Sunteți pe pagina 1din 582

IRINIANE

TASORINTSI
en el idioma
machiguenga
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
en el idioma machiguenga
del Per
Primera edicin, 1976
Segunda edicin revisada, 1997
Tercera edicin, 2008
Publicado por
LA LIGA BIBLICA 2008
Usted es libre de copiar, distribuir y comunicar pblicamente la
obra bajo las condiciones siguientes:
Reconocimiento. Debe reconocer los crditos de la Liga Bblica
(pero no de una manera que sugiera que tiene su apoyo o
apoyan el uso que hace de su obra).
No comercial. No puede utilizar esta obra para nes
comerciales.
Sin obras derivadas. No se puede alterar, transformar o
generar una obra derivada a partir de esta obra.
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
INDICE GENERAL
Mateo Mt. 179
Marokoshi Mr. 251
Irokashi Ir. 295
Joan Jn. 371
Iritigankaneegi Jeso Ipi. 419
Iromakunirira Iro. 481
1 Korintokunirira 1 Ko. 516
2 Korintokunirira 2 Ko. 547
Garashiakunirira Ga. 568
Epesokunirira Ep. 579
Piripokunirira Pir. 589
Korosakunirira Kor. 597
1 Tesaronikakunirira 1 Ts. 604
2 Tesaronikakunirira 2 Ts. 610
1 Timoteo 1 Ti. 614
2 Timoteo 2 Ti. 623
Tito Tit. 629
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
179
a1.2 Jen. 21.1-3. b1.2 Jen. 25.21-26. c1.2 Jen. 35.22-26. d1.11 2 Kov. 24.14-15.
Yashikiiganakeririra Jesokirishito
(Ir. 3.23-38)
1
1
Maika nontsirinkakogetakero
IvuIfopuge puIfunInIfIfu yushIkIIgu
nakeririra Jesokirishito. Irirori inti
iyashikiiganakerira Averan intiri Iravi.
2
AntufI okyufu yogufI Avefun ItomIn
takari Isaako.
a
Irirokya Isaako itomintakari Jakovo.
b
Irirokya Jakovo itomintakari Jora
intiegiri irirentiegi.
c
3
Irirokya Jora itomintakari Parese
intiri Sari. Ogari iriniro opaitaka
Tamare.
Impogini Parese itomintakari
Eserome.
Irirokya Eserome itomintakari Arame.
4
Irirokya Arame itomintakari
Aminaravo.
Irirokya Aminaravo itomintakari
Naason.
Irirokya Naason itomintakari
Sarimon.
5
Irirokya Sarimon itomintakari Voose.
Ogari iriniro opaitaka Iraava.
Impogini Voose itomintakari Oveti.
Ogari iriniro opaitaka Irote.
Impogini Oveti itomintakari Isai.
6
Irirokya Isai itomintakari Iravi
pegankicharira igoveenkariegite
iseraereegi.
IfIfokyu koveenkufI IfuvI ItomIntu
kari Saromon. Ogari iriniro
Saromon onti yagavetarira
Oriashi.
7
Impogini Saromon itomintakari
Irovoame.
Irirokya Irovoame itomintakari
Aviashi.
Irirokya Aviashi itomintakari Asa.
8
Irirokya Asa itomintakari Josapate.
Irirokya Josapate itomintakari Jorame.
Irirokya Jorame itomintakari Osuashi.
9
Irirokya Osuashi itomintakari
Joatame.
Irirokya Joatame itomintakari Akase.
Irirokya Akase itomintakari Esekiashi.
10
Irirokya Esekiashi itomintakari
Manaseshi.
Irirokya Manaseshi itomintakari
Amon.
Irirokya Amon itomintakari
Joseashi.
11
Irirokya Joseashi itomintaigakari
Jekoniashi intiegiri irirentiegi
impo yamaiganunkani maganiro
iseraereegi Vavironiaku.
d
12
Impogini yogari Jekoniashi
itomintakari Saratieri.
Irirokya Saratieri itomintakari
Sorovaveri.
13
Irirokya Sorovaveri itomintakari
Aviote.
MATEO ITSIRINKAKOTAKERI JESOKIRISHITO
TYARA IKANTA YOGAVISAAKOTANTIRA
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
180
e1.16 Jeso onti onkantakera yogavisaakotantake Atinkami. Kirishito onti onkantakera
ikogakagakerira Tasorintsi impegakempara Igoveenkariegite iseraereegi. (Kamosotero
Jesokirishito ontiri Meshiashi Glosarioku.)
Irirokya Aviote itomintakari Eriakime.
Irirokya Eriakime itomintakari Asoro.
14
Irirokya Asoro itomintakari Saroko.
Irirokya Saroko itomintakari Akimo.
Irirokya Akimo itomintakari Eriote.
15
Irirokya Eriote itomintakari Ereasaro.
Irirokya Ereasaro itomintakari Matan.
Irirokya Matan itomintakari Jakovo.
16
Irirokya Jakovo itomintakari Jose.
Ogari itsinanetsite Jose opaitaka
Maria. Irorori onti iriniro Jeso
ikantaganirira aikiro Kirishito.
e
17
Maganiro tsirinkakoigankicharira
ivairopage aka ikaravageigake 14
itsititapanutara itimakera Averan
ikaravagetake itimakera Iravi. Ario
ikaoIguku uIkIfo mugunIfo tsIfInkukoI
gankicharira ivairopage itsititapanutara
ItImukefu IfuvI Ikufuvugetuke yumuIgu
nunkanira Vavironiaku ikaravageigake
14. Impo ario ikaoigaka aikiro
maganiro tsirinkakoigankicharira
IvuIfopuge ItsItItupunutufu yumuIgunun
kanira Vavironiaku ikaravagetake
itimakera Kirishito ikaravageigake 14.
Imechotakera Jesokirishito
(Ir. 2.1-7)
18
Maika nonkenkitsatakotakeri
JesokIfIshIto tyufu Ikuntuku Ikyusuno
kyufu IpokutIfu uku kIputsIku Imechotu
kera. Pairani otimake tsinane opaitaka
Maria. Inti kashigakaro surari ipaita Jose.
Impo tekyara iragero itimake otyomiani,
intitari timakagakeri Isure Tasorintsi.
19
YogufI Jose Ikoguvetuku Ifupukuunuefo
mera gara yagiro, IntItufI negIntevugetu
charira, kantankicha itsarogakagakaro
nerotyo tera inkoge intsavetantakerora
irogipashiventakerora, onti isurevetanaka
irapakuanaeromera maireni gara ikanti
tatoita yapakuavitanairo.
20
Kantankicha
iroro isurevetanakara inkaotakeromera
maika ikoneatimotakeri isaankariite
Tasorintsi igisanireku ikantiri: Jose,
virori vinti iyashikitanakerira Iravi.
MuIku ontI nopokushItuke nonkuntukem
pira kametitake pagakerora Maria
pamanakerora pivankoku. Yogari otomi
intitari timakagakeri Isure Tasorintsi,
irorotari itimantakarira.
21
Impogini
omechotakerira pimpaitakeri Jeso,
irirotari gavisaakoigakerine itovaireegi
ganiri ikisaviigiri Tasorintsi ikaovugeI
gara.
22
Ario okaotaka maika kameti
ontsatagakempaniri ikantakerira
AtInkumI TusofIntsI puIfunI InIukuguke
rira kamantantatsirira Isaiashi ikanti:
23
Ogari terira ineimatero surari
ankamonkitake
intimake otomi.
Irirori impaitakempa Imanoeri
(onkantakera: Ikonoiigakai Tasorintsi).
24
Impo ikireanaira Jose ikematsatakeri
isaankariite Tasorintsi ovashi iatake
yagakitiro Maria yamanakerora
ivankoku,
25
kantankicha tera ineimatero
kigonkero omechotakerira otomi. Antari
imechotakera yogari Jose ipaitakeri Jeso.
Yogonkeigakara govageigatsirira
Jerosarenku
2
1
Antari imechotakera Jeso Verenku
Joreaku aio igoveenkariegite
Joreakunirira paitacharira Erorishi.
Impogini ipokaigake Jerosarenku
pashini govageigatsirira iponiaigaka
oatakara ikontetira poreatsiri. Iriroegi
inti ipiriniventaigi impokiropage
irogotantaigakemparira posante. Antari
MATEO1,2
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
181
yogonkeigapaakara
2
ikantaigapaakeri
timaigatsirira kara:
Tyara inake kara igoveenkariegite
jorioegi ikyaenkarira mechotankitsi?,
noneaigakeritari impokiro ikontetapaakera
yogaenokanakara nogotantaigakarira
mechotake, nopokuntuIgukufIfu nonkumo
soiguterira nontigeroaventaigakitemparira.
3
Irorompatyo ikemavakera koveenkari
EfofIshI ogutyo Ikenuke yovunkInuvugetu
nakatyo kara, ariotyo ikaoiganaka
maganiro timaigatsirira Jerosarenku.
4
Impogini irirori ikaemakagantaigakeri
maganiro itinkamiegi saseroroteegi
IntIegIfI uIkIfo gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInku
kotunukefIfu MoIseshI IkogukotuguntuIgu
kefI tyufu kufu Imechotukefu Ikogukuguke
fIfu TusofIntsI Impegukempufu Igoveenku
riegite iseraereegi.
5
Iriroegi ikantaigiri:
Anta Verenku Joreaku, ariotari
ikantakeri pairani kamantantatsirira
itsirinkakotanakerora Veren ikanti:
6
Virori, Veren, nankitsirira Joraku,
pairo pavisake inkemakoitakempira
puvIsukefofu pushInIpuge uputoge
tara pankotsi itimantaigakarira
tovaini Jorakunirira,
ImechotuntukempItufI IgoveenkufIe
gite maganiro iseraereegi.
7
ImpogInI EfofIshI muIfenI Ikuemuku
gantaigakeri govageigatsirira teratyo
tyani inkamante. Ifofo yogonkeIgupuu
kara ikantaigavakeri:
TyutI pIneuntuIgukufI Ikontetupuu
kera impokiro?
8
Impogini ikemakera ikamantaigakerira
itigankaigakeri Verenku ikantaigavakeri:
Atsi piaige pinkogasanoigakiterira,
impo pineaigakeririka pimpigaigae
pinkamantaigakenara kameti noatakiteniri
naro aikiro nontigeroaventakitemparira.
9
Iroro ikemaigakera ikantaigakerira
iaiganake Verenku. Yogari impokiro
ineaigakerira okyara anta itimaigira
iivaiganakeri impo yaganakerora
okatinkatakera pankotsi inantakarira Jeso
ario ikusoenkatapaake kara.
10
Antari
ineaigairira aikiro ogatyo ikenaigake
ishinevageiganakatyo kara.
11
Impo
yogonkeigapaakara pankotsiku
ikiaiganake tsompogi ineaigapaakeri Jeso
ontIfI IfInIfo ovushI ItIgefouventuIgupuu
kari. Impo ItsuukoIgukefo yumuIgukenefI
rira ipaigakeri kori, kasankapaneri ontiri
mira.
12
ImpogInI ImuguIgukefu Ikumun
taigunkani igisanireku ganiri ipigaiganaa
Erorishiku, nefotyo IkenupItsutuntuIgu
naaririra parikoti iaigaira itimaigira.
Jose ishigakaganakarira
Jeso anta Ejipitoku
13
Impogini iaigaira iriroegi yogari
isaankariite Tasorintsi ikoneatimotairi
Jose igisanireku ikantiri: Tinaanake
ganakero pitsinanetsite intiri otomi
piate shiganake anta parikoti Ejipitoku,
InkogukuguntukefItufI EfofIshI Ifoguku
gantakerira. Pinkantakani pintimakera
kara kigonkero nonkamantaempira
kametitake pimpigaera.
14
Irorotyo ikemakera ikantakerira
ogatyo ikenake itinaanaka yaganakero
ItsInunetsIte IntIfI otomI IshIgunInkuIgu
naka tsitenigetiku iaigakera Ejipitoku.
15
Itimuntevageigake anta asatyo
ikamanaira Erorishi. Ario ikaoigaka
maika kameti ontsatagakenkaniniri
IkuntukefIfu TusofIntsI puIfunI ItsIfInku
kagakerira kamantantatsirira ikanti:
Itimavetaka Notomi Ejipitoku,
impogini nokaemairi.
Erorishi yogakagantaigakerira ananekiegi
16
Impogini yogari Erorishi ineakera tera
ImpIguIgue govugeIgutsIfIfu IkIsumutunu
katyo ovashi itigankaigakeri soraroegi
irogaigakiterira maganiro ananekiegi
timaigatsirira Verenku intiegiri aikiro
tImugeIgutsIfIfu ochoenIgetIfu Impoge
feuIgukefIfu mugunIfo IkyufIfu mechoI
MATEO2
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
182
gankitsi kigonkero inkaratagaigakeri
shiriagakoigankicharira piteti. Irorotari
IpumpIutuke IkuntuIgukefIfIfu govugeIgu
tsirira.
17
Ario ikaotuku muIku otsutugun
kanira itsirinkakotanakerira pairani
kamantantatsirira Jeremiashi ikanti:
18
Okemunkani anta Iramaku
okaemavatunkanira,
ontityo oyashikiiganakerira Irakere
iragatsikanaiganakarira otomiegi
teratyo onkaraigae.
Tyumpu onkuntuIgukenkunI ogIshI
neaigaenkanira,
kamavioigaketari maganiro otomiegi.
19
Impogini ikamanakera Erorishi
yogufI IsuunkufIIte TusofIntsI IkoneutI
motairi Jose igisanireku ikantiri:
20
Maikari maika tinaanake ganaero
pitsinanetsite intiri otomi piataera anta
Iseraereku, kumuIguketufI koguIguvetun
kicharira irogaigakerimera.
21
Iroro ikemavakera ikaviritapanuta
yaganairo itsinanetsite intiri otomi iataira
Iseraereku,
22
kuntunkIchu untufI Ikemuko
takerira Arekerao itomi Erorishi ipugairira
iriri ipegakara koveenkari Joreaku ogatyo
ikenake itsaroganake ovashi tera inkoge
iriataera anta. Impogini ikamantunkani
igisanireku ganiri iatai Joreaku, nerotyo
iatantakarira Garireaku.
