: et corpus •nioriturariiissione vi- nimodis pernicibsa nocendo. Desinat ergp bujusmo-
tse.suae, qubd anima illi est: et hrec duo , id esl di blasphemia ,' et omnipolens-Deus sicut onmijis.>
mors anirace ef mors cbrporis, quid aliud in utro- riaturarum bbnditof, et staius earum verjs_>inius
que nisi vel felicilalis vel tranquillitatis aniissio estl agnoscatur cogriilof, et Justissimus ordinator..
Poena autem quteincruciatu etdolbresentitur, ma-
nifeste vel in ariima agiturvel in'corpore;'et cuhi CAPUTXi, .
"
in corpore ag'uur'maxime ex alio-coVporeiiTOgatiir; Uridecinlo-capifiilosqqiiitiir iste, etdicit.
IfiS FLORI DIACONILUGDENENSIS 104
1. _Vo)iesse Dei prcedesithationem,nisi de his gui A , Scripturis pfopbelicie omnein' suam prtedicalionem
prmparali sunl ad mlerriamfeliciialein. confirmal; sed-eliarii iri ipsorum prophelarum Scfi-
% Abusivetranslalegue-dici_pr'mscire Deufttet prm- pluris diligeniius investigandam, ei quotfin utrisque
desiinare: a siriiili prmscivit'qum facturus esset; a "feslai'erilatis declarati"one'fiiefit-invenium,fideliter
cbnlfafio prmscivil, qttmfacturus rion esset, pro tie. nobis-, ei. sine ulla coniroversiarum disceptalione
' '
scivii. Similiter ashnili prmdeslinavilqubs prmpara- onininjGdissequendttm.
iiit ad graliam. A conlrario prmdestinavilimpios ad Prinib ilaque quidipse Aposlolus, qui se nihil
ihteritum vil suppliciunlwtefhunr: 'st etiinlprmdesii- exTra dicere nisi qure scripta sunt in lege et prbphe-
"nati-sunl, riecessarioperibunl ,pwndsque "palieriiur tis lesialur, de bac re dicat audiamus, nec tam.ab-
irievilabiies.Quotisi ila est, quofnodojuste judicabi- surdi, riec cdnlentiosi simus ut, ubi ipsa res, id est
turmundus,"' quem necessitas ptmdeslinaltonis'cogit
" prsedestinationis veritas apparet,"ideb negemus pro
perire. _ jjfaedestinatione dicWm, quia nequaquam ibi prre-
3. Sftncias"Scriplurasprmscienltamstmulet prmde. deslinationis nbmen posituminyeiiialur : sed, sive
siinationehi, aul -solam absoluidm prmaeslinalionem, 'sonet jbi expfesse praedestinatip, sive ipsius-prsede-
nbn nisi iri iis quos Detts elegit admternam beatiiudi- slinalionis veritas cerlissime clarescat, una et pari
nem possidendam,inveniaiiturposttisse.' B fide suscipiatur. Dicit itaque ipse primum de sola
!k. Apostolumprmscientiamet prmdestinatioriemin prredestinalione .electonimlta : Ngm quos.prmscivit
solis sanclis',Augustinumaliquolies in reprobis a con- et prmdestinavit conformes,fieri imaginis Filii.sui,
Irario posuisse. tit sit ipse primotjenilus itt multis fralribus : Xlubs
Impfimis quod dicit, nori esse Det prmdeslinqlio- autem prmdestinavit,hos et vocavit; et quos vocavit,
nem nisi de his qui prmpardti sunt ad aUerriam-felici- Itos et justificavil; quos autem justificavit, illos et
iatem. Sive 'ex. suo sehsu hoc dixeriC, sive ab aliis magnificavit (Rom. vm, 29,-30). Post quce vefba si
audierit, nbs tamen veracifef scim_is'quia isteest nihil pmnino dixisset de parte reproborum, etiain
errof' moderrii temporis apud plurihios,' dum non ulique e contrario intelligei'e debueramus quid de
putanf prredeslinalionein Dei, nisi in parte'eleclo^ • eis esset sentiendum, ' videlicet, ut ex prredestina-
rum, inScripturis inveniri : nec ipsum beaturaPau- lione eleciorum ad gloriam agnosceremus etiam
lum apostoluni in Epislolis suis, nisi de solis siuiiliier prredeslinatioliem esse ri^proborum ad poenara. Si-
electis prsedestinationem pbsuisse'; sicut et in se- cul et in syrabolo tanlummodovitam seternam, quod
quentibus dieit. Sed acquiescendumet obediendum est praemiumsanelorum videniur ,confiteri; et, ta-
iesl humiliter yerilali;lel non qriod semel riobisper- men e conlrario similiter indubitanter credere et
suasum' est, conteritiosedefendenduni, sed potius 'C -inteliigeredebemus mortem reternam, quod est dam-
Scripturasancta diligentitisperscrutanda, non sbium nalioiniquorum. Hanc enim regulam intelligpndi in
apostolica, sed-etiam prophetica, ex qua bmnis apb- Scripturis ipse nos Apostolus.dpcet, quj cum dixis-
stolica auctofitas descendit. Sicut ipse bealus Paulus set, de resurreclipne disputaiis : Seminalur corpus
slaiimin pfincipio Epislolre ad Romanos evidepter anhnale, surgel corpusspiriluale (I Cor. xv, M), ne
dedarat,' segregatum se esse diceiis in Evangelium sine aueloritale Scrjpturae.^piril.ualecprpus dixisse
Dbi, quod ante promisergtper prophetas suos-inScri- videreliu-;-stalim quod e conlrario veraciter in..elli-
pluris sdnctis \Rom. i, 1). Etin TniP ejusdem Epi- gendum esset adjunxit, dicens : Si esl corpus ani-
'stolEeomnemyslerium evangelicceprccdicalionis, in mate el. spiriluqle .(lbid.). Et conlinuo ulrumque
qua esl eliam prOfundissimummysleriuiii prsescieri- confirraans poriit. testimonium Scripturce, et.dicift
tice et prcedestinationis Dei, per Scripturas.prOpiieti- Sicuf scriplum est, faclus est primus hqmo Adam
-cas confirmat esse revelatum, "ita dicens: Ei auietii in animdjtivivenlem:_novissimus,Adamin spiritum vi-
qui potens est-vosconfirmare; secundum Evangelium vificantemjibid., ___>). Simililer etillud utique inlelligi-
metiiii, et prmdicaiionemJesu Cltrisli, seaindum reve-' tur.quod, cutaiDeus prin.iohomini dixisset :, D.e ti-
latibneriimyslerii mlernislemporibfislacili, quodnunc -'•gno scientim boni el mali ne.-comedas; quocunque
palefaclum"est pef Scripiuras Proplietarum, elc. " die cpmederis ex.eo,.morte morieris- (Gen., rt, .17).
\Rom:ivi,:25,26).!lenique in Aetibusapbstolorumde Ulique inobedienti comrainatus est morteni; sed
seipso loqiiltur dieens": Usque in hbdierrium diem nunquid non agnoscit fides-quid.e contrario sentien-
stp teslificansmiiwri, atque majori', niliil_extradicehs, dum.sit; -id-est quod obedienti praeparaveritvitam?
quain ed -qumProplieim sunt locuii fulura 4sse,_it Ilem curaloqiiitur Deus adAbraham: Masculuscujus
Moyses"("Aci-Xxh;%Z). -Cum efgq ipse Apostolus prmpuiiicaro npn fueril circumcisa oclava die, peribit
oslendat' alque' confirmel. in illud Evangelium Dei, anima illq,de pgpulissuis : quia pactummeumhriium
qudd ante. prbmiBltper prophetas-subs in Scripluris fecil (Geii. xvn, 14).Manifeslumestmasculum,istum,
sanStis se segfegaLum, et omne illud niysleriuni .qui nori est:octava die circumcisus, perHurum de
qnbdevangelizal per Scripluras pfophelarurii leste- populis sujs, quia paclum Del irrilum fecit: Non
tur patefactum,' nihilque se extra dicere, qiiam qute utique in utero malerno, nec in illa tam recenli.in-
scripla sunl in lege -el prophelis, manifeslum est -fantia, quando'aliquid bojtum aul maluhi nullatfihus"
liujus rei, id est divince prcescienliseei prsedes.tina- agere poiuit, sed ulique in paradiso, in prmvarica-
lionis, allftudineih non solinh' iri Apostolo,~"qmex tioneAdm, inquo omnes, sicul Apostolus dicit, pec~~
• 163 _ LIBER -ADYERSUSiOANNEM SCO.TUM, _ "lOG
caverunt-(Rom. T, 12); quiex illa damnaia origine _A"diyinam prredestinatioriem manifestissimeOslensam:
Sicut ergo iste octava die minirae cir- dtim et electi nullo suo merito, sed sola Dei bonitate
" descendunt.,
cumcisus, manifeste periturus denuntialur ob rea- praedeslinantur ad vitarh; et reprobi nullo Dei prce-
lum primre prsevaricalionis, ita e contrario fideliter Judicio, sed solb suo veloriginali vel actuali mefilo
intelligendum est eum qui rite etlegitime.-essetcir-
~ .prsedestinantur-ad interilum,nec-eis diviria prsede-
cumcisus, ab illo reatu absolyenduni,. - •_ fetinationecessi,talem-_pereundi iinponit,' sicut nec
Hsec diximus ut manifesle, intelligamus . quod, necessitalem peccandi.sed necessiiatem tanlummodo
eiiam^i Aposlolus-in illa prsedestinalionis. disputa- .jusia supplicia paiiendr: nt-qui voiunlate permanent
tione de. reproborum parte lacuisset, debuisset ta- in peccalis, necessitalecruclenlur in poenis.
men fides nostra," quid de eis sentiendum _esset, e Ila eiiamsi lanta illa Apostoli de h.ac re disputatio
contrario advertere et intelligeref sed non tacet, ex hoc ioco usque. ad finerii, ubi ait : Conciusit
cumslat.imposLaliquam el eleclorum,eL,reproborum enim Deus omniaih incredulitate, ufbmniufn .mise-
similittidinem, simulponens in duobus geminisIsaac reaini\ (Rom.xi, 52) .-diligenter,. et fldeliter consi-
et ilebeccae ila adjungat: Cum.'enim-necdum riati dereiuf, de utriiisque partis pi*se'desiinatibne,sivein
esseni, aul aliquid egissentbonum out matum (utse- .unopopuloJudseorum in his, qui excsecati, et in
jcundum eleclibnempropositnm-Dei m.anerei),nbri ex 'PTiisqui secundum electlonem gralise salvari merue-
operibus, sed ex vocantediclum est~: Quiatrtaypr ser- -runt; sive inutroque, id estJiideeoruiri et Genlibm,
-viet ntinori, sicutrscriplum #sirJgcob dilexi, Esau dum illi-lanquanrnaturales rariiiTracti sunt: et isli
aulem odio habid (Rom. ix, 11-,12, l5;MaI. i,-l-,"2)_. tanquara - oleaster iri'bonam otivam inserti (Ibid.,
Manifeste igilur in lioc exemplo, et in Jacob; absque 17), indubitaiiter" eum iriveniet et.suis verbis, et
ullis meritis-dilectpTetelecto, qui siiniliter teneba- . maxime testimonjis prophelicis disputantem. Iri qui
,tur originalis peccali<ibnoxitiSTni.fraterei ex eadem bus- tamen propbeii.cis testimoriiis, qricenobis"-:(jea't-is
veniebat massa in.Adam -damnata, dcclaraia est Apostblus tanta aucloritate. prbposuit, utnihil biii-
prsedeslinatio electorum ad vitam.ln Esau, auteni nino de hujus fei, id- esl,-divirice iri utfamque.' paf-
solo originalis peccail i'ealu .odio'-habilo, praedesti- tem pr_.destihatioiiis profunditale,''et bbscuritate
natio reproboruth ad interitum.. Tale" esl,-*t -quod nisi ex.eofum firrailate, el' evfdenti attestatiorie
post paululum de uiraque-parteTsubjiingilur :-Ergo docerevoluerit.- lllud'pfa.cipue oirini pielalis coiisi-
cujtts vuli misereiur, et quem vult indurat (Rom: ix, deratione atlendenduih est -qupd cuni nusqusjiri in
_18)..Et quod deindeaddit: Ahnoii Jiabet poieslaiem «is expi'esse et proprie ;verbum prredeslinaiionis so-
figulusJuli ex eadem massa facere aliud quidem vas- net^ iamen quia ipsaeres ad: iitfamque' prsedesiina-
inkonorem, aliudjoem in\conlumeliam (IJtid;, 21); G tioriem pertinentes manifestissimce'appareiil, et evi-
dequibus vasis honoris et eoniunieli_e._«lalim-sub- •denlissiince declarantur, eonfidentissime Apostolus
Jungil; iQuqd si volensD,eusostendereiraln; et notam ad lantce rei coiififnialibrtem, alque doctrinairi ea
facefe potentiam suam susiinuit--in jntulta palientia assumpsif, et ila-terienda alque intelfigenda Eccilesice
vgsa irm aptalU in inlerilum-: vt pstenderet =divitias tradidit :-sua scilicet aiictpritate, ef exemplb nos.iri-
glorim sum in vasa-miserieq.rdim,qum prmparamt in fbrmanset inslruens, lit non conlentibse et super-
gloriam? elc..-.(IMd., 22, 23;) ln- quibus omnibus Tacue de ipso vefbo. pr_edestinaiiohis-'iii sarictprum
CTidentissime-agnoscifur-Apostoium non de.sola prophelarum eloquiiS~inter nos disceptemus', yel
.elecloruin, quam primo.iocoposuit, sed-in-tolo isto *.{qubdabsi^ etiamfixemur; sed pacifica et pia in-
dispulalionis suseconlextu, deulriusquepai*tis-pr_e'- lelligeritia','ubicunquefesipsa-ma.nifeslissimedecla'-
Tdestiriatione,sive"iu vitam;-sive in -morteni;' et Mttir, indubilanieii-omifiiio-divinarii praedestirialip-
""""
-exemplis,ettestimoniis tractasse.propheticis, dum - nein etagnpscere, et asserere"debeamus.
in Jacob proponit fprmam eleclorum, in Esau .vero - Pri'mum:namque testinioniuni propheticuni; qiibd
fprmam reproborum. In qaibusvutique duabus.par-' dehac reposuity-illud 'ex^-Gbnesiestdequbila ait:
tibus,-c«JttsvullDeus miseretur^ePquemmitfindurqt': ,.. Promissionis einm.verbiim lioc est: .Secundum hoc
sei-misemlur misericordiier adjuvando^-jnrfuraJ-Jusle- teiripus-v'enidfti;~et eril 'Sarm filius (Rom. 'ix", 9) :
deserendo; et tanquam figulus iuti ex mdem niassa ubi-licefnori- videatuf sonare priedestinatio, sonat
simul tbta damnata, facit aliud.vas irihonorem mise- tanieiiaperte-promissio, quse ndn aliterrecte iriiel-
ricordiler liberando, alind- vero hi- coniumeliamJuste 'ligitur, nisi' ipsa promissio fideliter praedestinaiib
damnando : ut duo ex his ordiries exislant,-quorum - -accipiatur electi seminis Abrahse, id-est eorum qui
aliisinf vasirse,ef "aliivasmisericordice ; illa aptala filii Dei--"deputahlur,et a' filiis carnis divina graiia
-in interilnm, ista ingioriamprcepamta. HeAaptatain -discreti sunt: -Sicut ipse- Aprislolus in"eodern ioco
hiteriium et suo merito, elDei justo- judicio ; prm- exponit dicens :•.Noti quVfilii cdrnis{ M 'filii's'unl
paraia autem in glpriam.millo suo merito, sed' solo Dei; s'ed-qu'ifilii suttlpromissionis mstirnanlur in se_-
diviuregratisebeneflcio. Gum^ergo lani aperie dibat mine (lbid.; 8). "Secundo loco ilhid iterriin ex €e-
ApoStblus: Et vasa -irm aplata iri interiium, et vasa •nesi testinibnium pbsiiit : -Deduobus geminis Isaac
misericordimprmparata in gloridm, elex eadenttriassd etRebeccce;'-i\\io dictum fuetat .•-Quia'mdjtyserviet
.aliudvdsfieri in honorem, aliridvero iricontttmeiiam; minor'i\Iieh. xxv-, 2^3),:"uTJi'- licetpftO-leslinaTio-iiii-.
qriis non, intelligat in .bis verbis utriusque partis irinie sonare vjdeaiur/iamen fes ipsiuspfsedesliria-
167 FLORI DIACONILUGDUNENSIS 168
tionls tam ,proft.nde et granditer ibi demoustrata .\ potuerit, quam ul ex forma isiorum geniinorumalios
esl, ut moneal nos, el solerter eacilet Aposlolusin omnipolens Deus"aetei'namisericordia sua dilexisse,
tolo illp oraculq, quod tunc Rebeecaede eisdem ge- alios 3_lernosuo judicio odisse, sua attestatione ma-
minis divinitus, responsum - est, hpc vigilanter-et nifesletur. ,
fideliler iritendere, et considerare debere, quod nec Huic testinionio prophetico et sensui apostblico,
daninati erant ex ulero materno, necdum aliquid videlicet quo et dileclib et odium Dei in duobus ge-
egerant bonum aul mglumin vilapropria, etutique minis adhuc in ulero malernb posiiis ex misericor-
ex uno erant concubifu procr.eati ^ el tamen tanla dia et judicio Dei intelligilur, eliam illud de Isaia
dislantia.oninipotens Deus inter utrumque discrevit, propheta mirabiliter • consonat eticoncordat, ubi
ut nullis eorum praecedenlibus vel bonis, vel malis omnipotens Deus, electi populi ab utero auxilialor,
meritis, sola bonitate, et judieio suo unum ex eis el e^conti^arioreprobi populi similiter tanquartiex
praeferret, et alterum servituti subjugaret. utero transgressoriscondemnalor ostenditur, dicente
El ne hoc parum psse existimarenius, <juod.quasi eodemprophetain primisadpopulura electum": Rmc
de humariis et iphumariis rebus dicium esse videba- dicil Dominus faciens el formans le, ab ulerb auxi-
lur, quig major serviet mhwri'; videlicet qaasi boe liator iuus (Isa. xtiv, 2). Deinde post aliqtia adpo-
tanlummodo in rerum teniporalium statu in eis esset B pulum reprobum ex persona Dei subjungens : Et
implendura, -dura in. eorum posteris unus.regno.-su- iransgressorerii ex ventre vocavi te (Isa. LXVIH, 8):
blimatus, alterisibi subdito,.et seryienti dominatur: ut certissime quodinillorumgeminorum forma de-
erigit adhuc Apostolus intelligentiam .nostramad monstratmndeclaratAposlolus,hocinduplici genere
niajoris rei considerationem adjunclo test.imonioex hominum,- electorum.-scilicef-et reproborura, luci-
Malaehia prophcta, in quo d.e eisdem gemiuis non dissime tenendum appareat. Dum et isti diyino ju-
temporaliter, sed seternaliter discretis,-nequeiii.re- .dicio ex ventre tfansgressoresarguuntur-: et illis
bus -tantum temporalibus sed etiam aeternalibus similiter Deus ex nterb auxilialor oslenditur, qua-
niagna distantia separatis, ipseDeuslqquitur-diGens: lenus ex eademmassa originaliler tota daihnaia in
J"acobdilexi,Esau autem odio-hgbui(Mul. i, 2). Unde utero tnaterno fiani alia-vasa in honorem, et alia in
ribnsiliterrecle ihleiligitur hpc tesliraoniunipropheti- conlumeliam (Rom. ix, 21, 15). Similiter in lertio
chm, nisi fideliter illi qupd ex Genesi sumptum est leslimonio prophetico, quod-ita postiit : Moysienim
testimonio conjungatjic, ul scilicet, sicpl illud quod dicit *- Miserebor cui miserebor, -et misericordiam
ibi dictum est, Quia major- serviet minori, ila etiam prmstabocujus miserebor (Exod. xxxni, 19) : "mani-
istud-quod in prophetaDeus loquitur : J.acobclilexi, feste verbum pfaedesliriationisnon sonal. Res tamen
Esau aulem odio habui, -antequam,nali'essent, et an- C ita manifesla est, ut de ea nullatenus dubitari pos-
tequam, aliquid egissenl.bonumaut malum. ln divino sit. Gum omnipotens Deus omnibus aequalilferex
utiquejuslo judicio utruni.que praecessisseaceipia-- prima illa tfansgressione damnafis, non utiqueullis
tur, id est ef, dilectio Dei in.' Jacob, _etbdjum Dei in prsecedentibus| bonis merilis,-sed "sola gralia sua
Esau. El.cunl hsec duo, id esL in,al.tei*umdileclio, miserealur -cui miseretur, et •misericors flat, cul
el in alteftim odium Dei, et natiyitatem eorum, et misericordiam lpraestitei*il-,,manifesiecaeteris, qui-
omne,merituni vilse eorum Juxta verum et aposjplT- btiS'hanc:gra_iam-cohferrenoluerit, justo el ceternP
cum sensura prcecessefint, cum.necisLi possenfim. suo judicio odio habilis atque damnalis.-
putciri mala aliqua qnaenecdum lecerat, npcitli bpria Posthsec qtiartum testimoniumpropheticum sieut
aliqua, .quas nuila -perpelraveraf,, ita sol.ummodo et tertium de Exodo posuit, ita subjungens : Dicil
Jusie facta inlelliguntur, lit pmnipolens Deus, qui enim Scriptura Phar,aoni^Quiain hoc-ipsumexcitavi
acfeinaliler islainsuo judicio, el de.unitis eleclione, -te; ui osfendamin leviriulepi tneam, el-annuntietur
el de alteri,usreprobalione c_ilatueral,JACprcedefinie- \tomen menm-in.universa lerra-^Rbm. ix> 17). Ubi,
raf,'originalem.in eis.reatum cxpcceyaricaiione-Adae licef ntimen praedeslinalionis-expresse non sonef,
veiiientem, pui utique. ambo sequaliler lenebaniur lanien-ipsa prsedesUnatio-malorurii meritoiniqnila-
pbnpxij, futur.um_prreviderit, unuiri misericordiiei*".Jjis suaeadinterilum sempiternum, lam aperte osteri-
di.ligendoliberaret, allerara juste odiendo reprpbaret ditur, utp.ui haec •fideliteraudit, -et intelligit, de'ea
alque damnaret, Quatenus ex Jioc fideliter intelliga- . dubilare non possil: dum ille impius, "efdurus, et
mus profundiorpm el occultiorenidivlni Judicii di- indomabilis rex .Egyptiorum, divinojudicio, siveex.
spositioriem, el illam generalem inAdam tofiusTm- -massa damnalseoriginis, sive ad. potestate'm^regii
mani generis damnationem illuminanle.possensii honoris, in-hoc lanlummodoexcilalus est, utqui ex
apostolico allius perspiciamus : ex qua omnipolens semetipso, et in semelipso dignus *erat interilu
beus, et quos voluerit sola sua gralia liberat,. et aelerno, apponente Deb \al. eoj iniquitalem super
/juos noluerit ceterna sua sequilate condemnat, Et iniquilatem ejus, augeret contemptum in Dominum,
licel In hoc pfophetico tesliraonip; qubd Deus dicit: quo tanlis ac latibusplagis admirabili polentia Dei
Jacob dilexi, Esau a_.f_.rnodio habui,.non sonet ver. mereretur. flagfellari,et ad ultimum cum omni simi-
bum praedestipatioriis; ipsa tamen r?i veritas.ita lit.er irapio populosuo celerna subniersione, etper-
eyidenler apparet, in uiriusque partis electipnem, ditione deleri; ut et illi justissime reciperenlquod
yel reprobaiienenj, ut-riihil fortiuselexpi^essiusdici mefebantur; el omnipolens Dei virtus, sive in fla-
*..<_ URtf.R ADVERSUSJOANNEMSCOTUM. . 170
i
2
gello, sive in perdiiione eortira magnificenlinsomnl- jA {Jer. XVIH, seq.). Cumque ingressus fuisset pro-
bus innotescerel, el .ex unius pcsna plttres ad cogni- phela, ecce figulus faciebat opus e- lufo manibus
lionem Deiel salutem suam profieerent. suis, et stibito dissipalum esl optis quod faciebat.
'
Sicut de hae re bealus Anibrosius evidentissime .statimqueconversus feqitillud vas alierum, sicut
tractans, ita dicit : [3uslus Dominus in,perictilis', placuerat in oculis ejus. Tunc prophela Jussus est'
juslus in damnis, Jtislus in ultionibus est, non solum ire etclaniare ad populum ex persona Dei: Nunquid
quia unusquisquejuste culpre sucepretiumluit :-ve- sicutfigulusiste non poterofacerevobis,domusIsrael?
Tum eliarn, quia, dum unus puniluf, plurimi corri- Ail_Dominus: Ecce sicut lutum in manufiguli,sicvos
guntur. Ananias in Aelibus apostolorum fraudali inmanu mea, etc (Ibid., 7). Qua Ieclione prophe-
pfetii, quod de agri veiiditione perceperat,' criraeri tica manifeste Deus oslendit et se esse figulum, ef
admisit, qui poluerat nihil olferre, et crimen eva- omne humanum genus in manu ipsius quasi lulumin
dere. "Veruirine quis impune circumscribendos apo- manu figuli, ut ex eo faciai vasa diversa, sicutpla-
slolos ar.bitrarelur, aut misericordire sure munus euerit in oculis ejus.: ex una videlicet massa, ef tola
fraudeconlaminare perfidire,morti addictus aeternce, in Adam cequaliter damnata, efiiciensvasa suo Jiidi-
universos ad fidei studiura justo terrore composuit. cio dlslineta atque diversa, dum aliud ex eis fit in
Pharao cum populo suo fiuctibns mefsus mundanceB honorem, aliud vero in conlumeliain : et illud etiam
conversationisexemplum est, ne quis Dei populum vas quod suo me.rilo,-el divino Judicib fingitur in in-
persequaiur. DeniquepotuilDeuseum voluntati suce teritum, si subito per pajnitenliam figuli irifer ma-.
facere obedientem,sed ejuspoenaomnesvoluit emen- nus dissipetur, uL jam non sil aplaium in iplerilum,
dari. ,1'deoquedicll ad eum Dominus : Qttia ad hoc conlinuo per sapientiam et bonilatemfiguli formatur
ipsumte suscitavi,ut oslendami« te vitiulemjneam,et el efflcilur vas alterum, ul sit inbonorerij, ut placeat
annunlietur nomenmeum in universa lerra (Rom.ix, oculis condiloris : lumque in omnibus his verbis non
17). Nonulique Dominussucelaudis,sednostra.corre- inveniaturproprie expressa praedestinatio, ipsa ta-
clionis incremenla quaerebtit.]HsecbeatusAmbrosius. men prcedeslinationisvirtus et veritas in utramque
Apostolusvero prseinissisduobus teslinioniis,-quo- partem, et electorum videlicefet reproborum, et
Ttimunum ad miseficordiam, quse eleclis conferlur : vasorum in honorem, et vasorum in conlumeiiain,
aiiefum ad judicium,.quod reprobis irrogatur, perti- tanta luce manifeslatuf, tanta discretione.distingui-
nel; _etvelul utrumque concludens, et utrumque cle- tur, ut nihil cerlius, vel manifestius inveniri possit.
meriii el jusla volunlate Dei fieri docens, -subjungit: Quceorania idcirco lam sollicita, et diligenli "consi-
Ergo cujus vull miserelur, et quem vullindural (Ibid., deralione legentibus proponenda exislimavinius, ut
18). Deindeadverstfs audaciam et prsesuinptionemC juxta iianc Tormam sensus aposlolici in omnibus
hominum,'qui nonrecognoscentes fragililalem suam, Scripluris propheticis non niultuni-iaboremus de
nec propria nierita atlendentes, divina potiusjudicia, verbo prsedesiinationis, cum omnino ipsa verilas
<jucenonintelligunl, reprehendere jionpertiraescunt, rerum ad. divinara praedeslinalionem perlinentium
proponil qiiintum lestimonifimex Isaia prophela ita lamclare, el multipliciler ibl proponatur, ut vix
dicens : 0 jiomo,tu qui es_-quirespondeasDeo? nun- ea oninia invenire vel capere sufficiat humana fra-t
qhid dicit figmenlumei qui se finxil : Quid me fecisli gililas.-De quibus hicaliqua, exempligratia, subjun-
sic? (Isa. XJ_,V; Rom.ix.) Ubi et verbuui praedestina- gere, maxime, quaeplaniora et evideritiora sunt ne-
tionisminime soiial: el lamen ipsa in ulramque par- cessario studuiihus,' nt ex bis e't pacifice, ac fideliler
terii prcedestinationisJustitia iam clare et perfecte! audientes, facilius informentur, et conteniiosi, si ve-
defenditur, ul omnino ednipellat fideliter audientem ritatem suscipere non renueiint, eiljus corrigantur.
verlssime cognoseere, quia ille omnipolens CreaTor Nec de. illa hunc eleclorum prsedestinatione ali-
verus est figulus,eLomneshomines de limo lerrse ab' . quid dicinnis, eum ad.eam intelligendam, ac fideliler
eo conditi, ejus flgmenlum: et ideo juslissima ralione credendam et plenissime omnino sufliciant prophe.-
non posse Judicare figmenlum de figulosuo, sed po- tica testimonia, ab Apostolo, sicul ostendimus, luci-
.ius figulum de figmentosuo, qui solus novit ceterno dissime prolata. Nec de ea, Dominolargiente, aliquis
consilio suo unuraquodque vas tam magni figmenti nostrura dubilet; sed tantum.de illa justi Judiciiprse-
sui benigneformare, et ad qubs usus'.ei placuerit;- destinatiorie qua impios ad interilum praeordinavitac
utique Juslps et debitos ordinare atque disponere. prcedeslinavit;dequaintermultosmuitahcesilalioest,
Quodut adlmc apertius insinuet, adjungil sexlum - pauca exmuliis, et manifesta testimoniareplicaraus.
lestimonium ex Jeremia propheta, et dicit: Annon Legimus itaque in libro Genesis, quod omriipotens -
habet potestatemfigulusluli ex eadem massa_facere: Deus lolius liumani generis iriteritum (prreler eos
aliud quidein vas.in honorem, aliud verdincontume- qui misericordia ipsius in arca erant salvandi),prb-
liam?'(Rom.ix, 21.) Ibi iiamque,.id esl in Jeremia pter nimias iniquitates el impietates ipsorum, ut
prophela legimus dixisse.Dominum ad euin , Surge, gcneraliter et in praesenli perirent, poena diluvii
descendein domum figuli, el ibi audies verba meci deleli-,et in futuro a relei-nadamnalione puniti longe
NOT^ DUVALLIIDOCTORISSORBONICL
_H Gravis est quaestio,a paucis exagitala el a pan- I Pclri iii.:- Chrislus semel prp peccatis noslris mor-
cinribus soliita. Negaiiteni parleni suadei locus luus estjustuspro
injustis, ul nos offerretDep, morli-
PATROL.CXIX.