23
Yogonketupuu
kara anta itimapaake Nasareku. Ario
okaotaka maika otsataganakara
ikantaigakerira kamantantaigatsirira
iniakoigakerira Jeso ikantaigakera onti
inkantakenkani, Inti Nasarekunirira.
Joan Giviatantatsirira
ikenkitsavagetakera osarigagitetapaakera
(Mr. 1.1-8; Ir. 3.1-9, 15-17; Jn. 1.19-28)
3
1
Aiokyara itimaveta Jeso Nasareku
Iutuke pushInI mutsIgenku puItuchu
rira Joan ikenkitsavagetanakera anta
osarigagitetapaakera ikanti:
2
IKuntutI
gaiganakempa pampakuaiganakerora
povetsikageigira terira onkametite,
punIkyutufI ugunukempu Impeguntukem
parira Tasorintsi Igoveenkariegite
maganiro kematsaigakerinerira!
3
YogufI Joun IfIfotufI Ikumuntukotu
kerira kamantantatsirira Isaiashi pairani
ikantakera:
Iriatake pashini matsigenka anta
osufIgugItetupuukefu InkenkItsutu
kera imaraenkarika kara inkante:
Pakuaiganakero povetsikageigira
terira onkametite
pinegintetashiigavakemparira
Atinkamiegi.'"
4
Irirori onti yogagutaka manchakintsi
ovetsikantunkanirira iviti kameyo, aikiro
isuntoratsatakari imeshina. Intagani
yogaka tsinaro intiri pitsi.
5
Impogini
iaigake inkamosoigakerira tovaini
matsigenkaegi timaigatsirira
Jefosufenku IntIegIfI pushInIegI Jofeuku
nIfIfu IntIegIfI uIkIfo choenItukoIgukufo
rira nia paitacharira Jororan.
6
Antari
ikemaigakerira ikenkitsavagetakera
ovashi ikamantakoiganakero magatiro
yovetsikageigirira terira onkametite
impo yogiviaigakeri Jororanku.
7
Kantankicha iatashiigakeri aikiro
tovaini pariseoegi intiegiri saroseoegi
ikantaigakerira irogiviaigakerira. Irirori
ineaigavakerira ikantaigavakeri: Viroegi
kaoigakavi tsiroti! OntItufI pumutuguI
gaka tera arisano pinkematsatagantsiige.
Matsi tyanimpatyora kantaigakempira
pimpokaigakera aka nogiviaigakempira
ganiri ikisashiigimpi Tasorintsi impogini
InkIsushIIgukempufIfu mugunIfo kuovu
geigacharira?
8
AtsI negIntetusunoIgempu
nityo kameti ineaigakempiniri maganiro
ufIsuno pIkuntutIguIguku pupukuuIguke
rora povetsikageigira terira onkametite
pikematsatasanoigakerira Tasorintsi.
9
Gara pikantaigi: Gara ikisashiigana
Tasorintsi, nantitari iyashikiegi Averan.
Nonkamantasanoigakempi inkogakerika
TusofIntsI Ifuguveuketyo InoshIkugetuke
MATEO2,3
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
183
f4.4 Ireo. 8.3.
fofu ogupuge mupu Impegukugugetukem
parora iyashikiiganakerira Averan.
10
KuntunkIchu muIku punIkyu InkIsushII
gakempari Tasorintsi maganiro terira
inkematsatasanoigeri inkaotugukempu
fofu otogugunIfu Inchuto tefIfu ontImu
mate okitsoki impo otagunkanira.
11
Narori onti nogiviaigakempi niaku
oneakenkaniniri arisano pikantatigaigaka
papakuaigakerora povetsikageigira terira
onkametite, kantankicha panikya
IfIpokuke pushInI tIgunkImoIgukempInefI
fIfu Isufe TusofIntsI IntImusufentugufun
taigakempira, kuntunkIchu pInkonogugu
rantaigakempa intigankagarantaigakempi
morekariku. Irirori pairotyo yavisakena
yagaveavagetakera. Narori garorokarityo
nokaotumatari irirori, ontI nugumuuvu
getakari, pairotari yavisavagetakena.
12
Antari iripokapaakera inkantapaake
tyani kematsatasanoigakeri Tasorintsi,
aikiro tyani terira inkematsaigeri. Yogari
kemutsutusunoIgukefIfIfu IntentuIgunu
keri intimimoigakerira Tasorintsi. Yogari
terira inkematsaigeri intigankaigakeri
morekariku garira otsivakumati.
Yogiviatunkanira Jeso
(Mr. 1.9-11; Ir. 3.21-22)
13
Impogini iponianaka Jeso Garireaku
iatakera Jororanku ikantakerira Joan
irogiviatakerira.
14
Kantankicha Joan
ikantavakeri:
Narori garorokari nogiviatumatimpi
narompatyo naro pogiviatake.
15
Ikanti Jeso:
Ariotyo onkaotakempa maika
kametitaketari antsatagaigakerora
ikantakerira Tasorintsi.
Impo ikantake Joan:
Jeee.
Ovashi yogiviatakeri.
16
Impo irorotyo
yaganairora Jeso otsapiaku ogatyo
okenake ashirenakimatanakatyo inkite
ineiri yapusatinkagutapaakari Isure
Tasorintsi ikaotapaakari shiromega.
17
Impo inianake Tasorintsi enoku ikanti:
Yogari yoga inti Notomi, notusunovu
getarityo kara noshineventakarityo.
Ikogavetakara kamagarini
irapakuakagakerimera Jeso ganigera
ikematsatairi Iriri
(Mr. 1.12-13; Ir. 4.1-13)
4
1
Iroro yagatakera iniakera Tasorintsi
yogari Isure yamanakeri Jeso parikoti
osufIgugItetupuukefu kumetI Ineusunotu
kerira kamagarini ariorika iragaveake
irapakuakagakerira ganigera ikematsatairi
Iriri.
2
Ario inake kara 40 kutagiteri onti
IpItushItukufo kogupuge tefu Isekutumu
tempa niganki itaseganake.
3
Impo
yaionitanakari kamagarini ikantakerira:
Irorotari vintira Itomi Tasorintsi
utsI kuntefonItyo ogu mupu ompegunu
kempara sekatsi pisekatakempara.
4
Kantankicha Jeso ikantiri:
Aityo otsirinkakotunkani Irinianeku
Tasorintsi okanti: 'OgufI sekutsI oshIntsI
tagantavetaka kantankicha tera patiro
onkogakotenkani irorori. Pairo avisake
okogakotunkanira ogotasanotakenkanira
magatiro ikantagetakerira Tasorintsi,
irorotari shintsitagantatsi suretsiku.
f
5
Impo ufIokyu ItentunukufI Jefosu
renku yaratinkaigapaakera ivankoku
TusofIntsI otIshItupunkoku onuvugetIfu
tyo enoku kara
6
ikantiri:
Irorotari vintira Itomi Tasorintsi
atsi mitaanakenityo savi, okantaketari
otsirinkakotunkanira okanti:
'IntIgunkuIgukefI TusofIntsI Isuunku
riite irisentaigakempira.
Iragaigavaempityo ganiri piparigi
mapuseku.
7
Iniitanaatyo Jeso ikantiri:
MATEO3,4
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
184
g4.7 Ireo. 6.16. h4.10 Ek. 20.3; Ireo. 6.13; Jos. 24.14.
KuntunkIchu uItyo pushInI otsIfInku
kotunkani aikiro okanti: 'Gufu potsImu
jairi Pitinkami Tasorintsi
g
pInkuntunutu
kerira: Irorotari pagaveavagetira atsi
nanityo maika neakagenaro pagaveane.
8
Impo ariokya itentanakari enoku
ochovuunkukefu otIshI yogIkoneutImo
tutarityo magatirosanotyo kipatsi ontiri
uIkIfo mugutIfopuge tImuntugetukufo
rira.
9
Impo ikantiri:
Pintigeroaventakenarika maika
pimpegakenara pitinkami, nufo nompu
getakempiro magatiro pineagetakerira
maika.
10
Iniitanaatyo Jeso aikiro ikantiri:
Virori Satanashi, piataenityo parikoti,
otsirinkakotunkanitari okanti: Gara
pipegumati pashini pitinkami. PunIfosu
notyo Tasorintsi pinkematsatasanotake.
h
11
Impo ovashi iatai. IfIfokyu pokuIgu
puutsI IsuunkufIIte TusofIntsI yumuIgu
kenerira iseka ishintsitagaigakerira.
Ikenkitsavagetakera Jeso Garireaku
(Mr. 1.14-15; Ir. 4.14-15)
12
ImpogInI yogufI Jeso Ikemukotuke
rira Joan yashitakotunkanira iatake
Garireaku,
13
kantankicha tera intimae
Nasareku, ontI Iutuke ItImukefu Kupefe
naoku. Ogari Kaperenao onti onake
otsapiaku inkaare paitacharira Garirea
ochoenitakotakarora kipatsipage
ItImuntuIgufIfu puIfunI IyushIkIIgunuke
rira Savoron intiri Nepetari.
14
Ario
ikaotuku muIku kumetI ontsutugunuken
kunInIfI ItsIfInkukotunukefIfu kumuntun
tatsirira Isaiashi pairani ikanti:
15
Ogari kipatsi itimantaigarira
iyashikiiganakerira Savoron
intiri Nepetari,
onti onake intati Jororanku
okenuntupInItugunIfu outupInItugu
nira omaraaniku nia.
Onti opaita aikiro Garirea;
itimantaigaro tovaini terira iriroegi
iseraereegi.
16
Yogaegiri timaigatsirira kara
yapavatsaakoigavetaka,
kuntunkIchu muIku utuke IkoneugI
tetakoiganake;
panikya impogereaigakempa,
kuntunkIchu muIku ontI IpokushIIgu
keri Gavisaakotantatsirira
irogavisaakoigakerira.
17
Impo ikenkitsavagetanake Jeso ikanti:
KuntutIguIgunukempu pumpukuuIgunu
kefofu povetsIkugeIgIfu tefIfu onkume
tite, punIkyutufI ugunukempu Impeguntu
kemparira Tasorintsi Igoveenkariegite
maganiro kematsaigakerinerira.
Jeso ikantaigakerira
4 kitsavageigatsirira irogiaiganakerira
(Mr. 1.16-20; Ir. 5.1-11)
18
Impogini ikenanake Jeso kara
ishitetanaka otsapiaku inkaare Garirea.
Ineaigapaakeri Sumo intiri irirenti
paitacharira Anturishi kitsavageigake,
irorotari ipiriniventavageigi iriroegi.
19
Impo ikantaigiri:
MuIkufI muIku ontI pIpIfInIventuvu
geigi pikitsavageigira, kantankicha maika
pakuaiganakero pikitsavageigira tsame
pogIuIgunukenufu ufIokyu nuguveukuguI
gakempi irirokya pimpiriniventavageigae
matsigenkaegi pinkematsatagaigakerira.
20
Impo iriroegi iokageigapanutiro
igitsareegi yogiaiganakerira.
21
Iaigavetanaka antakona anta
irirokya ineapaake Santiago intiri
irirenti paitacharira Joan pirinitaigake
pitotsiku shitikagisevageigake
igitsareegi. ItentuIgukufI IfIfI puItuchu
rira Severeo. Impo yogufI Jeso IkuntuI
giri Santiago intiri Joan:
Tsame pogiaiganakenara.
MATEO4
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
185
22
Iroro ikemaigavakerira ogatyo
ikenaigake iokaiganakeri iriri pitotsiku
yogiaiganakeri Jeso.
Jeso yogotagaigakerira tovaini
matsigenkaegi
(Ir. 6.17-19)
23
ImpogInI Iutunuke Jeso Itsotenkunu
kerotyo Garirea yogotagantavagetakera
pankotsipageku yapatoitantaigarira
jofIoegI IkenkItsutImoIgukefIfu IkuntuIgu
kerira tyara inkantaigakempa kameti
irogavisaakoigakeriniri Tasorintsi
impegakempara Igoveenkariegite. Aikiro
yovegugemutItyo tovuInI oposuntetushI
geigakarira mantsigarintsipage, tenigetyo
tyufu InkutsItumugeIgue puu vegusunovu
geigaa.
24
Impo yogaegiri timageigatsirira
parikotipageku Suriaku ikemakoiganakeri
yoveguntugetuIfu nefotyo yumugeIgupuu
keneri maganiro mantsigaigankitsirira.
Iriroegi iposanteivagetanakatyo kara
ikonogaka yatsipereintevageigaketyo
kara. Pashini onti ikamakamaigi, pushInI
kya ishinkogiseigaka, kantankicha irirori
yovegageigairi maganiro. AIkIfo yoneugu
nontuIgukufI ItImuguIgukefIfu kumugufI
nipage.
25
Impo yogiavageiganakerityo
tovuInI mutsIgenkuegI ponIugeIgunkIchu
rira Garireaku, Tekaporishiku,
Jerosarenku, Joreaku ontiri aikiro intati
Jororanku, itovaigavagetiratyo kara.
Ikenkitsavagetakera Jeso otishiku
5
1
Impogini ineaigakerira Jeso
maganiro patoventaigakaririra
itovaigavagetityo kara itonkoanake
otishiku ipirinitakera kara, impo yaionII
gakari irogamereegi inkemisantaigakerira.
2
Ovashi yogotagaigakeri ikantaigakerira:
Tyani shinevageigankichane impogini
(Ir. 6.20-23)
3
Pairo okametitake pinkantaigakera:
Garika itsarogakagana Tasorintsi
tyampa nonkantakempa, teranika
tatakona nagaveimagete naro tsikyata.
Antari pinkaoigakemparika maika ario
pInkunte pIshInevugeIgukempu Impegu
kempatari Tasorintsi Pigoveenkariegite.
4
Pairotari irishinevageigakempa
ImpogInI mugunIfo onkenkIsufeukuguI
gakemparira maika tatapagerika oita
terira onkametite, irogishineaigaeritari
Tasorintsi.