171 '%..._--. * FLORI DIACONILUGDUNENSIS !72
palriarebam Noe ita Io-_.A teritu, qui educli ex -Egypto per Moysen terram re-
an te p'r_fi'di-xefit,--'a'a^saacliim
m lens : Einis univetsmcarnis venit coram me. Re- promissionis propler incredttliiatem suam intrare
p'ieta estzerra iniquitdte a facie eotum, et ego disper- non potuerunl, sed eorum cadavera proslrala sunE
dam eos-.cumfer-rai(Gek. vi, 15). De qua etiam geiie- in deserto, ita dolenter el lamentsibililer loquitur
rali omniunr.perdiliene paulo superius eadcrii Seri- dicens : Non exoraverunt pro peccalis suis antiqui .
ptura dicit :'Dixitque Deus : Non permanebit spiritus gigantes-,qui deslructi snnl confidentessum virluli :
•meusin homine in cetermum,quia caro est. Eruntque et non pepercit peregrinaiioni illorum, et exsecratus
,dies iltius centum "et vightti annorum (lbid., 3).-Et -est illos prmlsuperbia iliorum.' Non miserlus est Ulisfl
postpauca.: Videns autem Deusquod muliamalilia gentem tolam perdens, el extollentemse in suis pec-
Jwminum esset in tetra^ el cuncta cogitalio humani catis. El sicul sexcenta millia pedilum, qui congregaii
cordis intentaessel ad.malum omni tempore, ptenituit sunt in durilia cordis sui i.el si unus fuisset cervica-
.eum quod hominemjecisset hi ierra (Ibid., 5, 6). ius, mirum s. fuisset immunis. Misericordia enim,
Ubi et paulo.pqsf subditur : Delebo,inquit, homi- et ira est cum illo. Poiens exoratio, et effundensiram. j
.nem, quem creavi, a facie lerrm, ab Jtomine usque ad Secundum inisericordiam suam, sic correptio iliius]
.animuntiay.a-reptUi usguead-volucres cceli, Pmnitet hominem secundum opera sua judicat (Eccli. xvi,
,enim me, fecisse ea.(lbid., 7). Quid evidentius Lali;B 8-13)..
prsediciione et-p,_5_edeslinaiiQne de generali omnium r Talis est illa pradiciio atque prredestinatio Dei
.impiorum, quibus lunc mundus plenus erat, interitu? loquenlis ad|Abrabam de.fulura oppressione atque
Quam et sancloet ejecto patriafcbse longe anleDeus affliclione el ereptione seminis ejus, et e con-
annuntiare voluit, et apudse in seterna et interna trario dainnalione el perdilione oppressotum illius,
cpnsilii sui disposilione staluit ac prrefinivit, dum cunv ei ita dixit : -Sciio prmhascens quod peregri-
non per angelum, nec per;prpphetam aliquem iilius itum fulurum sit setnen luum in terra non sua, et
temporis, sed apud semeljpsuiri, bsec staluisse et subjicient eos servituti, et dffligeritquadragintis an-\
prsefinisse oslenditur, Et tamen benignissimus jndex, nis. Verumtamen genlem, cui serviiuri sunt, egoju-
el condilor.etiam illos, quos merilo, ut ostenditur, dicabo : el post hmc egredientur cum magna subsian-
iniquitalum et impielatumeorum ad tam.horren- tia. Tu autem ibis ad patres iuos in pace, sepultus
dum exitium alque inleiitum ,pi*aedestinaverat, non in seneciutebona. Generationeautem quaria reverten-
sine misericordise suse bonilate -etpielate reliquit, 1ur •huc : necdum enim completm suut iniquitales
tribuens eis tempus etspalium.pGenitendi, _ut in.tra Amortiimorum usque in prmsens lempus (Gen. xy,
eenlum et yiginti annos, aut digne pceniteiido Deo 15-16). Quidhac pfsedestinatione manifestius? qua
iatisfacerent, autsf secundum duritiam suam et.cor r et semen Abrabse tofannorum eurricubs prsedicitur
^mpoenitensihesaurizarenl sibi iram in die irae, in- in tefra aliena pefegiinatufum, et servituti subjicien-,
excusabiliterperirent. Tta illos et mprilo.impielatis diim, atque affligendum, et ex ipsa aftlictione glorio-
suaead interitum prsedeslinavit,-nec tamen prredesti- sissime liberandum, et prcefini-O temppre, id "est
nalione ad peccandum ullatenus cpmpulit, quos tot -juarla generalibne, ad lerram palribus repromissam
annis ad poenilenliam exspeclavit. ipsumque bealissimum palriafcham in
* De istorum infelici conlumacia ^ei damnalione ter- reversufum,''
paceet, senectule bona patribus soeiandum : ecori^
ribili eliam iiber Eeclesiasticus, adjuncto eorum in- U*arioautera gentem, elTegem JEgyptiorum, qui eos
NOTJE DUVALLIIDOCTORIS SORBONICI.
ficatus qiiidem carne, vivificatus autem spirilu. In hic Petrus etiam ex illis Incredulis fuisse aliquos qui1
quo his qui. in. carcere erant spiritibus venienst eliam in firievitce pcenilenliam egerunl: et licet
prmdicavit, qui incixduli.fueraht.aliquando, quando' quanlum ad Corpus -pefierinl, tanien qutmtum ad
exspectabant 'Dei .patiehliam in diebus Noe. Cui animam salvi fuerunt. Quod eliam Hieronymus do-
alitts subjungitur" cap_-iv: Tdeo et morluis prse- cet Quceslionibus Hebraicis in Genesim, traclaiis
dicalum est Evangelium, ul .judicenlur quidem- se- illud cap. vi: Non permanebit .Spiriltis meus in Jw-
cunduin hominem in carne, vivant aulem secundum ]D mirie, ubidicit Deum mullos eorum lemporaliteri
Detim in spirilu. Ex quibus colligitur non omnes aquis diluvii punivisse, nec dehere eos in geherinal
qui in diluvio perierunt esse' in ceterniim dam- in aelernumjpunirg. ELbunc eliam sensum videntuf
natos. Accedit quod.sallem infantes quibus per facere illa vei*ba cap. iv : Ideo mortuis prredicalum
remedium legis iialurce peccatum ofiginale remis- esl Evangelium, ut judicentur quidem secundum Iw-
sumfuit, in aeternum minime perierint. Affirman- mines hx carne^ vivant autem secundum Deum, iri
tem tamen hoc loeo liietur Ecclesia Lugdunensis, spiriiu; id est ut secundum homines exterius judi-
forte quiacum omnis caro viain sriam co'rrupisset,_ut centur et exislimentur damnali, quia ebrpoi'a eoruni
habelur Genesisix, et mouilionibus Noe.aurem prce- neeata sunt; vivant lanien spirilu secundum DeumJ
. bere nollet, qujnimo videbatur ei qtiasi ludens id est, eorura animcesalvae sint. » Hacienus Bellai--
loqui: repenle super eos venit diluvitim, cum ad niinus. Ex quibus sequilur male Ecclesiam Lugdu- .-
poeniientiain eos centum et viginli annis Deus ex- riensem omnes illos iia submersos -aelernaliler dam-"
Rem lotam optime meo judicio expljcat riare, nisi velimus pro majori lantum parle omnium
- .speciasset.
Bellafm.Tib. iv de Christo, cap. 13 : t Dico, inquit, denominalionem fecisse, vel *saltem conclusionem
Chfisluin prcedicasse in inferno omnibtis |bonis spi- jllam non, esse de fide. UndeAugustinus epislola "99,1
•ri.libhs, sed nominatim fuisse expressos illos qui ad Evodium, maluit aliter locum D. Pelri exponere,
fuerant in diebus Noe increduli, quia de illis majus quam ipsorum 'hbminum conversionera et ChristLin
erat dubium an essent salv.i necrie, cum punili fue- inferis prsedicalionem admiitere. Lege Bellarniiiu
-r-unt a Deo, e't submersi aquis diluvii. Indicat ergo loc. cit, i
-175 LIBER ADVERSUSJOANNEMSCOTUM. 171
oppressuri erant, seterno Dei Judicio perditioni per- A cisti ? Nec eriim est atius Deus qiiam lu, cui cura est
peluae destinaios. Similis est, aut etiam mullo evi- de omnibus: ut oslendas quoniam non injuste judicas
denlior illaprcenuntiatio, acpraedestinalio de inteiilu judicium : neque rex, neque tyrannus in conspectutuo
Aniorrhaeorum, imo septem genlium pessiraarum, inquirent "dehis qitos perdidisti. Cum msergo juslus,
quas-tanto artle omnipotens Dens merito impietaiis juste omtiia disporiis (Sap. xu, 12-15). Item cum

ipsorum se disperditurum acdeleturum statuisse ac eadem Seiiplura distanliam faceret divincebonifatis
praefinisse, ad Abraham Ioquens manifestissime de- erga populum suum, et justre severitatis erga inimi-
claravit, cum dixit: Necdum enim completmsunt ini- cos ipsorum, iEgyplios videlicet, quos celernreper-
quitates Amorrhmorum usque in prmsens teihpus. ditioni destinaverat, ila dicit: Oslendens quemadmo-
Promiserat namque eidem sanclissimo patriarchre, dum luos exaltares, el adversarios itlorum necares.
quod, illis deletis. regna et lerras eorum semini ejus._- Cum enhn ientali sunt, etquidem cutri misericordia
in possessioneiri traderet. Nectamen hoc judex ju- disciplinamdcceperunt, scierunt quemadmodumcum
stus et misericors, veltil personarum, quod absit, ira judicati impii lormenta paterenlur. Hos quidem
acceptor, propter-solam bonitatem et promissionem tdnquam pater-monensprobasti: illos autem tanqudm '
suam ad Abraham facere voluit; sed secundum divi- rex durusinterrogans condemnasli (Sapi xi, 9-11).
tiasbonitatis, et palientim ei longanimiiutis.sumtot B Et iterum : Oportebat enim illis quidem'sine .excusa-
sseeulis exspectavit el dislutii, elspalium pGeniteritice lione supervenire inlerilum exercenlibustyrannidem :
dedit, ut illarum geniliimmultitudo si in snisimpie- his autem tahtuni osiendere, qucmadmodum inimici
lalibus -perseveraret, el peecatorum_suorum cumu- itlorum exterminabanlur {Sap. xvi, -4)'.Et iterum :
Iiim adimpieret, in pleniludine iniquilalum suarum Tetigit autem tuncet justos tenlalio morlis,elcommo-
justissime puniTelur; ejusque loco semen "Abrahae, tio in eremo facta est mulliludinis, sed non diu per-
qriod Deo eral servilurum, non persorire acceplione, riiansil ira tua : eral enim sbla fenlaiio irm sufftciens
non Jusliliceet cequitatis susemerito; sed sola divina {Sap. xym-, 20, ^25)';impiis autem usquein novissi-
bonitate succederet. Cumque |afn tempus "appropin- mum sine misericordia ira supervenii (Sap. xix, 1).
quaret, el perditionis earumdem gentiuni propler Et paulo post de _etei*noeorumdeiri ..Egyp.iorum in
Iniquilates suas, et inlroduclionis seminis Abrabre mari Rubro interitu, ita dicit: Adhuc entm inter
in terrasearum perirtisericofdiam Dei, ita deearuiri. manus haberilesiuclum,etdeploranles admoriumenia
peccatis, el instanli, Justa perditiorie, ad ipsura se- mortuorum, aliam sibi assumpserunt cogitalionetnin-
men Abrahre, id est ad popiilum Israel, Deus Ibqui- 'scienlim: et quos rogantes projeeeranl, hos tanquafn -
tur, dicens : Ne potluamini inomriibus •hisquibus fugiiivos persequebaniur: ducebatenini illos ad hunc
contaminatm sunt universmgentes, quas ego ejiciam C finem digna necessilas: et eorunv,' qum- 'acciderant__r^
•ante eonspeclumvestrum, et quibus'polluta est lerra i commemorationem dmiitebant: ut- qum deerant^p^ffi
cujus ego scelera visitabo, ut evomathabitatores suos ynentis, replefet puniiio; etpopulus qtiideiii t 3>^_r_
{Lei. xvm, 24, 2S). Etpost pauca : Omnesehiih ex- rabiliter irarisiret, ilti gulem novam inorlem ijwpriiX;
secrationes- isias fecerunt accolm lerrm, qui fuerunt rent{Ibid.,l\,%,ti). . • .'•',.
anteTios, el polluerunl eam. Cavete ergo ne et vossi- Simililer et inlibro Danielis prophetse (Df^K^A ^atep^-

militer evomat,cum paria feceriti's,sicut evomuilgen- 32) qiisiluor futurorurh magnbruni et cardinah '~~
tem, qumfuitanie vos-^Ibid;, 27, 2S). regnorum, et ordo et tempora , et aelerna et destru- -
Jam-vero de extrema earumdem.gentium perdi- ctio Juxta divinre prcedeslinalionis judieium, sive
tione, qua et in praesenti, et in fttturo scecuio procul sub specie quatuor metallorum in sialita a regem
dubio perierunt, ita generaiiter Scriptura loquitur, somnis visa; sivesub diversitale quatuor bestiarum
dicens : Dominienim sententia fuerat, ut induraren- de mari ascendenlium;' sive apei'ta prcenunlialione
lur corda eorum, et pugnarenl conlra Israel, el cade- -regum atquebeilbnimusque ad temppra, et inter-;
rent,-el nbn mererenturullam clemenliam,ac perirenii fectionem, atque inleriium-ipsius Ahticbrisii, el a'd-
sicut prceceperal Dominus 'Meysi (Jos. xi, 20). Quid . ventum Christi ad judicium admirabili Dei pfsescicii-
aperliusinveniripotestdeprcedeslinatione impiorum tia et disposilione manifeslanlur. Quaeulique regna,
ad interilum sempiternuni, quairi quod omnipotens adjunclo regno Anticllristi, quanla elquara Iiorrenda
Deus, qui hoc futurum in occulio judicib suo stalue- mala in universo murido exercuerinl, et in quanluni
rat, tanto ante, et Abralise ista praedixerat, et ipse raaxime Ecclesiam Dei oppresserint et iriipugnave-
postea mediis temppribus frequentissime eomminanis i-int, quis digne seslimare sulficiat? Et tariien ul om- .
est, et ad extremum ejus senteritiae, id est consilii nia hceeceterno prcescienticeet prcedestinalionis di-
atquejudicii fuisse Scriplura^onfirmal, ut non me- vinre judicib facla, vel futuraesse intelligantur, tam
rerentur-ullamxlementiam, sed in sua impietate al- mirabiliter (ut diximus) sub ordine prcedicta, suis
<Juexonlemptu fuhditus et ceternaliter perirent. De lemporibus disliricta, suis terminis finienda; tanto
liis divinis judiciis etiam liber Sapientiae ita ad Deum anle prophetica revelatione et agriita, et descripta
dicens : ' '
Ioquilur, {_\uisenim dicel libi: Quid' fecisli; . surit.
aut qiiis stabit -conlra judicium tuum ? aut-,quis ht '
Quodsietiamipsumnomenpraedestiriatiohis, quod
conspeclutuo-vetiielvindexiniquorum hominum? aut nihil est aliud quam decrelum et 'pfcefiriitio divini
guis iibi imoulabii si verierint -nationes qtias lii fe- Jiidicii in .-verbis-propheti'cis,irivenife-ctipiriius; esf
17.1 FLORI DIACONILUGDUNENSIS 176
iocus mirabilis el memorabilis apud Isaiam prophe- A t\'te in mnndo per eos exercenda sunt, apud Deum
tam, ubi historice de regni Babylonii et Assyrii orando obliiieaniur.
• destruclione, mystice autem de tolius eivilatis diaboli Hrec prccdestinalio et praefiniliodivini judicii eliarn
in fine sreculi perditione loquitur, et omnipoleniem apud Ezecbielem prophetam breviter oslendilur, ubi
Deura Jurantem, id estlmmobili yeritate sua verba in persona lotius regni et sacerdotil Judaici merito
Hrmantem inducit, et ait (Isa. xiv, 24, 26, 27): Ju- . impietatis suce in novissimis temporibus, Ghristo
ravit Domhms^exercilunm dicens : Sinon, ul pulavi, . Domino.advenienle, destruendi ad repiobum regem
. iia erit: et quomodo mente tractavi, sic eveniet. Et . dicitur : Tu' aulem, profane, hnpie dnx Israel, ctijus
paulo posl : iffoc consilium, quod cpgiiavi :snper venil dies in lempore.iniquilalis prmfinila, hmc dicit
omnem terram : el hmc esf manus extenta super uni- Dominus : Aufer cidarim, lolle coronain (Ezech. x_xi,
versas gentes*Dominus.enimDeusexerciluumdecrevil: 25): coi*onamenim regni esse et cidarim sacefdp--
-et quis poterit infirmare ?-et manus ejus extetila, et tiun manifestum esl. Quod ulruraque Chrislo Do-
quis avertet eam? Ecce manifeste prsedestinatio inler- mino adveniente ab illo populo sublaluni esse vide-;
itus rep.roborum, ,id est omnium gentium populo mus, et hoqquando advenit eis dies intemporeini-
Dei adversanlium, et i.nlmicarum, per diyincementis . quilatis prsefinita. Tale est et illud apud eumdem
Iraciatum et consilium, alque decrelum, etperma- B propbetam, ijuod Dominus ad gladium exaculum al-
nus extensionem, per quam omnia opera rimplenda que limatum ad csedemet perdilionem impiorura ita 1
et perficienda significantur. sub Jnrisjurandi lestifi- dicit: Ul dareris super colla vulneraiorum impiorum,
catione, id est diyini consilij inimobili firiiiiiale aDer- qiwrum venit dies in tempore iniquitalis prmfiniia
tissime declaratur. {Ibid., 29). Sic igiftir ulramque prcedeslinatip-
nem, et Aposlolus in Epistolis suis, et prophelce in
Tn illa quoquevisione arborismagnm, eujus aspe- Scripturis antiquis manifeslissime psfenduiit : per 1
ctus erat usque ad fines terrse, quam rex yidit in quam nihil injuste, nihil inordinale, sed tptum Ju-
somnis Deo Jubente abscidi, per quam significabatur _ stitia et ratione dispouilur.
altjtudo mundance potentice, quse superbice rneritp Quam auclorilatem -aposlolicam atque propheti-
frequenter divino Judicio subyerlitur el djssipatur: cam beatusAuguslinus fideliler sequens, in Justis
divini consilii praedeslinatione, et deereto, alque sen- Dei Judiciis et dispositionibus non timuit prcedesti-
tentia per angelorum sanctorum ministeria hcec fieri- nationem verissime dicere, noni sicut iste dicit, fal-
demonstrentur. Sic ipse rex in ejusdem somni nar-; Jaciter simulare, qui nobis duas, nesclo quas men-
ratjone ait: Videbam in visioneeapiiis mei-superstra- ri dacissitnas pt| fallaeissimaS'rcgulas*J tradere conatur,
'|
tum meum :et ecce-vigil,et sanclus de ctelo Hescendit.{u id est a simili eta contrario, ut "quod per unam
Ctamavit' forliler, et, sic ait: Succidite .arborem, et quasi veraciter aflirmalur, per alteram, quasi falsum
prmcidile ramos ejus, exculite folia ejus, et dispergite sit, penilus destruatur. Ita._vult ut quidquid, veT-in
fructum ejus, ele. (Dan. iv,10,11).Et post pauca : ln Scripluris sanclis, vel in dogmatibus Patrum de-hac
sententia vigilum decretum esl, et.sermo sanctorum et prcedestinatione, quce.ad partem reproborum-perli-
petitio, donec cqgnbscant viventes,.quod dominetur net, simpliciter et veraciter dicilur,' licenter velut a
Excelsus in regno hominum,et cuicunque volueril, da- cpnli*arioita inlelligalur; ut factum.pronon -faclo,
bit illud (Ibid., 14). Non enira haec propter solum et dictum pronon diclo positiim inteliigalur. Quis
Nabuchodpnosor gesta sunt; sed ad lerrorem et bu- unquam lalem audivit insaniam?. Nunquid non pro- i
miliationem omnium mundialium poteslatum , qui cul ab aurlbus oninium repellendus est, qui tam aper-
Jegunt isla veT audiuni, ut omnes conlremiscant,, tum et impium mendacium contra veritatem Scriptu-
omnes cognoscant quod dominelur Excelsus in regno rarum, contra purilatem palernce doctrinse audet
liominum : cujus poleslale alque judicio regnandi sentire, audei etiam scrjbere? El cum tanla fallacis-
potentia a.liis, alque aliis tribualur. Quod quia per siniis ai'gumenlalioiiibtis. suis dixeril atque conscri-
angelica ministeria disponitur atqrie peragitur, pserit, bic pene in exiremp, velut per soninium,'re-
etlam in sententia vigilum decrelum esse, et sermo cordatus es.t Scripluraruui sanclarum, et apostoli, et
sanctorum., et pelitio in Talibus impleri dicilur. Augustini. j ; • . .
•Quamtamen vigilumsenteiitiampropbela iii sequen- . Et tamen quod per Scripturas sanctas et Aposto-
tibus senlenliam Allissinii esse testaluf dicens : Hmc Tum^.definit^ niliil de praedeslinatione -malorum.ad
est inlerprelatiq senlentim Aliisshni, qum pervenit su- supplicium aeternum dici, quam aperlum mendacium-
per dominum meum regem (Jbid., 21). Ista itaqu.e sil, supra sufiicienler putamus ostensura. Dicil de Dep
Judicii ifivini senlenlia, qua ul lalia geranlur in secundum ridiculam et omnibusconspuendamregu---1
mundo decretum el prsefinilum esL apud Deum, el lam suam : Prcescivil qucefaclurm non esset,prone-
Altissimi esl, et angeloruni sanclorurn : sed Allis- scivit. Quis audivit unquam tale? ut ubi legimusquod-
ginii Judlcaiido el Jubendo; sanctorum vero angelo- Deus aliquidprsescivil, inlelligamus, nescivil. Quod
rum, qui sub' illo et secundura illum pmniainferipra utique ulrumque falsuniest, ul aut prcescivitinielliga-
Judicant, obedjendo el exsequehdo. lnde accipiunt . lur,nescivit, aul quodDeus facturusnonesset,dicatur
pptestatem, ut sit sernio epruin in talibtts tanquam quia nescivit: Qui vere, eLseterna scienlia sua,sic-
juiieniium. Et tairien petitio adjtingitur, nt qucecun- ul prscscivii qurecunque eral faclurus, sic "etiam
.177 L.BER-ADVERSI.S JOANNEMSCOTUM. 178
prcescivitquaecunquenon erat facturus. Verbi gra- A . tibnem gralice : quod non.-ita essc superius aposto-
tia, preescivitquod Lazarum psset resuscflalurus, el licis et propheticis testimoniis salis osiensum est,
fecif: prcesclvit quod Judam non esset suscilalurtis,. uii aperte inyenimus et demonstraviraus prsedesti-
nec fecit; iste auiem dicit : prcedestinavit impios ad nationem Dei duplipiter debere inlelligi, id est aut
interituriivel supplicium.ceternum-, pro non prcede- in boriis misericofdilcr refriunerandis ,raul in riialis,
siinavit; idest ul, ubi legimus prmdestinavit, inau- Jusle daranandis. Et ideo, sicut verba beati Augusti-
dita insania intelligairius non prmdestihavit. Proponit ni, quaesupra posuimus, manifeslissime doceiit,"pr_e-
eliani qucestionem: Quomodojusle judicabilur muii- destinatio Dei quando iu bouo accipitur, tunc tan-
dus , quem necessitas prmdeslinalionis cogil perire ? tum irilelligenda esl graliceprceparatio.
quod absit ut aliquis nostruni dicat. Quia apertissi- Tei*iia-pi*oposiiione,similiterfalsissimiim est quod
mce blasphemiee est ut Beiis prsedestinsttionis suce affirmare conatur, videlicet non esse'iillam prmdesii-
praejudicio aliquem cogat peccare, et peccando pe- naiionem pcenm. Si bnim pcena diabolo et ahgelis
rire. Sed praedestinationis.suae Justo judicio, quos ejus, et omnibus reprobis qui ctitn eis puniendi sunt,
perseverantes in peccatis punire decrevil, revocat non essel prcedeslinala, nullatenus Verilas diceiel i
potius a peccatis, et salubrem terrorem incutit au- lie in ignein mlernum; qui pardlus est diabolo ei an-
dienlibus, ul limenles corriganiur, et cprrecti mini- B gelis ejus (Mattli. xxv,.41). El quod in fine hujus ter-
me damnenlur. tirc propositionis ponit, Prmdeslinaiionem iri donis
CAPUT XH. divinmiargilatis semper inlelligendam esse, simililer
Duodecimo capitulo bujusmodi definiliones ponit. falsurii est: inveniluf enim,:e!l veraciler inielligiiur
1. Omriemprmscientiam Dei prcedeslirialionemesse, iion sotuni in divincelargilalis,- sed etiam m judiciis
*i emnem prmdeslinalionemprmscientiam. '
justae damnalioriis.
2. Omnempraideslinaiionem Dei omninoesse prcs- Quarta ejus proposilip, quce ita se habet : Prmde-
varationem gratim : pmnemque graliam, donum. Om- stinatos ad .pmnam a contrdrid semper intelligi, ad
riem igitur divinam vrmdestinalionem donbrum ejus illani insaniam perlinet de tpia superius salis dixi-
prmparalionem' mus., qua viilt ul intelligsimus prmdestinatos, id est
5. Pmnam impios jusle torquerc,gttm donum non iton prmdeslinatos. Quod autem , velut exenipli gra-
est: alioquin, si esset donum^ rion torqueret, sed uli- tia, subjunxit:' Sicilt electos, pro non eleclis; "filios
qtie liberarei: Non esse igilur prmdeslinationempmnmi Dei, pro non filiis, melius in sequenti capilulo tra-
Quod si esset ,'non esse pmnam , sed graliam. Esse ctabilur, ubi de his qtiid jpse senliat latius exponil.
auiem pwnam : non esseigilur prcedbstinalionemejus. Recordandum tamen el recogrioscendum est beatum
Proiride prmdeslinqiiotiem hi donis divinm targitatis C Augustinum, sicul superius posiia ejus verba demon-
' "
se.mperintelligehdam esse. strantj-dixisse aliquando in Scfipturis praesclentiam
k. Prmdestinatos ad pmnani'a- conlrario semper Dei prsedesiiriationem significare (de Dono pers.,
inlelligi, siciiXeleclos pro non eleclis': filios Dei pro c. 18). Ex quibus verbis iste velul occasiouem suse
non filiis." ' ~ ' ~~ • : '
argiimentalionis assuraens conlra ejusVeracissiniuin
Has quatuor propositiories longissimas e't vanissi- diclum, quod ille aliquando ita docuit debere inlel-
mas, etvelut syllogismorum'artificiocohtextas,facile ligi, iste addidit oinnem, et fulit aliquando. Alque ita
dijudicare et destruere polest, qui ea quce superius jecit definilionem falsissimam, dicendo: Omnemprce-
Juxta regulam iidei,Domino iargiente, diximus,stu- scienliam-Dei prmdesiinationem,esse. Itera, quia bea--
diose legeril et fideliter intellexerit. Quis eriim non ius Auguslinus, sicut supra posuiinus, definivit prce-
intelligat quam blaspliemum et impium sit qubd hic deslinalibneni Deiprseparatioriemgratise esse (dePrce-
priino loco posuiLdicens : Omnem prpjscienliam Dei dest. Sancl., c. 10), quod tanlummodo juxta illius
prmdestinationem.esse; cum manifesle fides leneat sensum iri parte electorum iiitelligitur, iste addidit,
omnipoierilem Deum praescire omnia",id"estbona et bninem, el fecit definitionem falsissimam, dicendo :
mala : ei-qusejacturus ipse sit, et qusefacturus non,,._ Omnem prmdeslinalionem Dei omnino esse prmpara-
' *
sjt; prsedestinare autem non nisi sola bona; quee lioneni gralim. -
ipse "faclurus sit, vel miseficorditer libefando , et CAPUT XUl.
remunerando electos, vel jusle reprobos condemrian- Tertio decimo capitulo ita dicit.
do, quia qiiodJusluiri est, utique-bonum est. Si ergp; 1. Eleclum .Judam pro non electo, et filios Dei
juxta! islius defiriilionem, omnis prcescientia Dei pro non filiis a conlrario accipi : sic idem amicus,
prsedesiiriatioest, ergo omnla quaeprsescivit ,.eiiain' qui nunquam non fuerat initnicus.
riiala ,'prsedeslinavit se esse facturum, quod absil! 2. Frustfa qumri filios-Dei prmter ejus electos':
Quia mala tantummodo prsescivit, nee ea uHo rnodb frustrd pulariejtis eleclosprmler ab eo prmdestinaios.
prredeslinavit, quia nec ipse ea eral facturus, sicut 3. Item impie putari prmdeslindios. a Deo prmler
onniia quce prcedestinavit, neque ut flerent ipse star ejus electos, supervacue msiimari eleclos.Djsi prmler
luit aul pfeefinhil. - -' -
ejus filios, nec esse prmdeslinalos, si nonsint.fitiiDeH
Similiter secundae propesitionis caput a falsitate i. Prmdeslinalos ad pmnas, vel interitum, vet sup-
incipil; etideo eliam faisilate finitur. Dicit cfiim : plicium"nihil aliud senliendum nisi nonprcedesli-
Omnem'pmdeslhialionem-Dei,'omnino~ksseprapara- natos;_sed amassa damnabili trierildpcccaii originalkL
179 FLORI DIACONILUGDUNENSIS 180
atgue proprti non esse separatos : ideoqne impie vi- _i menta et mintsteria- dlvina, sed etiam Iocum regi-
vere permissos, mlernoigne puniendos. minis : atque ita monstraret suis exeniplum patien-
In his verbis qiiod ila intelligil Jud.ara lnter electos tice, quam.patlenter scilicet toleraret malos,, sicut
aposlolos a Domino corinumeratum, ubi ait; Nonne ipse istura et verissime npverat, et mira patientia |
duodecimjvos ego elegi (Joan. vi, 71)? ut cceleri in- tolerabat; ne putarent veri fideles talium societate
telligantur vere electi, ille vero velul a contrario^ se pollui, vel eorum minisleria, qucesecundum Deum
id esl per ironiam, ita sit appellatus; raelius est si sunt, respuenda : sieut nec beali-aposloli illius fic.la
ita accipiatur, ut Veritas verum dixisse agnosealur? societate polluebantur, nec ejus ministerium, in
ut omnes duodecim elecli a Domino esse iutelligan- quantum seeundum Deum fiebat, est improbatum..
lur : sed aliter cceleri, aliler- Jiidas, id est' illi eeter- Cumque usque ad proditionis malura ejus infelicitasj
naliter adregnura, iste temporaliter ad, ministeriiim. pervenisset, |tam magnum unius bpmirium malum
Electus namque ad leriipiis inlef creleros ad aposlo- converlit in tolius mundi bonum, dum per hoc ipse^
licum ministerium, missus ad prcedicationis officium: verus immolalus est Lgnus, qui abstulit peccatum
accepit eliam forsitan graliam miraculorum; unde mundi: atque ita in tantum bene bonus Dominus
et beatus Petrus in Actibus apostolorum sic de eo " eum elegit ad bonum, ul et bona sua illi concederet,
loquitur : Quandoquidem connumeratus erat in no- et mala illius in noslrum bonum eommutaret. Quia
bis, et sorlilus esi sortetn minislerii hujus (Acl. i, 17). quod prsevaricalus es£, quodperiit, suremalilisefuit;
Et cum slaluissent duos,. et orarent ut-Deus bsten- quod autem inter bonos eiectus est, bonitalis Do-
deret qujs ex eis in locum.queiri ipse preevaricando mini. Si permansisset in bpnitaie, sicut Apostolus
amiserat, constilui deberet,,iia supplicantes dixe- ait: Vide ergo. bonitatem et severitaiem Dei; in eosJ
runt : Tu Deus, qui corda nosii hominum, ostende tjuidem qui ceciderunt setseritatem,in ie aulem bonir
quem elegeris ex his.duobus accipere,sorlem ministerii latem, si permanserisjn boniiate (Roin. xi, 22). Quan-
hujus et aposloiaius, de quo prmvaricalus -esl Judas,^ tum ,ergo ad ternporale apostolatus ministerium alti-
ul abiret in locum suum (Ibid., 24,2S).lta ergo ele- nei, de qup Dominus tune loquebatur, eunl diceret;
cfus eral a Domino, ut tempofali quadam dispen- Nonne duodecimvos elegi?(Joan. vi,7£.) Bene polestj
safipne corijungerelur aposlolis, et sortirelur eura dici el iste inter eseleros electus,.{Juantum vero ad-l
eis soriem minisferii el apostolatus :ita ut de ipso seternam beatitu.dinis electionem, illi tantummodo.'
gradu apostolico dicatur esse prsevaricatus; qiiod electi erant,'de quibus cuni inter istiim et illos fa-
tamen Domihus non fecit, quasi ignafus futuroj*um, cerel distinclionem, ail:. Non decmnibus vobis dico__.
qui semper uoverat in aelerna sua prsescientia, ei ego scio quos elegerim (Joan. xin, 18). _•. .
ccelerorum aposlolorum perseveranlissimam fidem, ^1 Alque ila bene et vere polest inlelligi dictum et-
et illius casnm,et riiinam futuram : iicut beatus. adjiiriclo Juda : Nonne duodecim vos elegtf et lillo
Joannes Evangelisla dicens tcslatur : Sciebat enim segregato tanquam reprobo : Ego scio quos elegerimJ
ab iniiio Jesus, qui esseritcredenles, el quis tradiiurus Nec necesse est e conlrario aecipi. Quod uirumque
essei eum (Joan. vi, 65)..Unde el ipse Dominus, eum verum evidenti ratione monsfratur : sic namque 1
dixisse.l illud quod supra commemoratum est: Nonne etiara de Saule scriptum est, cum esset eligendus ad-
dubdecimvo&etcgi?(Ibid.,71..)lanquam vereprreseius regnum, cui in multis ulilis erat futurus quod etiain
futuroruin,, stalim subjunxit: Et unus escvobis dia- forle eleclus accepit, dicenle Scriplura i.Erat virjle-
boltts est. Quod Evangelisla exponens de quo dixeril, tribu Renjar.iin voeabuloSaul ^lectus, et bonus, et
addidit coiitinuo : Dicebal autem Judam Simonii non erat de fiiiis Israelmelior illo (I Reg. ix, 2).<}ui
Iscarioieii: hic enim erat tradilurus eum, cum esset Tainen postea infelicissime reprobatus et abjeclus
unus ex duodecim (Ibid., 72). Noverat eliam locum periit. El.tamen ad lempus bene- ad temporalem 1
tlamnalionisejus in suppliciis sempiiernis, qui merito quamdam regrii utilitalem electus dicilur, qui et
inipietatis sure fuerat destijialus et prsedeslinatus. myslica mjctione, et sorljs eleclione, per propheiam
. Unde et ab apostolis dictum est : Ul abiret in locum _ sancliim Dei populo prcelatus. Ubi autein. Scriplui'a
suum (AcU i, 25); Et ipse Dominus ait: Vm homini. evangelica specialiter filiura nomineL Jiidam, nos
illi, per quem FUius hominis iradelur :' bonumerat ei minime leginius. Quod enim Dominus de apostolis 1
si natus non fuisset Iwmo ille (Matlh. XXVJL, 24). Et ait: Non pbssunl filii sponsi jejunare,,^quandiucum^
tamen voluii eum, ut diclum est, ad teinpns mini- ipsis esl sponsus (Luc.v, 34) : nulla necessilas cogit.t
sterium et loc.um apostblaius accipere, ut; cum ille iil nori"etiam Juda excepio de creleris tantuiiimodo
nirile abusus fuisset lanta Domini bonitale,, Dominus dictuih recle inlelligi-possii. Ad quos utique solos,
e cpnlrario beiie uterelur raaguo ejus malo ad no- illo janiperdito.Tllud pertinet quod Dominus subjun-
sfrum magnuni bonum: doceris tali exemplo fuluros git, dicens :. Venientauiem dies cum duferelur ab eis
in Ecclesia sua malos adraistos, sicut et isle in illa sponsus, el tiun jejunabuni in illis diebus {Ibid., 35).
lunc socielale aposlolorum ad lempus mislus est, et Sed si quis bfiam ipsttm Judani in his verbis Dominii
communicaturos cum Ecclesia non solunv sacra- inter filios vult intelligj deputaium a, liianifeste'
NOT_E DUVALLH DOCTORIS SORBONTGI.
a Docet Judam filium fuisse propter aliqualem torum parLieipalionem. Ex quo dnsbliovatonim IJXT
fi_et"uin Chrislum Doraiuum, et earadem sacramen- reses refellunlur : "prior qua dicunt Ecclesiam ex.