5
Pairotari irishinevageigakempa
maganiro tsipereakoigankichanerira
mugutIfo tutufIkufu oItu pokushIIguke
rine, impoginitari ineaigakero magatiro
ikashigakagaigakaririra Tasorintsi.
6
Pairotari irishinevageigakempa
maganiro kogasanoigankitsinerira
IntsutugugeIgukefofu mugutIfo Ikoguge
takerira Tasorintsi, IfuguveukuguIgukefI
tari irirori inkaoigakerora maika.
7
Pairotari irishinevageigakempa
mugunIfo tsufogukuguntuIgunkIchune
rira, intsarogakagaigakemparitari
Tasorintsi iriroegi aikiro.
8
Pairotari irishinevageigakempa
maganiro suretasanoigakemparinerira
Tasorintsi impanirotasanoiganakerira,
ImpogInItufI IfIuIguke ItImIfu IneuIguke
rira.
9
Pairotari irishinevageigakempa
maganiro gametiaigaerinerira itovaireegi,
impegakagaigakeritari Tasorintsi itomiegi.
10
Pairotari irishinevageigakempa
maganiro iratsipereakagaigakenkanirira
inkisaviigakenkanira ikematsaigakerira
TusofIntsI ItsutugugeIgukefofu Ikoguge
takerira, matakatari pegaka Tasorintsi
Igoveenkariegite.
11
Maika atsi shinevageigempa viroegi
pineaigakera irovosanteaigakempira
pitovaireegi, InkIsuvIntsuvugeIgukem
pira, aikiro intsoeventavageigakempira
ineaigakera pikematsaigakenara naro.
12
Ariotari ikaoIgunkunIfI kumuntuntuI
gutsIfIfu puIfunInIfIfu yutsIpefeukuguI
MATEO4,5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
186
i5.21 Ek. 20.13.
gunkanira ikisaigunkanira. Antari
pineaigakera inkaoigakempira maika,
pishinevageigakempatyo kara, pogoIgu
ketari pairotyo irogishineavageigakempi
Tasorintsi impogini anta enoku.
Kematsaigatsirira onti ikaoigakaro tivi
(Mr. 9.50; Ir. 14.34-35)
13
Viroegi onti pikaoigakaro tivi.
PIneIfotufI tIvI opochutIfu puIfo okogusu
notagani, kuntunkIchu untufI omusunku
tera ganigera opochatai, ario tatatyo
onkogavitaenkani? Matsi tyampatyo
onkantaenkani kameti ompochatanaera?
OntItyo ovuokukenkunI pufIkotI okenupI
nitaganira agatitinatakenkanira.
14
Aikiro viroegi kaoigamatakavi
tenenkukoIgIfIfIfu mugunIfo mutsIgen
kaegi. PIneIfotufI punkotsIpuge ovetsIku
getunkanira otishiku apatotunkanira
otovaigavagetityo kara, matsi gara
oneagani? Oneakenkanityo, koneutuke
tari.
15
Ario ikaotaka aikiro mechero
yogImutugunIfu tefu ufIo Intutukoten
kani kovitiku, ontityo yovitakotunkani
enoku kameti irontenenkakoigakeriniri
maganiro naigankitsirira pankotsiku.
16
Ario pinkaoIgukempu vIfoegI pInegIn
tevageigakempara povetsikaigakerora
kametiripage kameti ineaigakempiniri
maganiro, ovashi inkantaiganake pairo
ikametiti Piri timatsirira enoku.
Jeso ikantake ontsatagakenkanira
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi
17
Gara pikantaigi: Onti ipokashitake
Jeso inkantakera ganigera otsatagaagani
itsirinkakotanakerira Moiseshi ontiri
uIkIfo ItsIfInkukoIgunukefIfu kumuntun
taigatsirira, tefunIku Ifofo nompoku
shite, ontItyo nopokushItuke nontsutugu
sanotakerora magatiro ikantaigakerira.
18
Maika nonkamantasanoigakempi antari
gatatara otsonkata inkite ontiri kipatsi
ontsatagasanotakenkanityo magatiro
IkuntugetIfIfu TusofIntsI ItsIfInkukuguIgu
keririra pairaninirira.
19
Tyanirika
gagakerone patiro ikantakerira, aikiro
IfogotuguIgukefI pushInI IfImuIgukem
para iriroegi, garatyo ishineventumaigari
maganiro pegaigakeririra Tasorintsi
Igoveenkariegite. Kantankicha yogari
tsatagasanotakeronerira, uIkIfo Ifogotu
gaigakeri pashini irimaigakempara irirori
intsatagasanoigakerora, pairotyo
irishineventavagetakenkani.
20
Nonkun
tuntuIgukempIfIfu muIku gufIku pInegIn
tetusunoIgu puvIsuIgukefIfu gotuguntuIgI
rorira itsirinkakotanakerira Moiseshi
intiegiri pariseoegi garatyo pitimimoigiri
Tasorintsi impogini.
Jeso yogotagantake ganiri okisantagani
(Ir. 12.57-59)
21
Pogoigakerotari ikantaigunkanirira
pairani yashikiiganakempirira ikantagani:
Gara poganti,
i
inkisashitakenkanitari
maganiro gantaigankitsinerira.
22
Kuntun
kicha naro nonkantaigakempi tyanirika
kisakerine itovaire irimatakenkanityo
irirori impogini inkisashitakenkanira.
Aikiro tyanirika kantakerine: Viro tera
pogotumate, IfumunukenkunItyo ItInkumI
pageku inkisashitakenkanira, kantankicha
yogari kantakerinerira: Vinti ivegaga!,
intagakempatyo morekariku.
23
Irorotari nonkantantaigakempirira
pIuIgukefIku Ivunkoku TusofIntsI pumunu
kenerira pipira povetisakagantakenerira
impo katsiketyo pisuretanakemparo
pinkante: 'AfIotufI uItyotufI IkIsuvItukenu
rira notovaire, gutututyo povetIsukugun
tiri.
24
Onti poganakeri pimpigapanaate
pogametitapanuterira pitovaire. Impogini
ario pinkante pimpigashitanaeri pipira
povetisakagantakenerira Tasorintsi.
MATEO5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
187
j5.27 Ek. 20.14.
25
Inkisakempirika pitovaire ineakera
pipegakotakerira impo inkogavetakempa
IfumunukempIfu joeseku kumetI Inkuntu
kera irirori tyara inkantaitakempi.
Kantankicha viro pinianiatanakeri
avotsiku pogishineaerira ganiri yamimpi.
Antari iramanakempirika joeseku irirokya
kaemakerine soraro, irirokya soraro onti
iragapanutempi irashitakotakempira.
26
Nonkamantasanotakempityo garika
pipunatasanotairi kisakempirira magatiro
pipegakotakeririra garatyo yapakuaimpi
shitakotakempirira.
Jeso yogotagantake ganiri
oneavintsatagani tsinane
27
VIfoegI pogoIgukefotufI okuntunkunI
rira pairani okantagani: Gara piatashitiro
tsinane.
j 28
KuntunkIchu nufo nonkuntuIgu
kempi tyanirika neavintsanatakerone
tsinane kaomataka ontinirikatyo
iatashitakero, isuretakarotari ineakerora.
29
Irorotari nonkantantaigakempirira
maika irorora kaovagetagakempine poki
pukosunofIfukutIfIfu ufIometyo pInkItsogI
takerome, puIfotufI okumetItuke pInegIn
tetusunovugetukempufu Impo pInkumunu
kerika piatakera pintimimotakerira
Tasorintsi, avisakero pinkaovugetukem
para impo pinkamanakerika piatakera
morekariku.
30
Aikiro pakosanorira irorora
kuovugetugukempIne ufIometyo povutuu
kerome, puIfotufI okumetItuke pInegInte
tusunovugetukempufu Impo pInkumunuke
fIku pIutukefu pIntImImotukefIfu TusofIn
tsi avisakero pinkaovagetakempara impo
pinkamanakerika piatakera morekariku.
Ikantake Jeso gara tyani
okumatiro itsinanetsite
(Mt. 19.9; Mr. 10.1-12; Ir. 16.18)
31
Aikiro okantunkani pairani:
Tyanirika kogankitsine iokanaerora
itsinanetsite kantetyo impakerora
sankevanti onkantakera: Maika mataka
nokanaimpi.
32
Kantankicha naro
nonkuntuIgukempI ompunIfotukempI
rika pitsinanetsite garatyo piokiro.
Pokanakerorika impo agaerika pashini
pimatakero pikaovagetagakaro,
agaitari pashini. Ario pinkaotakempa
viro pagakerika tsinane okunkanirira
matakavi kaovagetakavi.
Jeso ikantake gara tatoita
oniakotumatagani
33
AIkIfo pogoIgukefotufI IkuntuIgunku
nirira pairani yashikiiganakempirira
ikantagani: 'TutufIku pInkuntuke pInIuko
takeririka Tasorintsi pinkantakera:
Ineukenu TusofIntsI tefu nontsoegumu
tempa, garatyo pikantatigumatiro
impogini, ontityo pintsatagakero.
34
Kantankicha naro nonkantaigakempi
omirinkara pintsatagageigakero magatiro
pikantaigakerira ganiri pikogakotumaiga
pinkantaigera: Ineakenatari Tasorintsi
tera nontsoegumatempa.' Gufu pInIukoI
giro inkite pinkantaigakera: 'Nontsoegu
kemparika kantakarikatyo opitankirika
inkite, intitari shintaro Tasorintsi
Igoveenkariegite maganiro.
35
Ario
okaotuku kIputsI IfofofI gufu pInIukoI
giro pinkantaigakera: 'Nontsoegukempu
rika kantakarikatyo onigirika kipatsi,
ontitari yashintagitearira, aikiro gara
pInIukotumuIgIfo Jefosufen pInkuntuIgu
kera: Nontsoegakemparika asatyo
ompegakempa Jerosaren, intitari shintaro
Koveenkari Gaveavagetatsirira terira
intimumate viserinerira.
36
Aikiro gara
piniakoigiro pigishi pinkantaigakera:
Nontsoegakemparika ogatyo nonkenake
nonkutyapaetanake, teranika pagaveaige
viroegi pinkutatagaigakerora ontirika
pimpotsitatagaigakerora papeatiro pigishi.
MATEO5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
188
k5.39 Garatyo pipugatari: literalmente, pishonkanakempa irimatakerora apiporotene irorori.
l5.40 Gara pitsaneanakaro: literalmente, pimpakerityo.
37
Gara tatoita piniakotumaigi, intagatityo
pinkantaigake: Jeeje, arisano, ontirika
pinkantaigake: Teratyo. Antari ontirika
piniakogeigake tatarika oita kameti
inkematsaigakempiniri pashini, intityo
suretagaigakempine kamagarini.
Jeso ikantake gara ipugatagani
kisantankitsirira
(Ir. 6.29-30)
38
VIfoegI pogoIgukefotufI okuntunku
nirira pairani: 'TyunIfIku tIsofeuutuntuke
rone okitsi ariotyo inkaotagakenkani
irirori intisoreaatakenkanityo iroki.
Aikiro tyanirika tinkaraitantakerone
aitsi, ariotyo inkaotagakenkani irirori
intinkaraitakenkanityo irai.
39
KuntunkI
cha naro nonkantaigakempi gara
pipugaigari kisaigakempinerira. Kaotari
intimera taakempinerira pivoroku
garatyo pipugatari.
k 40
Ontirika intimake
kogankitsinerira iramanakempira
joeseku IfugutukempIfofu pogugutuku
rira savitankitsirira gara pitsaneanakaro
l
pimanchaki enokutankitsirira.
41
Ario
onkaotakempa aikiro ariorika intimake
ganakempinerira iromperatakempira
inkantakempira pogavokitakiterira
choenikona anta, pIutetyo puvIsunukefo
tyo ikantakempirira pogavagetakiterityo
antakona anta.
42
PIntsufogukugukempu
rira nevitakempinerira tatarikara oita,
pimpakerityo ikogakotakarira, aikiro
tyanirika kogankitsine pampinatakerira
tatarikara oita gara pitsaneapitsatari.
Inkavintsajaigakenkanira
kisantaigatsirira
(Ir. 6.27-28, 32-36)
43
Pogoigakerotari okantunkanirira
pairani: Pintakemparira piamigote
pinkavintsaakerira. Irirokya kisakempirira
pimpugatanakemparityo pinkisakerira.
44
Kantankicha naro nonkantaigakempi
pInkuvIntsujuIgukefItyo IfIfoegI kIsushIIgu
kempirira, aikiro piniaventaigakerira
maganiro tsipereakagaigimpirira.
45
PIntsu
tuguIgukefofIku mugutIfo nokuntuIgukem
pirira maika onti pinkaoiganakempari
Piri timatsirira enoku. Kaotari irirori
IpofeukugIfIfu pofeutsIfI kumetI Impofeu
koigakeriniri maganiro matsigenkaegi,
irirorika kametiigatsirira intirika terira
inkametiige. Ario okaotaka inkani irorori
yogivariginirira maganiro kematsaigiririra
intiegiri terira inkematsaigeri.
46
Nonkun
tuIgukempI untufI IntugunIfIku pInkuvIn
tsajaigake kavintsajaigimpirira, matsi
tatatyo irishineviigakempi Tasorintsi?
Ariotari ikaoigari maika kogantaigaririra
itovaireegi koriki irashi koveenkari.
47
Ario
okaotuku uIkIfo IntugunIfIku pInIuIgu
vake pitovaireegi, matsi ario pineaigake
pairo pavisaigake pikematsaigakerira
Tasorintsi? Ariotari ikaoigari maika
yogaegi terira inkematsaigeri.
48
Irorotari
nonkuntuntuIgukempIfIfu muIku pInkuvIn
tsaantavageigakera pinkaoigakemparira
PIfI tImutsIfIfu enoku IkuvIntsuuntuvuge
tira.
Jeso yogotagantake tyara okantagani
okavintsaantaganira
6
1
Gara intagati pikavintsaantaigi
pineakagaigakemparira pitovaireegi.
Pinkaoigakemparika maika garatyo
ishineventaigimpi Piri timatsirira enoku.
2
Pintsarogakagaigakemparirika terira
irashintumaigempa pimpaigakerira
ikogakoigakarira gara pikamantaigiri
pitovaireegi ganiri pikaoIgufI kemutsutu
mampegaigacharira kogapage. Iriroegi
ontitari ineakagantaigaka pankotsipageku
yapatoitantaigarira ontiri aikiro kara
MATEO5,6
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
189
uvotsIpugeku kumetI IfIshIneventuIgukem
pariniri itovaireegi, kantankicha maika
nonkuntuIgukempI gutunIku IshIneventu
maigari Tasorintsi kaoigirorira maika,
intaganityo shineventaigakari itovaireegi
neaigakeririra.
3
Antari pipaigirira tyanirika
kogakovageigankicharira garatyo tyani
pikamantumati,
4
impogini yogari Piri
neugetukefofIfu mugutIfo IfIshIneventu
kempi ovashi inkavintsaakempi.
Jeso yogotagantake tyara inkantakenkani
irinienkanira Tasorintsi
(Ir. 11.2-4)
5
Antari piniaigerira Tasorintsi gara
pikaoIgufI kemutsutumumpeguIguchu
rira kogapage iniamampegaigarira.
IfIfoegI ontItufI IkoguvIntsuIgI IfufutIn
kuIgukefu punkotsIpugeku uputoItuntugu
nIfIfu ontIfI uIkIfo uvotsIku InIumumpe
gaigakarira kameti ineaigakeriniri
itovaireegi. Yogaegiri kaoigacharira
maika garatyo ishineventumaigari
Tasorintsi. Intagani shineventaigakari
maganiro neaigakeririra.
6
Kantankicha
viro pinierira Tasorintsi piatake
pinkianake pivankoku pashitakotakempa
paniro, impo piniakeri. Irirori ineakempi
punIfofu pupuntuku pInIukefIfu Inkemu
vakempi irishineventakempi ovashi
irogishineakempi.
7
Nerotyo pinierira
Tasorintsi gara piniavageti kogapage
vero vero vero ganiri pikaoigari terira
inkematsaigeri Tasorintsi. Onti ineaigiri
ariori inkemaigakeri iniavageigakera.
8
Nonkantutaigaempityo aikiro garatyo
pikaoigari iriroegi, yogotitari Tasorintsi
tatarika pikogakoigaka tekyaenkara
pineviigeri.
9
Antari piniaigerira onti
pinkaoigakero maika pinkantaigakerira:
Apa Tasorintsi timatsirira enoku,
nokoguIguke ImpInkutsutusunoIgu
kempira maganiro matsigenkaegi
10
InkemutsutusunoIgukempIfu ImpeguI
gakempira Igoveenkariegite.
Nokogaigake ontsatagakenkanira
uku kIputsIku mugutIfo pIkogu
kerira viro
onkaotakempara otsatagaganira
kara enoku.
11
PImpuIgukenufu omIfInku noguIgu
kemparira.
12
PImugIsuntuefofu novetsIkuIguke
rira terira onkametite gara
pikenkiagaiganaro.
Ariotari nokaoigakari naroegi
nomagisantaigakero
yovetsIkuIgukefIfu tsIpefeukuguIgu
kenarira tera nonkenkiagaigeri.
13
Pimpampogiakoigakenara ganiri
opokushIgeIgunu gufIfu noshIn
tsitashigeigiro.
OntI nokoguIguke pIshIntsItuguIguke
nufu gunIfI yuguveuIguunu kumu
garini inkaovagetagaigaenara.
14
PImugIsuntuIguefofIku yovetsIkuI
gakerira tsipereakagaigakempirira ario
inkaotakempa Piri timatsirira enoku
ImugIsuntuefo mugutIfo povetsIkuIguke
rira viroegi terira onkametite gara
ikenkiagaimpiro.
15
Kantankicha garika
pimagisantaigiro yovetsikaigakerira
tsipereakagaigakempirira garatyo
imagisantairo Piri povetsikaigakerira
viroegi terira onkametite.
Jeso yogotagantake tyara onkantakenkani
ompitashitakenkanira kogapage
16
AfIofIku pInkoguIguke pImpItushII
gakemparora kogapage gara pisekataiga
kameti pimpiriniventaigakeroniri
pisuretakoigakemparira Tasorintsi gara
pikenkisureamampegaiga kogapage,
garira onti pinkaoIgukempufI kemutsu
tamampegaigacharira. Iriroegi ontitari
ikenkisureamampegaiganaka kogapage
kameti ineaigakenkaniniri. Kantankicha
yogaegiri kaoigacharira maika garatyo
ishineventumaigari Tasorintsi, IntugunI
tyo shineventaigakari maganiro
MATEO6
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
190
neaigakeririra.
17
Kantankicha viroegi
pimpitashiigemparora kogapage
pinkishiigakempatyo, uIkIfo pInkIvuIIgu
kempa
18
ganiri yogoigimpi pitovaireegi
onti pipitashiigakarora kogapage.
Intagani neaigakempine Piri Tasorintsi
impo irirori irishineventaigakempi
ovushI pIneukoIgukempufo ImpuIgukem
pirora onkatinkageigakempirira
impogini.
Oshineventavagetakenkanira magatiro
ikogagetakerira Tasorintsi
(Ir. 12.33-34)
19
Gara onti pishineventavageiga
pashintavageigakempara aka kipatsiku,
onkonogugufuntukemputufI Ifogugetu
kemparo gagetarorira, pashinikya
onkiterigetanake, pushInIkyu onkoshIge
takenkani, ontsonkagetakenkani
magatiro.
20
OntI pIshIneventuvugeIgu
kempu mugutIfo IkogugetukefIfu TusofIn
tsi kameti inkavintsaavageigakempiniri
irogishineaigakempira impogini anta
enoku. AntufI untu gufu tutoItu tsonkutu
magetaacha.
21
AntufI IfofofIku pIshIne
ventavagetakempa timagetatsirira aka
kIputsIku Ifofotyo pImpIfInIventuvuge
take, intagatitari pisuretakotakempa.
AntufI IfofofIku pIshIneventuvugetu
kempa ikogagetirira Tasorintsi ario
pInkunte Ifofotyo pImpIfInIventuvuge
take, irorotari pisuretakotakempa.
Suretakotasanotarorira Iriniane Tasorintsi
onti ikaotakari neatsirira
(Ir. 11.34-36; 16.13)
22
YogufI sufetukotusunovugetukem
pufonefIfu IfInIune TusofIntsI Ifogotusu
notakero magatiro ikogagetirira irirori,
onti inkaotakempari neatsirira tyarika
IutI Ineusunotunuke tefu IfontIvutumu
tempa, okoneagitetimotakeritari
magatiro.
23
Kantankicha yogari terira
isuretakotasanotemparo Iriniane
Tasorintsi tera irogotero ikogagetirira,
onti ikaotakari terira inee, tyampa
inkantakempa iranuivagetakera, onti
yontivativavagetaka, tefunIku onkoneu
gitetimoteri, ontI Ineukefo puvutsuuse
mataka. Garika pisureigaro Iriniane
Tasorintsi, IntugutIfIku pIsufetukovugeI
gakempa timagetatsirira aka kipatsiku
onti pamatavinaigaka tsikyata viroegi,
kaoigamatakavi terira ineaigumate,
ontitari apavatsaasetimoigakari.
24
Gara tyani gaveatsi intimakera
pItenI shIntufIfIfu InkemutsutusunoIgu
kerira piteniro. PunIfotyo IfIshIneventu
kempa inkematsatasanotakerira, yogari
irapitene gara ikematsatiri, gatanika
ishineventari. Ario ikaotaka tyanirika
kogunkItsIne IfushIntuufuntuvugetukem
pufu gufutyo IkogumutI Inkemutsutusu
notakerira Tasorintsi.
Tasorintsi impaigakeri
kematsatasanoigiririra magatiro
ikogakogeigakarira
(Ir. 12.22-31)
25
Nonkantantaigakempirira gara
povunkInuventuIgufo pIsekuegI pInkun
taigakera: Maikaniroro kamani
tatarikatyo nogaempa? Aikiro gara
povunkInuventuIgufo poguguIgukempu
rira pinkantaigakera: Tyarikatyo
nagakero nogagutaemparira? Kaotari
pisure paniantaigarira yagaveaketyo
Tasorintsi itimakagakerora irorompari
piseka pairo impaigakempiro. Ario
okaotaka pogaguigakemparira,
kaotari yagaveakera Tasorintsi
itimakagakerora pivatsa irorompari
poguguIgukempufIfu puIfo ImpuIgukem
piro.
26
Pineaigiritari aragetatsirira
teratyo impankivageigavetempa, aikiro
tefutyo ontImuvetempu IfoguntuIgukem
pufofIfu Iseku IfIutupInIIgukefu IfugupI
niigakera isekataigakempara, kuntunkI
cha Piri timatsirira enoku ipaigirityo
MATEO6
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
191
irogaigakemparira. Viroegimparorokari
puIfo ImpuIgukempI pIsekuegI poguIgu
kemparira, pairotari pavisaigakeri
aragetatsirira!
27
AntufI povunkInuven
taigemparora pinkimoiganakera matsi
ario pagaveaigake pinkimoiganakera?
Garatyo pagaveimaigi.
28-29
Iroroventi tyara okantakara
povunkInuventuIgukufofu poguguIgukem
parira? Pineaigironirorotyo oka otegapage
tsikyata oshivokashiigaro irorori tera
antumaigavetempa, uIkIfo tefu onkIfIkuI
gavetempa akyari okametivageigi
avisavagetaketyo kara okametitakera,
uvIsugetukefotyo kumIsu kumetImugofIsu
norira pairanitirira yogagutarira
koveenkari Saromon pairorira avisake
okametimagotakera.
30
Kaotari oka
otegupuge pofenkumuIvugetuke IkumetItu
gagetirora Tasorintsi, kantankicha kamani
ovatuakenkani ontagakenkanira,
viroegimparorokari pairo impaigakempi
pogaguigakemparira! Kantankicha viroegi
tefu pInkemutsutusunoIgefI ontI povunkI
naventaiga posantepage.
31
NonkuntuntuI
gakempirira gara povankinavageiga
pinkantaigakera: Tatarika nogaempa?
Tatarika noviikaempa? Tyarikatyo
nagakero nogagutaemparira?
32
Intitari
kuoIgIfo muIku yoguegI tefIfu Inkemu
tsuIge yovunkInuventuIgufofu posunte
page, irorotari ipiriniventaigi iriroegi.
Kantankicha viroegi gara pikaoigiro
maika, aiotari Piri timatsirira enoku.
Irirori yogotake omirinka tatarika oita
pikogakoigaka.
33
Ifofomputyo pInkogusu
noigake pimpiriniventaigakerora
mugutIfo IkogugetIfIfu TusofIntsI pIntsutu
gaigakerora, impo irirori impaigakempiro
magatiro pikogakogeigakarira.
34
Gara
povankinaventaigaro pinkantaigakera:
Tyarikatyo nonkantanakempa kamani?
Omirinkatari kutagiteri aityo posantepage
tsIpefeukuguIgukempIfIfu pIsufetukoIgu
kemparira. Onkutagitevetanaempa
pushInIkyutyo tImuutsIne osufetukotuen
kanirira.
Gara iniashinatagani
atovaireegi kogapage
(Ir. 6.37-38, 41-42)
7
1
Gara piniashinaigari pitovaireegi
kogupuge pInkuntuIgukefu yovetsI
kuIguke tefIfu onkumetIte gunIfI IkIsushII
gimpi Tasorintsi impogini.
2
PInkuntuntu
vugeIgukefIku kogupuge puntsIpefeuku
gantaigakera ariotyo inkaotagaigakempi
viroegi impogini inkisaigakempityo
iratsipereakagaigakempira irirori. Tyarika
pinkantaigakeri pashini ariotyo inkaotu
gaigakempi Tasorintsi irirori.
3
Tyara
pIkuntukufu pIkunomujuIgIfIfu vetsIkuIgI
rorira terira onkametite? Matsi tera
pineero pashi virompatyo viro pairo
pogagaka?
4
Kaomatakatyo ontinirika
pikantanakeri pitovaire: Atsi taina
nogotagakempira ganigeniri pikaovuge
taa, tenirikatyo pineemparo viro
tyarikaroro apatoventavagetakempityo
kara.
5
Ontityo pineakagantavintsatakara!
Atsi negintetasanovagetempanityo viro
kumetI puguveukenIfI pInkunomuuntu
kera.
6
Gara pikenkitsatimoigiri Iriniane
Tasorintsi samatsanaigirorira garira onti
inkisaigakempi.
Tyara inkantakenkani
iriniakenkanira Tasorintsi
(Ir. 11.9-13; 6.31)
7
NevIIgefI TusofIntsI tutufIku pIkogu
kogeIguku Impo IfIfofI ImpuIgukempIfo
tyo. PInkogusunoIgukefofIku pIneukoI
gakemparotyo. AtunutsIfIku pInevInutu
keri Tasorintsi inkemaigakempityo
impaigakempirora.
8
YogufI nevItuntutsI
rira ipunkani. Yogari kogankitsirira
ineakero. Aikiro yogari tyanirika
atanatsirira inevitantira ikemunkani
ipunkanityo.
9
Matsi pinkaoigera
MATEO6,7
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
192
viroegi inevitempira pitomi pan
pinoshike mapu pimperi?
10
Intirika
inevitakempi shima, pinoshike pimperi
maranke?
11
Kaotari viroegi pikaovu
geigavetari akyari pipaigiri pitomiegi
tutufIku oItu kumetIfIpuge InevIIgukem
pirira, IIfIfompufofokufItyo PIfI tImutsI
rira enoku pairorokari impaigakempiro
tutufIku oItu kumetIfIpuge pInevIIgukefI
rira!