' "'"'"" ' 18'*-
181 LlBER AbVERStiS JOANNEM SCOTUM. .
hoc propler aliquam fidem illius in Dominum, et j\. dicit • Hatc verba fidelissimaei\vera~~lM.'unt?(Apocd
sacramenlorum socielatem, qua sanclis aposlplis xxi, S.) Si idem Anticbristus hon xppeccali,filiusperdi-
jungebafur, non a contrario sed bene, et conse-, tiqnis (II Thess.u, 5),'cum omn ibus.sequacibus suis, ,
quenter ita poluit appellari. Sie et cum Domi-_ non est ad Judicium selernceda mnationis prcedesti-
' num
jam tradenti, et eum osculo.designanti, ipse, naliis, quomodo lam aperle de cp dieif Apostolus :
Dominusail: Amice, ad quid venisli? (Matlli. xxvi,. Quem DominusJesus interficiet sviriln- oris sui, et
50") bene potest inielligi, -non quod lunc gerebatur, deslruet iltustralione adventus sui?\(Ibidi,.8.) El.de
sed quod fludum fuerat ei exprobratum : ut cuni; omnibus qui ab eo seducendi, el cum eo in_eelernum
fuissel aliquando,' secundum quefridarn modum perifuri sunt, post pauca subjungit r Eo quod chari-
discipulus ef amicus, in lam crudelem el impium ini- talem verilalis non-receperunt, ut salvi fierent, ideo
mlcum repenteesset mutatus. Sed elsi hocper iro- miltet illis Deus operaiionemerroris ui credanVmen-
niam dictum intelligatur, -sicul et intellecturii est -a dacio, et judicentitr omnes qui npn crecHdetnnt veri-
quibusdam, non propterea aliquid valebit hujus novi lali, sed consenserunt iniquitali (Ibid., 10, ll)s.Quo-
. et insulsi disputatoris Tegula : quia aliud est more modo dicitur, apud Ezechielem prophetam, ad. gla-
humano aliquidper ironiam significare, quodverum diuinexaeutum et limatum.ad csedem et interifum
esl, sicut curamalo homini indignantes,vel incre-J B impiorum: Ul daretis super colla vulneratomni ingpsp*-
panles dicimus-: Bonus homo es;. vel male agenti: rum, quorum venit dies, in temporeiniquildtis prmfi.~~
Beiie agis; et inimico, Amice;. et mulla simililer :, nita? (Ezech.xxi, 29.).Cur etiam idem propheta de-
aliud juxta diabolicam istius regulam aperta falsilate Judreis el regrium et sacerdotiura amissuris, et insua.
negare quod veruin esl, ul cum aliquis merito impie- infidelilale perituris sub persona iiripii regis dicit :
talis sua?divino Judicio veraciter dieitur praedestina- Tii-aulem, profane, impie dux Israel, cujus venit dies
tus ad suppUcium, iste nova insaniaTallaciter doceat in iempore iniquilatis ptmfinita, Itcec.dicit Dominus-: -
. diclum, praedesiinatus non preedestinatus : quo per- Aufer cidarim, tolle coronam? (Ibid., ,25, 26.) Goro-
versissimo et falsissimo sensu nunquam irt rebus ad nam quippeesse regni, cidaiim vero sacerdotii,"ut
fidem pertiiieiilihus, quod absif, Scriplura loquitur, supra jam diximus, manifeslum esl.:
nunquam.aliqnis doctorecclesiasticus, nunquamali- Qubd si quis opponat in his-duobus prophelicis
quis vir verax locutus est. exemplis non esse posilam prsedeslinalionem, sed
Si autem non ad peccandum,-quod absit",'sed ad prsefinitionem,' cognoscat veracileriiiihil; esse aliud
Itiendum pro peccaiis supplieium nemo justo Dei ju- pra.deslinaiibnem quam rei futurte-prcefinilionem.
dicio est prsedeslinalus, quid esl quod Apostoli in Quod aperte Apostolus ostendit-dicens-: Secundum
pralione sua-ad Dominumde Juda dixerunl-. De quo •G prmfinilionemsmculorum, quamfecit inJChrislo Jesu
projvaricalus est Judas , ul abiret in locumsuum?' Domino tiostro (Eph. ui, 11). Ubi enim hic in Latino
(Acl. 1,-25.) Quid esl quod Salomon ait : Uriiversa legimus prcefinitionem, in Grcecoliabet npoG.o-.v a,
propier semetipsum operaius est Domirius, impium qubd proprie in Latinum propositum interpretatur.
quoquead diem malum? (Prov. xvi, 4.) Quid estquod -Qui sermoetiam inEpistolaad Romanos illo loco est
in libro Job' iegilur : Quia in diem perditionis serva-. positus, ubi idem Apostolus dicil: -Scimusautem quo-
lurmatus, et ad diem furoris ducelur ? (Job xxi,50.) niam diligentibusDeum omniacooper.antur in- bonum
Cttr de __Egypliisin mari Tlubro et selernaliler de- hisqui secundum proposilumvocati sunt.(Rom. VIH,
lendis atque perituris Scriplura diciv iDucebat enim 28). Propositum autem Dei non esse aliud quam prse-
eos ad huncfinem digna necessitas? (Sap. xix, 4.) Ubi destinalionem Dei ipse Apostolus velut exponit, qui
aperie oslendilur quia el ducebat eos diviui judicii cum dixisset, his qui secundumproposilumvocatisunt,
necessiias ad interilum; et tamen digna pro meritis felaliin subjunxit, Nam quos prmscivitet prmdestina-
iujpielaiis, et conteinplu eorum. Quidest etiam illud vil conformes fieri hnagini Filii sui (Eph. m, 29) :
quod alibi scriptum est: El qui transgredilur a ju- ulex_bis omnibusreclissimeintelligamus unura-at-
stilia ad peccatum,Deus pardvil illum ad rhomphmam? queidemesse etpropositum Dei, et prsedestinatio-
(__.cc/-.-xxvi,27.) Qui eliam de Antichrislo adliuc.in D nem Dei, et praefinitionem Dei. Quae prrefinilio, id
(ine sceculirevelando et exstinguendo, dixit angelus est praedestinatio, manifeslissime et in his verbis
ad beatura Joannem in Apocalypsf: Resiia, quam Apostoli ponitur in bono, et in illis verbis prophelae;
iidisii, fuil et tton est, et ascensura est de abysso, el quee supra memoravimus; ponitur in malo, dum
in inleriium vadil (Apoc: xvii, 8). Si boc iion est hic designat prceordinatos ad vitam ; _ibl'veroprseor-
preedeslinatumapud Deum, quomodo idem angelus dinatos ad interitum. Tales riamque «unt vasa im,.
NOT.E DTIVAT.T.II TJOr.TORlSSORBONICI.
solis prsedestinaiis constare; posieribr vero' qua scientiam referri ut ad decrelum divinse vohrotatis».
dicunt improbos non recipere corpus ei sanguinerii qubd prsedestinalio iricludit. Refellit. infra quod
Christi Domini : contrariuhi enim eo loci aperte -Joannes Erigena objicere solebat: Si Deus malos ad
colligitur, eo quod sacramenti illius in ccena Judas poenas prsedestinaverit, debere prsedestiiialioiiein._
fuit particeps.. cogere etVriducere homines ad peccatuin. Quod
a Ait praefinitionemin sacris Litleris idem esse ac allenle consulant novalores lioslri, qui Tam Impie-
prcedeslinationem,quia cum Graecevocetur Tzpo'!z<ns. et crudeliter Deo peccaiorum causaUtalem affin--
quse propositumsignificat, non ita potest ad prse- gunt. ......
. 185 FLORI DIACONILUGDUNENSIS - 581
sicul ipse Aposlolus ait (Rom. ix, 22), aplala in. A sicut in Graeco babetur, ab co positutii;" ipse enira
inleritum :"siye, ut alii translulerunt, perfecta in in- sermo, id esl trpaapurcv,etiam hic legitur in Grceco,
teritum ': et suo videlicet meritb, et justo divjno Ju- ubi. ille posuil: Qum manus tua,.et-consiliumprm-
dicio. - ' desiinavit fieri. Qiii eliam in Epistota ad Romanos.
De quibus cura isle dicat: Quodin massa damnata Grcece invenitur, ubi, Aposlolus ait: Quos aulem
ex originalispeccati merilosint derelictret male vivere prmdestinavit; hos et vocavit (Pwm. vni, 50). Ex quo
permissi, et ad extremum ceterno igne plectendi; et . 'mariifeslum est eumdem Greecumsermonem proprie
jam nolens et conlradicens iiibii aliud dicit quam in Latinum interpretari prmdeslinavh : posse autem
divino eos Judiciocetemo igni prsedestinatos. Nam inlerpretari ad sensum eiiaui decrevit, sive prmfini-
"simassa illa lota daranala esl, ulique Justo-DeiJudi- vit, ut certissime intelligamus, preedestinalum nibil
cio"esf condemnata, et condemnata sine dubio ad esse aiiud quam decrefum et definiium. Sicul et ex
seternamperdilionem atque supplicium. Quod quid verbis Isaiae propheice, quibus ait: Dominus enim
est aliud qriam banc eamdem massara divino Judi- Deus exercituum decrevit (Isa. xiv, 27)"; el exillis
cio damnatam" esse ad inleritum sempiternum ? Ita verbls libri Danielis .: I-nsenlenlia vigittm decreium
dumveritati resislere conatur, ipsam veritalem eliam esi (Dan. iv, 11), Jam supra evidentissime e.sl demon-
nolens acnesciens,' invictaTatiorie,.confitericompel- B stratum. '
| , V _
litur. . - - . - Quid ergo isli prodest, quod tanta intentione et
CAPUT XIV. cohlentione mentilur, bealura Auguslinum definisse
oninem prcedestinationemgratieeprseparationemesse _.
: Quarlo decimo capimlo ita dicil: enra ille nequaquani dixerit omnem, sedprcedestina-.
1. Ex verbis Augustini probari prmdeslinalos non- llonem lantummodo, quce in bono est, ita definierit,
nisi dejustisdici, dicenlis : Nescienles enim quis per- et qnasi ipse dixerit prsedestinalos nonnisi JustGS
tineatad prmdestinalorum numerum, guis non perli- diceiidos. €um ille hoc nusquam dixisseinveniaiur,
neat. Et iterum: Qui prmdeslinalos.a non prcedestina- sed verba quce ille de sola Jusioi.im praedestinatione
tis discernerenon vatemus. llem : Qui cadunt el per- posuit, qua alii sunt ulique preedestinali, alii non
eitrit, in prmdeslinaterum numero non fuerurit: praedeslinati: Ialii pertinent ad numeruni praedesli-
2. Pmnam prmdestinatam peccatoribus : ipsos vero nalorum,aliinon ; iste minuspervicaciter et impu-
prmscitostanium, non prmdestinatos, . denter posuit: quasi ille sanctus doctoi*seniper de
•, 5. Hoceliam, legibus humanis conjici, qum Iwmi- ulraqne prcedestinalione, -id. est bonorum elmalo-
nem non defiriinnl ad peccandnm _-pmnas aulem pec- rnm, simul loqui debuissel: aul consequens sit, ut
caturis definiendo, niliil'aliud appetere, quam pro- C cum de sola bonorum prsedestinatione dispulat, sla- .
nos_ ad peccatidum suppliciorum atrocilate territos tim prsedestinationem malorum negare videamr.
cohibere; ac per hoc non ittinus misericordim,quam Quia in Illo apertissime in multis loeis commemorat
vindictmiransgressoribus suis efficere. ~ ., (de Perfect. jitst., cap. 15) et ostendit. De quibus
llis verbis nos,j'espondemus,-imo ex. verbis beali bic, exempli gratia, unum testimoni.um ponimus,
Auguslini (de Ptmd. sanct.,c. 10, 16) probari prse- nbi ait: Populura quemdam Psalmus ille culpal, ih
destiriatos etiam de injuslis dici. Quieum defijiiret quo necunus crat, qui.faceret bonum (Psal. XIII, 5),
quid. sil prsedeslinatio, ila aif: Praedesfinalio Dei dum volniii ihanere filii horoinum , et non esse filii
quse in bono est, gratise est prseparatio. IJbi sine du- Dei, cujus graiia homo fit bonus, ut faciat bonum.
bio nullatenus adjungei'et in boiio, nisi scirel prae- De illo enhn bono dictum liic debemus accipere,
deslinatiouem esse eliam in- malo, sicut aperle ex quod ibi ait: Deus de cmlo respexit super filios ho-
libro Acluunf apostolorum ipse demonslrat, ponens minum, ut 'videat si esl inlelligens requirens Dettm
illud testimonium ubi dicitur : Convenerunt enim in (Jbid., 2). Hoc ergo bonum puod est requirere
veriiate in civilateisla adversus sarictumpuerum luum Deum, non erdt qui faceret, non crat usque gd unum,
Jesuni; quem unxisii, Herodes._elPilatus, et populus sed in eo gene**eboniinura quod prsedestiiiatum est
Israel facere quanla i_._-.-MS tua, el consilium prmde- " ad inleritum : snper hos eni.mrespexit Dei prsescien-
stinavil fteri (Act. iv, 27, 28). Ubi et subdidil: Tania tia prblulitque senlentiam. Sed quid prodest hoc
quippe ab inimieis Judteis manus-Dei ei consilium exemplum de Dei prcedeslinalione malorum , contra
prsedeslinavil .fieri, quanla .necessaria fuerant Evan- isLumproponere, cuni solila insania paralus sit di-
gelio propter nos. Manifesle igilur et ex verbis li- cere auditoribus suis.: ut eum audiunt in verbis hu-
bri divini, et ex verbis sancti Atiguslini approbatur, Jus sancti doctoris,diclum, genus hominum prsedesii-
praedeslinationem quse bic legitur,non fuisse in bo- natum ad interitum; a contrario intelliganl non
num illis, qui tanta ettalia.passionis tempore in Do- prsedestinatum; sie illudantur, qui veritatem non in
ininum exerciierunt, sed in magnum et morliferuin . Scriplura veritatis, sed in mendacii tabricaloribus
malufri: quariivis Deus illud nObisverterit in bonum. qtiserunt.
Si quis auleriiputatbealuin Augustinum yeliil viliose 2."Addif adhuc et dicit: Pmndm prmdesiinalam
(EXJam dicloJibro istud lestimpniura posuisse, quia peccaloribtts, ipsos vero prmscilos ianliim, tion prm-
apud nos legitur : Qum manus tua elconstliutn decre- desiinalos. De qua re elin islo, etin prsecedeiiti ca-
veruttt fieri; scial polius vere el expresse, el proprie', pitulo sal.s dixinnis, nittllis tesiimoniis manifest.e
185- LIBER ADVERSUS J0AN2.EM SCOTUM. 186
ostenilenies peccalores, qui In peccaiis suis perman. jA CAPUT XV.
serint, justo Dei Judicio poenispraedestinatos. Mirnra Quinlo decimo capitulo iales definiliones ponit.
est autem quo sensu vel qua raliohe possit inlelligi 1. Peccata, et eorum suppticia ttihit esse.
ut Deus peccatoribus preedeslinaverit poenas, et pee- 2. Prmscisse et prmdeslinasse Deum peccata vel
catores non preedestinaverit ptenis; heqtie enim pmnas; pro non prmscisse, tton prmdeslinasse, non
quando eis poenasprredestiriavit el prreparayit, igno-' prmparasse-: exemplo Judm, qui' eteclus pronon-
rabat, qui eis puriiendi et cruciandi-essenl.- Quod eleclo, amicus pro non amico, filius pro non filio. - .
etiam iste confitelur dicens esse prcescilos. Si ergo 5.. Pmnas malas esseidco non a Deo, a quo non stt
cerlissime praesciebat, qui illis pcenisJusie puniendi rnatum, Deutnnon punire qum facit, nec ab eis nalti--
et excruciandi essent; quid aliudfecil cum cerlis.si- rdlia mtinera-tollere. -
simis quibusque certissimas posriasprseparavil, nisi lii. Dolorem esse sanilatisabseiitiam, tenebras lucis,
puod eos cerlissime. pcenis prsedestinavit ? Omnino silentium clamoris, iristiliam gaudii,laborem quielis.
eium illi soUeas palientur, quos ille passuros prresci- sicprmsciri,vel prmdeslhiari peccalavelpmnas.
vit. Quid ergo est immutabili prsescieniia prsescisse 5. Doleiidonon ipsum dolorem,-sedipsttmsanitalem
illos ad pcenas, quam inimulabiliter eos pcenisprse- nosci, quam non nosse si de illa nolionemquamdam
destinasse? Neque enim limendum eral -uf quod "• non haberet. ' . -
certissime prsesciebat Juste futurum, non prsedesti-. 6. Recordalionem sanilatis- msensibus remunere;
-
naret sejusle facturum:. _ ipsamvero itiillasubstanlia;quam Deus creavit, re-
5. Alia esi aulem legum humanarum cbnditio, quse sidere. - .--""-
- In isiis sex
sic statuunt peccaniibiis certa supplicia, ut laincn propositionibus illud.qnod primo loco'
qui ila peccaluri sint, ul illis vel illis siippliciisjuste posuit, id est peccaia et suppliciariihil esse, Jam supe-
excrucienlur, peniltts ignorent. El ideo pcenas pec- fius, prout pofuinius, esttraclalum : quia efsi nibil
catpribus prceparare et prcedestinare possunt, quas ' dici possunt peccata, eo-quod niillam babeant sub-
iustas esse noverunt: ipsos tauien peccalores, quos stanliam in se existeridi, vebsubsistendi, tamen
prorsus ignorant, pcenis prredeslinare non possunl. juslitiam deserere; quod est peccare, non potest fiefi,
Quod si scirent .cerlissime personas, qnseillis"sup- nisi in aliqua et peraliquam subslantiam, vel spiri-
pliciis dignseessent, possenl omninp jiisiissime, sicut tualem, vel cOrporalem; spirilualem cum in ipso aui-
peccatoribus posnasstatuere; itaet ipsos peccalores mo deseritur verilas, juslilia , bonitas, et subintrant
certa et Jusla definilione posnis praedeslinare, sictit lris contraria, id esl mendacium, iniquitas, malilia,
in ipsa Jam judicii examinatione, quos cerlissime quselicet nullam habeanl subsistendi naluram, sunt.
comprobaverinteapitalis criminis reos, lnoileni' eis taraen magna vitia, vel languores nalurce, id estip-
statutaraalquedecrelam ex legibus recilant, el ma- sius animi, cui doriiinanlur, el cujus sanitatenj alque -
nifesta sententia ipsos niorti adjudicant. Quod eis iiitcgriiatem violant: ita ul ipseaniraus-his iricuf-
utique praeslat Judicii cerla cognitio, ut sicutpecca- valus"el depressus ex libero.servilis, 'etex sano
toribus pcenas, ita et ipsos peccatores pceriisprse-'- iiifirmus eflicialui', dicente Domino in Evarigelio :
destinare audeant. Si ergo utrumque boc recte el Quia omnis qui facit, )teccalum servks est peccati
Jusle in humano Judicio certis cognilioriibus infor- (Joan. VHI,34). Et Psalmista dolenler et miserabililer
malo atque formato potest fieri, uf et poensepecca- jmplqranle : Ego dixi: Domine,-mtserere mei, sana
, loribus etpeccalores poenis Justo et irreprehensibili animam meam, quoniam -peccavitibi (Psal. Xj., 5).
Judicio decernantur^ nec lamen aliquis lalium reo- Sed quia hcecmalasic incipiunl in aninip, uttnaxime
i*um,vel per ipsas leges vel ipsos Judices ad peccan- lamen per corpus exerceantur, traiisil.maluin spiri-
dum cogitur, sed.tantum, quiapeccavil, jusle puni- lualis naturce, id esl animi, in malum corporalis
tur: quanlo incomparabiliter et ineffabiliter in di- naturce, id est jpsura corpus,; et ita velul qucedam
vino Judicio fieri omnino credendum est, ut quoniam pestis lotum simul cominaculat et corrunipif, ul
et ipsas pcenas queepeecatoribus Jusle debentur, et 'pecca.odomitiaiili.aniiiia servieus redigat in eamdem,
ipsps peccalores quibus debenlur, telei*na scientia servilulerii corpus suum; c.t fiant me.tnbracorporis
novit? Cum nulli sit ipse auctor yel causa peccali, ipsius armainiquitalis peccalo, quibus ipsa iniquilas
juslissjme.lamen et poenaspeccatoribus quas Justis- pl peccatum fprlius et.violenlius in utroque doini-
simas novit, elpeccatores nunquamsibi ignolos, sed netur. Unde Apostolus fidelibus.dicil: Et ne exlii-
-Biernaveritale notissimosseternis prtedeslinat pcenis. beatis membra veslra arma iniquiialis peccato; sed
Neque enim .aUquis nostrum dicit quod iste tam exhibele vos .Deo ianquam ex. mbrluis vivenles, et-
frequenler objicit: Quod Deus praedestinatione sua membra veslra arma- juslilim Deo (Rom.vi, 13)."
aliquem cogat ad peccandum, sed lanturamodo pro Huic- tanlo et lara morlifero languori tptum homi--
liisj qucepeccavit, ad luendura supplicium ; siculnec " nem sibi viodican.i etsaucianti, solus ille unus et
Iegesipsee, decern.endo suppljcium,. compellunt ad verus, medicus polest adhibere medelam el sanila-
peccaium, sed taniumniodo ^jtiod spontanee et vo-- teni conleiTe, qui de seipsoail : Non esl opus sanis
.luniarie peccalum esl, Jusla daninationis.ullione non mcdico, scd male liabenlibus (Matlh. JX, 12), el c!e
reliuquunt impunitJini.'• qno scripltim.eSL:Jpse enim salvum faciet popuhtm
suum a peccalis eoruiri (Maiih. i,-2!_). De quo etiam
187 FLORI DIACONILUGDUNENSIS 188
Apostolus alt : Fidelis sermo et omni gcceplione __. veniant in illum locura torraeiitorum.Si ergo, Juxla,
dignus, quia Christus Jesus venit in hunc mundum vocera yeritalis, infernus lpcus est tprmenlomni,-:et
peccatores salvos facere (I _r._B._i,15), animcemiserorum exutseeorporibus illic sepeliuntur,
et sunt in lormentis, et per p,uce peceaverunt, per
Iste ergo quitam assidue dicit, et repelit peccata hcec
et torqueriluf, ul judicium sit illis sine miseri-
nihil esse, quid aliud conalur agere, diabolo insti-
nisiut in cordibu.sattditorum, cordia, quia npn fecerunl misericordiam (Jac. n, 13).
gante, eaquasi leviget
ut non doleant, non agnoscant quanlo malo tenean- Hsecaudiat fidelis quisque ef timeal, et dum lem-
tur, nec curent.dicere cum Psalmista -..Misereremei, pus est, fugial ab ira ventura de qua beatus Joannes
Deus, secundum magnam misericordiam luam, et Baplisla ail : Quis vobis demonstravH fugere a futura
secundum mulliludinem miseralionum . luarum dele ira ? Facite ergo fructus dignos pumtentim (JMC.m,
iniquitatem meam. Amplius lavd.rhe ab-.iniquiiqtemea 7, 8). Hunc locum lormenlorum ipse Dominus fre-
et a peccato nieo munda me. Quoniam iniquilalem. qnenter appellat tenebras exlerioresefcaminum ignis-,
'
meamego cognosco,et peccalum-meum confra me $st et ignem mternum diaboto et omnibus impiis prmpa-
semper(Psal. L, 2-5). Abjiciatur ergo deceptor-isteab ralum, tibi erit dolor sine fine, et ex dolore senipi-
auribus et cordibus fidelium„et contra - - •-tami -ma-
' 1 terniis /feMs.ocuIorum,et siridor denlium{Malth. xxv, >
J
gnam miseriamimploreturdolenleret simplicileriina- M). De tali poena infelicium damnalorum et Isaias
gna Dei misericordia : contra mulliludinem lanta- propheta dicit: Vermis eorum non-morietur, et ignis
rum miseriarum quseratur multitudo mi^eratipnum, eorum non exslinguetur : et erunt usque ad sdiiet_atem
ul deleatur iniquitas, layelur hoino ab ipsainiqui- visionis omni carni (isa. LXVJ,24). -Sed et bealus
late,-mundeuir.apeccalo, quo erat. sordiduset im- Job lacrymahiliter Deum implorat dicens : Nunquid
mundus-.effectus ;cognoscat iniquitalem suam, el non pauctlas .dierum meorum finietur 'brevi? Dimille
peccatum suum ,non putet esse niliil, necponatil- etgome, ut.ptangam-paululum dolorem meum-; ante-
lud post dorsum suum; sedanle-oculos s.emppr ha- quam vadam,et non revertar ad terram lenebrosam
bens imploret illum qui dixil i.Delevi ut nubem ini- et opetiam mortis caligine; terram-.miserim et lene-
quitalesjuas,-et quasi nebulam peccala lua (Isa. brarum, ubiumbra morlis, etnultus ordo;et sempi-
XLIV,22). Simili.er.el suppliciai quce peccalis deben- terms horrori inliabital (Job x, 20-22).- Et beatus
lur, ita exlenuare, siclevigare.et annullare conten- -loannesin Apoealypsi: Missi sunt, inquit, in stagno
dit, ulea semper nUiilesse confirmet^ qure Ucel in ardenli igneel sulphure : quod est inotssecunda, el-
se substaniiam nullam habeant exislendi, tameu. cruciabuntur die ac noctein smcula smculorum(Apoc.
pef. corporales naturas, id estignem ceternum-, et _xx, 14). El stciil alibi ait : Fumus. tormenlorum.
slagnum sulphuris, et verraes nunquam deficientes eorum ascendet in . scecula smculorum (Apoc. xiv,
daninatoruni et corporibus, et anirais, iuferunlur : 11). Hrec fideliter credamus, veraciter timeamus, et
dum et animas et corpora simul excruciant. Et. hunc vaniloquum et seduclorem penilus ab aufibus
ideo, licel noii sint substanlialiler, sunt .lamen repellamus : Quia, sicut ait Aposlolus, corrumpunt
semper poenaliter, et iofeliciter in eorum animis bpnosinqres colloquia mata (I Cor. xy, 33). Undept
et,corporibus, quos siue fine excruciant. alia Scriptura admonet dicens : Sepi aures tuas spinis,
et noliaudire linguaminiquam(Eccli. xxvm, 28).
Quocifca non nos delectet audire' ab isto miserb
seductore peccalorumsupplicia nihil esse '; sedpolius - 2. Stalim
namque post haec illa sua regula inipia
audiamus quod Terissirae Veritas dicit: Morluus est et furiosa, qua persuadere conatur ut, cum audimus
autem et dives, et sepullus esi in inferno, Elevans- aliquidfaclum, inteUigamus non factuiii, cum aliqnid
aulem oculossuos cum essel informentis, vidit Abra-- diclum, iiitelligamus non dicium; adjungil etdicit..
ham a longe, et Lazarum in sinu ejtis ; et ipse cla— Prmscisse el prmdeslinasseDeumpeccala vet pmnas,'
mans dixit :~Paler Abraham, miserere mei, ei milte' pro non prmscisse,-rionprmdeslinasse,non prmparasse.
Lazafttm,ut irithigal exlremitm digili suiin aqua,, Quodapertisshne fidei et "veritati conlrariura esf. Si
et refrigerel tingudm meam, quia cruciot in hac flarn- I* eiiiinnonprcescivitDeusangelbrum velhomirium otn- '
ma(Luc. xvi, 22, 25, 24). El paulo post; ctira- iiiaTutui'apeccata,noiiestpr_esciusfuUiroriiin.Etquid
pro fratribus suis supplicaret, ail: Ut tesietur iltis;- Jam aliud prceslal nisi ul dtccrfisle insipiensin corde
ne ipsi venianl initunc locum lormenlorum (Ibid.; suo, noneslDeus (Psal. xm, 1), sinon praescivilptE-
28). Eece infelix et infelicissiirie damnalus dives, nas qure pecccinlibus jusie deberitur, quomodo eas'
slatiin ul niorluus esl corpoi*e,':anima sepullus est et in Evangehis et in ccelcris Scriptnris tamassidue,'
in inferno;ubi tenebalur ipsa-aniina-in-tormeiitis, et lam graviter, tam terribiliter comminaTur. Sed dicil
ibi amplius crueiabatur, unde amplius peccaverat," iste : Quia peccala vel pmnmniltil sunt, eo quod sub-
id est in liugua; et cruciabalur in tlamina uridique siantiam per se exislendi non habeant. El ideb quod
adurenle et concremanie. Et sicut ipse-micas mensce ntliil est Deum necscire nec prmscirepOluisse.Quasi
suce non dederat Lazaro mendicb.et ulceribus pleno Deo ignotumjsit quidquid non est/et quod ipse
Jacenli ad januani-suam, ita.el ipse slillam aquee de essentialiler et nStufaliler esse "noii fecii : cum
digilo ejus, qua aliquantulum-reffigeraretur, non jlle omnipotenli scientia et praescientia sua sicut
meruit impetrare. Et pro fratribus rogat ne Pt ipsi novit omnia qucefecit, sic eliani jiovefit quae nou'
189 ~ - LIBER ADYERSUS JOANNEMSCOTUM. 190
lecil a : et, 6icut_.nov_lquce esset facturus, ita sem- .A ut agnoscat se, velle ut amet se. Liberum eliam ar-
per noveril qucenon esset faclurus. Ila namque et bitrium naturale tantummodo donum -Greatoris as-
quee veUet esse, et queenollet esse,. nullalenus po- serlt isle, sicul supra salis suis verbis oslendil. Dicit
luit ignorare : et quod noluit babere naturam vel ilaque Deum non punire qure fecit; id -est nec spiri-
substanliam existendi, novil sine dubio magnum tum angelicum in angelis nialignis : nec spiritum et
malum esse naturce subsisteridi angelicse vel bu- cprpus in hominibus damnandis.-Et quomodo ignem .
mance, cum peccato in deterius commutalur,.ef poe- mternumdicit paratum esse diabolo et angelis ejus, si
nali suppUciosine fine cruciatur. _ illo igne spirilus angelici puniendi non -siint?-Quo-
Quod autem dicit Deum non prmdeslinasse pcenas. modo.eliain alibi-hominihus et de horainibus dicit:
vel peccata, depeccatis ulique verumpst, quianon Sed polius eum limete qui poiest et animam et corpus
prredesiinavit, nisi qure fuerat ipse facturus. Quce perdere in gehennam(Matth..x, 28), si illo cruciatu
utique omnia et bpna et justa sunt. De poenis aulem- gehennaenec aniraa, riec corpus, quseutraque Deus
manifeslefalsissimumesl, quasnon soluraprcedesli- fecit punientur? Sed yerepunientur pt spiritus el
navii, sed eliam prceparavit. Sicul ipse Dominus in corpora in gehenna, sicut vera fides credit, sicut
Evangelio dicil r Discediie a-me, maledicti, in ignetn ipsa Veritas teslalur : rion quia ea Deus fecit,-sed..
(elernum. ijui paratus est diabolo ci angelis ejus P quia ipsa fecerunt quse Deusnon fecit, et quee Deus .
(Matth. ii, 41). Adjungit exempluiiriJudm saiis ab- odit, et quseimpunita^esse non sinit, id est peccata.
"surde et incongrue, sicul supra oslensum est. Quae sine auctoribus-suis neque jesse, neque puniri
- Et statim subjungif dicens.: Pcenas mala, esse ideo- possunl: neque enim perse subsislunt, ut
in-seipsis .
queiion a Deo, a quo.malumnon sit. Conlraillud punianlur, sed insunt menlibus depravatis_angelicis
quod ipse Deus. per prophetam teslatur dicens : . sive humanis-ab ipsis commissa, ipsis adhaerenlia,_et'
EgoDominus, facienspacem et creans.malum (Isa. . cum ipsis alque in ipsis damnanda. ,
XLV,7). Unde-ef alibi scripluia est: Si.eril matum Ilaetiltudvefumestquod in.Dei laiidi.busScripiura •
in civitale quod Dominus non fecit (Amos III, fi). Et dicil: Diliges^nim-omniaqum sunt, el nihil odisti eo- ,
ilerum : Rona. et mala viia el. inprs,-paupetias. ei ho- ruin'qumfecisti(Sap.xi,25).EtquodDominus ait: Qui
neslas,v Deo sunt (Eccli. _xi, 14).- Ef ideo fideliler polesletanimam, el corpusperdere ingehennam (Matih,
discernendum, aliud esse malum, id est vilium, X..28). Diligit enim creaturam suam, in.quantum na-
eontrarium bono, quod utique rion est a Deo, sed lura est, et abeo condita est. Et odil earii in quantum.
vel a diabolo invenluin, vel ab homine cpmmissiini.; viliata esl. Unde scriplum est : Odisli omnes qui
aliud vero esse malum, quod.significat aliquam affli- operantur iniquitalem, perdes ..omnes-qui loquuntur
ctionem.-veltemporalem vel aeternam: ut snnt fa- - mendacium: Virum sdnguinumel dolosumabominabi-
mes, pesiilentia,- hostililales, vastaliones, mors; et tur Dominus,(Psal. v, 7, 8). Unde et de quibusdam
ipsa quse appellanlur selerna-supplicia; quce uliqrie dicit propheta,: Et facli sunl abominabiles, sictti ea
oinnia a Deo sunl: quia non nisi -Jusla ejus disposi- qum dilexerunt [(Ose. ix, 10); et iterum : Simjliter
tione, eljusloejusjudicio prseparantur velinferun-. aulem el odio^uni-Deg impius-elimpietas ejus (Sap.
tur. Iste aulem, qui poenas iUas selernas a Deo non. xiv, 9). Ila ergo diligit omnia _qucesunf, el nihil odit,
esse-confirinat, compellandus est, ut dicat a quo eaS eorum quce-fecii; ul lamcn hcec in creatnra ratioiiali.
esse pulel, ulrum a diabolo, cui sunt praeparalse; viliala, depravata alque corrupta, iinpunita _el in-
aiiabhominibus, qui ibipariter cruciandi sunt; an a o.rdinataesse non sinal. Jusle enim ordinalur et pu-
nullo, uLsine aUquo auclore corelerneeDeo existant. niiur, in. posnis natura quee non sub Deo,et ex Deo
Subjungilpost hcecdicen.s-:!).«mnonpunire qucefe • voluil esse beala, sed in se, et per se, velut Iibera
eil necab eis naturaliqinune.ru tollere. Quodutdiligeii- . esse concupiyjt:'ul quae noluit subjici volens, subji-
tius considerelur^maiiifesiuiiiestillaquceDeusfecitin. cialur nplens; et qure illic pptuit esse .semper beata,
creatura rationaliangelicavelhurnana, essein ange- hic sine fine misera efiiciatur. -Quia manum Dei
lisspiritus sine corpore,,esseinhomiuibusaniraam et f. (sicul ipsa Scriplura dicil) effugere impossibile esl..
corpus: Naturalia vero munera quae islis rationalibus. (Tob. XIII, 2), cui necesse esl, ut qure noluit volun-;
creaturis naluraUter Deus-deditj illa vult iste intel- lale, necessilate subdatur.
ligi dequibus superius multa loculus est, id estqupd „ Quid aulem ipsis naturis rationalibus proderil," si
habeat in se.naturaliter mens humana sive angelica, • in illa ccterna damnalione coiisliliilis naluralia illa,:
njemoriam, inleUigenliani,.yoluntatem, esse_,nosse,. u.t isle dicit, munera non erunt sublata? Cura.ad
velle, ut naluraliter meminerit sui, intelligal se, di-_ nullum beatiludinis fructtim,.sed ad solum tormen^
ligat se, naturaliter habeat esse'nt exislat, nosse forum "cumulum in eis relinquenda esse manifeste.