12
Irorotari nonkantantaigakempirira
pikogaigakerika inegintevageitakempira
iroroventi pinegintetantavageigaketyo
viroegi aikiro. AfIotufI okuntIfI ItsIfInkuko
tunukefIfu MoIseshI ontIfI uIkIfo ItsIfInku
koiganakerira kamantantaigatsirira.
Sotsimoro maaniakitirira
(Ir. 13.24)
13
Pinkiantaiganakemparora sotsimoro
maaniakitirira, aityotari pashini
sotsimoro omaranakini ontiri aikiro
avotsi ariopokirikatyo onake atatsirira
savi morekariku. OntI okenuntuvIntsu
tantaganirira iatantaigaro tovaini
matsigenkaegi.
14
Kantankicha ogari
upIpokItene uvotsI muunIsuno ochupuvo
kivagetaka onti oavokitake enoku
Tasorintsiku. Gara ineaigairo igamane
maganiro kenantanakemparonerira. Ario
okaotaka sotsimoro irorori maaniukI
tisano okaovagetaka. Tesakona
IntovuIge neuIgukefonefIfu InkIuntuIgu
nakemparora ganiri ineaigairo igamane.
Ogari inchatopage onti oneantagani oi
(Ir. 6.43-44)
15
Tsikyanira yamataviigimpikari
kenkitsatakotamampegaigaririra
Tasorintsi inkaoigavetapaakempari
ovisha terira tyara inkantantavagete,
kantankicha onti ikaoIgukufI mutson
tsori pogereantatsirira.
16
Viroegi onti
pineantaigavakempari irororika
yogotagantaigake Niagantsisanorira
ontIfIku yoguguIgukefo IfumutuvInuIgu
kempira. Pineaigironiroro ova tera
oneenkani ontimantemparora kivitsa.
Ario okaotaka igo tera oneenkani
ontimantemparora tanko.
17-18
Ario
okaotaka inchatopage. Magatiro
timatsirira oi ogaganirira gara
agaveimati ontimera oi terira ogenkani.
Intagatityo timankitsine oi ogaganirira.
Ario okaotaka aikiro inchatopage
timatsirira oi terira ogenkani gara
agaveimati ontimera oi ogaganirira.
Intagatityo timankitsine terira ogenkani.
19
Ogari timatsirira oi terira ogenkani
onti otogagani impo otagunkani.
20
Ario
ikaoigaka matagavageigacharira iroro
pIneuntuIguvukempufI tefu InegIntevu
geigempa, aikiro tera katinka irogaigero
yogotagantaigira.
Gara itimimoigiri Tasorintsi maganiro
kantaigavetakemparinerira:
Notinkami, Notinkami.
(Ir. 13.25-27)
21
Antari impogini irapatoitaigakerira
Apu mugunIfo kemutsuIgIfIfIfu Impegu
kempara Igoveenkariegite, gara
ItImImoIgIfI yoguegI mugunIfo kuntuIgu
vetakenanerira: Notinkami, Notinkami.
IntugunItyo tImImoIgukefIne vetsIkuIgu
keronerira ikogagetakerira irirori.
22
Antari aganakempara kutagiteri
nonkisantaigakemparirira maganiro
terira inkematsaigena tovainityo
kantaiganakenane: Notinkami,
Notinkami, nokenkitsatakoigakempi,
aikiro naventashiigakari pivairo
noneaganontaigakarira itimaguigakerira
kamagarini, aikiro novetsikaigakera
terira oneimagetenkani nokantaigake
vinti gaveakagakena.
23
Kantankicha
naro nonkantaigerityo: Teratyo naro
shintaigempine. Piaigetyo parikoti
mugunIfo vIfoegI vetsIkugIsevugeIgIfo
rira terira onkametite!
MATEO7
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
193
m8.4 Ire. 14.1-22.
Jeso ikantakoigakerira matsigenka
ikaotagaigakari vetsikirorira pankotsi
(Mr. 1.22; Ir. 6.47-49)
24
Maika nonkantaigakempi tyanirika
kematsatakenane irovetsikagetakerora
nokantagetakerira onti inkaotakempari
govagetatsirira yovetsikakerora ivanko
ikigantashitakero yogavagetakerotyo savi
kameti onkusotasanotakeniri.
25
Impogini
oparigavetanaka inkani okimoatanake
nia, otampiavagetanaketyo jiriririri,
kuntunkIchu tefutyo uguveefo ontuunuke
rora, okusotasanotaketari.
26
Yogari
kemisantavetakenarira kantankicha tera
irovetsikero nokantakeririra onti ikaotu
kari terira irogote yovetsikakerora
ivanko tera irogasanotero savi
27
impo
opariganake inkani okimoatanake nia,
otampiavagetanaketyo jiriririri ogatyo
okenake otuanakero okantavageti togn,
teranika onkusotasanote.
28
Impo yugutunuIfu Jeso IkenkItsuvuge
takera yogavageiganaketyo kavako
maganiro kemisantaigakeririra,
29
IneuIgu
ketari yogotagaigakerira yogovagetiratyo
kara, tera ario inkaoIgempufI gotugun
taigirorira itsirinkakotanakerira Moiseshi.
Jeso yovegairira vesegasenari
(Mr. 1.40-45; Ir. 5.12-16)
8
1
Impogini yanonkaara Jeso
ipokaira, yogiaigapaakeri tovaini
matsigenkaegi.
2
Ikenapaake paniro
vesegasenari itigeroaventapaakari
ikantiri:
Notinkamii, nokoguvetuku povegue
nara, kantankicha impatyora viro
tyarika pinkante.
3
YogufI Jeso yukontsuunuke Itsugutu
keri ikantiri:
Jeeje, nokogake, maika
veganaempa!
Irorotyo ikantakerira ogatyo ikenake
yoveganaa yovesegavetakara.
4
Impo
ikantavakeri Jeso:
Gara tyani pikamantumati. Inti
pIutImotuke susefofote pokotugukempu
rira ontiri aikiro pamagetanakenerira
piratsipage pintsatagakerora ikantakerira
Moiseshi kameti ineasanotakempiniri
ovushI InkuntukempI veguuvI IfogoIgu
kempiniri maganiro vegasanotaavi.
m
Jeso yovegairira iromperane
itinkamiegi soraroegi
(Ir. 7.1-10)
5
Impogini iatanake Jeso Kaperenaoku.
Iroro yogonketapaakara ineiri ikenapaake
paniro iromano. Irirori inti itinkamiegi
soraroegi. Impo ikantapaakeri:
6
Notinkami, imantsigavagetanake
nomperane aio inoriaka anta
novankoku. Ishinkogisevagetanaka
yatsipereavagetaketyo kara.
7
Ikantiri Jeso:
Iroroventi noatake novegaerira.
8
Inianake itinkamiegi soraroegi ikanti:
Notinkami, garorokari pikiimatiro
novanko, nogotuketufI vIntI guveuvugetu
tsirira. Piniimatakera intagatityo
irovegantanaempa nomperane.
9
Kaotari
naro itimavetari peraiganarira, akyari
itimi nashi nomperaneegi. Tyarikara
nonIntuke nontIgunkukefIfu Ikemutsutu
kenatyo iatake. Pashinikya nokaemirira
ipokake. Aikiro aio pashini tatarika
nomperatakari ikematsatakenatyo.
10
Iroro ikemavakerira Jeso ikantakera
maika yoganaketyo kavako ikantaigiri
giaigapaakeririra:
Arisanotyo nonkantasanoigakempi
tefutyo noneImugetefI punIfo Isefuefeku
nirira inkaotakemparira yoka iromano
yogotasanotakera nagaveavagetira.
11
Impogini irapatoitaigakerira Tasorintsi
MATEO7,8
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
194
mugunIfo kemutsuIgIfIfIfu Impegukem
para Igoveenkariegite iripokaigake
pashini tovaini terira iriroegi jorioegi
imponiageigamatempatyo samani
parikotipageku. ImponIugeIgumutempu
tyo oatakara ikontetira poreatsiri,
pashini imponiageigamatempatyo iatira
poreatsiri intentaigakemparira Averan,
Isaako intiri Jakovo isekataigakempara,
12
kantankicha yogaegiri jorioegi
IkoguvetukufIfu TusofIntsI IntentuIgu
kemparimera garatyo itentaigari, onti
IntIgunkuIgukefI pufIkotI upuvutsuusevu
getara. AntufI untu InkuntukunI IfIfugun
tevageigakempa inkaemavavageigaketyo
kara iratsikagisevageiganakerotyo irai.
13
Impo ishonkashitari itinkamiegi
soraroegi ikantiri:
Maika piatae pivankoku, pogotuke
tari nagaveakera novegaerira
pomperane, maika irovegaempatyo.
Iroro iniakera Jeso ogatyo ikenake
yoveganaa.
Jeso yovegairora yagashintotirira Perero
(Mr. 1.29-31; Ir. 4.38-39)
14
Impogini iatake Jeso ivankoku
Perero ineapaakero yagashintotirira
mantsigatake noriaka oanativagetakera.
15
Itsagatapaakero akoku ogatyo okenake
opeganaka oanatire ovashi otinaanaa
opakoigakeri isekataigakempara.
Jeso yovegaigakerira tovaini
mantsigaigankitsirira
(Mr. 1.32-34; Ir. 4.40-41)
16
ImpogInI ochupInItunukefu yumuIgu
paakeneri Jeso tovaini itimaguigakerira
kamagarini. Irorotyo iniakera Jeso oga
ikenaigake kamagarinipage iokaiganairi
itimaguigavetakarira iaigaira parikoti.
Aikiro yamaigapaakeneri tovaini
mantsigaigankitsirira, yovegageigairi
maganiro.
17
Ariotari ikantakeri pairani
kumuntuntutsIfIfu IsuIushI Ikumuntuko
takerira ikantakera: YutsIpefeuventuI
gakaira akaovageigara, uIkIfo yoveguI
gakaira amantsigaigakera.
Kogaigavetankicharira
irogiaiganakerimera Jeso
(Ir. 9.57-62)
18
AntufI IneuIgukefIfu Jeso yuputoven
taiganakarira tovaini matsigenkaegi
ikantaigiri irogamereegi:
Tsame amonteaiganakera intati.
19
Impo ikenapaake gotagantirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi ikantiri
Jeso:
Gotagantatsirira, nokoguke nonkun
takanira nogiavagetakempi.
20
Ikanti Jeso:
Yogari etini aityo ikiantarira. Ario
ikaoigaka tsimeripage irirori aityo
imagantaigarira, kantankicha yogari
Kaotasanotakaririra Matsigenka teratyo
ontime ivanko irimagantakemparira.
21
Impogini inianake paniro irogamere
ikanti:
Notinkami, nokoguvetuku nogIutu
nakempimera, kantankicha aiokyatari
apa gatata nopoki. Antari inkamanaera
nonkitatanaerira, ufIo pInkunte nompo
kuke nonkuntukunIfu nogIuvugetunu
kempi.
22
Ikanti Jeso:
Giavagetenatyo maika. Yogari
igamagapage kantetyo inkitaigaerira
terira inkematsaigeri Tasorintsi.
Okematsatakerira Jeso
tampia ontiri inkaare
(Mr. 4.35-41; Ir. 8.22-25)
23
Impo yomatetanaka Jeso pitotsiku
itentaiganaari irogamereegi iriaigaera
intati.
24
OsumunItunukefu otumpIumutu
naketyo omaranerikatyo tampia kara
jIfIfIfIfI ogutyo okenuke ovofesekuntu
nake inkaare osagusagutanakerotyo
pitotsi. Yogari Jeso magasevagetake.
MATEO8
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
195
25
Itsarogaiganake irogamereegi
yogireaigutarityo ikantaigiri:
Notinkamii, tainakario atake
atsitigakoiganake!
26
Irirori ikantaigiri:
Antari gara pitsarogaigi? Tekya
pogotasanoigero yagaveavagetira
Tasorintsi!
Itinaamatanakatyo inianakerora
tampia ikantiro:
Peganaempa, intaga pitampiati!
Iniiro aikiro inkaare ikantiro:
Maireatanae!
Ogatyo okenake opeganaa tampia, ario
okaotaka inkaare irorori omaireatanai.
27
Iriroegi yogavageiganaketyo kavako
ikantaiganakera:
Tyanimpatyora yoga, nerotyo
okematsagematanakerira tampia irorori
ontiri inkaare?
Jeso yoneaganontaigaarira
itimaguigakerira kamagarinipage
(Mr. 5.1-20; Ir. 8.26-39)
28
Antari yogonketapaakara Jeso intati
Gararaku ikenaigapaake piteni
mutsIgenku ItImuguIgukefIfu kumugu
rini. Iriroegi onti iponiaigapaaka
imperitanakiku yogantaganirira
igamaga. Isurarivageigiratyo kara
ipinkasanovageigunkani, teratyo tyani
kenantumatemparone avotsi atacharira
inaigakera.
29
Impo ineaigavakerira Jeso
ikaemavaitanake ikantaigiri:
Eeee! Jeso, Itomi Tasorintsi,
arionena gara tyara pikantaigana! Iroro
pipokashitake pantsipereakagaigakenara
maika tekyaenkara agumatempa
nantsipereantaigakemparira?
30
AfIo InuIguke kufu shIntofI Isekutuvu
geigakara itovaigavagetiratyo kara.
31
ImpogInI yogufI kumugufInI tImuguIgu
keririra inianiaiganakeri Jeso ikantaigiri:
PoneuguIgukenufIku ontI pIntIgun
kaigakena nontimaguigakerira shintori.
32
Ikanti Jeso:
Nanityo piaige.
Igenanekyatyo ikonteigapanuti
iokaiganairi itimaguigavetakarira
irirokya iatashiigavetaka shintori. Iroro
itimaguigavetapaakarira ogatyo
ikenaigake ishigaiganaka otseraaku
yanonkaiganaka iokaavioigaka pokorom
pokorom pokorom, ipogereaigakatyo
maganiro.
33
Iroro ineaigavakerira
sentaigiririra itsarogavageiganaketyo
kara ishigaiganaka iaigai itimaigira
ikamantageigapaakeri itovaireegi
iokajaigakara shintori. AIkIfo Ikumun
taigapaakeri tyara ikantaiganaka
itimaguigavetakarira kamagarinipage.