NOT.E DUVALLITDOCTORISSORBONICL.
a Cum dieit Deum cequecerlo nosse quid non dinem lamen omni ex parle noh potest exeludere,
esset facturus acquid essei facturus, el quceeven- quo fit ul respeclu • fulurorum coiidilionaloruni in'
lura non eranf ac quce eranl, salis superque arguit Deo potius scientiam — mediam ei condilionalarii de-
• Fonseca,- MoUna, Suarez»
ubi de Dei cognitione serino est, nullam illi conjc- beamus adraittere.
ciufaleni esse attribuendam, quia licel sit vehemens Mascaregnas, disputalionibus el opusculis' de Ipsa
seienlia. '
et, ut dLcunt jurisconsulii, vioLentissima, incertitu- ,
191: * . FLORl DIACONILUGDUNENSIS " ' 192

inlelliganlur, ut roeniincrinl sui, ad aeternum dolo-.A quod Deus per prophetani comminatur : Erit semper
rera malseconscieiili.e : i.itelligant se semper mise- pro suavi odore felor? (Isa. HI, 21.) Qtiid gustus.ubi
ras, semper esse dainnalas ; diligant ,se, ul magis telerna eril fames et sitis? Siciil de civifate diaboli,
doleant sine fiiie perire quod amanl. Liberum vero-- id est de lola illa_mullitudine damnatorum aperte in
arbilrium •*quoinodo aut quale in illis erit, quorum Apocalypsi scriplum est: Quicr in una dic venient
volunlas nec iniquilatem suam polerit jain deserere, ptagm ejus, elmors et luctus, et fames : quia forlis est
nec bonum aliquid tilterius operari? sicut Scriptura Deus, qui'juilicavil illam (Apoc. xvm, 8). "Desili a'u- _
dicit : Quodcttnquepblesl manus lua facere;inslanter tem et lingtia semper ardenfe , in dararialione illius
operare : quia nec opus, nec raiio, nec sapieniia, nec divilis aperle Evangeliuni declaral. Quid tolius cor-
scienlia erunt apud htferos, quo tu properas(Eccle. ix, poris LacLtis,ubi nulla ejtis poierit esse jucunditas,
10). Quid iUis proderit-^emper esse infeliciter, scire' nulia suavitas, sed sempiternus seniieturdolor, asterna
damnalionem suam,velle nec possecvaderepdsnaiir exustio, celerna excrticiatio? Quid ergo prodest quod
suam? Omnia ergo qure bic data stint ad ustim bene isle dicit, velut ad consolalionem slullorum, Deumnon
agendi, ad graliam Dpmini projnerendara, ibi quan- punire qum fecit, nec ab eis naturalia munera totlere?
tulacunque eorura veSligia renianserinl, -ad suppli- Cum-et puniat celernaliter naiuram vitialampro his
cium valebunl, non ad solalium. Si autein rationalis iB quremale gessit: et si aliquitl naturalium munerum in
creaturse memoria, inielligentia, voluntas,iion ad illadamnationeeam haberepermittet, lotum.valeatad
se, sed ad Condilorera referanlur, quid Jam illis pe- supplicii aiignienlum, non ad consolalionis solatium.
nilus a Deo deserlis, el ab seterno illo el vero liimine Qtiid est autem quod addil : Doloremesse sanilatis
-
separatis, quid in illis, inquam, aget memoria , ubi absenliam, tenebras lucis, silenlium clamoris, irisli-
neinodicerepolerit: MemorfuiDei, etdeleclalus sum? iiam gaudii, laborem qnielis: sic prmsciri vel prmde-
(Ps. LXXVI,4.) etubi implebitur quod seripium est: slhtari veccala \vel pmnas.Si enim in Iiis-verbishoc
Quotiiam iwn est in morte qui memorsit iui (Psal.vi., persuadere yoluit, quod, sicut nos per sanilatis absen--
6). Nulla erit intelligentice Iliuminatio, qua Deus-- liam cognoscimus in nobis dolorem, et perabsenliam
agnoscaiur, qureratur,' inveniatur. Nulla dileciionis' lucis cognosciraus tenebras; et per absenliara vocis
pielas, qua Deus ametur, desidereiur, frualur. Ipsee- cognoscimusJ-ilenlium, et per absentiam gaudii sen-.
enim erurit tenebrse exleriores extra illud lumen jam timus tristiliam, per absentiam quietis senlimuslabo-
positis, cujus nulla iUutninatione perfruentur : Et rem, sic Deus prcescierit peccata, vel prcedeslinaverit
illa nox horrenda, de qua ipsum verum fumen Do- pcenas, ut et peccata non nisi privaiione justiliee
niinusnosler dicit: Quandiu in mundo sum, tux sum . scire aut prcescii'epotuerit; et pcenas, nisi privatione
'
mundi. Veiiilnox quando nemo potesl operari (Joan. 'Cheaiitudinis non agnoverit, vel praedestinaverit; si,
ix, 4, 5).-Quaiidiu'ergo in mundo est per illuini- inquam, ita sensit, ita persuadere voluii, quid tali
lianteui gratiam, lux est mundi a suis tenebris libe- - sensu horribilius, quo divina virlus huraante infirmi-
rati. Cum autem hanc sute illuminalioirts gratiam lati adaequatur? Dei elenim virtus, semper eodem
subtraxerit eelernacsecilate damnalis, quid eis aliud modo se habens, omnia novil in se,, nec indiget ut
remanebit nisi nox horrenda, nox perpelua,-in qua aliquid noverit extra se : nec aliter novil facta ,
nemo possiloperari? .' aliler non facla, quia nec illa novit per eorumprce-
Si autem elianr de -sensibus corporis, qui el ipsi senliam , nec isla per aliarum ferum abseniiam ;
suntutiqiie naluraliamuneraConditoris.-tale aliquid sed teterna et incommulabili scientia sua eeqtialiter
consideretur ~~,quid ibi proderil visus', ubi nullus videt quid voluerit esse, et quid esse nolueril: nec-
eritlucisaspectus?Aulsiad horamfuerii, nonad.con-' privalione juslitice cognoscit peccata; sed, cum sit
solaiionera, sed. ad.vehemeniiorein dolorem valebil: ipse sunima justitia, in ipsa [al., ipsoj incommutabi-
- ut scilicel videanl boni aliquid,quod jam habere aut liter videt quid ,ab ea dissonel vel discofdet. Simili-
prdmeferi non possint. Siculet dives illeeisdem in- ternonper absenliam bealiludinis poenas coghoscit,
fernalibuspoenis damnatus, Abraham et Lazarum ad . sed cum sit ipse summa beatiludo, in semelipso in-
lioram videre potuit (Luc. xvi, 23), sed ad augmen- coihmulabiliter videt in quaniam pcenarum profun-
tum doloris, non ad solatium ereptionis. Licel hoe ditaienr inergendi sunt qui ab ejus tranquillitate
ariie ullimuiriIlludjudiciura Juxta occultstm disposi- disccdunl. Alque ila non privatione Justiliae, sed in
lionem Conditoris fieri credendum sit, postea vero ipsa Juslilia videt quidquid ab ea dissentil : riec pri--
riihil tale fulufUm legatur. Quid ibi aget auditus,' - vatione beatiludinis agnoscit pcenas-; sed, in ipsa
ubi semper horrendus fragor, et irislis atque innu- beatitudine, videLquid doloris'el laboris incurrat qui'
raefaijilis audielur gemitus ? Quid olfactus, ubi Juxla ab ejus tranquillitale sepafatur.
TMOT^E DUVALLII DOCTORIS SORBONICL.
a Ljberura arbitrium affirmat in damnatis nori lucem abslulisse et solam vim urendi in eo reli-
esse, eodem-sensu quo antea docuii in peccatoribus quisse: probabile lamen eL damnatos conspecturos.
e.t in glalii natu.reelapsse non reperiri. esse d-einoiies et alios poanarumsocios, eofum enini
* jnsinuat sensum videndi .non 1 operaturum in inluitu aceriiius
gravitisque perccllentur. ldeoque
damualis, forle qtiia inferni locus ila est tenebrico- cuiii eos videndi sensu destituit Ecclesia Lugdunen-
sus.ut species ad ipsorum oeulos deferri non pos- sis; illud de visione grata et deleclabili est Intellir
sint. Docet enim D. Basilius Deum ab igne inferni gendura."
LIBER ADVERSUS iOAMEM"SCOTU8_,
Adhuc addit et dicit: Doiendo non ipsum dolorem, A perversilatem proprice volunlatis; nec peceasse «__.«-
sed ipsam sanilalem nosci, quam non noscet, si de illa ram, sed voluntalem. -
nolionem quamdam non haberet. In quibus-verbisatfir- - 6. Nec in primo Iwmine peccasse nqtnrm genertili-
mare videtur dolorem illum selernarunipaenarum non tatem,sed' uniuscujusque individuam votunialem.
posse nosci, id est agnosci, ab aiiimo patieniis,, -eo ,7.- Si eaMaturd delinquerel, cum una sii, lota pro-
' - - -.
quod ipse dolor. nullam babeat substantiam in se feclo periret.
existendivel subsistendi.-Et ideocum siibslaniiali- B.Proinde innullbnalurampuhiri,quiacxDeosit,el
ter nihil sil, nonipse agnoscalur ab illo qui dplel, riott peccet,sed molus.voiunlariuslibidinosus punialur.
sed poiiusex ejus coriiparatione saniiasagnoscilur; ', -9. Ideoque.inimpiissuppliciationperpetiquodDeus '
in
p^iise corpore naiuraliler et
aliquid esl,- quce ipsi fecil, sed quod superbia vitiose invenit. . . -
dolori contraria est. Quam- sanitatem nullatenus 10. Lib.idinetnperversmvoluntatis cruciari; dum ea
nosset qui lotus dolet inpoenis,'nisi-.ejus noliliain qummale aui indigne appelit, haberenon sinatur.
- ' '
memoria remaneret. 11. Ex nullobono malum esse. _,.
Et ut haec tam absurda et -stulla, yelut ratione . 12. Eumqui hic libero voluntalis arbitrio.quodest
quadam reddila, -confirmare -videalur, subjungit et - natutqlis inleliigehliminunus, id eslmentis aciesinusus
dicit ; Recordationemsariitalis in sensibus remanere, " lurpiludinis.mittet, illic ne omnino veritalis hpneslate
ipsam veroin ilta substanlia quam- Deus creavit resi- frualur, juslissime perdat, ettenebras mlernmigno_ran-
dere. Per quod fortassis hoc intelligi vult quod in tim non evilare. - _ -
sensibus in illa damnalibne semper dolentis, velut , _ In -his verbis illud quod primo loco posuit nulla
ex conifrjonilioneipsius doloris, fial recprdalio sa- naluraitaturqm puniri, ideo dixisse videtur quia
nitatis, insensibus.yidelicet, quibus vel corpus vel pmnis utique natura a bono^uclore Deo condila, in
anima ipsos dolores seniiel; ipsam vero sanltatem quanluhi natura est,.bona est: ut verbigi'atia,na=
in illa damnatione jta posse intelligi^quia sjibstan- tura anirase-sive corporis bbna est; et natura iguis,
lia hominis, quem Deus creavit, et in anirnse el in in quanlum -natura est, similiterbona est.C.um ergo
eorporis perpetuilate non consumitur, non deleiur, utraque natui'alitei*bona sint, recle sibi isle videtur
sed velul quadam suce pleniludinis sanitate sclei*na- dicere et definire, quod nulla jiatura alia piiniatur
liter durat. Quee' omnia idcirco dicere videtur, ut natura ; quia videlicet dup bona seciuidunj- ejus
per illum sempiternura' poenaruin dolorem, nec co- - sensuni nori pdssunt sibi esse conlraria, r,e nalurae
gnitionem saniiatis, nec ejus.recordationem, nec boncealtera bona natura possit esse po3iia.-Atque
ipsam sanitalem in eis qui torquendi sunt, asseral .bujuscemodi argumentationis-manifestissiraa fallacia
perire. Cum e contrario omnia. isla, id est et cogni- G cupit subvertere in cprdibus aiidie.nliunifirmissimarn
lio et memoria sanitatis in anirao sempef dolentis, fidei veritatem, qua omnesfideles indubilariier cre-
et conservatio illa naturee nunquam delendee, rion dunt et confitentur, in una et per unani ajlerni ignis
proficiant ad aliquam gratiam el Jucunditalem salu- naluram, el naturain spirituum malignOTum?et na-
lis, sed potius ad cumulum- dbloris,: ut non solura turam liominum perdilormh,- id est aninias et cof-
sensu et corporis et.anirase doleaj, ita damnatus; sed . ppra eorum sineilne dainnandas,-piinienda_. .itque
etiam dum recordatur,.et agnoscit bonum saniiatis tprquendas per ejus Justum et reierntim judicium :
quod fundilus araisit, in ipsa memoria et notiiiapn- Qui polesl el animam et corpus perdere in gehennam,
niatur. Dicatergo insanus esse in celernis et oimii- el qui, poslquam occiderit, habet poleslaleriimiliere in
.mpdis doloribus sanitatem, dum qtiee ibi existimat, geliennam(Matlh.x,%&). , . -
-dum quse ibi pulal reraanere ad indicium sauitatis, Ncc solttm de illis selernis suppliciis quibus natura
non aliud,n;iiam materia sint doloris : ut, dum nun- angelica el humana rilique natura igpis seterni lor-
-quariifinitur qui; torquelur, nec tornienta ipsa ii- quebitur-ul jgnis, quibon.itale Conditoris hic horaini
nianlur:. _ dalus est ad solalium, ibi Justa. sevefilate Judicis
vertatur ei in supplicitim; non de illis,inquam.;
CAPUT.XVI. D solis certa esl fides ita esse ftiturum^ sed 'etiam in
Sexto decimo capitulo duodecim definitiones pro- comnnini hominum sensu certissimum esse eonstat
poriilj.iia dicens : nunquam naturam nisi natura puniri. Sicut natura
1. Nulla naturanaturam puniri. corporis, aulex semeiipsa puiiilur, velnLcum deficit
,. 2. Etnihilaliud esse pmnas peccatorum, nisi pec- a sanitate,- et succumbit.infirmilali atque lan^uori,
cala_eeium. . -. . dum et bonum sanitalis in eo-minuilur, el malum
5. In igne mlerno nihil atiud esse_pmnam, quam languoris -ex seipso palilur, aut ex allerius naturae
beatmfelicilatis abseniiam. .subtraclione, quce_illi ad sustentationera vel aliud
i. Inea nullum esse gui non habeal insilqm sibi solatiuni valet: velut si ei poenaliter subtrahatur
naluratiler gbseniis beatiludinis. notionem, ejusque n.atufa cibi,- aut polus, .aut etiam-lucis,. vel vesti-
jiesidetium : habiljiros miseros felicildlis ,el verilatis menli, et quidquid ejusmbdi est;_lumex hoc.et fame
nolionem alque scienliam :.ac per Itoc non esse mise- ac siti tabescil ac. deficil^, et tenebrarum horrore
ros, ttec.puniri. ._ . . - _ - alHigitur, autfrigorfesernmna crucialur; .aut.certc
5. T» diabolo et impiis hominib.us non puniri nisi ex allerius rei natnra ipsum.corpus hoininis punitur.:,
1D5 . FLORI DIACONILUGDUNENSIS 410
sicut corpora Iatroiuim ulique puniuntur vi flagello- _Aquis' creavit? ilemquerespondet: Item credo, Dei.;.
rum et gladiorum ac multiplicium tormenlorum, Interrogat lertio : Bonus est qui uirumque creavit
quee ulique ipsorum naturse ex aliis naluris poena- Deus? respondel: Nulli dubium est. Adlmc inter-
liter inferuntur.Cum ergohsec ita sint, et nunquam rogal: Et ulrumque quod bonus auclor creavit, bo-
natura nisi aut ex seipsa jn seipsa punialur, yel num est? et ad hoc respondel: Confitendum est.
alierius naturre utilitale subtracla, vel -violeniiail- Deinde concludit, si igitur et spirilus 1bonus, et caro
lata, -qua ratione isle dicitTiullam naluram riaiura bona, ut a bono auclore condita, qui (ieri potest, ut
puniri? uf ex hoe quantum in se est, veritalem duo bona possint sibi esse conlraria ?] Post heecidem
selernortim destruat supplicioruni; ubi el nalura beatus Auguslinus subjungit e contrario respoosio-
spirituum, el nalura eorporum juxta "evangelicam nem suam, ita dicens : [Omitto dicere quia lota hujus
et-apostolicam verilalem : Natura ignis mterni cru- ratiocinatio lurbarelur, si quisab.eo qnsererel: JEs-
ciabilur die ac nocie in smcula smcutorum (Apoc. tus et frigus quis fecit? responderet eriim sine du-
xiv, 10). •, - bio :Deus. Non ego multa interfogo, ipse .coneludat—
Si autera proplerea hoc dicit quia naturce non no- uirum,"aul ista possinfdicinon bona, siul non ap-
cenl invicem,nisi suis qualitalibus, nt, verbi gralia, ~ pafeant jntbr se esse conlraria ? Hic forie dicit:
ignis et aqua_,quorumpropriae qtialilates suntutet B Qualitales sunl isire substaiitiarum, non substantise.
aqua sit naluraliter humida, et ignis naturaliter Tta est, verum est; sed qualitates naturales, el ad
aridus; et ideo potest et aqueehumore ignis exstin- Dei creatui-ara sine dubio perlinentes. Substantiee
•gui, et ignis.ariditale ignilahumor aquse exsiccari, quippe noniier seipsas,ised per suas qualitates, si-
-
ut non sibi videanlur isla adversari ex eo quod cufaqua et ignis, dicuntur sibi-esse conlrariae, elc.]
nalursesunt, sed ex eo quod qualitatibus suis-sibi Quce ad eonvmcendam et destruendam improbi ho-
«ontrarice sunl. Si proplerea, inquam, hoc dicit, -minisinsaniam sanclus doclor exsequiiur.
sciat in fide nostra nullam esse distantiam utrttm Cum ilaque lerroret veritas aeternbrum supplicio-
naturrc rialuris ptiniri dicanlur, an ipsae naturse suis Tum lam aperle et multipliciter nostrre fidei com-
oaturalibus qualitatibus sibi invicem poeiiales exi- mendenlur ad inculiendum salubenimum limorerii,
stant; quia ulrumque Unus Conditor creavit, id est et excitanduin ad" cohtiriuam emendalionem, quo-
il naluram et qualitatem insilam naturse. Et ideo -modo iste subjungere et dicere ausus est et nihil
utrumque siniul reclissime una dicitur nalufa, et a -aliud esse pmttas peccalorumnisipeccata corum?.Cum
-sapientissimoCondilore.alia ab alia propTia.qualitale certissirae fides teneal alias esse poenas peccatortim
dislincta; Deinde quia-etsi immortalisest nalura quas animaein preesenii ex ipso peccalorum suorum
angeliei sivehumani spiritus, tamcn, potestate conV^ merito paliunlur desertse a Deo, deserlse a Iuce jus-
ditorisct jusli-ultoris Dei, -sic illi igni cofporeo et tilice, -a conteraplalione verilatis, ab illuminalione
«terno poenaliter et aeternaliter alligabitur,- sicul et ctraritatis; et aliquando lfadi.se eliam irt reprbhum
liic eadenvpoleslale summi Coiidiiorlscolligaltirhu- sensum. Has enim posnas peccatoribus et carnalium
manus spirilus lerfeno corpori, nec solvi potest, vohiptaliim amatoribus divina Scripltira In prassenli
nisi, illiusvoluntale et judicio qui colligavit. Natura inferri manifeslissime testalur, dum de quibusdam
quoque humani corporis in illb eeterno igne damna- Deus dicit: Non permanebit spiritus meus in Iwritini-
torum ita erit posnaliler immortalis, ul ad suslinenda bus istis in mternum, quia caro sutu (Gen. vi, 5) :
selerna supplicia nunquain morte solvalur; ila-pas- dum impii ini fine dolentes ac gementes dicent: Et
sibilis et incorruptihilis, ul omni genere dolorum, juslilim lumen non luxit itobis, el sol non est orlus no-
fcruciaiuum .alque poenaram sine fine affiigatur. bis (Sap. v, 6).; dum de eisdeni impiis Scriptura di-
Hanc enim posnam Pmni intenlione cavendam ter- cit : Excakavit enim illos maiilia ipsorutn (Sap. u,
aibiliter -Scriplura denuntiat, diceris : Humilia spi- 21); etgeneraliierdehisqui fralre^oderunl: Omnis
ritum tuum valde,!quia vindicta cartiis iritpii ignis et qui odit fralrem suutn, in tenebris esl, el in tenebris
vermes (Eccli. \ii; 19). El ilerum : Dominus enim om- ambulal el nescil quo eai; quoniam tenebrm obcmca-
nipolens vindicabitin-eis;.iiidie judicii visilabitillos: verunt oculos ejus (I Joan. n, 11). Et de quibusdam
'Dabit in 'c.arnes eorum igitem et vermes, ut urantur Scriplum est: Sicut non probaverunt Deutn habere in
el seniiant usque in sempiternum(Judith xvi, 20,21). noliliam, iradidit illos Deus in reprobum sensum, nt
Proposuitquidam aniiquitus similera de nalura- faciant qum non conveniunl (Rom. i, 28). Sunl poenee
rum inter se contrarietate quaestionem.Qurequaliter peccantium aniraarum ipsa peccata, quia eis et ip-
ab illo sit proposita et a beato Augustino evidentis- sarum aniraarum sanitas corrumpitur el- violalur, et
simaraiionedestrueta, necessariiini existiraamus adI conscientiamisera, pefturbata, el anxietalibus plena
cominonitionem et confirmalionem Iegentium bic: efficilur. Ita ergo,et peccanlium pcenrc fiuiil ipsa
breviter inserere^ maxime quia ilte quieam propo- peccaia jusip el terfibili Dei judicio; ef lamen-pro
suil, aut ipse Pelagius ftiil aut aliquis Pelagianus,, eisdem peccatisalice statim in prsesenli gravissimse
sicul el isteest. Iia ergoeamdemqiisestionem beatus>- -pcenceirrogantur, sicut superius-ostensuin est.'De
Augustinus'commemora.tdicens : [Quid esl, quod in- quibus" omnibus praesenlibus posnis quihus peccan-
-terrogat: Qui fecit hominis spiritum? et resporidetl 'tiuin animce continuo feriiinlur_atque puniuntur,
sibisine dubio, Deus. Et iteminierrogai: CarnemI bealus MoysesihDeutefoiiomioapertissime leslatur,
19? LIBER ADVERSUS JOANNEMSCOTUM. 198
dicensde omnipotenli Beb -.Faciens ntisericordian A ab eo quseritur cur et aiigeli mallgni el homines ini-
in inillia diligentibus se (Denl. v, 10); ef reddens quimillendi sunt in ignerii aeternura, si ex ipsolgne
odieniibus se slalim, ila ul disperdat eos, et ultranon nulla supplieia, iiulla tormenta passuri sunt? An
differal, prolinus eis restituens quod. merenliir (Deut. proplerea tanlummodP ut qui -nunc vel in aere, vel
vn, 10). Siint itaqueet in prcesenli.gfavissimce ani- "in lerra cbrtversanlur, incipiant in igne habereno-
marum pcenceipsa. peccata sua ;- sunt gravissimce vurtihabiiaculum; uhl,'sicut de sanctis tribus pueris
- animariim poenteipsa deserlio Dei et damnatio, qu_i in fornace Rabtjloiiia damnatis scriptum cst, nullam
peccatorum meritis «oniinuo restituuntnr, sed res- pbtestatem babeatiguis in corpbribus eorum, et
tant illaeIn fulurum aelernorum shpplicibrum pcenae, capiLlus capitisebrumnon aduratiff, et odor'ignis
de qnibus scriptum -est dicenle Domino-: Moritius 'hon'tral.seat:'per ebs ; ef quid Jam restat; riisi ut,
est dutem et dives, et sepullus est ht inferno (Luc. xvj, sicutde illis Scriptura dicit: quia angelus Dominide
45).Etiternm : Neforte tradctt le adversarius jti- scendil cum^Azaria e't sociis ejus iri fornacem, et ex-
dici,et'judex tradat le ministro et in carcerem milia- cussil fLdmmam-ignisdefornace, el fecii medium for-
fis. Amendico tibi~:nonexies iride, doitec reddas no- nacis quasi ventum roris flanlem, eliion tetigit eos
uisswmmquadrantem{Mali1t. v,2S,2"6). Et alio loco, omnino ignis neque contristavil, nec quidquam moles-
•emn de servo hequam.loqueretiir, qu_-noli.itdebitum " timinluiit
(Dan. lii, 49, 150), ita eLde istis iriirahili
Ponservo suo dnnitlere sicutetsibi dimissum est, -insania aflirmare contendat. Quod si ita-essei quod
;ait . Ta.ic iratus dominus ejus tradidil eum lortori- unquarii tale miraculum esse poluit, inier magnalia
6us,quoad usqtte redderet universum debilum (__f._f.A_et prodigia' quse divinitus facta sunl, ul-tam innuinera
- 'multitudo apostatarum angelorum et hominum per-
xvin,-54).-
Has"poenas peccaloriini, siveinipsis peccalisep- ditofum essei in medio immeiisarum et -sestuaritiunj
rum sive in deserlione Dei, pronieriloipsorum pec- -flnmraarum, et non tangeret eos omninb ignis,: sed
ealorum, quseslatinrin prsesehii iriferunfur ;"sive 'vim virtutis suce_obIiviscerelur| ut diaholus et ejiis
etiarain exterioribus pGenismult.pUciumflagellorurn, angeli cuslodireniur illsesi?Qnis audivit unquam lale
<nicepeccantibusadpTcesensdivinitus inferuntur; sive •aat quis sufferrepossit tanlse iiripielaiis insaniaui? Si
in damnalione felefnorum suppliciofura," quse post enim inilla erit.poena in seierno igne damnalornm,
hcecomnia in fine «ervantur, cum tam aperle Scrip- sequenter nulla erit eiiam glofia in eeterriaremiuie-
tura teslelur; lam indubitanter Ecclesire fides le- Tatiorie justoruni.,Qnienim verissime pfomisiflianc
neal; audiant -quicunque hujusmodi fallaciis alque !gloriam.-d-cendo: Venile. benedicii Palris niei, pet_-
-prsesligiis per bunc vanissimumhominem' illudun- cipile regnum.quod vobis paralumcsl-a conslilutione
tur, illud quod -Apostoluslerribiliter-oranibus fideli- ^ mundi (Mdiihi xxv, 31), ipse verissime comminatus
-bris"denunliaf dicens': Nemo vbs decipiat inanibus estillara poenam.diceridb: Disceditea me, matedicti,
verbis;propter limcenim, weniiiraDei m filiosdiffi- inigriein mtermm qui patalus 'esf diaboloet angelis
-dentice(Eph: v,"fi). Quibus verbis Aposloli-B. Hiero- ejus.(Ibid., 41), ipse etiam de utfoqtie immobili ve-
nymus exponendo subjungil dicens :^Verba>qu_ede- riialesubjuuxit: Titnc ibunt hiin suppliciuni mler-

cipiunt atque supplahtant inania sunt et vacua': num, justi autem iif.vitam mlerndm (Ibid., 46). Si
-qiisevero eedificant-audientes, plena, cumulata, con- ergo queerimus qiijd sitillitd regtunri quod a cortsli-
Terla. Quia igitursunt plerique qui dicunt non fu- tutione-mundi-justis est prseparatum-, audiarnus
turapro peccatis esse supplicia, nec exlrinseeus adr .fideliler esse vilam selernain-.' Si quterimus quid-
-hibenda tormenta-, sed ipsum peccatum ,et Gonscien- crederc debeamus illuni in quem ^ethomines impii
liam delicti esse pro pcenadum verriiis in corde non et angelMiiiltendi sunt Tgrnemmiemum ? Audiamus
moritur';-etinanimo ignis accendilurin similitudi- nihilominus.fidelitecesse suppliciiim sempiterniiin.
;nem febris, -queenon tprquet exirinsecus segrotan- Necmajor esse potest gloria quam-vita:eEterna; nec
tem, sed corpora ipsa corripiens punit -sine crucia- majorpcena quam supplicium sempilernum : illud
tus forinsecus adhibilione, quce possidet. Has itaque -. in regno posiiorum, islud in aelerno igne damnato-
persuasiones ef deeipulas fraudulenfas, verba inania - rum. De quo supplicio -ignis- -Elefrii.aperte beaiiis
appellavit et vacua, quse yidenlur flpremp,uenidam Joarines in ApocalypsiTeslalur, dicens : Missi suni
habere sermonuai, et blandiri peccantibus.-'Sed dum in stagnum ignis ei sulphuris, et crur.iabunlur die ac
. fiduciam tribu.unt, magis.eos ferjmt ad seterna sup- , nocte in sceculasmculorum(Apon.xx, 9,-10). Etalia
plicia.Quia denulla.re sicirascitur Deus, quomodo loco : El ftimus tormenlorumeoruht-ascendet in sm-.
si peccator supefbia et erectus et rigidus non fleeta-; cula $mculdrum (Apoc. xix;.3). Nbii.ergo in igne
tur in fletuni, nec .'inisericordiam poslulet prp de. selerno angeli vel homines damnali ppterunf unquam
licto.]-Hsec sanctus doclor-, et antiquprura hsereticor esse. quieti et immun.es a pcenis; qui, utVeritas
rnm'.errprem,super hac xe redarguens, et islius dicit: Cruciqbunturdie ac noclein smcula smcutorum;
Traudulenla irtendacia atque commenla- apostolica et quorum fumus tormenlorum-jtscendet in smcula
verilate subvertens. . satcuiorum; qualis eliam nuncpoena efillos conse-
Audet tamen iste adhuc majora et deteslabiliora, quitur.- De quibusad similitudinem illius puri»urati •
fet, siibjiingitdicens : tn igne .mterrionihil aifud esse et damnati divilis Scriptura dicit: Ducutil inbono.
p&nam-.quam beatcefeticilalis .absenliam. Ubi recte dies siws; el iit punclo ad ihferna descendunl (Job
" 199 '
FLORI DIACONILUGDUNENSIS 200
xxi, 15). Ut et ipsi, sicut de illo legitur, slatim 1Q-A. ludine funditus exclusi. Vere ergo niiseri, et vere in
«ipiant esse in lormentis, el cruciari in flamma, et relernuin datnnati erunt qui semper verilatis el bea-
deputari in Iocoaelernaliumlormenlorum : solet isie titudinis exsules erunt, nulla veritatis luce illumi-
.dicere, sicnt audivinius, cuni aliquis ei de lalibu.s nati, nulla bealitudinis Jucundilate consolali. Et
Juxta fidei veritatem obsistere poeperit sermoci-' - tamen, excepta hac plena ct summa miseria, aderit
nando: Quid. vis ? ratio te vincit. Quae ergo est eis sine fine etiam exterior pcena, ut et intus tor-
hssc ratio omni ratione vacua, omni veritate aliena, queanlur infelicitate conscientise,'et foris igne ge-
et. spiritu impiissinii erroris lyraphatica, atque hennee. Quod utrumque Psabnisla breviter osteridit,
phanalica ? Qui vulL ut homines veritatem Cbristi dicens ad ipsuni Judicem vivorum et niorluorum :
deseranl, et suas phanlaslicas et dremonicasumbras Invenialur manus lua omnibus inimicisluis : dexiera
sequantur. tua inveniet omnes, qui te oderunt. Pones eos ut cli-
Sed cura dixisset in seterno igne damnatos nullara banum ignis in temporevullus lui: Domhiusin ira sua
aliam sentire poenam nisi beatsefelicitatis absentiam, conlurbabit eos,el devorabiteosignis (Psal. xx, 9, ,10).
subjungit tamen velut quamdam eorum.beatitudinem Quod.B. Auguslinus brcvissime elplenissinie his ver-
et dicil: In ,ea (id esl in beateefelicitalis absentia) bis exponit dicens : [Consliiues, inquil, eos arden-
nullum esse qui non habegt insitam sibi naluraliler B , tes inlrinsecus conscientia impieialis snae.in terapore
absentis bealitudinis notionem, ejttsque desiderium. manifeslationis luee. Deiride conlurbali vindicla Do-
Ubi et addit liabituros miseros felicilalis et veritalis mini, posl accusalioneni cpnscientiae, dabuntur igni
nolionem atque scientiam, ac per hoc iton esse miseros aeterno devoraridi.] _
itec puniri. Quibus verbis manifeste utique affirmare Quae cumita sint, qurerendum nobis est solliei.e
conatur [quod] bmnes qui fuiuri sunt in illa damiia- quid, secundum regulam verae fidei, de eis quiitla
tione, qtiam, isle non aliam pulat nisi-absenliam seterna damnalione fuerint puniti sentire debeamus,
beatitudinis qua sancti perfruunlur, habituri sunt •ut ex eorum statu qui illic aeternaliier erunl datuiiati
naluraliter insitam ipsius beaiitudinis, cujus par- inlelligaraus quantura Dominus donare dignatur; cur
licipes non erhnt, cognitionem, atque desiderium. ibi. nutta Jam possit esse emendatio, et cur inde
•Quodadhuc repetens ef ineulcans, dicit habituros .nulla possil fieri liberatio. Primo igitur illud consi-
verilatis et bealiludinis notitiam utque scienliam : ac deraiiduui' est, quod fides calbolica firmissinie tenet,
per hoc miseros, non esse miseros, neque puniri.. Ut nullum bominem per mortem de corpore exeuntem
per hoc, quod, juxta istius sensum habituri sunt aliquod sibi bonum posse comparare meritum, quo
cognitioneni, scientiam et desiderium beatitudinis et "aut iniquitatem suam, in qua mortuus est, possit
verilaiis,. cujus absentia erunt damnali, quodam-' C deserere, autipse in melius commulari. Quia, etsi
modo miseri non sint miseri, el puniti non sinl pu- suntaliqui qui,-ut ipsius fidei pietas novif, et indul-
niti.- Quia ex eo quod erunt in absentia beaiiliidinis gentiam peccatorum accipiant post mortem, oratio-
et feliciialis, possint dici et miseri et damnali; ex nibus, et oblationibus, et eleemosynis Ecclesise ad-
eo autem quod illius beatitudinis et veritalis quse- juti, el quibusdam purgaloriis pcenisexpiati selernre
illisabsens erit,'habebunl_noli.tianj, scienliam etde- beatitudini sociari mereantura : non tamen hoceis
sideiium, possint dici non esse miseri nec damnali. prrestal aliquod bonura merilura post moriem addi-
Sed Tides Ecclesiseverapiler novil, nullam esse ra- Tum, sedpotius anle morteni acquisilum. Quiayide-
tionalis crealuree majorem damnalionem, quam a Deo licet-tale fuil meritum vilse ipsorum in corpore, ut
'
separari; et nulla ejus illiiminalipne illustrari, nullft etiara post morlenr lalibus remediis adjuvari me-
ejus-gralia visitari, nulla liberalione.salvari; nulla reantnr. Quod Apostolus manifesle ostendit, ubi-ait:
ejus visione et conlemplatione bealificari. Omnes enitn nos manifestari oporlet anle iribunal
Angeli ergo et homincs lanta infelicilaie dam- Chrisli, ut refet\at unusquisque'propria corporis prout
nati, el penilus a- bealiludinis el veritalis posses- gessit, sive bonum, sive malum (II Cor. v, 10), pro-
sione exclusi, etiamsi nullam exlrinsecus-pcenam, pria namque corporis sunt, sive bona sivemala,_qu_e
nullum lormenlum senlirent, quid eis prodesset aniriia gessil duhi essel in corpore : quia sictif nec
habere cogiiilionem , et holiliairi, el desiderium, anle corpus aliquod bonum aut malum gerere-polOil,
sicut isle eis promitiit, et beeililudiriis el verK quce noridum eral, ila-nec posl deposilionem corpo-
tatis? Cum hoc eis magis ad tormenlum profi- Tlsaliqubd bonum aut malum agere potest, quce-
ceret habere quantulamcunque iiotitiam veritatis,-- tempus agendi et operandi cum corporis morte fi-
sed nunquam ejus prsescienliam promereri; babefe nivil. Nam el illi qui solo originalis peccati reatu ob-
qualecunque desiderium selernce beatitudinis, ncc slfingunlur,"el sic absque remedib salutari de cor-
unquam lameri/ejus possessione laelari. Et ideo absit pore exeunl, secunduin propria corporis mala dam-
ut credantur non esse miserrimi a Deo peniiiis-sepa»- nanlur I*; quia in corpore ulique et cumtcorpore
rati, aut dicantiir noii psse puniti ab ceterna beati- illud briginale debitura coiitraxerunt unde in aeter-
NOT_E DUVALLII DOCTORIS SORBONICI.
? Atteridant novatores noslri sacculi ihi purgato- i Peceaium.originalein corporevidelur reponere,
rium nec non suffragia pro inoiTuisin Ecclesia obfir- quod nonnuili inier scholasticos fecerunt, Durandus
mar.iet-bbsigiilari'. e'i _.iagisler in n, dist. 50 el 51, ubi dicitper pecca-
'
201 LIBER ADVERSCS JOANNEMSCOTUM. 202
uuui damnari mererentur: Omnes iiaqtte manifestqri-. A npn.confessa-, nulU non.vel ipsijisterroris necessi.
o^oj'fef.(sicut-Apostolus dicil) anle tribunal Chrisli, lale adorata. Tunc.eninT.gerieraliter subjecta omnis
ut referat _et reportet unusquisque prppria corporis , creatura Creatori; sive pielate, -ut in^anelis-angeUs
(II Cor. v, 10), id est, qusein eprpore gessit sive con- et sanctis hominibus, sive necessitate, - ut in. angelis
traxit; quia ulique nec ante .corpus aliquid. gerere nialjgnis et hominibus-iropiis, implebilur perfecle
potuit, nec post corpusgerere potest, cum.Jam-uni- quod Apostolus per prophptarii scriptum esse com.
cuique non est iempus agendi, sed .pro actibus tan- memoral, .dicens ; Yivo ego, .dieit. Dominus Heus,
tummodo,recipiendi._Etideo certum esse debel fidei. quia mihi curvabuniomnia genu, et' omnis lingua.con-
nostrae neminem.eorum qui in diejudiciiselerna dam-, . fiiebilftr Domirio(Rom. xrv, 11). -'>..- .';- j
natione puniendi sunt, lale aliquod merilum ex hac i Unde. eliamlllud manifeste.iii.eodem Judieio fiet
vita secum lulisse, per quod jusle.ab illo.eeternoin- quod Scrjplura de impiis-futurumpraedixif rDicent
teritu liberarelur. _Si ertim quisquam. eorum.tale inter se pwnitentiaiivagenies; et prm.anguslia spiri'-.
inerilumih prcesenliyita sibi preeparasset, nunquain ius, dolentes.: Hi sunl quos<aliquando Itabuimus.in
profeelo ab illo Justo judice. aeternsedamnationi tra? deristCmetin_similitudinem improperii. Nos htsensali
deretur> .Sed quicunque , illa damnatione ,puniendj vitamillorumwsiimabamusinsaniam, et finetriitlorunf
sunt,.-sine dubio.tale meritum-hincsecum.tulerunt, ]j si)2_Iioriote; quomodperxjocomputaii sunt, inler filios
ut juslo Judicio nunquam inde absolvi^ nunquam K- Dei; el iriter saticlos sors illofum estyjjjrgo erravimus
berari mereautur.- -- - - - . q via veritdlis; et jusiilim lumen lion luxit nobis,_el
Sed ut iUa danmatra, sicut jusla, sic eliam teterna soi non. est -orlu' ttobis (Sap. v, 3-6),_et esetefa
essemereatur,eacausa erit quianullaJamsuppetere qrisemultiplici dolore plena illo die. dicturi sunf.Si
poterit emenda.tioprceteriloru'm,'nullapromereri po- ergoex tanta-divinre virtutis, et Christi Doraini ma-
teritnielioratio futurorum.Eritnamqueibi prceteritis nifestatione,'et lerrore.tam magni et tam manifesti
malispcenitentia, erit etiam liberalionis elereplionis eelerni Judicis fuerit-aliqua fides velporun) -quj ' ali-
desiderium; quod tamen nullumhabebiteffectuin. Ubi quando-crediderunt,. vel eliam. infidelium qui. tani
ergo tu.nc erit misericordia Dei, qui ilectanla et tam prsesenti piajestale et terrore credere compellentur,
longa poanilenlia flecli-poterit ad.indulgendum,nec ita ul.in illa sua lamenlalione,-sicutjam conimejno'-.
ullis' damnalornm desideriis, vel etiarn rogantiam ravimus, dicaiit: Ertavimus a via yerilalis, eijuslilim
geinilibus-movebilur ad liberandum? El quomodo lumerinon Juxit. nobis,- M sol non esl ortus nbbis
Justus, qui-ista contemnet? Qui tanlumdolofem con- (Ibid., .6); jarn.lamen taljs, -fidesin illis qui, ut sre-
scientite, ianlam afflictlo.neni crealuree, suce non pius dietuni est, penitus p Dep deserti, nec ulla ejus.
respiciel? Quse, inquam, causa.erif.ut nihil-ibisa- w _ gratia illustrali erunl, profeefo non erit. ex pietale
lubre, nihil acceplabile- fieri possil? Si enim posset;. amoris, sed ex necessilale lerrori§- : qualemet in
hunquani a tanta misericordia, nunquam a tantajtf-. dsemonibus esse fidem;beat_us.Jaeobus-appsLolusle?-.
stilia repudiaretur. Cur itaque non potest, nisi quia,-. statur, digens :-Eldmntones_credunl,et^contremiscunt-
jjecedenteab eis penitus Dep, iiulla in eis essepote-: : (Jac. ii, .19).. .Talis -ergo fides non eisyalebit ad sar
ril gratia specialis, per quam eis donetur pielas fi- lutein sed ad, confusipnem, ut quemadniodurii in
• dei, spei et -cbaiilalis, uttali
pietate poeniteant de psalmo scripluni est : -Eiubescant et conturJjentur in,
prceteritiSj tali pielale desiderent de futuris, ,id est smculum smculi, et cohfundanluf, et pefeant_(PsaL,
pie credendo, pie sperando et.diligendo.? Etquia, LXXXJI, lj8). Spes-veronullaJani in.eisesse.polerit,.
Jam, ut diclura esl, funditus a Deo sepai'ati, et-sola aeterna sententia condemnatis, et-de liberaiipne sua
omnipotentiaeejus virtule ad ceterna supplicia _ser-. perijtus desperatis i.siniiliter el.charitas,.quaet pie
vali, nunquani pqlerunt esseparlicipes Spiritus san--. Deum diligant, et proxininm secundum Denni, v,elin.
cli, eliamsi a fuerit-ibi aliqua, jides, sive ex memo~- Dep, au.t propter Deurnjiiulla eis inessepoferit,euin
ria prreteriiorum, quaehicaudierunt, veldidiscerurft, .. deseruerit ,eos ipse Deus cbariiaSi nec adfuerit eis.
sivp ex. terrofp el manifeslatione prsesenlium, qure illa .gi*atia.;Spirilus,,de qua Apostolus dicit : Quia
tunc .apparcbunt.: manifestala,scilicet omnibus. Dei.-^. .; charitas Dei diffusa.est in cordibus Jiosliis per Spi-,.
et Christi ejus virlute el polestate, lam in majestate,' ritum sancltim, qui dalus esl nobis (Rom. y, S), pi
quse in ejus Judicio apparebit, <juam in. aelerna re- simul.ab. eis reeesserit, et gratia Domini nostii Jesu_
muneraiionejustorum, et reterna damnatipne iniqup-.- Christi, et charilas Dei, et.commiinica.io.S-piritus
ruhi. Qure ulique nulli poterdril esse ignoia, iiulli.. sancli.' Nam et si dives iile' jam.apud inferos coii-.

-,NOT_E'DUVALLII DOCTORIS SORBONTCI,


lum priniiparenlisfuisseprijiio-irifectum coipusper cum corpore maculara. ofjginalem coiilrahere con-_
semen, et asemine rursuminfici.corpus seminaluiri,. teridebant. '" , '
a
el tunc animam ex corpore infici, sicut liquor pre- ",' Docet fidem aliqualem iu.damnalis -remansnram;
tiosus.ciiminquinalb.vasi/infunditur. Quee quamvis quod noti.de; fide ibeologica,- sed de, huniana et ae-
Jam leraeraria Judicentur,
- npn -pugnant -tanien-ex- . quisila debel inlelligi, .et sic qoi.ex Chrisiianis-
presse. contra fidera.: ideoque_niaInmus assere.re damriatnr, muliorum niysterjorum .fidem __retinejii.,
Ecclesiam Lugdunensein' .duntaxat. vbluisse hortim-. juxta Uiud Jacobi: Damones. cre.dunl .etcfltiiremirc
sentenliaui daranare, qui- animam anle, priionera_ scnni. . ' . .-....."_..
PATEOL.'CJilX.
203 ;''- FLORI DIACONILUGDUNENSIS 2fl4
denuialus Tralres subs, quos in carnereliquerat, ve- ASeterno et justo jtidieio [gt., judice] liberandos; sed
liit secundum Deum dilexisse videlur, prp quibus; tbttira hoc eis proficietad tormenlum, non ad con-
in-illumlocuni tormenlorum Veriirent, anxiussat- solationis solalium. Sic etiam poterunt haberejiesi-
' ne
agebat et deprecabaiur' (__.uc.xvi, 27); non lameii derium euJusJanibeatiiudinissuse, [f.,hicsubaudien-
vere secundum -Deumfiebat, quod npnihstincludi- dum non]ut-;ab illis tormeniis erui, et aliqua paee
viiire cbafitatis, sed vel terroi'e pfceseritis damnatio- vel quiete refrigerari mereantur. ' ^
nis, vel amorehumanse affeetibnis ab eo extofque- Ipsara.aulem veritatem Dei, Ipsam beatitudinem
balur. Quia ergo nullajamin eis esse. polerit per - Dei nosse et desiderafe donum est pibfura-, el Del
illuraiiialibnem Dei efflonum Spiritus sancli, pietas spiritu illuniinatorura, non impiofum perpelua cceci-
fidei, efchari.atisnuHa bonsespei exspecl"atio;-ideo tate atque infelicitate damriatofuni; quia-etsi fue-
iiulla eorura pceniienlia' de prseleritis-, nulhim desi- rinf ibi aliqui forlassis 'qui, ex his qui aliquando
derium de futuris- a juslo et-misericordi Judice-stt- fcrediderant et cognovefant, meminerint aliquatenus
scipielur-; puia-hsec tunc rion-eruiit expielale,'bt ipsius-veritatis vel beatitudinis, ad hoe. lanlum eis
amore-divirisegratiae, sedtantum ex^necessitate tri- valebit ipsa memoria, ut magis doleant, magis poeiii-
bulalionis.ef angustiae. Tunc itaque sobli'acto a-se teant, magis Jusle damnafos se esse eognoscaiif. De-
penitus divinaeillustratioiiisluniine, et ab illo gau- ? siderani.es quidem babere tempus emendandi, ut
dio, quod bono et fideli servo- pronnttilur, dicente possent evaderb suppliciuin, nec tamenhabentespie-
DominP : Intrd in gaudiutn Domini lui (Matih. x\v, tatem ipsius desideru, qua promereantur Deura.
21),' penitus-exelusi CLalienaLi remanebunt -extra - fcCesselifaque iste eos qui a.Deo nonilluminabun-
lumen Dei; elhoc: Eril eismillj in tenebrasexteriores, tur, e,l alienatia vitaDei.iiulla verilatis et beatilu-
et in illam ribctem horrendam de qiia"Dominus ait: dinis dulcedine consolabuntur, dicere non esse irii-
Venitnox quando nemo polesloperari (Joait. IX,-"<_.). sefos nec damnatqs.-QuIa hcec-est vera ef ceterna
EtalioToco misericordiler admonet, dicens 1:Ambu- miseria alienari a beatti vita. Et nulla major polest
late dum lucem habetis, ne lenebrmvoscomprehendani esse damnalio, quampenitus excludi' et repelli a
(Joan.-xii;'55).Elideo qui-in lalibus lenebris alque Deo, et nullam spem,, nulium recursum Jam habere-
in tali nocte "eninl;" nihil jam polerunt pie et fru- posse adDeum. Undeconsideret fidelisquisque quam
ctuose operari, quod vel a Juko Judice possil susci- vanum et insanum sit -quod-iste" conatur? -uf
pi, vel undeipsi-mereantur ab illa aBlernadamna- qui-de Deo beali esse nunquam poterunt, ex se
liOneTiberari. El quia nulla polerit esse pia poeni- ipsis beatos esse posse cbritendat : id est non ali'
leiilia,- nulla erit delicti indulgbhtia^ consequenter' qua Dei gratia, sed •quibusdam, ut ipse puiat, bo-'
nec ullus finis supplicii. Et qusecunque-in eisesse nis naturae". Quae etiamsi omnipolens Deus in illis
poteril recbrdalio veritalis sive bealitiidinis/tsrita relinqual; erifei ad testimonium'suse bonitatis, erit
eril quanla humano sensu vel tenuitei*potest atlin- ei illis ad teslimoniurii justse damnationis : ut ipsi
gi^non qiialis per Dei gratiam solet irispirari. Tunc etiam possint cogrioscere veritalem" •justi judicii
enira impiebitur qubtl terribiliter unicuique Scrip- in se explelam, alque ita suo eiiam Jndicio con-
-tura dicii; el tantumrtiodo sofa jvexati.o intellecium demnentur-
' c Hanc horribiliter meffabilem-ei ineffabililer hor-
•daoil audilui (tsa. xxvin, 19); etiterum : Quiatiec
#pus, nec ratib, nec sapientia;nec scientia erunt apud ribilem iniquorum etimpiorum dariinalionem absque
inferos, qub tu properas (Eccle. ix, 10); Nullum nain- ulla' consolatione divinse hiiseratidnis, absque ulla.
que ibi erif opus bonuni aliquod niefilum acquiren- illuminatione |verifatis, beatus Augustinus bre.viter'
di, riulla ratio veljusle excusandi, veidignesatisfa-' ifa inculcat,'et bmnimodis cavendam prtenionel di-'
clendi, riuUasapientia exillustralibrie veriiatis, nul- cehs : ^Gavendi sunt inferiores inferi ,-id est post
"la scientia in exercitio alicujus' virtutis iquomodo hahc vitam peense graviores, ubi nulla potest esse
efgo Juxla islum habebunt cbgnltionera ef notitiam eommemoratio veiitatis, et, quia. nulla est lalioci-

verilatis, cujus et illuminationeet pontemplatione r» nalio, ideo ririUarationis aciio, quia nbri illam per-'
seiernaliter privali efunt ? .fundit. Luirien verum, quod illuminat omnem hdmi-
'* Quomodohabebunt ejusderii veritalis el beatitu- neni venientemin huiicmundum .(Joan.i, ^^'.''Quare
.dinis desiderium, in quibus nullus eril amor pielatis, feslirieraus, et ambulemus' cuin dles prseslo est, rie
a
qub' aut veritas vere diligaluf, aut vera beatitudo rios lenebree comprehendant;- festinemus secunda
veracilef desiderelur? Poleruiil fortasse | babere mpiHeliberari, ribi nehio esl qui membr -sit Dei, et-
p,uamdam seientiam verilatls in eo quod se agno-- ab inferno, ubi.nemo eonfiiebitur Deo.] Item cum
scent dignos lalUius esse suppliciis, quod se agno- exporierel verba psalmi ubi dictum est : In inferno
5 autem quis corifitebiiut .... ? (Psal. vi, 6.) confessus
scent Juslo Judicioeonderanalos; nec unquamab.
N0T.E DUYALLII DOCTiDRISSORBONIGl
« Ait daranatos non ferri desiderio in beatitudi- damnatos frui bealiludine natiii'ali.Trao pejus multo-
nenvsed seipsura-postea expohit: Non nahent, in- qnam Pelagius senliebat, quia qnod tantura de par-
qui.,-desiderium, id esl pielatcm, desiderii, ipiia e'x vulis decedentibus absque baptisihp — statuerat, ipse
atnore sui inordinalio, nulio habilo respectu ad de peccatoribiis adultis contendebat. - Bellarmin., ' '
Deum, ipsam -desiderahl. lib. i de Purgatorio, eap. 9.
h Accedebat Erigena ad hceresim Pelagii volens < Multa deeranl liic,-repositaex riis. Cod. Corl)
"
o.0S T.IIW!. 4_iW._i.RSnSJOAT.NEMSCOTUM. ' 20(5
, est, inqnit, in inferno ille dives, de quo Dominus A i posse inveniri,nee a miserisdamnatis-tanquamloiige'
dicit: Quod Lazaruni vidit in requie, ipse.autem in positum, et a se penitus alienatum tflla iriyocaiioue;
' - ' ' •-
lormentis dolebal (Lnc: xvi, 25), usque adeo confes- ulla supplicalione placandum a. -
siis, ul etiam moneri suos vellet ut se a peccatis. - Addil adhucisleet dicit: In diaUotb'et impiis lio-
cpbiberent, propler poenas quas apud- inferos esse mitiibus non puniri, nisi perversilaleniproprim vblun-
non credunl-. Quamvis ergb fruslra confessus est, talis, nec peccassenalurani;sed voluntaleni. Eccbite-
lam sibi -nierilo illa accidisse tormer.la, quando runirem novanrel inauditam. Quod.isle dicif.iridia-
etiamstios ne in brec inciderent doceri cupiebat. bolo et impiisTiomiuibus celerna perditione damnalis
-Quidergo est; In inferno auiem~quisconfilebilurtibi? non esse punieridam aDeo naturani ipsorum,sed tan-
(Psal.-vi, 6.) An injnfernp-vult intelligl, qub posi tummodoperversamvoluhtatem-eorum'; eoquod.Ju-
judicium preecipiiabuntur iihpii,"ubi Jam, propler xtaisiius serisum, npnpeccaveritriatura ebfurii',"sed
profundipres tenebras, -nullara Dei.lucem videbiint volunlas. Fides auteiriEcclesiceveracilerriPvitel-fir-
cui aliquid coiifiteantur. Nara isle adliuc - elevatis missimeteriet quia naturaTatioiialissive in afigelissive
ocuIis,-quamvis Imniani profundo interposito, po- iniiomiriibus, sicuthaturalem habetaDeo insitamra-
tuit lamen videre Lazartfm iii requie eonslilutum, ~ lionem, - iia- naturalem babeat a Deo insitani vo-
*x cujus comparaiione' a'd confessionem eoac'Uis"estBluntateih': ef hoc lotum, id est naturam ciim ra-'
meritoruin suorum. -In-his vcrbiS sancti docioiis libne sua, vei natui^arii cum vbluniate' sua-""simul
non esl fortasse necessaritira ut-duo inferi intelligan- - uriam esse naturam; ita-ui riec rialiifa i-sta.fatlonalis'
lur, unus quonunc preecipitantiir animre damnato- possit esse absque voluntate', nec volunlas absque
rum, et alius quo.post Judicium prcecipitabuntur naturaA :Quidquid ergb ista naiura vult, iionpolest
eliarii cum suis coiporibus illse ipsse animee punito- alienum esse ab ipsa natura, utad solanjjfolunlateni
rum : sed Unus aique idem inferrtus polesllnleihgi, referaluf-; quia''quando aliquid vult ista natura, non
nunc aliquando milior in crueiatibus--aiiimaruni; utiquein parte sui vullet iriparle nori vult, sed lota
posl Judiciumvero atfocior.et horribilior in' crucia-''» utique vult. Sive'ilaqne adhonum moveatur, ipsa
liBus animarum simul et corporum. Nahi e'f Doiiii- voluntale tota hoc-agit;sive e contrario ad maluhi
nus nosier iilranique inferni poeriain, el prsesenlis similiier lotahoc agit.Et ideosive ad bonurii" sive
videlicet-saeculi, et futuianV-uriogeliennee nomine in ad malura.mbvealur, tota utique movetur/Sed cuni.
Evangeliis significare videlur, curii el -de prcesenii movetur ad bonum, virtus esl; -cum movetur ad ma-
supplicio dicit : Timele eum qui;postquam occiderit, lum,vilium ejus est. Etidep, sictitpef viftuleni lola
habet potesialem ntiilere in gehennam(Luc.-xn, 5); „, mclior efflcilur, cuin movelur ab boriuni ; sic per-vi-
et de tuturo : Sed polius, iriquit, eum timete qui po-: liumtbla deteriof til, cum movetur adnialum.-Noii
tesl ~elanitnamet corptis perdere iiigehennam (Matllc' ergo sola-voluntate melioratur ex"viriuie,sed tbta
x, 28). Et sancli Palres "Ecclesise frequenter inve- riielioralur; nec sola volunlate de.erioratur ex vilio,
uiuntur eumdem ignem ceter.num, et ante Judiciurii sed ibla deterioratur: ila'ul et per virlulem nbh solc.
et postjudicium damnalis iinpiis inferendum sen--- voluntas, sed fotaipsa natura efijciatur bona;' et e
sisse. Sed prsefatus doctor lantani-iiilra utraraque conlrario per viliuih hon spla voluritas, sed foia ips?
damnationem sigriificatesse disfaiitiara,Tilnuncper" riatura etficiatur maia, non;amiLtendo* bohum sub»
quasdam visibnes et inanifestailones divinitus pro- slanliee suse, sed corruptaet depravala vitio volun-
curalas possitillic aliqualenus.lux Dei seniiri, pef-' lalis suee. Cum ergb natiirabcec recteagit, tola
* agil,-
quam dainnati salfem ad confessioneni suorum sce- quia tota hoc vuli. El cttin perverse agii, siniiliter
lerum compellantur, ut-dum aliquid divintelucisin- tota agit, qiiia lota lioc vnlt. Et ideo Justum est apud
tuentur, habeantex ipso indullse visibnis respectu-, Deum ut et prp bene ge.siis tota glofificetuf, el e
cui coniiteantur. Tunc autemmajofibus" jam et ir- conlrafio pro rnale gestis lota dainoelur.'.Nain si In '
remediabilibus tenebris bppressi, nihil-tale mefean- angelis malignis et -hdminibus impiis noii peccavit
tur aspicere, per qnod pffssint ad confessioneni .ali-• j-vnalura, sed voluntaj. Ergo et in angelis "saiiclis et
quamprovocaii, ut verissinie de eis scriptum intel- iri bominibus piis non afiquid rccte egil vel aliquid
ligalur :Quoniamnon est inmorle qui memorsit lui; : boni meruit ebrum nalura, sed solavolunias. El si
in inferno aulem quisconfitebilur tibi ?' (Psaf. vi, fi;)I ih ipsis _aiigeiis'malig_iis et hbminibus' iriipiis rion
Unde et prbpbela Isaias hanc irremediabilem dam- tbta'natura, sed sola voluritas, damnabitur; ergo et
naiionem prtevidens, et^praevidendam aiqueprseca- in isiis, id est sanctis angejis et bominibus hon
vendam ailentissime cbmmoriens, ubi Jarii nullusr -lota riatura, sed sola voluriias glbrificabitur.' Sed
erit locus Deunvinveniendi, nulla gralia Deum in- certissimura esl, el indubilanter fides tenet, quia
vocandi: {?._..E''-f«,-iiiquil,
Deum, dum htveniri potesf,, el angeloruni saucloriini lota naiura jairi beatiticata
invocaleeuiridum prope est (Isa. LV, 6). Manifestei et glofificata esl;'siiriiliter etsanclorum .horiiiriuni
osiendens eum nequaquam in illa:jam daiunatione; tbta nalura et beatificanda est et siorificanda. Ita
NOT_E DUVALLII DOCTORIS SORBQNICI.
,' •*Huc iisque-oniissa in ms. Cod. Thuan. , . volunlas- agat aliquid quod lionagal honio, etinhoc
T*Agif coulra Erigenam ald horainem, qui volun- delirare el insanire merilo-asserit.
tatem solam peccassei non naiiiram fenebat; quasi Erigenam
. 207. . FLORI DIACONILUGDUNENSIS - 208
ergp e contrario' absque ulla diibitalione' tenendum A 20). Opus.enim Dei culpat, qtiod est horao, eti vi-
esl quia et in angelis roaligni_set in hominibus im- tium Iiominis laudat, quodesl iniquitas. Oranisita-
piis nonsola voluntas, sed iota nalura damnabittir, que natura, btianisi vitiosa est, in quanlum nalara
qttia tota peccavlt.Tste aiile_n,.contra omncm fideni, est, bona-est; in quantum >itiosa es(, mala est.
et verilalem Dei, ideo-tale ai*gumeiitum .nlroduxit, , Ecce venerabilis doctpr non dicit solam vitiatam,
ulscilicetangelos, et homines malos in spla dicat yel vitibsam volimtatem hominis malam esse, sed
yoluntate damnandos, ul habeat locum ejus iasana viiiosam bominis naluraro, malain esse naturam: et i
fallacia, el possit dicere, sicul superius jamidi^il, in. rem quce mala est liaiuram esse confinnat; el ma-
igne seterno nullam aliam futuram esse poenam, nisi- him bominem dicit malam esse naturam. Ita -enim
absentiam beatitndinis : ut el nullam ibi poenam ail: [Quid esi aulem malus homo, nisi-mala na-
exlrinsecuspatialur natura angelica vei lnimana ; tura?] Non dixit quod malus iiomo tantummodo
quia, juxta hujus seiisunj,.npn.peccavil, et sola in- roala voluntas sit, sed mala nalura. Yidelicetquia.
irinseetjs ipponsc.enlia puijiatur yolunlas, q.ii.a,.ut cuni malus est homo, non sola voluntate, sed tola
iste dicit, •sola-peccavit; el pitnialur non aliciuo lor-. sua natura nialus esl. Docei tamen fideliter discer-
niento poenceexterioris, sed sola absentia beatitti- nendum, cum dicimus, malus homo, inter opus Dei
dinis, quam lion.hahebit, et prohibitione pravi desi- B et vi.tium ipsius honiiiiis; quia videlicet, hominem
derii sui, quod ei explere non licebit. Qttceomnia esse opus,Dei est, iniquum esse vilium hopiinis.
.quam sint cpntraria fidei etveritali, et quaiitum fa- est..Al,qne ita[iiflturanj, etiarasi vitiosa est, in quan
veant yplunlali diaboli adulaudo| bominibus, ne.aut tiun natura est, bonam esse: in quantum vitiosa,
veraeiter se peccasse.reoognoscant, dum eorumna- est, malam esse. In omnibusergo his non solain, ut
uira non peccasse defenditur,- nec veraciter se esse isie asserit, voluntatem , sed ipsam naturam dicit
{juniendos, dum.non eortim natura, sedsola volun- essebonam, in quantnm natura est; ipsam aulem
,ias dicilur.-condemnanda, manifestissime onmibiis, naluram dicit esse malam, in qtiantum vitiosa est,
paiel, qui -salulis suae curain gerunt, qui hrerelica floc itaque fideliter sequendum, calholice -sapien-
figmenta,. e,t deliramenta Ionge|a se rejiciunt, et dum,- firmissime relinendum -est,_ pl certissime
e-vangelicam alque apostolicam veritalcin fideliter cognpscamus |nec maligni angeli neGmali hominis
• seqtitintur. , - .... voluntatem solain, sed tolara eorum naluram ma--
. Sed ul de-bisquae coritra ejus vesanam et iinpiam lam esse cuni peccaut, et totam eorum iialnram
definitioriem diximus, certius.et firmius qui hcec mala seterna p.erpessuram esse cuni dajiinabuiiliir.
legerit.inslruatur subjungiinus -hic verba beati Au- Addit iste adhue et dicit: Nec in primo Itomine
gusiini, quibus de hac re claiissime ei pleuissimeJC peccasse naturm generalilatem , sed uniuscujusque
docet, dicens: [NuUtim est quod 1dicitur malum-, si individuam votunlqtem. Si ea-natura delinquer-ei,cum-
nulium sit bonuin ; sed bonum omni malo carens in- una sit, tola profecto periret. Iu his verbis. aperlis—
tegrum bonum esl. Cuin vero inest nialum.,vitiatum sime affirmare conattir non solura i.n cseleris homi-
vel viiiosum bonum est; nec raalum,unqtiam polpst nibus uon peccare natur.am, sed solummodp volun-,
esse ullum, ubi est bonura nullum: unde res mira latem; sed etiam in primo .boiuine similiter non
conficitur, ui, quia omnis natufa, in quantum na- naturam, -scd solam volunlalem, el ideo1-
- tura est, bonum esl, nihil aliud dici -videatur, cum peccasse
non peccasse hveo generaliter humani generis na-.
vjiipsa natiira.mala essenatura diciluf, nisi malum turani, quianec ejus peccavit natura ; sedpeccasse-
esse quod bonum esl, nec inalum esse nisi quod in eo lantummodo specialem et pr.opriam uniuscu-
bonum esl, nec res aliqua mala essct, si res ipsa quse jusque voluntatem, quiaet ipse, juxta hujus sen-_
jnala est natura non essel.] Et paulo- posi dicit: sum, sola tantpmmodo voluntate peceavit; . -.
Cavenduniest ne incidamus in illani senlentiara pro- Et affirmatquod si tota hominis nqtura peccasset,
pbelicam ubi legitur : Vm his qui dicunl qtiod bonum tota profeclo periret. Nunc-autem quia sola voluntas,
cst, malum, et qtiod malum est, bonum; qui dicunl peccavit, sota viiiaia esl,; natura illcesa permansii.
Wtebraslucem, ellucem tenebras; qui dicunt dulce D Quid.er.godicemus ad hsectam exquisita el inaudita
- amarum, et amarum .dulce (Isa. v, 20). El lamen phantasmala? nisi ut opponamus e contrario lesli-
Dominus ait: Malus homb de malo thesauro cdrdis nioniaScriplurarum Dei, quibus verissime cognosca-.
sui profert inala (Mallli. xn, 38).' Quid esl aulera mus, ct fidelissime lenearaus, totam in illo hpiiiiiie
vialus liomo, nisi mala nalura, quia iiomo nalura naturam peccasse, tolam periisse, totam ad poste-
esl ? Porro, si homo aliquod bonum esl quia natura ros ejus peecato et perdiiioni obnoxiam transmis-
-est, quid est malus homo, nisi malum.bonum ? Ta- sam esse: sicut Apostolus manifeslissiroe docet,
juen citm duo ista discernimus, inveninins nec ideo dicens : P.er \unum hominem peccalum intravit iu
nialuni quiahomo est, necideo bonum quia,iniquus mundum, et per peccalutn mors, et ita in omnes ho-_
est. Sed-bonum quia liomo, niakmj quia iniquus. mines petiransiii; in quo onines peccavervnt (Rom.v,.