34
Ikemaigutatyo iriroegi iaigake anta
inakera Jeso ikantaigapaakeri:
Nokogaigavetaka piataera parikoti.
Jeso yoganuitairira shinkogisenari
(Mr. 2.1-12; Ir. 5.17-26)
9
1
Impogini yomatetanaa Jeso
pitotsiku imonteanaa iataira
itimira.
2
Impo ipokaigapaake pashini
matsigenkaegi ikompitakoigapaakeri
punIfo shInkogIsenufI yumuIgunukene
rira irovegaerira. Antari ineaigakerira
Jeso arisano opaitaka yogoigakera
Ifuguveukefu IfoveguefIfu IkuntuntukufI
rira shinkogisenari:
Notomi, shinetanakempa. Maikari
mataka omagisantaagani magatiro
povetsikagetakerira terira onkametite,
garatyo ikenkiagaimpiro Tasorintsi.
3
Ario inaigake kara gotagantaigirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi. IkemuI
gavakerira ikantakera maika, InIusufen
tavageiganaka ikantaigi: Antari gara
ikaota maika, onti ikaotugumunutunu
kari Tasorintsi.
4
Kantankicha Jeso
yogoigavakerityo iniasurentaigakara
ikantaigutarityo:
Tyufu pIkuntuIgukufu pInIusufen
taigakara pikaoigakerora maika?
MATEO8,9
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
196
5
TyutImputyo puIfo uvIsuke okomutu
kara? Irororika nonkantakerira:
Maikari mataka omagisantaagani
magatiro povetsikagetakerira terira
onkametite, garatyo ikenkiagaimpiro
Tasorintsi, ontirika nonkantakerira:
Tinaanake nuitanake?
6
Maika
noneukuguIgukempI yuguveuke Kuotu
sunotukufIfIfu MutsIgenku ImugIsuntu
koigaerira matsigenkaegi magatiro
terira onkametite yovetsikageigirira.
Impo ovashi ishonkatetanakari
shinkogisenari ikantiri:
Tinaanake, gunuefo pInofIuntuku
rira, piatae pivankoku.
7
Ogatyo ikenake itinaanaka iatai
ivankoku.
8
Antari ineaigavairira
mugunIfo putoItuIgunkIchufIfu Itsufogu
vugeIgunuketyo ovushI IshIneventuIgunu
kufI TusofIntsI IneuIgukefu ontI yuguveu
kuguIgukefI mutsIgenkuegI IfovetsIkuIgu
kera posante terira oneimagetenkani.
Jeso ikantakerira Mateo irogiatanakerira
(Mr. 2.13-17; Ir. 5.27-32)
9
Impogini iatake Jeso ikenanakera
kara ineapaakeri paniro surari ipaita
Mateo. Irirori onti ipirinitake anta
pankotsiku itimashiigavakerira
visapiniigatsirira ikogantaigavakarira
koriki maganiro maiganankitsirira
iarakipage ontirika tatapagerika oita,
intitari kogantiniririra koveenkari
koriki. Impo yogari Jeso ikantapaakeri:
Tsame, pogiatanakenara.
Irirori ikaviritapanuta iatanake
yogiatanakerira.
10
Impogini Jeso iatake ivankoku
isekatavagetakara itentaigakari
irogamereegi intiegiri aikiro pashini
kogantaigaririra itovaireegi koriki irashi
koveenkari intiegiri aikiro pashini
kaovageigacharira.
11
Yogari pariseoegi
ineaigakerira Jeso itentaigakarira
isekataigakara ikantaigiri irogamereegi:
Tyufu Ikuntukufu yogu gotuguIgIm
pIfIfu IsekutukovugeIgukufIfu koguntuI
giniririra koveenkari koriki intiegiri
aikiro pashini kaovageigacharira?
12
Antari ikemavakera Jeso ikantaigiri:
Yogari terira imantsigaige tera
inkogakoigempari gavintantatsirira.
IntugunI kogukoIgufI muntsIguIgunkItsI
rira.
13
Piaigae pisuretakoigakemparora
pogoigakeroniri ikantakerira Tasorintsi
ikantakera: Pairo avisake nokogakera
pintsarogakagantaigakempara, avisakero
povetIsuIgukenufIfu pIfutsIpuge pIntuguI
gakenarira.' TefunIku IfIfo nompoku
shiige terira inkaovugeIgempu nonkun
taigakerira inkantatigaiganakempara,
IntItyo nopokushIIguke kuovugeIguchu
rira kameti inkantatigaiganakempara
irapakuaiganakerora yovetsikageigakera
terira onkametite.
Tyara okantaka tera irapakuapiniige
irogamereegi Jeso gara isekataiga
(Mr. 2.18-22; Ir. 5.33-39)
14
Impo ipokaigapaake irogamereegi
Joan Giviatantatsirira ikantaigapaakeri
Jeso:
NufoegI IntIegIfI pufIseoegI nupukuu
piniigi tera nosekataigempa, kantankicha
yogari pogamereegi tera ario inkaoI
gempa maika. Tyara ikantaigakara?
15
Impo irirori ikantaigiri:
Pine intimera pashini ikyarira
gankitsi itsinanetsite inkaemaigakeri
iamigoegite isekatagaigakemparira,
matsi gara isekataiga? IsekutuIgukem
paniroro, ItentuIgukufItufI kuemuIguke
ririra ishinevageigaka. Kantankicha
antari aganakempara inkisakenkanira
iramanakenkanira parikoti ario
pinkante impitashiigakemparotyo
kogapage gara isekataigaa, InkenkIsu
reakoiganakemparitari.
16
Tefu onkumetIte pInkemutsutugu
rantaigerora yogotagaigakempirira
MATEO9
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
197
pariseoegi irorokya pimaigavake
nogotagaigakempirira naro. OntInIfIku
tyo okaotakaro onkotatenkanira kamisa
ogantagarira onkotatantakenkanira
okyamagokyarira. Onkivavetanakempa
oga onkenake ontsiomagotanakempa
ariompa ontisaraanakerori.
17
Aikiro
ontinirikatyo okaotukufo ompIuutenku
nira vino okyaakyarira tekyarira ompoite
ompiaatantenkanira kaverameshina
IguntugufIfu utukefIfu yufutsImeshInutu
nake. Ompoivetanakempa aravonkanake
oga onkenake ontimpoanakeri imeshina
ovashi ontisaraanakeri osanakempa vino,
uIkIfo Ifupufutukempu ImeshInu IfIsufuu
nakera. Nerotyo pairo okametitake
ompiaatantenkanira ikyameshinakyarira
kameti ganiri aparaata vino, aikiro ganiri
yaparata imeshina.
Jeso yoganiairora irishinto Jairo
(Mr. 5.21-43; Ir. 8.40-56)
18
Aiokyara iniavageti Jeso
ikenapaake paniro itinkamiegi jorioegi
ipaita Jairo itigeroaventapaakari ikantiri:
Okyaenka kamanankitsi noshinto.
Tsame pimpatikaituterora ogitoku
anianaeniri.
19
Impo ikaviritanaka Jeso yogiatanakeri
ivankoku itentaiganaari irogamereegi.
20
Ario onake aikiro kara paniro
tsinane mantsigavagetankitsirira
oseriintevagetanityo pairani ogatyo
onakotanake 12 shiriagarini tera ogote
ovegaempara, teranika onkaraagaenika
oriraa. IfofofI uIonItunukufI okenushI
tapaakeri itishitaku otsagatakotapaakeri
okaratsaiku imanchaki.
21
OnIusufentu
vagetakatari inkaara okanti: IntugutI
tyo nontsagavetakemparo imanchaki
noveganaempatyo.
22
Impo Ishonku
naka Jeso ineiro aratinkake ikantiro:
Noshinto, shinetanakempa. Maika
pogotuketufI nuguveukefu noveguem
pira, nerotyo povegantaarira.
Ovashi ovegasanovagetanaa.
23
Impo
iroro yogonketapaakara ivankoku Jairo
ineaigapaakeri kovuvageigatsirira
kovuigamatake. YogufI IfugutsIkuIgufI
fIfu Igumugu IfuguIgumutuku kuemuvuI
mataketyo kara.
24
Ikantaigapaakeri:
Atsi mereaiganake konteiganake.
Tera ario onkame, onti omagake.
Ogutyo IkenuIguke IkuvukuvuImutunu
ketyo ikaavintsanaiganakerira.
25
Iroro
yogikonteigakerira ikianake tsompogi
ikatsavakotapaakero. Ogatyo okenake
otinaanaa okaviritanaa.
26
Impo ovashi
mugunIfo tImugeIgutsIfIfu kufu pufIkotI
pageku ikemakoigakeri yoganiairora
irishinto Jairo.
Jeso ineakagairira piteni terira ineaige
27
ImpogInI IutunuIfu Jeso yogIuIgunu
kefI pItenI tefIfu IneuIge IkuemukonuI
gavakeri ikantaigiri:
Viro, Iyashikitanakerira Iravi,
tsarogakagavageigenakario!
28
Impo yogonketapaakara Jeso
pankotsiku ikiapaake tsompogi. Yogaegiri
terira ineaige giaigapaakeririra yaionII
gapaakari. Inianake Jeso ikantaigiri:
Tyara pinkantaige viroegi?
Nagaveake noneakagaigakempira?
Iniaiganake iriroegi ikantaigiri:
Jeeje, Notinkami, pagaveakeniroro.
29
Impo itsagaigakeri irokiku ikantaigiri:
Iroroventi pogoigaketari nagaveakera
noneakagaigakempira, maika neaigakevi.
30
Ogatyo ikenaigake ineaiganake.
Impo Jeso ikantaviigavakeri ikantaigiri:
AfIsunofu tsIkyunIfu pIkumuntuntuI
girokari.
31
Kantankicha teratyo inkematsaigeri.
Irorotyo iaigaira ikamantantageiganakero
tyara ikantaigakeri Jeso ineakagaigakerira.
Jeso iniakagakerira terira irinie
32
ChoenI osumunItunuke IkenuIgu
paake pashini yamaigapaakeneri terira
MATEO9
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
198
n9.36 Nm. 27.16-17.
irinie, itimagutakeritari kamagarini.
33
Irorotyo yoneaganontaarira Jeso
ogatyo ikenake inianai. YoguvugeIgunu
ketyo kavako maganiro ikantaiganakera:
ITefutyo oneImugetenkunI kuopu
gerira oka!
34
Kantankicha yogaegiri pariseoegi
ikantaiganaketyo:
IfIfofI ufIsuno yuguveI yoneugugetu
fIfu kumugufInIpuge tImugugeIgukefI
rira matsigenka, intitari gaveakagakeri
itinkami kamagarinipage.
Jeso itsarogakagaigakari maganiro
35
Impogini iatake Jeso ikenanake kara
Itsotenkunukefo uputogetukufu punkotsI
puge yogotuguntugemutunuke punkotsIpu
geku yuputoItuntuIgufIfu jofIoegI Ikumun
tuIgukefIfu mugunIfo tyufu InkuntuIgu
kempa kameti irogavisaakoigakeriniri
TusofIntsI Impegukempufu IgoveenkufIe
gite. Aikiro yovegagematityo tovaini
oposuntetushIgeIgukufIfu muntsIgufIntsI
page, tenigetyo tyara inkatsitumageigae
paa vegasanovageigaa.
36
AntufI IneuIgu
kerira maganiro yapatoventaigapaakarira
ItsufogukuguIgunukufItyo kufu IneuIguke
ritari yatsipereavageigakera posantepage
ikenkisureavageigakara, onti ikaoigakari
ovisha terira intime sentiririra.
n
37
Impogini ikantaigiri irogamereegi:
Nonkantasanoigakempi aio tovaini
kogakoigankicharira irogoigakera tyara
InkuntuIgukempu kumetI IfoguvIsuukoI
gakeriniri Tasorintsi impegakempara
Igoveenkariegite, kantankicha tesakona
intovaige gotagaigakerineririra. Onti
ikaoigakaro osampatira turigoki
ogatuitakoni tesakonara intovaige
gaigakeronerira.
38
Irorotari maika
nonkantaigakempi piniaigakerira
TusofIntsI pInkuntuIgukefIfu IntIgunkuI
gakera gotagaigakerineririra.
Jeso yagaveakagaigakerira irogamereegi
(Mr. 3.13-19; Ir. 6.12-16)
10
1
Impo iroro yagatanakera Jeso
iniavagetakera ikaemaigakeri
irogamereegi naigatsirira 12 ovashi
yuguveukuguIgukefI IfoneugunontuIgu
kempufIfu ItImuguIgukefIfu kumugufInI
page, uIkIfo IfovegugeIgukefIfu oposun
tetashigeigakarira mantsigarintsipage.
2
Iriroegi onti ikantaigunkani aikiro
iritigankaneegi. Onti ipaiigaka:
Sumo, ikantaganirira aikiro Perero;
Anturishi, irirenti Perero;
Santiago intiri Joan, itomiegi Severeo;
3
Jeripe,
Varitorome,
Tomashi,
Mateo, kogantiniririra koveenkari
koriki;
Santiago, itomi Arejeo;
Tareo,
4
Sumo komperagetatsirira, intiri
Jorashi Ishikariote, gukuguntukefI
rira Jeso.
Jeso itigankaigakerira irogamereegi
iriaigakera inkenkitsavageigakera
(Mr. 6.7-13; Ir. 9.1-6)
5
ImpogInI ItIgunkuIgukefI IkumuntuI
gavakeri ikanti: Gara piatimoigiri
tefIfu IfIfoegI jofIoegI pogotuguIguke
rira. Yogaegiri Samariakunirira garatyo
pikamosotumaigiri anta itimageigira.
6
Intagani piatimoigake maganiro
iseraereegi, ontitari ikaoigakari ovisha
timpinaigankitsirira.
7
Maika piaige
pInkenkItsutImoIgukefIfu pInkuntuIguke
fIfu punIkyu ugunukempu Impeguntu
kemparira Tasorintsi Igoveenkariegite
maganiro kematsaigakerinerira.