Qtiisquis ergodicii, malura est liominciii esse, aut 12). Non ait :i Per uriius boniinis voluntatem pecea-
bonum est iniquum esse, ipse incidit in propbpti- ttim intravit in raundum, sed per unum hominem;
eaiii.illam senteiitiam: Vm liis qui dicunt. qnod fro- nec ait -.erita in omnium voliintates pertransiit, sed
ttum esl malum, el quod mnlum esl bonnm (Isa. v, t'fa in omneshominespeiiransiit; nec subjunxit: iu
'
209 _ L.BER ADVERSUS JOANNEMSCOTUM: .210
Libidinem perversm volnntalis
quo omnium volunlaies peecaverunt, -sed in quopm- A superbia viliose invenil.
nes peccaverunU Per unum ergohoniinem peccatum cruciari, dumea gum male aulindigne appetit;,habere
iotravil in mundum, per iotam scilicet et plenam, •non sinatur. Quod ergo ait: In ntillonaturam puriiri
qua homo conslat, naluram. El sicul in ipso lola est guia a Deo sil, et ndn peccet, dupliciter est contra-
viliala peecato, ila in omneshomines tota perLransit -rium fidei el verilati. Quia elnaluTa. angelica sive
••vitiata peccato, ul ex~ illa origine toia peccatrice huinana peccatrix, sicutsuperius mullipliciteroslen-
traheretur omnium hominum riaTura lota peccatrix ; suniPst,justo Deijudicio, et celerna damnalipne pu-
-quia in loto.illo horhinopeccanie tota Tnimiumnai- nilur : cura enini non possil, nec dcbeal. impunilum
tura peccavit. Unde et omnes, sicul idem Aposiolus ' essemaluiii,necesse cslut ibipuniauir ubj inveni-
dicit, effecti sunt non voluntate, sed natura filiiirm; lur, eta quo perpelratur, id eslinipsis naturis qni-
Tta namque -ait-: Et eramus -nalura filii irm„ sicut bus peccala commissa sunf, el qute peccandooorru-
£l cmteri (Epk. JJ, 5). "Yere cnim nalura efficiuntur ptte et depravalee sunt; el ideo, pro bis Jusle dam-
filii irm omnes quiex illa viliata radice nascunlur, naiitur. Et ipsa angelica veLhuinana natura/ licel ex
-non qualis ipsanatura a Deo condila est, sed qua- • Deo sit nOn generatione sed creatione, .non nativi-
lis per illura peccando effecta est. Ex.quorum oni- - late sed origine, tamen et peccare potest, et pec-
fliuin personaPsalmislaait :;_Ecce ejtim in iniquita- $ cat. Ulr-umqueergo fides eatholiea confitetur^flriia
libus concepinssutn, el in-peccalis-coricepit me maler uirumque verum novit, id esL -et veraciter pro-
-mea {PsaL t, 7). Ecce nattira peccatrix in iniqui- pter-peccaluhi-'puniri' naturam; et e conirario '
taiibus coricepta-,in peceatis procreala. Hanc.naiu- ulfuraque iste negat, dum nec naturam pujiiri, nec
rani, qusein.Adam tota periil,-ei ;ad ejus posteros ' natui*am peccare conltrmaT. Itaqueiiee, secuhdum
-toia pe**dLla transniissa est: Yenit Dominus rioster ejus asserlionem , inventa est natura a Deocondita
-Jesus Chrislus quserere et salvare non ex parte, id -quaenon peccel, sicui nec illa nathra qure sola a
est in sola voluniale, sed omnino toiam. Sicul jpse Deo est genila. Fides autem vei*a firmissinie lenet
-dicit: Venit enim filius liominis quwrcre- et salvum omnem i*-alionalemnaturam', erangelicam .ethiima-
facere quod perierat (Luc. xix, 10). Et quia lofa per- nam quantuni in se est, posse peccare sichl m.ani-
,ieral, et toiam ille venit salvam facere.,Ideo lolam fesicpeccavil el in angelis refugis el in-.hominibus.
eam suscepit, id est el animam, et eorpus hominis, per mandati transgressibnem lapsis. Quod autem in
ut ex lolo eam sua morte et resurrectione salvaref: eleclis angelis.eadem nalura non pcccal, divinae-est
aniniani a peccatis justificando, et corpus^a mortuis graliee, divineeestbonitatis, ut etboni sintojx nalura,
suscitando. Sicut Aposlolus ail: Quia morluus est ;et boni persevererit ex-.gratia. Sola autem illa naltiJia
propter delicta '..osfiv.; el resurrexit propler jusiifi-, G peccare.nunqiiampossit, quee sic est ex_Deonl- boc
caiionem nostram (Rom-. iv, 25). Quicunque. ei*go sit quod Deus, non ex nihilo condita', sed exipso ,ge-
-natui'am humanamnon totam periisse dicit, quid nitavelprocedens, quodesfsirie dubiounigenitus Dei
aliud quam sacrahientum divinseincarnatioriis, quan- Filius, el Spirilus sancLus.Unde iste qui nullam aliam
-tura in seesf, evacuare contendit? Sinecausa enim naiuram dicit non peccare, manifeslissima-blasphe-
Dominus tolam eani suaincarnalione. suscepil, - si niia crealuram Creatori conalur exaaquare. Et -quid
non lola iridigebatsalute, si non tota indigebat sal- aliud ei resiai nisi ut cjtisdem naturae"esse dical
^alore. Mirum est autem quomodp: isle dicat in aiigeUeumvel humanum spiri.tum, c.ujus el Deus esi,
'priirio illo bomine .uniuscujusque nostrum pfoprias sicut impii anllqui hceretici dixerunl? Et cum illi
voluntaies jieccasse, quce omnino necdtim erant'; duas naluras separatini inier se contrafias inlrodu-
et naluram onmiuni nostrum non peccasse, quse uti- - xerint, unam bonam quce niala esse nbn possit, et
-quein illo erat. Quod aiilenidicii: Quia si tbtail- alleTam malam qure bona csse rion possit; isie, n'o-
liuslwminis nalura peccassel, tola profeclo perirel: • vo el inauditogenere-erroris in eodeni angelico vel
e'rgo consequens esl," secunduni jllius sensura, utsi humano spiritu, etiialuram-dicit non peccare,'id
^ola in illo voluntas'pbccavit, sola_uliqtie perierif; esi niaiam esse non ]xjsse ; ef- volunlatem peccare,
"el siperiil, profecto indiget lihoranle, salvanle, et - id estmalam esse posse".Et-ideo-cunj dixisset natu-
-fefornianle, ut" sana et libera esse possit per eum "ram rion peceare nee puniri, ut solam volunlaleiri
qui dicit: Si vos Filius liberaverit, vere libefrcrilis hominis peccare confiiniet, ^latim subdidil ; sed
-
(Joan. vnl, 36). Et quoniodo iste in tota ista va- Viiolus' voluntariuslibidinosus puniatur-
nissiraa dispuiatione sua liberura arbiirium ex vir- 9. Elhoc ipsum-repetens et inculcans subjunxil,
lule natufce, el noh ex dono graiiee defendit? Et si, • atqtie ait : In- impiis supplkia, iwn perpeli quoci
juxla eum, sola periit volttnlas, el natufa salva re- Deusfecit,_sedguod superbia viliose invenii. Quibus

Tnansit, ergo Yerilas, quod absit! non verum dixit, ulique verbis, sieiil el superius, naturain angelorum,
"ubi de se ait: Quia toluin hominem sanritri fecit hi •sive horiiinum iiiipiortujj-nuiiquanipoenas 'passuralii ,
sabbdlo (Joan. vii, 27). " "'"""' ' : ' esse confipmal
;:sed,puod-~superba voluntas vltiose
' 8. Subjungiliste et dicit: Proindeitv nullo naiu- admisil,'hoc insola voluntate punienduiri esse' '
'
'ram puniri, quidex Dep sit;ei non peccel, sedmg- "• "T0. E't quasi ab eo quaereferaus- qnce esset poena
ttis voluntarius libidhiosus puriiulnr, Ideoque in im- • fuitira- ipsiiis viliosre voluriialis, velul exponendo
piissupplicia nonperpeti quod Deus f-ccil, scd' quod addidif: Libidincm perversm volunlaiis ciutiari dum_
"211 i FLORI DIACONILUGDUNENSIS " • 2131
ea qum male aul indigne appelit, linbere non sinalur. jh esse prreccdenlem causam qua bonus angelus fieret
Ecce qualem cmciatum fiiuirum.dieil malse vblun- -malus. Quia si hoc diciraus, manifesle. conlrafidei
lalis in angelis et hominibus impiis, id-est non -veritatem dup principia inlrodueimus, id esl sicut
jgnis selerni, noii alicujtis exterioris supplicii, sed ex principium boni, lti et principium Piali. Sed hoe
e"otantummodo,-quia, quod^male cupiunt, oppressse absit, ut diximus, quianullaesfotnnino mali natura,
et-coercitse implere nonpossunt. Ita fit rit non so- nec exislit subslanlialiler,<ul alicujus rei prineipium
lum naturam angelorum vel boniinum malorum esse -possit ;i sed defeclus a hono, appellatur,ma-
nunquam Tieccare, nunquara ptmiendam esse;* sed Tum :sicul defectus lucis, tenebrse, et defeclus s'aui-i
etiam-ipsam voluritatein , quam in eis peccare con- latis, Janguor. . x '
ceditnullam pceiiam sensuram, nullum' suppliciura . Iste igitur defectus a bono, quoa'appellatur ma-
passuram esse confirmel, nisi qnale el in hac viia •lum, tinde facips est in diabolo, qui priiiius peccavif?
omnes pfavi boraines patiunlur, dum eaquse prave •Ex Deo non bsl faclus , quia Deiis auctor malinon
ctipiunt, vel divino Judicio obsistente, vel alia qua- est; ex aliqua mali subslanlia non. esl faclus, quia
libelhecessiiale- cogente, implere minirae perniit- nulla mali substanlia est. Si aulem quis dical pro-
tuhtur, unde manifesium est omnem poenam, om- pria ipsius voluntate hoc faclum «sse, ui ex hono
•iiem cruciatum, onme tormentum futurce damnatio- B 1 fierel malus; ^juaejendum est ulrum iUa voluntas,
jis, quod omnipotens Deus.tam frequenter-et tam qucehoc in illo fecit, bona fuerit, ari mala. Si bona,
terribiliter-comminatur, eum peniius.denegare; et quomodo bona voltinlascausa esse potuit malee vo-
ideo, tanquamfidei nostrce eonlrarium et veritatis lttnlalis ? sin autem mala volnnlas boc in illo fecit
•inimicurii, procul abauribus, pi'ocuI a cofdibus-fide- ut ex-bono TiereLnialus,' ipsam niaiam voluiitalem,
lium repellendum.. quaiioc factpm est, quis Xecit? Quod cum -inveniii
11. His lantis et ta.ious subjungit brevissimam nullatenus possit, vere confitendum esl -nullamprre-
definiiionem, ef dicit: Ex nulld bono maltim esse. cessisse causam efiicierilem iltius volunlalis -malse
jQuodnl vigila"nlerinteltigere possimus, ilhid impri- ;qua bonus angelus facius est maltis ; sed potiuscau-
misconsiderandum est, quia pbtest aliquod bonum •samesse delicienlem, quia dgfectus a bono,ul.di- l
esse malum :sicutipsa natura angelica velhuniana cluni esl, appellalm*maluni: similiter et- in iiomlne
utique insuo modo el in suo genere bonum -esi: .peccanle; ut- ex bono fiereL malus, nec Dei uiique
sed hoc-nalursebonum.polest vitio fieri malum, ut ;VoIuntascausa esse potuit nec nalura-mali,quam
efin quantum natura esl, bonum csse permajieat, nullam esse: constat ;_ nec bona yolunias'ipsitis i
et In quantunv vilia.nm est, raalum esse incipiat; horninis; qute mali eausa esse non poluil; nec
atque itabonummaltim esse non dubitetur; nl au- G i mala ejus yoluntas, cujus auclor si queeratur,"iuilliis
lera hbc fiat, idSest, bonum-malum esse T"cipiat, .-inveniri potesf. Si enira dicatur, quod raala diaboli
nullara habct pfseceden.em causam, unde-hocvelut voluntas feceril hojninis voluntateni' malam, sicut
consequenler fiat. Nam sT, verbi gralia, qua.j*a- .poluit acquiescere male'"suadenli-, ila potnil etnon
turquse causasil ut illa.vel illa nalui-a sit .aliquod acquiescere. Cum ergo esset ulrumqtie-in sua pote-
bpnum, invenitur utique.sumnjum.bonum Denm slate, nemo eunfimpulit, nemo eum.coegil, nenio
esse, et ab ipso sifmmo bono omne bonum esse; etiam siiadendo praevalere potuit, nisi quia httus
si quceratur-unde ille vel ille sapiens sit et Ju- apud se voluntario defectu lapsus, a -bono facuis
stus-, inyenitur similiter «timmam sapienliam , eslmalus. Hpe eliametiu cseteris.hominibus agiuir;
sumraam justitiara Deum esse; et ideo. ipsura unde manifesuim esl ipsum bonum, id cst naturam
esse summam el.cerlissimam causam un.de omnis bonam ex Deo i esse;» ut autem istud naturce-bonnm i
-qui verc est sapiens sit sapieris, et unde orariis efficialur vilio malum, ex nitllo esse, quia nulliini
ijui -vere est Justtis sit juslus. Ut ergo sit abqu.s - habet auctorem efficientem, sed casum deficientem.
. bpnus, sapiens, Justus, est causa preecedens et effi- Hoc ergo" totum reele de ra.tionali arigelica siye
ciens ipsa• sjimina sapienlia, summa Jusiilia. -Sed humana natui'a senlilur, el dicilur; ut in eis ex nullo
-nunquid eodem modo dicere possuirius, si qncei*.iturJ J) auctore ipsum nalui'ee bonum malum fieri, vef ma-
a nobis.undebonum malum esse incipiat, ufrespon- lum esse inielligalur-. Quia, ut.ssepius dictuin esl,
- deamus.aliquod siiramum malum esse extraomneni , malura istud ralionalis crealurse nec ex Deo, hec ex
naturam angelicam vel Iiumanam, et.ex.ipso summo mali aliquo puctore .sed ex propvip defeclu a bono
inalp ficri quidquid in.ipsis crealuris est malunr; ut esse coepit. Sed iste, qui n.ec a.ngelicairi/nee buma-
angelus malns et homo malus quasi iride habeant nam naturam assefit peccare, -sed solam ipsius na-
causamprrccedenicm et etficienleni niaUlieesuee, qua ttira.. voluntatein, ideo lalem de_i.nilioneinposuisse
ex_bonomali.efficiuntui*. Nam etiani angelus sicut videtur , ut sic.velit ostendere ipsum volunlatis bb-
el borao uliqne borius fuil, et malus esse coepit. num, malum fieri, vel malum esse; ut tamen ipsam
Unde ergo habttit causani prsecccientein,,qua fieret naturam defendat ab boc malo alienam esse. Eo
maltis. Nunquid Deus bonus potuit esse causa qua quod non potuerit auctor esse mali sure voluntati,
effeclus.sit angeius malus ? absit : quia summe bo- . qnceexbono in malum mutata est : quia bonum, ut
,nus mali causa esse non potuit„• similiter absil ut incipial esse malunj, ex nullo esl. , Ex nullo au-
dicamus esse aliquod siimmiiin malum , et ipsum clore habet I causamc cfficientein; sed .poiitisdefe-
bi* LIBER ADVERSUS.JOANNEMSCOTUM. . 2I£
ctura a bono, hoc ibi ihalum esse : ul hoc in- 1Ased vel insudario illud ligavil, vel iiitevra abscon-
teiligatur Jnxla ejussensura in eo, quod dielum dil.id esldelicale vivendo, el terrenis curis se-im-
est, ex- nullo bono malum esse , quia vel angeli- mergendo infrucluosum i'eddidit: quando, inquam,
cse,vel liuman_e volunlalis" bonum, ut esset ma- illejnulilis servus condcmnabilur, sicut ipsa Eyan-
lurii, Tibnfuit auctor corum natura : cl ideo remansit .gelicayeritas-manifestat, primum dicelur : Auferle
immunis a culpa. Quia videlicet, ut voluntalisejus ab-eo talenlum (Ibid.-,,28); ettunc subjiingetur: Et
bonum inciperel esse rnalum-,ex nullofactum est, et inutiiem servum projicile in tcnebras exteriores :_illic
ideo nec ex ipsa. Hujus ciulenifraudulentissimsear- .eril fleluset-slridor deniiuni(IM'd.,50).Unde.nuUa-pa_-
gumentalionis «ccasionera ex verbis sancli Auguslini naftdeli,bomini formidanda.estsicut illa, id esf iri illa
accepil in libris de Civitate Dei. El quod ille ad sedi- damnalione spoliari lumine Inlelligentiae Dei, ,et pror
ficatiohem fideieldeslruciionemhserelicorimVmaxi- Jici in tenebras exteriores, ubi seterna csecitate dam-
hie-Manich-eoruni, salubriterilisputavil, isle callide nalis nulla erililhiminatio, nulla contemplaljo veri-
ad impugnalionemipsius fidei converlit, elin omnir tatis. Cum ergoiisecila sint, quomodo eis qtti-in
bns quarii maximeita agit ut ex siiblilissimis ejus tanta eUamgravi.damnalione ceterneectecitalisfuturi
saricli Palris disputalionibus, qubd Ille dixit ad con- surit; ^t absentiam. veritatis.et beatiiudinis semper
"fifmalionempielatis, iste furelur etjusurpel ad con- B passuri, proraisit iste superius notitiam et scientiam
firriiationem stii erroiis. ipsius beatitudinis et vefitalis;. ita ut propter hanc
- _.__,. -
Adjungiladliuc et dicif: Eum quiiiic iibero cognitionem, etmiseros non esse miseros et damna'-.
volunlalis arbitrioj quodest naturalis intelligenlim los"ribn damnatos esse firmaverit; hoe ergo teneat
"munus, id est mettiisacies in usus lurpiludinis mutei; -quod hic utcunque veraciter^dixit, et abjiciat illutl.
illic ne.omnino veritdlis Iwnestate fruaiur, justissime -quod ibi supervacue eiinaniter posuit.
perdere; el ienebras mlemm ignorantim rioiveviiafe. . CAPUT XYII.
Tn his verbis'rion dfeipsanatura aiigelica vel humana, .
liec de eju_>voluiitate, ut solet, sed poiius de ipsius Seplimo deeimo capilulo sepiem definiliones ponit
inleUigentia dicif;' ul, quia tria cpnsiderarilur in iioc inodo: - ,_-
inenle rationali, id est esse^,scire, velle. -Et Jara de i. Deutn non esse auclprem, faclorem, prmdesiina-
duobus, id est esse et-yeUe utfiusque nalurse satis torem suppliciorum..
sibi dispulasse videtur; nunc etiam de scire, id est 2. Prwdeslinationem Dei ad ea tanlum qum in bono^
de ipsa intelligentia aliquid poliat-. unde, salva na- sunl, prmscienliamvero acl bona malaque. Quam dif-
lura, etab omnibuspoenis, juxtaejussensum,iibera, ferentiam non ex natura esse,.-sedex usu loculionum.
non solum voluntas ipsius nalurse sed etiam inlelli- C 5. iSicwfef.id quod.dicilur Deus, ubique esse prm,-
•gentia-in damnatibne futura punienda intelligatur : senlia pot_estaiis,-sed noti ubique,gralia habilalioriis,
non tamen aliquo supplicio, vel lormenlo exteriori, ita dici posse de eo.ubique prmscienlia,sed non ubique
sed tantum inleridri damno. Dicit enim quod qui- prmdeslinalione; cutn apertissiitie yerilas clamet de
-cunque modo per liberurii voIuntatisarbiLriuin 1, Deo : tibicunque fuerit Deus prmseniia, ibi profecle
naturalis inlelligenliaehiunus, quodhabere debuitad eril liabuatione; similiter ubicunque fuerit prmscien-
exerciiiura quserehdse,inveniendseel conlemplandee tia, necessctriperit prmdeslinalione.
'
veritalis; cbmmulaverit in alios usus, id est ut ipsam , i. Et, sicut prmsenliatn et habilalionem Dei non
inleUigentiseaciem polius in rebus vanis.et inutili- tfisi in his qum ab eo facla sunt, ita ejus prmscientiam
-bus,veletiam noxiis oecupet, in ifla ttmc damnalioiie et prmdeslinalionemnon nisi eorumquw ipse facturus
Ipsavblunlas horaiiiislibera, quse liic"male usa est esset : el sicut pr.mseniiaejus elhabitaliq in his qum
bono" in.telligenll_e, etiam hoc modo punietur, ut nec.ab eo_sunl nec ea fecit, econtrarjo esse dicaritur,
veritatis luce mininie perfrualur; .sed et ipsum bo- cum-in eis non sit ;.ila prmscieniiam ejus etprmdesii-
huffi intelligeniisejustissimeperdai, et reternaeigno- nationem, e contrariopronuntiari in illis qum nec fecit
fantise tenebras incurrat, Quod si ita esl, magna est . nec donavil, quia nihil sunt. . , - '
.
Jam isfa Iinmanaevoluniatisposna, ul quse in hac *>. _5. Ignem mternum ad urendvm diabplum et ange-
vita_suolibero arbiirio male abusa esl inlelligen.ice losejus, non homines. faclum, . poslquum arihere
"bbnb, iri illa tunc'damnalione, et ipsuiri bonuinintel- -delrusus sit : ubi in mlhereo corpore' non poterat
Tigentireperdat, et nulla verilatis" luce frualur, et pmnas sentire, additum ei corpus aereutn, in quo
aterrire igiioranlise tenebris ebndemtieiur. Ethsec ..igitemsiniiret... . _ , " . -
pcena perversrehumanse voluntatis ; intelligenlire ,. 6. Non esse illum ignem pmnam; negue ad eam .
liiinen amillentisVtanliim erif poerialeipsi intelligen- prmparalttin vel prmdeslinatttiri.: sed qui fuerat. prm-
tise, ut Juste amittenda esse "videatur, el loco f jus deslinalusui esset inuniversilate omnium bonorum,
;aeterhse ignorantise-lenebrse succedanf. Ilaec pcena iedes faclus est impiorum : ,in quo procul dubioJtabi-
Uuuiansemeiilis"In illa damnaliorie futtira, etiaina labunl.nonminusbeatiquammiseri.-~
jiobis rion respulttir ; quia; ut in Evaiigeliolegimus _7. MiseriamnuUam-jjsse; nisi moiiem ceternam,;
"(Malth. TXV,*24),qurindo servus inutilis condemna- -tclernam moriem yerilaiis ignorantiam : nultamqm
bitur,qui unum talentum intelligentiae,'quod accepe- miseriam esseriisi veritatis.ignoraniiam.: et ubi igtie-
T-iVnoIuil uliliter exercere, etpxercendo duplicare: reltir veritas, ibi nullgm vitam; : . . . ;
' •' FLORI DIACONILUGDUNENSIS
•2.5 216
-
Quod ergo primo loco posuit: Deum non esse au- A (Matih. x , 28); et qui dicturus est in ipso Judicio ;
'ctotem; fnciorem, prmdeslinaioremsupplicibrum, ma- Disceditea me, maledicli, in.ignem miernnm (Matih.
nlfesle conira fidein dixil, sicut supra Jam frequen- xxv, ii). Quod si illa supplicia, et locus lormento-
ter ostendimus. Norienini injusta sunl illa suppliciat i*umin aliqua parle rerum creatarum, jd est in ali-
'
'quaeih eeterna damnatione diaboloel angelis ejus ett qna parle mundi esse credenda sunl, quis aiius esse
omhibus' iropiis liPminibus infererilur, quia unurii- poluit factoi est omnium ? De quo Scriplura manife-
queriique eorum qtiiibi damnanlur, secundum nieri- ste dicit : Qui vivil in mlernum, creavit omnia simul
tum suum,'ei secundum mensuram iiiiquilalis sure• (Eccli; xvui, d). Cum enim vere creatura_sit_jUe
torqiient et cfuciarit; implente eis juslo el relernoi ignisseternus,, neque enim credendus est esseJOeo
judice, qubd de eb in psalnio: scriptuni est: Quia', . coreienius; et sic heec creatura i.njustos usus et re-
reddet unicuique securidnmopera sua (Psal. LXI,15). clos condita, quicunque vel illam vel aliam quamli-
Ita et uhus est ignis gehennce,et Laniendiverso niodoi bet. creaturaro non a Deo dicil esse uno et solo lolius
sibi tradilos eruciat: sicut el unus est calor solis, crealurse auctore, sed ab alio nescio quo, manifeste
et tamen non sequaliter ab omnibus, sed ab aliis et; hseretica -impietate, vel 'Manicliseorura,vel aliorura
ab.aiiis diversbmodo pro stii corporis temperalione! pessimbrum Ihsereiicorum involvilui'-.-Et ideo cum
senlilur. Ideoautem supplicia ipsa hunquam finiun-' B vefe inter creatuias ignis ille reternus connumeran-
tur,'quia justum est apud Deum, ut qui nunquam . dus sit, ipsum sirie dubio babet auctoreni et faclo-
• sibi voluerunt ponere finem peccalorum., nunquam rem, quem et oinnis csetera creatura; de quo etiam
Tinem habeanf tornieniorum, et epi ci noluerunt scripluin esli; Sex enim diebus fecit Deus cmlum, et
subditi esse pietaie, omues ei subdantur necessitate, terram, et mare, et-omniaqumjn^is sunt, et in septimo
ne creatura nlla suo remarieat auclori cbntraria; et die requievit (Exod. xx,-il). Dical ergo iste in qua
quicunque hic non acquievertinl veritali, sed credi- parte rerum pulei esse infcrntim, id est locum illtmi
derunt iniquitali, ibi omhino el ab iniquitate coer- ceternalium toi'meiitorum , utrum in coelo, an in
eeantur, .et "manifeslam verilalem • divini judicu, terra, an in mari, vel jn cseteris quce in eis sunj.
divince majeslatis et potestalis Dei, et Chrisli ejus Ubicunque euni essepntaverit, necesse est uf ab eo
negstre noripbssint.Tta utipsi impii, qni alieni sem- . factus sil; Qui fecit cmlnm, et terram, et mare, et
per exsliterunt sicultu Dei, coganlur-ipsam verilalera omnia qum in eis sunl (Ibid.).
fateii, el sero gemenies acpoenitentes dicanl: Ergo Qucccum iia sinl, cur ipse omnipolens Deus, qui
erravhiius a via veritalis, et juslilim Ittmennon luxit est auctor el factor oinniura rerum, non recle et ve-
nobis, et sol noriest orius nobis (Sap. v, 6). Unde el raciier inieili^alur, sive credalur eLiamprsedeslina-
G tor.lam jiisiorum el tam ordiiialorum
ipse omnipoiens Deus cum per propbeias suos hor- suppliciorum?
-
renda el ceterna supplicia comtninatur, frequenler in Licet enini jiaiieiitibus et siislinenlibus illa supplicia
fme coniminalionis sucesubjungil, dicens : Etscient', videanfnr esse maia, apjid iilum laroen seternum ju-
quiaego Dominus (Exod. xxix, Ui)-; id est necessi- dicem-non surit mala; quia jiista, ci nihil justum
Tate dicent,. ad confusionem suam,-quOf]nunquam polesL dici nialuni. .Ipse crgo el prsedeslinavit. et
pieiate pt devotione scire voluerunt ad salulem -. preeparavil ilhim ccternuin ignein, de qnoipsrt Veri-
Suam. Ipse qnoque ipsius maliliae auclor el iiistiga- las ait: Qui pciratus esl diabotoet angelis ejus,(Matlh.
lor diabolus, cuni omhibus satellilibus suis angelis xxv, 41); et de quo Salomon dicit: Parata sunt
inimundis atque damnatis ibi finera accipiet, suse derisoribus judicia, el mallei y.etculienlesstulterum
1yi*annidis, qiiam advei*susDeum el conlra tolius corporibus (Prov. xix, 29). Si enlm haec supplicia
huiijanigeneris salutem abinitioexercerenon cessat, impiis et iniquis a Deo juslo Jtidice prcedestinala non
•cum, sicul scriptum est: Videnlibuscunclisprmcipi- . sunt, quomodo -de eis adhuc uiique fuluris atque
tabilur (Job xL,'28).-Propterlicecriamque onniia, et venluris por bealiim Joannem in Apncalypsi diciiur :
alia quse in seci*etisDei latent, in Scripturis sahctis Ei cruciabuntur die ac nocle in smcula smculorum
eiiara. uliiis appellaltir infernus : sicttt ulilis est. (Apoc.xx, 10); et iierum : Ei fumus lormenioium
humanarum - eorum ascendel in sacula smculorum (Apoc.xiv,
poena eiiam leguni perquara noxiipu-'- Ti).
piuriturut crcleri in pace vivant. Ait namque-Scri- Quoiuodo etiam beaius Petrus de quibusdam pessi-
pltira ciiin cioiingna mala ioqneretur : El uiilis po- .niis.dicit; Quibus caligo lenebrarum in mlernnm re-
tiushiferusciuamiUa(Eccli;xxxin;3,^).' _ : servaiur (II Peir. n, 17). El beatus Judas apostolus
Cum ergo tum Jusia et tam ordinala sint il.Ia de eisdem simiiiter : Quibttsprqcella, inquit, leiiebw-
•aeteina «upplicia- angelorum, sive hominum dam- ~rnmin mlernum seryala est (Judm. .15). Cerle.om-
uatoruni, ctir non sif-Dcus auclof' eortim ? non nesconsonanter faiemur Deum pi*aedestinasseomnia
quod ipse sit causa tantoiuni irialorum, sed quod quse ipse essel facluru.s, ei uliqtte lam magna, lam
jpse sit Jtislus prdiiiaior et judex' Justorumior- Justa elselerna judicia nemo preeter ipsum faclurus
nicnlormn. Aul- quoinoiio . non -est auctor illo- est. Si ergo ad ejus opera perlinent, nec ab alio fieri
rum siipplicioriiin,- de quo inanifeste in Eyan- , possunt,. certuni esl onininonec dubitari debet qupd
'{.elio dicilur': Qui-potest et onimam • et corpus ipsum babenl orcedesliualprem, • ' quem auctoremat-
ptrdere-:in geltennam [LttCixit,- S); el : Qui posi- que .faelorem. . . ...
qiicnnoccideril, liabct poles:alau millcre ingcJiciinam .' OJIOLI si islc propierea dicilnon-esse Deuni aucto,-
- - ~
217 LIRER ADVERSUS JOANNEM.SGOTUM". '218
jem factoi*erasuppliciorum quia, ut dicere solet, sup- A in aliqua afilictipiie,' lormento, atque suppIicio,vel
plicitim nihil est,,quia subslantiam, et naturara. per temporalivel' eeterno, quia haec, sicut Scriptura do-
.se exislendi5et siibsislendi non habet; sicut nec raa- <.el, ahipso sunt, etejiis Judjcio"disppiiuntur,,atque
Ium, nec peccatttm,-necmors.; elideononpoluissea inferuntur, raanifes_eet auclor. est et preedestina-
Deo prredestinari ea qncesubslantialilernoiiexisfunt: ,_tor,quiaef prcesciyit ea-futura, et preedeslinavit
pontradifceiiduniei constanter ipsa rei.evidentissima JusTefacienda. Quae.cum ita sinl, nihil egit istani
verilate, quia videlicel islud verbuni qiiod dicifur differenliam ad mediuin deducendo, nisi ul verllatem
supplicium rion significef aliquam rem yel naturam :negarel, et suani imperiliam dempnstraret.-
snbsistenlenij-sicut significant eum dicimus : Coelum, .- Qtiod vero ait : Hanc differenliam diyincepr.w-
terra, niare: hee.cenim continuo quasdam reruin na- ficientiw el prcedeslinalionisnon esse ex natura, sed ex
tyras sua significallone demonslrant. Licet.ergo hoc .,._«_-. Jocuiionum,,nobis melius et verius.yideiur .quod
.quod dicitur suppUcium, non .significet islo inodo ex naLura el secundum naturam sit; quia etsi in Dei
aliquam'rem per se subsisten.tem, tamen sigriificat _ naiura '. Nulta es.t. transmuialio,-veJ. vicissiludinis
aliqued grande-malum,-qnsd per subsistenleSragUur ,obumbralio (Jac..j,-l~), ul aliud-.sit ei scire, aliud
naturas rerum. ita cum iiullam sui habeat subslan- .pi'_escire,.aJiudproedeslina3'e; seduna et simplici
tiani, significat tamen illud quod hon nisi per res et B el eeterna scieiiliasua lotum simul et cequaliter con-
subslanlias exislentes efficilur ;" sicut et ipsa-mor-s tinetr jquodin rebtis temppralibusdiverso rinodoagi-
cum dicitur,utique nullam stii-substanliamsignificat; tur et exhibeiur : tamen pnm-hree,.id estpraescientia
quia naturam per se stibsislehdi non habel: hPc .el prsedeslinaiio Dei, verissinie ad crealurartim eju§
lamen npmine sigriificalur et inleiligilur gravissimum siatuin et disposiiionem. rpferaniur.... differentiam
nialum, -quodin subslantiai'um, id est aniniaeet cor- aliqtiam in Dei teierna el.-incommulabili.-scientia -
poris divisione,..cognosciluf. Ila omnipoleiis Deus non babeiit, quia lolum ibi una e.t.^Iniplex-scientia
supplicium, quod. hon praedestinavit ut existeret in psl, hec tempojibus variaia, hec. rerum diversilate
uatura.sui prcedeslinavittamen.in naihris et substan- niulaia: habet lamen pam, id est difierenliamin
liis vere existenlibus, quibtiS: tnntumnialum, quod j:ebus temporaliler U*anseuniibus, dum in eis-alia
illoTionjine significalurel jnlelligitur, vere el sub. suntprceseniia vel pTseierila, ubi bumanus sen^us
slantialiter exliibelur. • . proprie agnoseil scienliam, alia vero fulura, quibus.