8
Povegaigaerira vesegasenari intiegiri
aikiro pashini mantsigaigankitsirira.
MATEO9,10
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
199
o10.15 Jen. 19.24-28.
Poganiaigaerira kamaigankitsirira,
aikiro poneaganontaigakemparira
itimaguigakerira kamagarinipage,
kantankicha garatyo pikogantaigari.
KuotufI nufo tefutyo nonkoguntuI
gempi nagaveakagaigakempira, ario
pinkaoIguke vIfoegI gufutyo pIkogun
tuIgufI yoguegI tyunIfIku poveguIgue
rira.
9
Gara pamumaigi koriki.
10
Gara
pamaigi pitsagine. IntugutItyo pumuIgu
nuke pumugotIfo pImunchukI poguguI
gakarira, uIkIfo pIsuputote pIsuputoIgu
karira. Gara pamaigi pigotikiiro.
Maganirotari piriniventavageigirorira
ikogagetirira Tasorintsi kametitaketyo
impaigakenkanira iseka.
11
Tyarika kara pogonkeigapaakempa
aiorika negintevageigacharira, iriro
pimagimoiganake kigonkero
piaiganaera parikoti.
12
Piaigakerika
Ivunkoku pInkIuIgupuukefu pInIuIgupuu
kerira pinkantaigeri: 'Nokoguke InkuvIn
tsajaigakempira Tasorintsi.
13
IfIshIne
ventuIguvukempIfIku InkemIsuntuIgu
kempira pinkenkitsatimoigakerira
irirokya shineventaigakemparine
Tasorintsi inkavintsajaigakerira. Antari
garikara ishineventaigavakempi garatyo
IshIneventuIgufI TusofIntsI InkuvIntsu
jaigakerira, punIfotyo InkuvIntsujuIgu
kempira viroegi.
14
Antari tyarika
piaigake kara garikara ishineigavakempi
piaigake parikoti, kantankicha oketyo
pimpotevonkititasanoiganaemparo
kipatsipane pagatikakoigakeririra.
15
Maika nonkamantasanoigakempi
ImpogInI ugunukempufu InkIsushItuntu
kempufu TusofIntsI puIfotyo InkIsushII
gukempufI yoguegI tefIfu IfIshIneIguvu
kempI uvIsugetukefotyo InkIsushIIguem
parira timaigavetankicharira pairani
Soromaku ontiri Gomoraku.
o
Iratsipereakagaigakenkanira
irogamereegi Jeso
16
Atsi gaige kavako! Nufo nontIgun
kaigakempi itimaigira kisantaigatsirira
iratsipereakagaigavakempityo kara
kaomataka intinirikatyo notigankake
ovisha iriatakera yapatotara garirira
ovisha. Onti pinkaoigakempari
maranke yogovagetira, kantankicha
gara pagashitantavageiga, aikiro gara
pipugatsatantavageiga onti pinkaoIgu
kempari shiromega.
17
Tsikyanira
ikisaigimpikari iramaiganakempira
pItInkumIegIku InkIsukuguntuIgukem
pira impasapasatagantaigakempira
pankotsipageku yapatoitantaigarira
pitovaireegi.
18
Gara intagati oka.
IfumuIgunukempItyo uIkIfo koveenkufI
pageku inkisakagantaigakempira ovashi
pImuIgunukefI IfIfoegI pInkenkItsutImoI
ganakerira intiegiri aikiro maganiro
tefIfu IfIfoegI jofIoegI pInkumuntukoIgu
kenara naro.
19
AntufI IfumuIgunukem
pira koveenkaripageku gara pisureigaro
tyarika pinkantaige. Gara pikantaigi:
Tyarika nonkantaigeri?, IsufetuguIgu
kempItufI TusofIntsI kumetI pogoIguke
niri tyara pinkantaige.
20
Gatanika
tsikyata piniaigi viroegi, intitari
suretagaigakempine Isure Tasorintsi
timasurentaigakempinerira.
21
Intimaiganake tovaini matsigenkaegi
imparantaiganakempari irirentiegi
irogakagantaigakerira, pashinikya
gakagantaigakerine itomiegi. Ario
inkaoIguke pushInI ImpufuntuIgunukem
pari iriri irogakagantaigakerira.
22
Mugu
nirosanotyo inkisaviiganakempiro
pikematsaigakenara, kantankicha yogari
tyanirika tsipereakotanankichanerira
garira yapakuimati ikematsatakenara
ovashi inkamanake iriro pinkante
MATEO10
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
200
irogavisaakotakenkani.
23
Tyarika kara
iratsipereakagaitakempira, piaigakera
pishigaiganakera parikoti. Arisanotyo
nonkuntusunoIgukempI tekyufu pIntsoten
kaigero magatiro itimaigira iseraereegi
pinkenkitsatimoigakerira, impigaate
Kaotasanotakaririra Matsigenka.
24
Yogari yogotagaganirira teratyo
iravisumateri gotagiririra. Ario
ikaotaka yonampitaganirira teratyo
iravisumateri nampitaririra.
25
Aikiro
yogari yogotagaganirira ariotyo inkao
takempari gotagiririra. Ario ikaotaka
yonampitaganirira ariotyo inkaotu
kempari nampitaririra. Kaotari naro
Pitinkami akyari ikantaitana Veresevo
viromparorokari pairo irogagaitakempi.
Panirosanotyo impinkakenkanira
Tasorintsi
(Ir. 12.2-7)
26
Irorotari nonkantantaigakempirira
gara tyani pipinkumaigi, magatirotari
terira ogotenkani maika impoginityo
ogotakenkani. Ario okaotaka magatiro
omanagetunkanirira maika impoginityo
ogikoneatakenkani.
27
Narori maireni
nogotagaigakempi, kuntunkIchu vIfoegI
kyu gItIvufokuIgukefone pInkumuntuIgu
kerira maganiro.
28
Gara pipinkaigiri
guveuIgunkItsInefIfu IfogumuguIgukem
pira. Iriroegi irogamagaigakempirika
intagatitari kamankitsine pivatsa,
kantankicha garatyo yagaveimaigi
irogamagaigakerora pisure. IntI pImpIn
kaigake Tasorintsi, panirotari ikantara
irirori yagaveira inkantakera tyani
kumunkItsIne Impo Ifuguveuke IntIgun
kakerora isure morekariku.
29
Matsi
tera pineaigeri tsimeripage intagatira
ipunata piteni tsimeri pamentyakiniro
koriki?, kuntunkIchu tefutyo Inkumu
mate paniro terira iriro kogatsine Piri.
30
Kaotari pigishiegi akyari yogotiro
papeapagetiro.
31
IfofotufI nonkuntuntuI
gakempirira gara pitsarogaigi, pairotari
pavisavageigakeri tsimeripage.
Terira impashiventagaigempari
Jesokirishito
(Ir. 12.8-9)
32
Maika nonkantaigakempi tyanirika
kuntusunotunkItsIne Ikemutsutusunotuke
nara inkamantaigakerira itovaireegi,
ariotyo nonkaotakempa naro impogini
nonkantaketyo: Nanti shintari, Inkemu
kenara Apa timatsirira enoku.
33
Kuntun
kicha tyanirika kantankitsine: Tera
nonkematsateri Jeso, inkante, ariotyo
nonkaotukempu nufo ImpogInI nonkun
taketyo: Tera naro shintemparine,
inkemakenara Apa timatsirira enoku.
Tera iroro iripokashite Jeso
inkantaigakerira maganiro
irishinevakagaigakempara
(Ir. 12.51-53; 14.26-27)
34
VIfoegI pIneuIgIfI IfofofI nopoku
shitake irishinevakagaigakempara
maganiro, kantankicha teratyo iroro
nompokashite, ontityo nopokashitake
onkenuntunukempufofu InkIsuvukuguI
ganakempara,
35
intimaketari surari inkisanakeri iriri.
Ario onkaotanakempa tsinane
onkisanakero iniro,
uIkIfo gutomIntuntutsIfIfu onkIsunu
kero ovagirote.
36
Yogaegiri garira ikematsaigana
inkisashivageiganakemparitari
iitaneegi kematsaigakenanerira.
37
NonkuntuIgukempI gufutyo nopegu
matiri nogamere tyanirika pairorira
itasanotakari iriri ontirika iriniro,
narokya ogakona intakena. Aikiro
garatyo nopegumatiri nogamere tyanirika
pairorira itasanotakari itomi ontirika
irishinto, narokya ogakona intakena.
38
Ario nonkaotakempa aikiro garatyo
nopegumatiri nogamere tyanirika terira
MATEO10
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
201
inkoge impiriniventavagetanakerora
nokogugetIfIfu nufo IfutsIpefeuventuvuge
takenara.
39
Tyanirika tsarogakagacha
IkIIfo tefu Inkoge IfutsIpefeuventuvugetu
kenara ikiirotyo kaotagantanankicha,
intagatitari ikogake irovetsikagetakera
tatarika ikogagetakerira irirori. KuntunkI
chu yogufI pIfInIventIfofIfu nokogugetI
rira naro yatsipereaventakenara, iriro
pinkante iriatake itimira Tasorintsi
inkantakani intimake.
Tyani inkavintsaake Tasorintsi impogini
(Mr. 9.41)
40
TyunIfIku guIguvukempIne Inkemu
tsaigavakempira nanti ikematsatake, ario
ikaotaka tyanirika kematsatakenane
naro, IntI Ikemutsutuke uIkIfo tIgunkuke
narira.
41
TyunIfIku guvukefIne kenkItsu
tukotIfIfIfu TusofIntsI Inkemutsutuvuke
rira ineakera inti tigankakeri Tasorintsi,
irirori irishineventakempari impo ovashi
ineakotakemparo impakeririra impogini
inkaotagakemparira impakerira yoga
kenkitsatakotiririra. Ario inkaotuguken
kunI tyunIfIku guvukefIne negIntevugetu
charira ineakerira inegintevagetakara,
irishineventakempari Tasorintsi
inkaotugukempufIfu yogu negIntevuge
tacharira.
42
Ario inkaotakempa aikiro
tyunIfIku kuvIntsuukefIne IfupIgemutsu
tene terira impaitumatempa ineakerira
ikematsatakenara, irishineventakempari
Tasorintsi impo ovashi ineakotakemparo
impakerira onkatinkatakeririra impogini.
Intagatityo impavetakempari imire
irorotakenityo.
Joan itigankaigakerira irogamereegi
inkogakotagantaigakiterira Jeso
(Ir. 7.18-35)
11
1
Impogini yagatanakera Jeso
yogotagaigakerira irogamereegi
iatanake parikotipage apatogetakara
pankotsipage ikenkitsavagetakera, aikiro
yogotagantavagetakera.
2
Yogari Joan
Giviatantatsirira aiokya yashitakotaka.
Impo IkemukotuvukefIfu IkenkItsuvuge
takera, aikiro yovegageigakerira tovaini
mantsigaigankitsirira, itigankaigake
pItenI IfogumefeegI InkogukotuguntuIgu
kiterira. Antari yogonkeigapaakara
inakera
3
ikantaigapaakeri:
Virorika nogiaigakerira ontirika
atanatsi nogiaigera pashini iripokakera?
4
Yogari Jeso ikantaigiri:
MuIku pIuIgue pInkumuntuIgupuuke
rira Joan magatiro pineageigutirira ontiri
pikemageigutirira.
5
YogufI tefIfu IneuIgu
vetempa ineaiganake. Yogari terira
IfunuItuguntsIIguvetempu yunuItuguntsII
ganake. Ario ikaoIguku veseguIguvetun
kicharira yovegaiganaa. Yogari terira
inkemaigavetempa ikemaiganake. Aikiro
yogari igamagapage yaniaiganai. Intiegiri
aikiro terira irashintavageigempa
ikenkitsatimoigunkani ikamantaigunkani
tyufu InkuntuIgukempu kumetI IfoguvIsuu
koigakenkaniniri.
6
Irishinevagetakempa
tyunIfIku kuntukunIfIfu Inkemutsutusuno
takenara gara yapakuimatana!
7
Impo IuIgunuIfu IfIfoegI InIuvugetu
nuke Jeso InIukotukefIfu Joun IkuntuI
giri maganiro: Tatoita piatashiigakiti
anta osarigagitetapaakera? Iriro
piatashiigakiti pineaigakitirira
matsigenka terira ishintsitashigetero
magatiro matavitantagantsi, irorokya
ikanti irorokya ikanti? Ario ikaotu
karo savoroshi amirora tampia akya
otuiti akya otuiti?
8
Ario tatatyo
piatashiigakiti? Iriro piatashiigakiti
pIneuIgukItIfIfu mutsIgenku gugutuchu
rira mechomagori kamisa? PogoIguke
tufI mugunIfo guguIguchufIfu mechomu
gori kamisa onti ipirinitaigi ivankoku
koveenkari.
9
Iroroventi tatatyo
piatashiigakitira? Iriro piatashiigakiti
pineaigakitirira kamantantatsirira?
Jeeje, irironiroro, kantankicha pairo
MATEO10,11
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
202
yavisavagetakeri kamantantatsirira,
10
irirotari itsirinkakotunkanirira pairani
iniakerira Tasorintsi Itomi ikantiri:
Notomi, impogini nontigankake
paniro ivatanakempinerira
InkuntuIgukefIfu ItovuIfeegI InegIn
tetashiigavakempira.
11
MuIku nonkuntuIgukempI mugunIfosu
notyo matsigenkaegi tera intimumate
paniro visakerinerira Joan, kantankicha
tyanirika yogavisaakotake Tasorintsi
ipegakara Igoveenkarite, irirori
pinkante yavisakerityo.
12
Pairani ikyasanokyara tsititanakero
Joan ikenkitsavagetanakera ovashi
maika yogari kisantaigatsirira tera
InkoguIguvetempu InkenkItsutukotuken
kunIfu TusofIntsI tyufu Ikuntu yoguvIsuu
kotantira ipegakara Igoveenkariegite
maganiro kematsaigiririra, kantankicha
ariompatyo ishineventasanoiganakarori
tovuInI mutsIgenkuegI IkemutsuIgunu
kera.