- 2. Dicit
post- hsec : -Prmdesl.hiationem Dei ad ea proprie prcescicniiaiu.vel prcedeslinationem inlelligit
tanlum quw.in bono sunl, prmscientiam vero-adbona .convenire. Et quiain jpsis futuris alia oecurrit diver-
ptalaque :__ quam differenliam non ex nalura cssc, sed _3ilas,ulqu_edanjsinlboiia,qua3damveroinala, rurs.um
exusu.locutionum. Hanc differeiitiam preescientieeet G aliaoccuriitdifferentia',utscilicetpreedestinatioagno-
preedesiinalionisDei, quia, ul Patres sancti eam tra- seatur.in solis bonis,preescienliayerbinutrisque intel-
diderunt, el ipsa veriias yeraceni esse, demonslrat, iigalur, id est bon.is ct inalis.Tta hcec differentia prse-
uliqtie tenemiis et amplectimur. Quod yidelicet Deus, scientise et prsedeslinationis ,-etsi iion.est ex natura
prsescius onjniura fuluror.um,-omni_»celei^nalilerpi^a.- vel secundum naiuram incommutabilis deitatis,, est
scierit quce erant. futura, id, esf_ et-bona et mala ; lanien efagnoscilur esse_ex nalura; et secuhdum na-
prsedestinaverit vero selernaliter sola_bona quse ipse luram admiiiistrandrc et.disp.oneiidsecreaturee muta-
eral faclurus^ siye gratuila misericordia sua,. sive bilis. De.qua i*e etiamsuperius, id esl in secundo
justo Judicio suo. Et Idep •reclissihie preescieriliani' hujus- disputaiionis capilulo, plenius dixinius; et
Dei et in bonis el in malis intelligi;. prsedestinatid- ideo pullaienus patimur istaquse ;lam recte et verar-
nem vero in solisbonjseljustis, qu_e_ipse non sblum •ci.ler suis proprieLatibus sunl disiincia, et ita nobis^
prsescivit, •sedetiam slaluit, Jjrsefinivit,alque decre- a Patribtis tradita, ullius nova ^1*30811^1^110116' turbari
fulura. Tste tanicn hanc .differenliam.proplere.a atqiie confundi :-u..ind,iscrete et confuse aliquisprser
' yiL
pommenioral, ut Deum mala preescire pbtiiis'se;-pr_e- sumat dicere,' sicut iste dicix, omnem "prsescientiam.
destinare aulem" non potuisse .cpntendal, non intel- prsedestinaiionen esse, :quod esi apertissinie-blasphe-
ligeris illam differeniiam-maUquam Jam superius jnum;_ui, ctnn prrescire possit Deus eiiaramalaj.ea,
commendavimus ;, quod,-scilicet, aliud sil ihalum quod-absiti prredestipasse '.dicatuiy.*Quaftjvispra-
conlrariuni bouo, quod esl uiique vilium. nec babet .destinatio, quianoii est sineprsescienlia, nosl ab-
auclofem Deuni :_ aliud vero malum, quod est .con- surde possit dici.eliam prcescienlia.. . -- , ;-'
trarium paci, quielii veisanilali, quod nuiiquam ac- , 5; Istetamen, ufnon.ex reruiu vprilate.et pro-
cidil nisiDeo.auctore et judice ; sicut ipse loquilur prietale-, sed tantummodp ex usu loculipnis-nostrse
per prophelam,: Ego Dominus faciens pacem -et hanc-differeniiam venire contendat, subjungitexem-
creans maium .(Isa.XhV, 7). Uhde et' iUjid est- apud plum-siise asserlioni coiitririum, el dicit: Sicuiel id
aiium propjielam : ,Si erit mqlumhi civilaie, quod guod dicilur Detis, u.bique esse ptwseniia-po.lesiatis,
Dominusnon fecerit (AmosIII, 6). Etiler.um :~Rotia sed non ubique graliaItabitaiionis :.ila dici possejde
elmala, vila et mors, pauperlds et hbnestas, g_Deo ep ubiqne prcescienlid,-.sed npn-ubique prmdesfinar
stint (Eccti. xi, 11). Illiusitaqiiefflaliquodinlelligitur, i lione': cum gpetlissime verilas clamet de Deo : itbi=
in vitio vel peccalo, non est prsedestiriator Deiis, cunqite Deus fuerit prmsenlia, ibi profecio eriljtubi-
quianeeauolor:'hiijusaulem mali^quoclinleliigilur taiiohe. Simililer ttbicunque fueru prmscieiiiidj ne-
ma FLGRI DIACONILUGDUNENSIS - . - 220
'cessdrio erit' pttvdestihcilione:'Ecce affirmat, qubd Adilioriis effectura, aliquando inhabitai'e : sicut ipse
"h_ee"re]igiosa;lociilio ecclesiaslicse disciplinse, ut Dominus in, Evangelio-oslendil dicens : Etqui jtirat
disiingifaluf et discernaluf, et dicatur a riobis quia in lemplum;jurat in illud, el in eum qiti hdbitat hi
Deus ubiqueest per prcesenliariiniajestalis, sed-non ipso (Mailh. Tcxiu,"'21). "Et lamen aperte Scriptura
'ublqufeper prsesenliam habilationis, iioii- sll ex fe- "diciL-t Qttiaiwn excehns-ht manttfaclis habilat {Act.
'rum-proprielale , sed iantum ex usu loculiPnis hu- vn,,48), unde el' Salomon de-ipso lemplo quod el
'manse', ut destruat saiuberrimimi sensum' lotius . sedificaverat et consecrabat, In oralione -sua dicit:
Scriplurse divitise; ubi OimiipOlensDeus aliler com- ~Si cmlitm,- el cmii cmloruirite capere noii possunl,
- mendalur nobis usquain essegeneraliter per prsesen- quunto magis domus hmc quam mdificavi? (II Par.
tiara lhajesla.is, ^alilervero specialiter per gratiam 1i, 6.) Uhde et inlelligimus quod in hujusmodrfem-
-iri__.aK_at.onis. De geiieralis namque sure majeslatis -plo mahufacto et suo nomini dicato alque sacrato,
prseseiilia ipse dicit: Cielum et iertam ego iinpleo. recle etinbabitare Deus dici possifquadam gratiae
EtPropliela ad ipsum : Si ascendero in cwlum,~lu dignatioiie-, et ^acramenlorum coelestiumsanciifica-
illic es ;si',de_sce'ndeto ad infernum, ades ? si siitti- lione; elhbn inbabitaremajestatisimmensitale, et
^psero perinas meas diluculo-, el habilavero in ex- illiusgralieequam soli;electce et ralionali'cfeatttfae
tremis maris, el enim illuc manus-tua, deducel m'e_,B exbibet, Iargitate. Dicit quidam sanctusel glqriosus
et tenebit ~me dexiera tua (PsaU cxxxvm,' 8- niarlyr de illo : Cujiis tenipltim lolus est mundus.Tii
10').- De -gralia ver& inhabitationis ejus ; qua non quibus verbis si simpUeilertolum nijindumqui con-
ubiqtie -est, sed in lempfo' suo, id est in"san- siat e cffijo et terra intelligi voluit, ita hoc recte in-
cta etrationali crealura- angelica vel humana, quse telligitur dixisse.quiain toto mundo ubique polest
sola est capax ejus- cogniiiohis e"f inteUigeniise", Teligiose coli, ubique adorari; dum veri adoralores
illuminationis el gi'aiiee;-aTiquandocoelorumsignifi^ non Jam in Hierbsblymis cuni Judreis, nec iii morile
-catioiie, per qiiam-intelligilur doeleslisvita angeio- "illo'cum SamariLanis, sed uMqueadordntPalreiit in
-Tumsivc hominum sanctorum-: aliquando vero ip- spirilu el veritale {Joan. iv, 5). Si autem illb modo
siiis specialis-templi cominemoralione. Ita loquitur inlelligi voluit cujus templum totus estmundus, ut
Scriplura, ut dical: Qui Jiabital in cwlisirridebii eos lolum munduni, juxla corisuetudinem Scripturanim,
-{Psal. II, 4).-Et: Ad lc levavioculos meos,qui habilas totum genus humanum appellaverit, inanifeste lem-
in cmlis (Psat. cxxn,"l). Et; Resoicede sancluario luo, plum Dei totus est mundus. ln illis sciliceli> qui-ex
de-excetsocmlorum habilaculo (Deut. xxvi", 1S). Et: tbto mundo, id est ex universOgenere huniano, con-
-Paler nosier, qiii es in cmlis (Mallh. vi, 19).El illud vertuiitur et colliguntur ad Deum, etTempIum ejus
-quod Aposlolus-ail: Nescilis quia iemplum Dei eslis C fiunt. Unde el Idem bealissimus roarlyr postquam
"cl Spirilus sanclus habilat in vobis (I Cor. lu-, T6)." "dixit : Cujiis teiiiphimtotiisest mundus; subjunxit
Et ilertini": Vosenim eslis lemplum Dei vivi, sicul di- atque ail :Tn noslra dedicandus est nlehte, in nostro
- •
cit Deus, quoniam inhabiiabo inillis^elhiambulabo', Ponsecfandns est pectore.
' -
el ero'illorum'Deus;--et ipsi erunt mihi vbpulus Qiiaproplefrion ex Hsutantummodo lociitionuni',
-{II Cor. vi,iG;- Levit: xxvi, 12).-' sed ex ipsa veritale el 'proprietate -Terum;bmnipp-
Guiii ergo veraciter, et oinriino^ecunditm rerum tens Deus ubiqiie esse diciltir per preesenliam maje-
naturam tanta sit distanlia et diffei'enliaintei* prse- slalis; et non ubique.per gfaliam inliabitaiionisi durii
•seiitiam divinsemajestatis, qntc generaliier el poten- et generaliler universcecreaturee exliibet praeseniiSm
-tialiter omni crealurce exhibelur, et gratiamiiabita- majestaTis, _et.tantummbdoelectaeratlonali creatufee
Tionis, qure specialitef et.misericofditer-lantummodo largitur gratiam suaeiiihahilationis.Quidautem esl,
rationali el elecice crealuree, quaeejiispolesl-eapere quod asserit dici posse-;DeDeo ubiqiteprmscientiq,sed
•inminationfem fsicj et intelligenliam et suavitatem, \on tibiqueprcedeslinalibiie;-et ubicunquefverit prcc-
cbnceditur : quare hnnc tam divinum sensuni, et scientia; necessarioeril prmdesiinglione? Quis untjuam
'tamnccessaiiuni fideiet saluti nostrae, sua-temeri- .Tla loculus est ut diceret Deuiri ubique esseprae-
.tatein tanlum-evacuare cbnatur, rit ipsam veritalem " scientia? Cum prsescienlia sua tantummodo apud se
•cianiafe dicai. Quod uhicunque Deus est prcesentia, sit, cui soli cognita est. Aut quid necesse est dicere,
ibi sit et habiiaiione? Cum e cOnlrario heecverilas ubiqiie Pum esfeepr_edestinaiione~,-curii prcedestina-
Scripturce |Dei tairi diligenler discefnaf scmper, al- iione s.ia tahtuinmodoaptid se-sit, qtiia ipsi soli
-tjue dislinguat, ut _is_bilationemDer lantumniodo in - cogriiia lialietur. Simililer ergo vaniim estquod ait:
templo suo, v'e'I cojlesli vel etiam adhuc in ferfis Ubicuttque fueril prmscienlia, necessario'erit prmde-
posiio, per bonilalem gratire ejiis coriimehdela. Di- stinalione..:*Quia "*e"thoc nemo dicit; sed sicut qui-
'citur-quidehi ei in templo riliquo mannfacto et reli- dam Patrum antiquorunTdixerunt, novitas esfvocis,
.giosa-pielale stio nomini corisecrato, pfopter IpsiUs et ahtid niliil. "Diciriius namque Deuni ubique esse
consecratioiiis-graiiain, et fafniliariorem sure maje- riiajestaie, ubique essepolenlia, ubique esse^viriulej
Slatis cultum, et celebriorem supplicalionis et exau- qiiia hoc ioiuni, idesl majestas, potentia, virlus,
NOT_E DUVALLIIDOCTORISSORRONICl.
» Advertant novatorcs Deum in lemplis locisque jucoosliiculenter ostendit ChrysosUjmus.,
11 " -
"conseCi*alis speciaii modo inliabitare, ut contra Aiio-" Subaudi, habitat Deus.
'. ' LIBER ADYERSUS JOANNEMSCOTUM. 222
02.
siulem dicamus A dnbio sunl -
ipse est, qui ui.ique est.'Ut ublque ftitur_e,-nnn-soluinraiJgelis'qui"nbn"^erva-
eum essepra.scienlia, ubique prsedes_inatione,.iiu_la verunl suura principatum,- ,_seddereliquei^unl suum
ratio esf. Quia nusquam legitur Deus velpreescienlia domi.Gilium,:quosptiain1Tuentesdp cGelesfibustradi-
velpraedestinal.ioneesse. dit Deus in Judie_ui_i,-cfuciandos,reservari': sed
Ergp etitliid :qupd dicil: Pr-msc-ienliam et prwde- etiani hominibus- impiis sunt priep.arata,. et reser-
slinalionem Dei, non nisi eorum, guw ipse faclurus vata. Unde, sicut jam commemoravimus, beatus
essef,-aperlenieiidacium est, quia prscscientia ejus P.etrus apostolus aif de quibusdamTmpiis,-et-TUa
eliani in malis esse. polesl, ,qureipse faciurus non ullima.perdilione damnandis : Quibus caligo tene-
eral-Deinde quotl ponil, etdicil: Sicut. prmscienlia bramm.in mierriupi,reservalur (IIPetr. n, 47); Et
ejus, el-Jtabilalioin hi_squw nec.ab eo sunl nec ea.fecit, beatus Judas apostolus de eisdem .siniiliter. dicit:
siniiliter vanissiinum est. Ubi enim unquani legit? Quibus precella leneb.rarumiri.mternunr.-reservataest
nbi a fidelibus di.ctura audivit; ut Deus in his quce (Judce 12).. Sjicut ergo' caligo illa ei procella teti.r-
nec ab eo sunt nec ea fecit, preesenliam et habiLa.- narumtenebrarura hominibus impus etpessimis est
tionem babere dicereiur? Quae.autem suntisla quce, prreparata et reservala, ita eliam ipse ignis ajternus,
iil ipse-scribit, nec ah eo sunt nec ipse feeit ?sienim qui sine dubio simul inlelligendus_est, etiam ipsis
sunl aliqua lalia, cst ergo aliqua creal.ura ,quse ne.c B est prreparalus et reservatus. .Jdeo quod-Dominus
a Deo est nec "Dettseam fccit? Quod utique non est - ait de.eodeiij igniseieiTio : Qui paratus est diaboloet
Chrislianum, sed Maiiichseum; quia non potest meh- angeiis ejus (Maith. xxv; M). Ila fideliler intelliga-
liri Evangelium, ubiscriplum est ; Oiiiniaper ipsutn mus ulquod principaliter de illo, hocesl dediabolo,
facta sunl,-el sine ipso faclum esl nihil (Joan. i, 5.) dictum esl, hoe ipsuin consequenter et de ejus cor-
Tale est_eliami_llud,quodcoiilinuosubjunxil:Prm- pore-inlel-jgalur,de quibus Scriptura dicit: Imitan-
scienliamDei; el prwdestinalionemconlrario pronun- tur.aulem eum,qui sunl ex paiie iliius (Sap. u, 25).
liari in illis guw nec fecit, nec donavit. E contra- Ul suppliciuraquod illi principaliler-esl piseparatum,
rib enirii proninitiari dicit, utjuxta suam illam, et etiam istis, consequenter accjpiaLur.pl prffiparalum
novam regulara, et iiisanam, quocl pronunliatur non' el, reservatuni: sicut.superius niemorata verba.apo-
vere pronunliari-inielligalur, Mendacium ergo est stolica aperlissinie denjonstrant. . ..'
quod affirmare'conatur, illaseierna supplicia nihil 5. Subjungit iste ei dicil : Postqugm ab wthere
esse, nec adeo facta esse ; _quiain utrpque yeritati detrusussit, nbi in mlhereocorpore non polerat pmnas
conlradicit,'et ideo vere a Deo-prrescita stin.tfutufa, sentire, addilum. ei corpus.aereum, iii-<iuoignem sen-
vere a Deo eis, quL meriierunt inferenda. Et, cum tiret. De bac reiion islius imporlunam definiLionem
beec lam aperle in Scripturis et facta ct xircescitaet G el inconsideralam defniiiionem,-sed potius bcati Au-
prsedestinala esse_inveniantur, conteralur potiu_set gustini dicta pie, moderata el caulissiriia, et magis
pereat.talis regula, qua Taeta pro non faclis,inteUigi quoerenlis quam definientis audi.amus. -Superior,
debere irisanis.sime-afflrniaLur., . - jnqiii-],' pars aeris, proplerpurani.tranquillilat.eni,
"S. Subjttnxit adbuc dicens .: Ignem.mlernum gd coelo',cui .collimitaturj, communi pace conjungilur,
lirendtttndiabolumel angelos ejus, non hbmines, fa- et ejus vocabulo connuncupatur. ln qua forlassis
clum : hoc propierea- iste-et alii foriassis velquse- parte, si fuerunt anle Lraiisgressionenisuam irans-
fenies vel.afiirmantes dicere videnlur ;t,id-esl, quod gfessores angeli cuiri prijicipe. siio,. nunc diabolo,
ciIleJgniS' eeleriius non ad poenam Jiominum, sed lunc archangelo (nam nonnulli noslri non cos pulan.t
taritunihibdo ad supplicium angelorum nialignorum poelesies.vel supercoolesles angelos fuis.se) nqn mi-
paralus sit, quia non ailDprninus in illo jndicio illis rum si post peccatum -inisla. sunt detrusi caUgir
qui ad sinisiram ejus erunt se .esse dicturum : Dis- nem, tibi lamen el aer sit, et buraore tenui. conle-
cedite a me, ntaiedicii, in icjnemmlernum-quipdrglus xatur.. Si autem transgressores illi, antequain trans-
est vobis",sed qui paratus est_diabolo et angelis ejus, grederentur, ccelestia coipora gerebant, ueque hoc
ut ex eo qubd non ait: qui paratus est vobis ;. sed miruni est, siconversasunl ex poena in.aeream qua,-
ait: Qui paralus est diabolo el angelis ejus (Mallh. P.litateni, utjam possinl ab igne,-id esl ab elemento
xxv, 41), malignis tanUimraodospirilibus, id eslipsi . naturce superioris aliquid pali, nec aeris saliem spa-
diabolo et angelis ejusparatus' esse videatur. Unde lia superiora atque puripra, sed ista caliginosa te-
quofumdam opinio fuisse deprehenditur, quod ali.us • -nerepermissisunt; quieisprosupgenerepuidam qiiasi
sit iste ignis quo nunc apud inferos damnalorum carcer esl, usque ad-lemptisJudicii.-Etsi quid de liis
animcecrucianlur :' et alius ille, ignis aelernus, in .transgressoribus angelis'diligen}.iusrequirendurn.est.
quem lunc (aritummbdolioniip.esmilientur, quando, Ecce doclor.pielalis, nihil fomerc praesumpns, sed
<;umcoiporibussuis resuscitati, sitnul cum diabolo de singulis caule el humiliter trac.lans, dicil angelos
et angelisejus in eumdeni ignem a_iernumire co.m- transgressores cum suo principe ntinc diabolo. tunc
pellentur. Sed, siye unus singnis,.quo et nunc solce arcljangelo,. vel. in superiore parte aeris hujus,. id
ahimse,-et luuc receptis etiam corporibus suis lor- est, coelo selhereo fuisse.anlequain.-peccarenl: aut
quebunuir, sive aliusslt isle, sive alius ille; n.os fortasse in ccelestibus conversatos," si cum cseleris
credamus 5'cripturre veraci, quia. el illud suppliciiim ccelestesvel supercosle^tes a.ngeli jTnerunt.Et, si in
'
Ignis seterhi, et lcuebrte exteriores, quce ibi sine ccelo tcthcreo, tanlummodo fueriinl. ex illa pura.et
"
225 FLORl DIAGONL LUGDUNENSIS -224.
semper serena Irariquillitate dejeclos esse atque de- IA reternumnon esse poenam, riianifeste ipsi Verilati,
trusos post peccatum- in, islam inferioreiri eLcali- id est Judici'vivoruinel mortuorum, contradicit, qitL
_-ginosamparlem aeris. Siniililer, sianie' transgres- sein illo judlcio dictiirum preedixit: Discediie ame,
sionem suam, sicui cseleri angeli ccelestia corpora maledicli, iu ignemmlerttum(Malth. xxv, M). Etut
gerebant, cbnverli ea potuisse vel conversa esse ex ipsum -ignem eelernum inlelligamus esse poenara
pcenaiUius damnationis in aeriam qualilaiem; ut et suppliciuni sempiternum, statim post pauca de
-Jampossinl ab igne poenam quse eis debelur, pati. miseri qui ibi ceternalitei' daranandi et lorquendi
-Non ergo definivit hic'sanctusdoctor utrum in coelo sunl, subjungit, diceus : Tnnc ibunt iii in suppii-
rethereo, an eliain in coelo sidereo aiile Lransgres- ciummlernum (Ibid., 46).Conlradicit etbeato Paulo
sionemsuam fuerinl conversati, sed ulrumque fieri apostolo dicenli : In revelaiione Domini noslrd Jesu
pottiisse non conlradicil. Undecunque autem post Chrislide cmlocum angelis vhiutis ejus : danlis vin-
-traiisgressioneih, sive scilicel ex superiore, sive' in- diclam iri flammamignis, his qui rion noveruntDeum,
fcriore coelo corruerint, eliamsi coelestia coipora el qui non obedierunt Evangelio Domini nostri Jesu
ahte gerebant, conversa esse ex poena in aeream Chrisli; qui pmnasdabunt ht inlerifu mlernasa facie
qualitatem; non alia eis ex ipso aere, id est aerea Domini, el a gloria majeslalisejus (II Tltess. i, 7-9);
eorpora addila, non inconveniens essc existiniat. B _ Cohtradicit etbeato apostolo Joannideeodem stagno.
Non crgb definii, sicut iste, quod ex aethere in ae- ignis et sulphuris in Apocalypsidicenti : El crucia-
rem diabolus sit deirusus, quia poluit et ex' coelesti- bunlur die ac nocleia swcula swculorum(Apoc.xx,
bus ruere,nec definit telhereunv sive coelesle euni 10); et ilerum : Et fitinus-tormentorumeorumascen-
corpus habuisse, sed si habuit, ex poena in deterius del ht smeula'swculoruni(Apoc.xiv, 10). Et Scriptu-
coriirauiaium esse : nee additum ei cofpus aefeum, ree, queeaif: Dabitin carneseorum ignem et vermes^
vel quasidapiici corpore uno coelesii vel 33lhefeo, ~uluraniur, ei senliarilusque in sempilenmin(Judilh.
aliero autem aereo veslirelur : sed ipsuin ejus coele- xvi, 21). Et iteruin : Humilia spirilum tuum valde,.
sle corpus, si fuil, conversuni esse ex poena in quia vhtdicta carnisimpii, ignis et vennes\Eccli. vri,.
aereamqualitalem, ut Jam non coelestevel setbe1 49). Queecura ita siut, et fideliter ad lerrorem atque
reum, sed aereum corpusesset, ubi 1ignis poenam et emendatibnem assidtiam tenenda sinl, quomodo iste-
supplicium sentifepossil. audet, vel cuf lam impiam et mullis noxiain per~
Item alibi de eadem relractans, et cauiissime ac mittitur habere iiberlaiem , ui in Ecclesia dicai ad
suspense deliherans,-ila dicit: [Si non erit ignisin- subversionem audienlium , et securilatera mortife-
corpofalis, sed corporalis tacfmioxius, ut eo pos- . rara nutriendam, nonesse illum ignein selernum
- sint corpora cruciaii, quomodo in eoeriteliam poaiist'C poenain?»cumDominus-eum tesieturesse supplicluin
splrituum -raalignorum;nisi quia sunl qusedam sua sempilernum, etveritas apostolicsedoclrinse:Ignein
eliam "dscmonibuscorpora, sicut dpctis hominibus pl flammamvindiclm,et pmnas in inlerilu mternas, ei
visumcst, exislo aere crasso.atque-humido, cujus crucialum diei ac noctis, et fuinum tormentorum
impulsus venlo fiante sentilur. Quod genuselementi ascendentemin smculgsmculorum, aperlissime " eum
si nihil ab ighe perpeli posset, rion urerel fervefa- . esse denuntiet. - .
ctus in balneis : ut enim urat, prior'ui'ilur, facitque ,El ideo onmino indubitanter el verissiirie nobis,
cum palitiir.Si autem quisquam nulla habere cbr- ista credenda suhi, ut tali terrore coercealur et mor-
•pora asseverat, non est de hac re, aul iaboranduih tificetur in nobis deleclatio peccandi, et excitetur
«perosa inqulsilione, aut coritenliosa disputatione: ac roboretur solliciludo bene agendi el D.ebplacen-
cerlandum. Cur enim non dicaraus, quamvis miris, di. Hoc namque nobis prsecipue necessarium esse
tarhen veris modis, etiam spirilus incorporeos possei ipse Doininus ostendit, dicens : Ostendamvobis,quem
peena corpbralis- ignis atfligi^Si spirilus hominum iimealis : ihneie eum-qui poslquam occiderit, habel
eiiam ipsi profectb incorporei' el nunc potuertint in- poleslatemmitteie in gehennam(Luc. xn, 5); el ite-
cludi corporalibus meriibris, e't tuncpoLeruiitsuorumL . rum : Sed potius eum timeie, qui potest el animamel -
-D
corporum vinculjs insolubililer alligari. Adhserebunt, corpiis:peidere in gehennain (Malih. x, 28). Unde et
ergo spiritus dsemonum,imo spiritus drcmones,licet_ alibi Scriptura utilitalem htijus limoris, el e con-
incorporei, corporeis ignibus cruciandi, accipienlesi trario malum securilatis ostendens , dicil : Timot
ex ignibus poenam; eLcselera quccde hae re pfo- Domini expeilitpeccalum(Eccli: i, 27) : nam qui sine-
lixius dispulat.] Hac ergo cautela quam beatus doctor Timore est, nbn poiest Justificari.
'
in suis inquisitionibus ostendit, de lalibus i'ebus5 . Quod aulem isle dicit : Eiuhdem ig-nemmternum
•sentienduriiatque tractandura,. et non improbe vel1 non esse ab inilio prmpatalum el prwdeslinalumad
inendaciter aliquid seniieiidiim. pmnam, sed ianlum tit, in universitale crealurarum
6. Sequitur iste, el dicit : Non esse ».._..» igneini quma bonoGrealore bonmcondilmsunl, et ipsequasi
-pmnam, neque ad eum prmparalum vel prwdestina- - iocum suum teneret, fidei nostfse nequaquam esLre-
lum : sed qtti fuerat prmdesthtalus lil esset in uui- cipiendum. Sed hoc potius leneridtim esl quia orii1
versilaie omnium bonorum,1 sedes facius esl impio- - iiipolens Deus, nui omnia qusecunque ab inilio
- rtim, in quo procul dubio non minus habitabunt beali \i creavil, certis utique ex causls, el ad cerlos et ne-
quam miscri. In his vcrbis cuiu dicil ilium ignem ti cessarios usus condidil, eL nihll jnaniter aut suycr-
'
22S LlBER ADYERSUSJOANNEMSCOTUM. _ " , 226
vacue constjtuit,- sed unamquamque rein, sua onmi-. - A ler exurat, nec studio liumano succendilur,"nec
-
potentia conditam, propiium ofiicium sive' ulilita-- lignis nulrilur, sed creatus scmel durat inexslingui-
tem habere voluit,: sicut.luinen ad usum diei, et te-_.'"_bilis, et succensione nori indigef, et ardore non ca-
'
nebi*as -ad quietem. noctis, ei firmamenlum cbeliadj ret]. Exponensadhue ideiri beatissimus doetor veiiba
sedera luminaiium, et aquarum super coolossepara- sequeiiliaquibusde ebdem impio dicitur : Affligetur
tionem ad temperationem aslrorum, et herbris atque. ; relicius in tabernacuto suo'(Ibid., 26), quid depcenis
arbusta ad sustentaiionem animanlium, e,t luminare. a;ternl ipsiiis-ignis fideliler senliendum sit, ita sub-'
majus, ul prseesseldiei, el luminare rninus, ul prre- Jungit: [Iniqui enim tabernaculum caro esl, quia
esset riocti, cum slellis : el csetcra in huiic modum. ipsam lecius inhabitat,' et, si sit possibile, optat ut
Sicul ergo omnia hsec ab initio condila et.ordinala, eam nuriquariireiinquat: Quariividelicet carriem cuhi
statim prppriis pfiiciis ef minisleriis atque usibus," in resurrectione receperit, cum ea gehennce ignibus
"
deputavit; iia et illum ignem eeterciumab initio in- - traditus ardebit. T-uncab ea educi appelat, luiic in-"
ter cteteras creaturas non inaiiiter conditum sua, _, cipilvelle vitarc qubdamavit; sed quiaeamdem caf'-'
Jusla providenlia el provida Justilla slatim ad eos.' nem Deo prseposuit, Judicanie Deo agitur ut ex ea
usus credendus est prtcparasse et prsedeslinasse, ad_' amplius igne crucietur» Ad augmentuni iiaque tor-
quos Dominuseum preepai-atumesse ostendit, cumj-B ' nienli, el hic de corpore nolehs. educilur, et illic in
impiis et damnatis hominibus.dicit : Ite in ignem_ corpore tenetui' invitus]. Item cura verba ejusdem
. wternum : et subjungit, qui paraius est didbolo ett libri exponerel, inquibus de eodem inipioscriptum
-
angelis ejus (Matlh. xxv, M). Id est ad ulriusque,' est: Litel, qum fecil, bmnia, nectamen consnmetur
e-realurae.,tam angelicee qiiam liuiiianse, supplicium_ juxiamullitudinem adinvenlionumsuarum,sic eisnsii-
seriipiiernum. Quia el ex ipsis verbis quihus dictu- nebil(J6bxx, 18),"iladicil: [Persolvil enim in toruieuTis'
rus esf-: Venile-, benedicliPatris tnei, percipile re- eaquce hieilliciia servavifdesideria, el flaniriilsultri-
•gnumquod vobis paralutn est a constitutione mundij cibus Iraditus semper morilur, quia sempef in morte
(Matth. xxv, 54), e comrario recte intelligere posr' sefvatur, necin tormentis consurailur; quia si coa-
sumus, etiam ipsum ignetn mlernum ad ._elei*num suraeretiir vita morienlis, cum vita eiiam poena fini-'
suppliciumangelormn sive hpminuni inipiorum sirai- retur: et qui multairivenit ad culpam, novis inveri-
liler a conslilutione mundi esse pra^paratum. Nec tionlbus-cruciatur iii pcena].
lameu est-ulla iniquilas apud Deum quod ipsunr Haecsanctus doctor terribilia lerfibiliier, el-rera-
ignem supplicii seinpiterni tanlse multiludiniimpio- veraciler loquitur,nt audieniium animos ad terfo-
rutn,:tam ionge antequam omnino essent, prsepara- , rem excitel, ad eiiieiidatioiieinstiraulei, anionifera
vitet prsedestinavit: quia et in novo civilalis sedi-_G . seeuritate ad curam salulis^ucevelut vigilare cbm-
ficio, si slatitn cum ipsa simul civitate domus car- pellat. Isle autem adhuc Tiiania inanitef, et falsa
ceris horrendaet terribilis exstrualur, non potesi dici fallaciier!ldqiiens dicit quod'ipse igitis miernus, qui
iuiquitas, sed potius provisio mise.ricordiseeijustir-\ ad hoc.tantumfuerat cfealus, siculipse iiull, u't esset
- iise : ut videntes qui in civitate habitant poenale et in universitale omniunvb~onorum,-sede.s faclus'est im^
Iriste ergasiuluin damnalionis, aut deterreantur mi- piorum. Non dixit tormentum, aut poeiia, vel sup-
.sericorditer.apeccando,autsinecpeccalavitayerint, pliciumfactus eslirijpiorum, seda sedes, inquit, fdclus
Jusie et inexcusabiliterpunianiur. Sic ergp etille ignis, 'eslimpiorum': ut, Juxla ejus sbnsum, sicut unicuiqtte
ad eeternum creatus supplicium et niiserieordiler ett sedes estjdomussua, ubi quielus residet' el lnliabi-
jusle credi debet, dum^iut ejus terrore homines cpr-; tat :.-sic et impiis ille jgnis non sit lormehluiii dain-
rigantur,aut si corrigi noluerint, juslius puniantur. nalionls, sed tranquilla sedes habitationis. Unde
De cujus ignis teterni -creatione, quam utique inL adhuc de eodem igne subjungii; dieens : In quopro-
illis opi.ribus Dei inlelligere debemus, cum sex die- culdubio "nonminus liabilaburitbeali, quam 'miseri.
bus fecit.cmlum,el lerram; et mare, et omniq quw in, Et hic namqtie habilabunt in illo igiie'-dixil, rion
eis sunt, e.tin septimocessavilab omni operequod pa- T cruciabuntur, rion punientur, aut tale' aliquid, ne- '
irarat (Exod. xx, II). Ita saricluspapa Gr.egorius,. gans oiunino,' ut solel pcenas verissimas seteriiaStim
exponpnsverba libri beati Job, ubi scriplum.est de, tormentprum, quas tbta Scriptura tanto lerrore de-
impio : Devorabilignis_quinon succenditur (Job ,xx, nuntial, lanta allenlioiie commendat. ,Quod autehi
20), ila ait: [Mifpvalde modo paueis verbis expres- dicit: Inquo proculdubio habiiabuntnon mtnus beali
sus est ignis gehennm; ignis namque corporeus, ut; quam miseri, manifeste utrosque, id est et beatos et
esse ignis valeat, .corporeis indiget fbineiilis,. qui -miseros in uno igne setefno post" rcsurreclionem
cum iiecesse esL.ul servelur, per cpngesia ligna pro,- iiabitatiiros afiirraare-cohlendit: seqiiens .videlicet,
pul 'dubio nutritur, nec valet nisi succensus esse, et', slulta' et vanissimeTpersuasione,' opinlpnes ssecula-
nisi refolus subsislere. At conlra gehennreignis cum rium philosophorum , qui puiaht animas piortim
fsit incorporeus,,etin.se iriissos repfobos corpprali- post dissolutionem corporis, vel iii coelo selhereq.

NOT_E DUYALLIIDOCTORISSORRONICI. '•-


"« Reprenensio ista solnm est in nomine. Nam dem Iranquillam atque placidissimaniipsorum dam-
nolebat Erigeha ignem ihferni fore quielerii et se- iiatorura. '"".''.'"'
"-' ""
227 ; .1 FLORI DlACONl'LUGDUN__.N_.jlS "", 228
vel in illo-circulo quem laeteum vocant, vel in glo- A _ et gloriam Coiiditoris-.Haricnaraque eis potestatem
bis siderujnhabilaluras. Quseisle ojnuia, et.ipsum et gloiiani Scriptura prophelica promillil, dicens:
coelumse,lhereum el firraamentuni. coeli, ,in quo IaT Regnum auiem, et poleslas, et magniludo regni; qum
cteus ille circulus apparet, et ipsa sidera ceternum esi snbler omnecmtumdelur populo sanciorum Ahis-
-...'_-' ...... .,.
ignerii appellat, sicut et iiluni ignem gehenhae. Quia stmt : cujus regnum, regnum seinpilernum est, et Otri-
servient et obedienl '-
oiniiiah_ec,-quce-super-lria mundi elementa, id est nesreges ei, (Ddn. vii, 27).
terram, aquam et aereni constitula sunt, ex quai;to 7. Adjungit posl lisec iste, et dicif : Miseridm ritd-
elenienlq ignjs pu.tat exislere, ut idipsuro quarlum lam essenisi iiioiiemmleinam : mlernam motiein -ve-
mundi.elementura, et apud inferos sit ignisseternus, . riialis ignoraniiam; nulldmque ritiseriam esse, nisrve-
qui paratus est diabolo el angelisejus (Mallh.xxv, rilalis igndranliam •; et ubt tgrioraiuf veritas, ibi nut-
M), et omnibus iropiis hominibus; et in cosIeslibusf. lam vitam.lloe quidem quod in bis verbisdicitiir,
spatiis sit ignis sclei*nusubi sit post resurrectionera • poterat esse bonum si non ipsum bonuiu male, id
babitatio beator.um.* , - '. est nialo "sensu dieeietur. Yeruiri"namque est quia
Ecce qualern-bealiludinem promitlii sanctis et ele- iiomini Justoiet sapienti omnis labor, omnis adversi-
ctis Dei : ut qui habilaverunt,. cum. a.dhuc esseril tas, bmnis miseria, quse potest iriista moftali vila
morlales,in primp mundi elemenlo, id est iri lerra,; B accidere, si non eum frarigal, et in delerius mufet,
iiabilent Jam immorlales effecli in quarlo e.l supe- sed iiifatigabililer exerceat,'rri"bnpotestei essemise-
rioriniundi eleraento, sicuf ips.edicit, igne OBlerno, ria, quseeum iriisefuni non facit, sed polius purgai
el hsec sil eorum remurieratio, habitare.in quolibet , et pfobat, elj velulTn fornace auruhi purioi'em red-
quamvis lucido, quamvis tranquillo, et puro tamen dil, nec ullam sibi deputal taiis vir miseriam, nisi
elemento. Donj.inusauiem non in eleraentis" mundi,, vefiiaiisignorar.liam, jn quaniumadhuc ab ejus
ee.eruambeaiiiudinem suis.p.romittit, sed in eoslesii- cqnleinplaTionei'etardatui', et cjiiodaiiiiriodbipsa sua
busj et supercceleslibus.bonis, Ubi Chrislus est in iiifirmilate repellitur. MortehiTero non islam exterio-
dexiera Dei sedens (Col. m, 1), exaliaius super omnes rem eorporisj sed illam inlerioi*enianlmse tlmet, quee
cmlos,,ei interpellans pro nobis (Itom. vin, 54). De oiiminoestipsa suinmc_verjtatisignoi'anLia,quaui'iqiie-
cujus sublimitate beatitudinis Apostolus dicil : Nqn morlui sunt omiies infideles?-qui nec credunl, nec
enim in manufacta sanclg inlroiyil Jesus, exeniplaria agnoscunf Uei verilalem. De quibns et Dommus di-
verorum, sed in ip,suincwtum;ut 'appareat nuncvultui cil :'Dimittite morluos sepelire morluos suos-(MalthJ
Dei pro nobis (Hebr. ix, ~\i). Ad quarn babilalionem vm, 22); ellApostolus : Alienati, inquil, avitaDei
ut sancli ejus valeant pervenire, ipse in Evangelio - perignofanliam, quweslin illis (Ephriv, 18).'Fide-
Patrem exorat, dicens : Paler, quos dedisti mihi volo, G liismautem vila 'nliqtie ipsa cbghilib veritatis esL;'
ut ubi ego sum eltlii sinl mecum,' ut videant ctarita- . quam et hic i eognoscunt per' ficiem, el in futurb
temjneqm,quam dedislimihi (Joan._xvn, 24). Dequa J cognituri-sunt pei*'spe.<_i'em.Quia etuhic'accipiiint
beata et arigelica habitatione s.anctorum ipse ilerum vitahi per fidera veritatis, sicut sc-ipturii esl: Quia
dicil Apostplus,: Scimus.autetn quoniamsi lerrestris jttsliis ex fide vivit (Rdm.i, 17), et ibi habebunt vi-
doritus nostra liujus habitalionis dissoivalur, quod mdi- tam ajternam ex eognitione, et Visioneejusdem ve-
ficalionemex Deo habemus dbmum non manufactanf, .rilatis,- diceiile Domino-: Hmc esl autemvila aJierna \
mternam incmlis,(ll Cor. v, 1). Unde et ipse' dice- ul-cognoscant-te unnm verum 'Deum et' queiri misisti '
bat: Cupio dissolviet cum Chrislo esse (Phil. i, 25). Jesuni Christum (Joan. xvn, 5). Quicuiique ergo
Et de omnibus generaliler. electis posl resurrectip- perveneiinl ad istam cbgniliohem per veram fidem,
nem promillit dicens : Rapiemui in nubibus obviam et seternam"conieiiiplaiioflera, eril eis sine dubio vita
Chrislo in aera, et sic -semper crim Dpmino erimus selcrna ipsa visio aternse yeritatis. Qui autein a'b e"a ''
(1 Thess.iv, 16). Dequa gloriosa et felicissiriiababi- sive per infidelitalem, siveper uiiimam damria-
tatione Justorum Psalmista diciL: Rabitabunl recti fioiiem fuefint sepafaii, quid eis eritaliud lalis sepa-
cum vullu itio (Psal. cxxxix, 14). Hsec ergo habilalio ralip, el lalis 'ighorantia" veritatis, nisi niufs- se-
" '
quseralur, hsec desideretur, non in elementis mundi, D terna ? • - | '-':
sed in vultu Dei, in visione clarilaiis Chiisti, in so- Secunduriiiiuiic ergo'sensrim hbe in dpcioiibus
cjetale beatoium et supercceleslium angelorum, diclum legil; sed quodabeis benelegitdiclmn, ipse
«juando erunl sancli, sicut ipsrt Yeritas promittif, cbnvertit in pravum, et perversum, ut coapiet illud
mquales angelis Dei' inceelis (Lpc. xx, 56). (quanium in''se esl)' S-io"errbri"alque mendaciis)
Non ergo in uno hiundi elemento -igneo eril bea- pfopter nihil eriiin aliud hsec dicit, iiisi ul-iali argu-
iorurn habitalio vel ppfras contrusib,'nec ila ibi.in- menlalione tain violenter,' eL ijequiter ex bono ad
clu.dentur sicut impii in igne aetei'ho, sed habebunt malum.usurpala, quasi ostendere ei confirniare vi-
omnia mundi elementa in poleslate, lanla felicitate" dcalur, nullani aliamfulufanj esse miseiiam, vel
et facilitatesibi subdita, et sic suseimmoiiali habl- ahgelorum malignorum, vel hominum perditdnihi
tudini congruentia, ul ubicunque eorum voluerinl, in ailerno igni damuatorum, nisi-ignorantiara, .el •
et sictil voluerint continuo esse possjnt, el videant sicul jam
supra dixit, absentiam ipsius vefitalis ;~et
atque habeant hsecomrila non lara -ad prsemitim bane ignorantiam atque abseiiliam veritaiis solam
bealitudinis, quam adcumulum felicitalis, et iatidem eis csse"cetefnam miseiiam, solani eisesso cctefnam
LIRER ADVERSUSJOANNEMJ3jC,OTUM '
229 250
niortem : ut eos boc modb ah omni miscria suppli- A 1 qua;qups 'juste non liberel, ad eam iltos quodammodo
ciorum et lormenlorum quse exlrinsecus adhibetur, prmparei, dtttn eos ad.eatri seipsosprwpgrare.-per-
. .- , . -•
et abomni morie poenalis damnationis.alienos.futu- mitlat. ...-
ros esse contendat. Sed quanluriicunque iste conten-' In, his. verbis cum dicit : Errorem prwdeslinationis
daiet contradicereconetur, excepla iliaiiiorlequam- .- ex.disciplinarum ignorantia, quas ipsa._sapienlia.sugs
incufrunt intririsecusexlgnoranlia et absentia veri--"- comiies invesligalricesque fieri voluit, et Grmcarnm
tatis. PaiienUr etiani exlririsecus sicut Apocalypsis; lilierarum insciliu orium; audiloresr suos. utique
dfcit: Stdghumignis et sulphuris, c/uod est mots se-. comhioiiel. "ut ab eo, tanqiiam-virq.eruditissimpet
cunda (Apocxx, 10, T4."._Patienlur yereSelernam pliilosophico',liberalitim diseiplinarum discant scien-
, ihiseriaih, cum Dbus, judex Jtisius et forlis dabiiin : tiam, fortassis eliam.ul ab-eo similiter-discant Grce-
carneseorum ignem et vermes;-ut uraniur elsenliant carum litterarum periliam.:-a(firniat-nanique_i]uod
•usque in sempiternum (Judith. xvr, -21); semper• ipsasapientia quasi coriijtes el sodales sibr conjun-
namque' erunl in rhorle, quos ef immanitas suppli- ctas.babeateasdem liberalium ariium doctrinas, ila
«iorura eompellet-niori, ef divini judieii severilas; ul-qui ad^ejus cognilionem volueril pervenirfe,neces-
hunquam permitlet exstingui. sarias omnInb-:babeafipsas liberales disciplhias, ut
B peiveas,Vquodyerum est,- possit investigafe. Si ergo
V CAPUTXYill. V V .' apud caeleros de veiitale divinsepraedestinalionis er-
Oclavodecimbcapitulb iladicif:- rorem fecit ignoranlia seeculaiium litlerarum, quid
1. Eirorem ptcedestinaiionisex disciplhiartim igrio- iste, qui earum __eJactat periUtm,"dehac re p.er.eas.
>
raniia, quas ipsa sapienlia sttas' coiitiies;investiga-'. investigavit, quid veritalis invenif? qiiid firmissima
tricesque fieri votuitf-etGrmcarum lilterarum inscilia .- ratibne fulturo, et omni acceplione dignum,-in lahi
' - '
ortum. : - prolixo.suo-sermone disputavit? Ubi nihil invenitur
' aliudiiisi-
2. Esse verbuni 4pS>quod videb etdefinio et de-' superfluus labor vanitatis , et implicatio
- . infiniti
sliho' interprelatur, similiier. compositum rcpocapSi erroiis,' et apertissirria impugnatio -verilalis;'.
prsevideo, prsedefinio, prsedesiino;- a'c per hoc prm-~~ -< dura Scripturasveritalis-conlemnens, et ipsas quo-
desftnaliotiemei prmdefinilionemnihil aliud esse quath que historias divinonim.eloquioriim incognilas ha-
' ' • -
pfmvisionem. bens, non in eis medilatur diev acnncte, nec ad
~\:De~umnecprmvidissetiec prwdesiinasse morlem earum-i*egulamfidem suam corrigere,dirigere alque
el pcenas;quianihilsint. ~ '" informare studet: sed dies el nocies iniiumanartint
"'&.Peccaiores in massq origiiialis peccati feliquit, vaiiilatum-leclione cbnsumit, et porcbrum- siliquis
~ relictos
'deservit, deseiios lumine lenebras lortjuere, G ventrem suumAmplere cupii (LUCJXV, 16), nec inde
desertosvitaniortem interimere. aIiquam_refeclionemcapit :sed niiserrima fame con-
'5. Neb quodin.eis Deus fecit;relinqtiit vel aeseyit tabescit etperit nequissirap priricipe sibi.doniinanie-,
(Alioquirieor.um-naiura ad nihilum redirel si summa qui misit euminvillam suam uipascerelporcos (Ibid:,
_ essentia ineis rion essef); sed~quod"in eisnon fecit, 1.5). Reveiialur -ilaque" in .seipsum, surgat_etve-
id est superbiam sprevit. nial ad palrera,ut':iritus .panes-inveirial qui-foris
6. Deutn in ea nalura cjuam ad se creavii semper" fame peribat;-ibi pascalur epulis. vilulisaginati,Iet
habitare. - ' ' ' "• pro nmndisalute iihmolati^-ibi audialsymplwniam et
_ 7. Dei sapienliam prmdestinasse- in suis tegibiis'' < chorum. (JMd.;- 25), id'est- admirandain conso-
modos ultra quos -impiorummaliliaprogredi nonpos- naniiain ccelesiiurii Scripturarum e.fdfilcera concor-'
sit, nec sinil alicujus ihaliliam in infiiittuin, protif '- diain iidelium, qui omnes-idem.sapientes, in eodem
velit-, extendi, divinis legibus progrediendi modum_ sensu;alque,senlenlia-_irmati, unanimes riiio -ore ho-
imporientibus. nPnficanfDeumelPatremDowini.nostri Jesu Chri-"
8. Nihilque appetereimpiorum pmnium, et diaboli sti. In hacilaque domo -per Dei *mi-sericordiam- et
nequitiam, itisiHibeo, qui est_suriima_essenlia rece-~r.. fidei gratiam-posili, audiamus et terieamus fideli-
dere. Ihianlum, ut eorum nalura, si lex divina sirie- ter quod dispensator pahis aeterni, id est verbi divini;
-
ret, in niliilum redirel. Sed quoniam ei difftcuttas ex riobis insinuat, dicens : Si-quis videlur inter ,vos sa-
mlernis iegibus obsistit ne in tantum cddai cjuanlum'- - pierisessein hoc swculo, slullus fiaf ut sit sapiens. '
veliet, ex^g difficultatelaborare, laborandoiorqueri, Sgpieritiaenim iinjus mundi, slukiiia est-apud Deum-.
puniri, cruciari; ,.et inde fieri mtseram inaniumvo- Scripium est enim : Gomprehendantsapienfesin astu-
iuplalum. egestate. Eamque difficultglerii, qua prolii- tia eorwtti:El :Dominus'cognovit cogilaiiones-sajiien-'
bentuf pervehire ad ea qum libidhtose appelunl, effici. tium, <quoniam~ vanw sunt (_r.C_.r_m, 18, 20). Au^-
'
eis pmndlem htieriium, et sum jniserrimm cupidinis diamus et illum-sapieiitissimuin yirum,- qui dicit .:
justissimum cruciatum. . Siuliissimus sutn virorurii, el sapientiaJwminum non
9. Ulriusquepatiis prmdeslinatum esse riumerurii. est triecum; noiididicisdpienliam, non novi' sanclo- '-
10. InvitosDeo servireimpios': non naiuramqtiam rum scientiam (Prov. xxx, .2, 5).' ••*• - --. '• -
in eis fecit, et in eis non puriit, sed ritatam volunta- '
Quodnon ideo dicirtius quasi -nihil- in' illis eiiairi
tein, guam in eis non fecit, etiii eis punit; in eoque Iilteiis hunianis inveniatur veriiatis; .autillae. disci-;
guod ei invili serviunl, puniri in seipsissua pxna. De plincenonhabeant aliqiiam uiililalemad indagandain,
' • -
m .FLORI -DIACONILUGDUNENSIS _ , 252
viiritafem-; sed quia ojnni fideli horoini primum yi- A.quam olim ei quam multis anlea- sreculis boc de eis
gilanlissime discenda esl veritas fidei ex auctoriiate fuerat praenunliatumet prophetatum ostendens, post
Seripiuraruni Dei: ut si quid poslpa de eisdem hu- nmlla subjuiigit •:- Proplielavit .cmiemel de his septi-'
manis Iiltsrislegereaul scifo riecessefuei*it,Totnm mus ub~A'dantr-Enoch,dicens : Ecce venit Dominus in
exTlia divina auctorilateel-fideiverjtatedijiidiceiur; sanciismillibus.suis facereju.dicium conlra omnes;et,\
ut siquidibi ab ejusregulanon discordal, absque . arguere omnes impiosdeomnibus .operibus impielqiis
periculo Tecipialur, quidquid autem ab eadissonafe eo'rum;etde omriibusduris qiiwlocuii sunfcontra eum
-
in_venitin*Vquasi ihortiferum Tespnatur. Quisquis peccalores impii (Ib.id., 14, 15). De quorum eliam
autemputal seabsque veree fidcjicogriilione, absque. celerna damhaijone et poeria horribili eis preeparata
Scripturee-sanctsefidelissima auctoritate, absqtie pa- el reservata manifestissime adjungit dieens,: Siderd -
lernsedocirinse studiosissima.institutione solis hu- ' err.anlia, quibus pr.ocetta^tenebrarum in mlernumser-t
' _• •- _ - _
mariis litteris el disciplinis indagafe posse verila- vata est (Ibid., 15).' . ."
tem Dei,.etfidei inlegritatein, procul-dubio seipsum Quid eninf evidenlius, de prsedeslinatione implp--
illudit el decipil :eL.dum vulfvideri quasi invenlor rum ad.setei*nijudicii daranationenf qiiam quod hi
yeritaiis, hiagister erroris.effieilur. Qui ordo pietalis homiries impii tauto blini et lantis anieasceculis, et
tanta est atteniione servandusj ut iiecipsce sacrceB divino Judicio el prophetico valiciriio prwcripti sint
litlerse in Tibris legis et propbetarum ullatemis pos^ , in.lwc judicium? (Ibid., 4.) 'Nec tantae absurditatis
sint.esse.utiles el salubres legenlibus, nisi aul fides esse,debenms, ul .quia hoe beatissitnus patriareha et
Chris.i prreeedal in corde legenlis, per quem vera- propbeta Enocli sepiima ab Adam generalione prb-
citer inleUiganluT,'aul ipsa fides Christi. in eis fide-i pbetavit, putemus qiiod .tunc Deusoranipotens ali-
iiter quseratur, ei .Deo iUurainaiiie inveniauir. Inde quid statuerit acprsedeslinaveril quod in ejus eelernb
1
esl quod' fidelem el.dileclura discipulttm Aposlolus Judicio atque consilio ante non fuerit: cum oriiiimo
commonens ei inforinajjsdicit:[ Ei quia -atiinfantia iii illius iiicoujmutabili teternitale nulla possif esse
sacras litieras nosli, qhm lepossuni instruere-gd-sdlw- . nova vpluntas, hulla recens disposiiio; sed quod
tem, per fidein,~quwesl in CJirisloJesu (II Tini. ui, apud illum erat pi-aefinilum aclernalilef, hpe con-
.15). QuoC-quid esl aliud dicere, quam per fidem, qum grueniissimo ordine et prpphetari et inipleri voluif
est in Christo Je.su Ipsas sacras litteras instruere teraporaliter; ad illornm quideriiJudiciurn etdamna-
ppsse hoininem ad salulem., quia absque ejus fide tipnem, qu.iialia erant ausuri alque facluri, ad pro-
nulla ibi inyeniri possit instructio salutafis. baiionem vero et exefcitium Ecclesise suse, qnani
„ Prpplerea ergo ef iste in tantis erravit,:ianla falsa eliam per talium conlradictiones et impugnationes
el fallacia sensil et scripsit, quia Scripturas sanetas. *- eldiljgenliusierudiri et excellenliu.s disposuil clari-
ignoravit,.quia veiilalein fi.dei non-ei_shumililer ef- ficafi :'sicut et Apostplus dicil: Nani oporlel ei hce-
iideliler iuquisivii, sed.superbe ei vanissiineiiuma- resesesse, ut>elqui probati sunt, manffesli fiant-in
iiis el iiieplis argumentalionibus eani iiivenireposse- vobis{IICor.xi, 19).
se crpdidil.•: et ideo-pon illam invenit,,sed eainpo-: Si ergq qu-erimus Justam et seterna.mDei prsede-
tius .infideiiter.et infeliciler-lrapugnayit. Qtii ergp i silnalioneni in inalis ad Judicium damnationis, an-
cupil deveritate divinse prsedesthiationis- huraaiium. diamus quia | homines .quidam prescripli suni in hoc
errorerri. effugere-, et quid secundum verilatem te- judicium impii .'-et prmscripli non lairi tempoi*aliier
nere.debeal, invenire, legat,-uljam diximus, diligen- sermone prophetico, quam omnino rfiternaliier di-
ler et fideliler.proplielicas, et evangelicas, et apo- yino judicio : quia. utique, quod erat apud Deum
stolicas iiller^s, nec contra, eas suum.sensuni de7 selernaliter pf_efixiim,hocper proplietam tempora-
iendere audeat.sed-.earum se .aucloritaii et yeritali liief est praedictum,atqueprsescripium. Si quseriirius
humiliter submittat, ne in, perniciem suam conlra utrum"eisselefno Dei j udicio poena et suppliciumsit
s.timulumcalcilrai*econetur. Ex quibus diyinis, lilte- prsepafalum, audiamus quod.de ipsis dicitur : Qui-
ris, quia multumjam de hac re supra posuimus, n,e bus procelld tenebrarum iri mlernum _servata est;
^
Iegenlibus tsedium faciamus^unura tantummodo hoc atque ita divijiceverilati fideliter' acquiescehtes, uec
lo.co breviler memoramus, ex epistola beali Judee impibs pcenis, necpoehas irapiis divlnitusprceparatas.'
apostoli, ubi cum de irapiissimis bserelicis; qui Ec-; ~ Vos aulem, cliarissimi,- supermdificahlesvOsmelipsos~'
clesiam Do.mini ab ipsis apostolicis, tenjporibus sanclissimmveslrw fidei,'in Spirilu sancto orantes,
"usquead fineni seeculie.t injpugnavei^untetimpugna- ipsos vos'«_"dileciioneDei servale feihos quidem ar-
turi sunl, Ipquereiui', ut oslendbrel eos se.terno et guite judicalos, illds aulemsatvale de igne rapierites, i
Juslo Dei Judipio in r.eprobum sensum traditos, ut atiis auteht miseremini.iniimore (Ibid., 20, 25). Non"
-tanta ac.lalia-conlraDeum;.loqui auderenl, et ad' enim ait': ffos quidera arguite judicandos, sed ar-'
ultiirium "ebdem divino Judicio eeterna, perditione guite-judicatos, ut scilicel quod iii sua impielate
damnaridos,-ita dicit : "Subinlroierunt. enim quidgm pordurantibus venturum erat suo temjjore, jam nunc j
homines-(quiolim prmscripli'.sunt,in-hoc judicium) eis diyini et eeterni Judicii,_it dictum est, prredesii-
et fu-
tffipt-,Ddmininoslri Jesu Chrisiigraiiam transferen- natione terribiliter supervenisse demonslret,
tes in Juxuriam, et solumjdoniinaloreniDominum no- tura uticiue puniliorie damnandi.s, et prcesenli Jam
- ' ,.
stmmJesnm Chrisivm neganies (Jtid. A); ubi eliam , scnienlia divjnilus coridemnatis.
233 .. LIRER ADYERSUS JOANNEMSCOTUM. 234
Post hsec ad illud neccssario conyertimur, quod . ^.utique manifestius , ad deslinatum pertinet. Quod
isle ut aliquid etiam ex Grsecseliiigusepefiiia docere aulem desiinaturii- boc sit proprie , quod ad cerlum
Yidealur, addil ei dicil: Ecce Grmcum verbutnopSs, intuilum_sive consilium dirigittir,'ostendit nobis
. 'quo'dvideb,et definio,et desiinoi.iferprefafur, similiter .Sciiplura , quee dicit : Attf sic.ff sagiila in lociitn
coiHpdsifuHiTTjsoopSprsevideOjprsedefinio, prsedestino. emissa deslinatum (Sap.v, 12). Et Apostolus, ubi
Ac per hoc prcedestinalionemet prmdefiniiionemnihil de se ipso ail: Ad deslinatum persequor, adbravium
aliud esse quam prmvisionem. In quibus verbis bene .supernw vocalionisDei, elc. (Phil. m,14). Qubdbea-
quidem ait quod bpS>possit Laline dici video, sed tus Hieronymus exponensait: [Dicit se necdum com-
quomodo istud video iiilelligi debeat, utruin siinpli- .prehendisse et nequaqiiam esse perfeclum ,sed in-
citer taniummodo, sicut mulla videmus velut trans- ,-star sagittarii ad proposittim et ad signnm"jacula
eunler ef ultro -se nostris aspectibus ingereniia; .dirigere, queesigniticanter Grreci o-y.imvnominant,
an cerio aliquo et defixo intuiti, quo rem aliquam nesagitta ad parlem declinans alterara; iniperituni
.aul certissime esse cogiioscamus, aultanta illuc in- ostendat sagiltarium.] Non ergo iste illudat nostrae
tenlione noster diiigatur aspectus, ut quasisignum ignorantiae, ex Grsecis verbis al.iqiiidiminutans nova
ad sagitlam eumdein noslrum aspeclum aclio con- ~~interpretatione , el eorum viiii, C[uantumin se est,
sequatur. Sicut et Scriptura dicil de fabro ferrario evacuans : ul quodpmnes antiquiin Scripturis san-
:vel cujuslibet allerius metalli, quia ad similiiudincni ctis vel praedestinationem inlerprelali sunt, velpree-
vasis qubd fabricalur, est oeulus illius, "cum tanta finitionehi, aut providentiam, siveproposilum, nunc
illud intentione oculi allendit, ul velut ad regulam isie velit dieere , inusilalo el absurdo nomine, prais-
vel ad liheam sui oblulus nihil in eo aliier quam videntiam. Quseet ipsa, quamvis in Deo, sicul etiam
'
ipse disposuit esse paiiatur.. Ila ergo magis. ille prrescientia, certissima sit, tanienex hujus novitate
^ermo bpa, id est video, intelligendus est, ul talis .sermonis nullatenus palimur extenuari, vel destrai .
ibi visio designelur, quse ila ad ceitum dirigitur in- sensum prsedeslinationis, quia prsevideri el prse-
'
tuilum, ut ad ipsum vel incursus inluenlis, velja- sciii a Deo possunt etiam illa quse ipse facturus
culatio, vel fabiicatio, vel aliud ejusmodi rectissime •non esl; preedestinari aulem ab eo non alia inlelli-
el indeclinabililer dirigalur. . . , -gunlur, nisi eaquee ipse faclurusest, vel misericor-
Ex hocnamque verbo quod dicitur opwdorivalur dia vel judicio suo. Ac per hoc absil omnino a nobis
ipisji.a.,quod est Laline visio. Quam visionem, verbi -quod iste dixit e.t quasi definivit, preedestinationeni
gratia, somnii, aut alicujus revelationis, ita antiqui el prsefinilionem Dei nihil aliud esse quam praevi-'
definieruut, quia visio esl cuni id quis videt quod sionem ; quia iste sensus manifeste impius est, ut
.eodem niodo.quo apparuerat eveniel. .Unde m.nxiuje .quasi tanlummodo prssviderit Deus quid quisque
in Scripturis visionem eujuslibel divinae revelatio; essel faclurus, velquid pro factis suis passurus,
nis, queeutique ila yidetur in spirilu, ut, oninino ali- el nihil de illo qui vel bene vel male erat actu-
ter eveuire iion-possit, Greece iu opwacae ostendi rus, in suo ee.erno Judicio preedestiriaverit vel prae--
sive videri legitur. El ideb juxta hanc evidentissi- fmieril.
mam raiiohem cum islo m.odo.diciiur vicleo,certis- . Addit iste adhuc et dicit,: Deum nec prmvidisse,nee
sime hilelligitur, definio, vel desiino, sicul et isle prwdeslinasse motiem el pxnas, guia niltil sint. Quod
reole posuit, ut cum componiiur ilie sermo addita quam siLvanum ,el veriiali contrarium, jam supra
prcepositione, et dicilur irpoopa , rectissiine inlelli- salis, ut putamus, et srepius oslensum est.
galur prmfinio, vel prwdeslino, qtiod ulruinque uuius ;• Deinde subjungif iste loquens de Deo : Peccalores
significationis est, polest etiam interprelari pro- in massa originalis peccati reliquit, relictos deseruit ;
video : quse prpvidentia ,. cunf ad Deum refer- cieserloslumine ieitebras lorquere, desetios vila mor-
. lur, oinniuo certissima est, et omnino, sicut ille tem htlerimere. Nec quod in eis Deus fecit, relinquit
providerit, futurura. Unde et-ex hoc verbo quod vel deseril : alioquin eorum nalura ad nihilum re-
esl opw, derivariGrcece videlur opuTu.o',quod est de- -. diret, si summa essenliain eis non esset-:sed quod in
siinaiio, et praeposiLioneaddita izpoof.ia-u.og, id est eis non fecit,.id est superbiam sprevit. Quod ergo
j.nc_.esthf.(fio.Qure duo verba nemo unquam visio- dicil de Deo quia peccalores in massa originalis pec-
nem vel pi*_evis_oiiem inlerprelafi .ausus est, sed, ut cati reliquit, si dixissel reprobos aul puniendos sive
diximus, destinalionem el prwdeslinalionem. damnandos, profeclo verum essel; ipsi enim, id.est
—Siriiiliter ex eodem verbb op& derivari videlur repfbbi, puniendi, alque damnandi remanent, h
ofto-Ev,quod est deslinavil, et pr.eposi.iorie addila massa illa ex Adam generaliter damnanda, quia noi
id est prwdestinavil. Polest autem irpo- eos inde discrevlt figulus ille omnipoteiis, qnia ex
7rfoo/)tc6v,
opa, ut supra dixiraus, interprelari eliam prmvideo; utta eademquemassa facit aliud vctsin lionorem;aliud
sicut in plsalmo, ubi nos Latine dicimus : Prov.ide- veroin conlumeliam (_Row.ix, 21). Nunc vero quod
bam Dominumin conspeciumeo semper (Psal. xv, 8); dicit, quod Deus peccatores in massa origiriatis pec-
in GrcecoTegilur, npoopap.evTOV Ku^tov, quse provi- caii reiiquit, non omnino potesl esse verura, quia
deniia utiqtie certum aliquid,'etpreefinilum oslendit, utique peccatores inde discrevit ac liberavit ille ,qui
Quod beatus Hieronymus in editione sua ita posuit: dicit; Nonveni vocarejuslos, sed pecccuores(Maitlt.
Proposui Dominum in conspeclu meo semper: quoc u, 17); et de quo Aposlolus" ait: Fidelis semw, cl
PATROL. CXIX. / S
, . FLORI
23-. "... 4LUGDUNENSIS
t \ DIACONI ," I ' . 250 I
omni acceptione dignus, quia Chtistus Jesus venit in A sMjjnnoessehtia in eis essei, lanluii. e'is altribuere
huiic mundum peccalores salvos facere (I Thn. xv). videlur qui erunt in illa perditione ~~ damnali, ul eliam
Verumtamen, quia non dixit,Omnespeccatoresin mas- teraplum Dei esse videantur : Si enim summa
sa illa reliquit; quod ulique apertissime falsum esset, essentia in eis erit, quia summa essentia Deus est,
sed dixil indefinite, Peccatoresinmassaillareliquit; qui de seipso dicit: Ego sum qui sum (Exod. lii, 14),
quodpolestinleUigietexparte,stetutcunquequoddic- ergo Deus in eis erit, et templum Dei dici polerunl:,
ttini est. Quod autem subjungit de eisdem relictis in ila ut de ipsis dicat Deus : Et irihabitabo in illis. Imo
niassapeccali: Relictos deseruit, deserios lumhte le- et amplius quam lemplum erunl, si summa esseritla
nebras iorquere, desertos vila tnoriem inierimere, ita in eis eril; ut quodammodo essentiali quadaih eo-
eos vult inlelligi a Deo relictos, el relinquendo de- pulalione Deo uniri videantur; quod de uno et solo
serios, ul quia deserti sunt a vero lumine, tenebris. TVIediatore.Deiet hominuin liomihe Chrislo Jesu sin-
ccecilatis suoe lorqueaiitur in raente: el quia de- gulariler est credendum, quem sibi Verbum Dei_et
serli sunl a vero luraine, lenebris cseeilatis suse Verbum Deus esseniiali et naturrtli conjunciione
tbiqueantur in mente ; et quia deserli sunt a vera univit, id est in uni.alem personre suse suscepit. Quod
vita, mortespeciali in anima perimantur. El bsec si dixerit quod summa substantia in eis erit, virlule
sil tantummodo eorum pcena alqiie suppliciurii J} operationis suse agendo, ne eorum substantia abo-
in illa ccterria damnatione, ul! nullo exlrinsecus lealur et pi^reat, non per aliquam inhabitationis
iormento adhibito, sola menlis csecilate, sola animre graiiahi, qua aliquo bonb in illo et ex illo perfruan-
mofle puniantur, sicut et supra mullipliciler asserere lur; miitet ergo inusi.iatam et insolenterii loculio-
conalus est. Et ut in illa damnatione remanere eis nem, nec dicat in Iiominibusimpiis seterna perditione
aliquod magnum bonum, oslendere videalur, dicit damnalis summam essenliam esse, sed poiitis sum-
adhuc de ipsis : Nec quodin eisiDeus fecit,\relinqnit riiam' eis essenliam adesse, virlute i operaritis, nori
vel deserit, aiioquin eorum natura ad nihilum rediret, dignalione inhabitanlis. Esl aulein magna quceslio
si summa essentia in eis non essel, sed quod in eis non el fideli pietate, quanlura divina gralia lafgitur inda-
fecit,id esl-superbiam sprevit. Ecce quale bouurii eis ganda, quombdo omnipotens Deus credendus sit iri
preedicat remansisse, quale etiam insensibilibus ele- hniversitate creaturse semper"ubique esse vel adesse,
•meulis Deus ejdiibere dignalur, ut omnipotenli vir- et aliquando etiam inesse vel inhabitare, quam la-
tuleessentiec sucedet eis esse el ut esse permaneanl, men boc in Ioco magis qua_rehdam quam expohen-
nec eorum halura ad nihilum redigatur, eadera vir- dam proponimus, ut a piis et fideiibus pie el fideliter
tute ea suslehtatet permanere facit. Sed isla, idest bujus rei verilas queeratur, ut eodem Deo adjuvante
elementa a mundi, in quantum sunt, in ilaturali sua Q veraciterinveniatur.
subsianlia cpnservantur, pennanent uliquc ad lau- Isle enim et ecclesiasticse locutionis el Christianse
dem Greaioris, et ad usum sivelbonorem ralionalis pietalis minlis expeilus adjungit |adhuc propter
crcaturse : illorum vero damnalorum ei perditorum eosdem impios damnalos, etdicit: Deitmin ed rialura,
nattifa el omnipotenti Dei virlule servatur ne pereat, quam ad se creavil semperhabitare. Iiiqulbusnimifurii
et juslo Dei Judicio ad pcenam ei lantummodoprofi- verbis naturara quam Deus adse creavit, humariam
cit quod servatur, ne uiiqtiam ejus suppliciuriafinia- vult inlelligi,quam in mente ratioriali ad ihiagineiri
et similitudinem suam Deus fecit, et dicit in liac na*
" tur. Licet etiara raihi laudandus sil Creator, qui
bonum nalurce, quodcondidil, non omnimodo deleri lura mentis rationalis semper Deum habitai-e, et hi
voluit. pfsesehli videlicet saeculo, eLin fuluro, et in ereden-
Quod.v.ero ait -.Alioquin eoruni nalura ad nihilum libus, qui ejus fideles sunt, et ih incredulis acpaga-
redirel, si summa essenliain eisnon esset. Si dixisset: nis, qui ipsa sua infidelilate ab eo alieni sunl, el in
-Eorum nalura a&