13
MugunIfotufI kumuntuntuIgutsI
rira ikamantakoigakero pairani ovashi
ikenkitsatanakera Joan. Ario ikaotaka
Moiseshi irirori itsirinkakotakero.
Maganiro ikantaigaketari iripokake
IntIgunkukefIfu TusofIntsI IfoguvIsuuko
tuntukefu ovushI Impegukempu Igoveen
kufIegIte mugunIfo kemutsuIgukefIne
rira.
14
YogufI Joun IfIfotufI kumuntuntu
tsirira Eriashi pikemakoigakerira
iripokakera iivatakerira intigankakerira
Tasorintsi. Pinkogaigakerika viroegi
pinkematsaigakenara kematsaigenatyo.
15
Pikemaigakenarika maika atsi
sufetusunoIgempufotyo nokuntuIgukem
pirira.
16
Tatarikatyo nonkaotagaigakempi
viroegi? Tata pikaoigaka? Inti pikaoI
gaka ananekiegi impitaigera pampatuiku
imagempivageigakera impo ovashi
inkisavakagaiganakempa inkantaige:
17
Nokovutimoigavetakempi teratyo
pintiontaigempa. Impo nomutIkImoIgu
vetukempI mutIkuguntsI kenkIsufeuenku
tuvugetukutyo kufu tefutyo pIfuguI
gempa.
18
Ariotari pikaoigakari viroegi.
Ipokavetaka Joan tera isekatavagetempa,
aikiro tera iroviikumatemparo poiri, onti
pikantaigakeri itimagutakeri kamagarini.
19
Impo muIku Ipokuvetuku Kuotusunotu
karirira Matsigenka isekata, aikiro
yoviika ariokya pikantaigakeri: Pairo
isekaata aikiro pairo ishinkiseta, aikiro
inti itsipaiga kaovageigacharira intiegiri
kogantaiginiririra koveenkari koriki.
KuntunkIchu ogotunkunI tyunI kemutsu
tasanotiri Tasorintsi aikiro tyani terira
inkematsateri, ontitari oneantunkani
yovetsikagetakerira.
Jeso ikanomajaigakeri timaigatsirira
Korasunku, Vetsairaku ontiri
Kaperenaoku
(Ir. 10.13-15)
20
Impogini Jeso ikanomajaigutarityo
yovetsikimogeigakerira tovai terira
oneimagetenkani, ineaigakeritari tera
inkantatigaigempa inkematsaigakerira
Tasorintsi, ikantaigiri:
21
Maikaniroro
puntsIpefeuvugeIguke vIfoegI tImuntuIgu
rorira Korasun! IMuIkunIfofo puntsIpe
reavageigake viroegi timantaigarorira
Vetsaira! PIneuIguvetukufotyo novetsIkI
moigavetakempirira, kantankicha teratyo
pinkogaige pinkantatigaiganakempara
pampakuaiganakerora povetsikageigira
terira onkametite. Yogari pinkante
timaigavetacharira pairani Tiroku ontiri
Suronku iriroegimetyo neaigakerome
InkuntutIguIgunukempumetyo IfoguguI
ganakemparome tontaporokiri, aikiro
intiaitaiganakempametyo samampopane
IokotuguntuIgukempufu IkenkIsufeuIgu
kara ineaigakera yovetsikageigira terira
onkametite inkantatigaiganakempara.
22
Kantankicha viroegi aganakempara
inkisashitantakemparirira Tasorintsi
maganiro terira inkematsaigeri, pairotyo
MATEO11
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
203
p11.23 Jen. 19.24-28. q12.4 1 Sa. 21.1-6; Ire. 24.8-9.
IfoguguIgukempI kufu uvIsuvugetukefo
tyo inkisashiigakemparira Tirokunirira
intiegiri Suronkunirira.
23
Viroegiri
tImuIgutsIfIfu Kupefenuoku puventukovu
geigaka. Pineaigiri ariori piaigake
enoku? Garatyo! Ontityo piaigake
morekariku. Ariome ovetsikakenkanime
terira oneimagetenkani pairani anta
Soromaku onkaotukempufofu novetsIkI
mogeigakempirira viroegi maika
gamerorokari ipogereaiga maganiro,
aiokyametyo intimantaigemparo
maika.
p 24
IfofotufI nonkuntuntuIgukem
pIfIfu ImpogInI ugunukempufu InkIsushI
tantakempara Tasorintsi, pairotyo
inkisashitasanoigakempi viroegi
uvIsukefo InkIsushIIguempufIfu Sofomu
kunirira.
Jeso ikantake
irampishigopireakagaigakemparira
ventaigakaririra
(Ir. 10.21-22)
25
Impogini Jeso inianakeri Tasorintsi
ikanti: Apa, vinti vetsikagetakerorira
inkite ontiri kipatsi ontiri aikiro
magatiro timantagetarorira. NoshIneven
takempityo kara, pomanapitsaigakeritari
govageigatsirira tera pogotagaigeri tyara
pikanta viro. Inti pogotagaigake terira
irogovageige.
26
Arioniroro okaotaka
maika, ariotari pikogakeri viro.
27
Impo ikantaigiri maganiro: Ipugetu
kenaro Apa magatiro, uIkIfo yuguveuku
gavagetakena posante. Tera tyani
gotatsine tyara nokanta. Intagani
gotankitsi Apa. Aikiro tera tyani
gotatsine tyara ikanta irirori. Intagani
naro gotankitsi intiegiri aikiro yogaegi
nonkogukuguIgukefIfu nogotuguIguke
rira.
28
MugunIfo vIfoegI tsIpefeuIgunkI
tsIfIfu pIpomIfIntsIIgukufofu pIntsutugu
geigakerora magatiro ikogagetirira
Tasorintsi, utsI tuInuegI nufoku puventuI
gukenufu numpIshIgopIfeukuguIgukem
pira.
29
Pinkematsaigakenara kameti
nogotuguIgukempIfu ovushI pumpIshIgo
pireaigakempa pisureku, teranika naro
kisantatsirira, uIkIfo nuntItufI tsIpefeu
kovugetuchufIfu tefu nuventukotumu
tempa.
30
Tefu onkomutempu pIntsutu
guIgukefofu mugutIfo nogotuguIgukem
pirira, nantitari shintsitagaigakempine
nogishineasanoigakempira.
Irogamereegi Jeso yagaigakera turigoki
kutagiteriku apishigopireantaganirira
(Mr. 2.23-28; Ir. 6.1-5)
12
1
Impogini aganakara kutagiteri
apishigopireantaganirira iatake
Jeso Ikenunuke tufIgoshIku ItentuIgu
naari irogamereegi. IfIfoegI ItusegugeI
ganake yagaigamatanaketyo turigoki
yogaigakarora.
2
Irorotyo ineaigakerira
pariseoegi ikantaigutarityo Jeso:
Atsi gaigeri kavako pogamereegi!
YuguIgunuke tufIgokI muIku kutugIte
riku apishigopireantaganirira, okuntuvI
tantaganitari antavagetantenkanira.
3
Kantankicha irirori ikantaigiri:
Matsi tera piniavantumaigero viroegi
otsirinkakotunkanira yovetsikakerira Iravi
pairani? Itaseganake irirori intiegiri
itentaigakarira, mumefIsunotyo tutumpu
tyo irogaigakempa,
4
Impo IkIumutunuke
tyo ivankoku Tasorintsi yogakarora pan
okantavitantaganirira ogenkanira, ontitari
irashi Tasorintsi. Intagani gaigaro
saseroroteegi, ariotari ikantiri Tasorintsi,
kantankicha yogari Iravi yogakarotyo,
aikiro ipaigakeri itentaigakarira.
q 5
Matsi
tefu pInIuvuntumuIgefo uIkIfo ItsIfInkuko
tanakerira Moiseshi okantira yogari
saseroroteegi tavageigatsirira ivankoku
Tasorintsi yantavagetantaigakaro
kutagiteri apishigopireantaganirira
MATEO11,12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
204
kantankicha teratyo iroro irovetsikaige
terira onkametite?
6
Maikari maika aikiro
nonkamantaigakempi aio aka pairorira
yavisavagetakero ivanko Tasorintsi.
7
Viroegi tera pinkemaigavakeronika
ItsIfInkukuguntukefIfu TusofIntsI kuntutsI
rira: 'PuIfo uvIsuke nokogukefu pIntsufogu
kagantaigakempara, uvIsukefo povetIsuI
gukenufIfu pIfutsIpuge pIntuguIgukenu
rira.' PInkemuIguvukefomefu oku gumefo
rokari pineantavageigi yovetsikaigakera
terira onkametite.
8
YogufI Kuotusunotu
karirira Matsigenka irirotari kantatsirira
tyati okantavitantagani antantenkanira
kutagiteriku apishigopireantaganirira,
aikiro tyati terira onkantavitantenkani.
Jeso yovegairira shinkovakotankicharira
(Mr. 3.1-6; Ir. 6.6-11)
9
Osamanitanakera iatake Jeso
pankotsiku yapatoitantaigarira jorioegi
ikianake tsompogi.
10
Ario inake kara
paniro shinkovakotankicharira.
Yogaegiri kisaigakeririra Jeso ikantaigiri:
Kametitake irovegantakenkanira
mantsigatankitsirira kutagiteriku
apishigopireantaganirira?
11
OntItyo IkuntuIgukefI muIku IneuIgu
kefu tyufIku Inkunte kumetI Intsuvetun
taigakerira inkisakagantaigakerira.
Kantankicha irirori ikantaigiri:
Aiorika shintacharira irovishate
impogini irashiriantanakemparo paniro
oveguntufu kutugItefIku upIshIgopIfeuntu
ganirira, mutsI gufu IutushItIfI InoshIkuu
terira?
12
Iriromparorokari matsigenka
pairo intsarogakagakenkani, pairotari
yavisavagetakeri ovisha. Irorotari maika
kametitake onkavintsaantakenkanira
kutagiteriku apishigopireantaganirira.
13
Nerotyo ishonkashitantanakaririra
shinkovakotankicharira ikantiri:
Atsi kontsaanake.
Irorotyo yakontsaanakera ogatyo
okenake irako paa vegasanovagetaa
kaotasanovagetaatyo apipakotene.
14
Ifofo IneuIguvukefIfu pufIseoegI yoveguI
rira ikonteigapanuti ovashi isariaiganakari
Jeso irogakagantaigakerira.
Isaiashi ikamantakotakeri Jeso pairani
15
Ifofo yogotuvukefu Jeso IsufIuIguku
rira irogakagantaigakerira iatake parikoti
ovushI yogIuIgunukefI tovuInI mutsIgen
kaegi. Irirori yovegageigamatirityo
maganiro mantsigaigankitsirira,
16
kuntun
kIchu IkuntuvIIgukefI gunIfI ItsuvetuntuI
giri.
17
Antari ikaotukufu muIku Itsutugu
kero ikantakerira kamantantatsirira
Isaiashi pairani itsirinkakotakerora
ikantakerira Tasorintsi ikanti:
18
NefI yogu nompefune nokogukugu
kerira nontigankakerira.
Notasanovagetakari, uIkIfo noshIne
ventakari.
NontIgunkImotukefI nosufe IntImu
surentakerira.
Irirori inkamantaigakeri maganiro
matsigenkaegi tyati kametiripage,
aikiro tyati terira onkametite.
19
Gara ikisantumati, aikiro garatyo
ikakitsatantumati
irogemisantantakera.
20
Garatyo ikisumaigiri tyanirika
tesakonarira ishintsitashiigero
terira onkametite.
Inkantakani inkavintsajaigakeri
maganiro
kIgonkefo ugunukempufu Impegu
kempara Igoveenkariegite
maganiro matsigenkaegi.
21
MugunIfo mutsIgenkuegI tImugeIgu
tsIfIfu uku kIputsIku IfuventuI
gakemparityo.
Ikantunkanira Jeso inti
tinkamitakari kamagarini
(Mr. 3.20-30; Ir. 11.14-23; 12.10)
22
Impogini yamaiganakeneri Jeso
paniro matsigenka terira inee, aikiro
MATEO12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
205
tera irinie, itimagutakeritari kamagarini.
Impo irirori ineakagairi, aikiro
iniakagairi.
23
Yogavageigaketyo kavako
maganiro ikantaigi: Irirorakarityo
Iyashikitanakerira Iravi agiaigakerira.
24
Iroro ikemaigakerira pariseoegi
ikantaigakera, iriroegi ikantaigi: Inti
tinkamitakari Veresevo itinkami
kamagarinipage. Irirotari gaveakagakeri
yoneugunontuntuIgukufIfIfu ItImuguIgu
kerira kamagarinipage.
25
Kantankicha irirori yogotavakerotyo
isureigakarira ikantaigiri: Pine intimera
matsigenka irapatoitakeri itovaire
Impegukempufu ItInkumI Impo IntsItIIgu
nakerorika inkisavakagaiganakempara
ovashi irashirikovakagaiganakempa
iokaiganakeri itinkami panivani irinae,
mameri tyanimpatyo iromperataempa.
Ario ikaoigaka tentaigaririra iitaneegi
ikiirora parantavakagaiganaachane
InkIsuvukuguIgunukempufu ogu InkenuI
gake irashirikovakagaiganakempa ganige
itsipavakagaigaa.
26
Ario ikaotaka
Satanashi irirori, mutsI tyufu Inkuntu
kempara ikiirora neagaachane? Inkaotu
kemparika maika ikiirora parantaachane,
mutsI Ifuguveuke utunutsIfu Impegunu
kempufu ItInkumIegI mugunIfo kumugufI
nipage?
27
Viroegi onti pikantaigake inti
tInkumItukenu Vefesevo nuguveuntuku
fIfu noneugunontuIgukufIfu ItImuguIguke
rira kamagarinipage. IfIfomefu guveuku
gakenane kamagarini, ario tyaniratyo
guveukuguIgukefIfu pItovuIfeegI yoneugu
nontuIgukufIfu ItImuguIgukefIfu kumugu
rini? Irorotari ogotantunkani onti
pikomuigakaro viroegi.
28
Kantankicha
intityo gaveakagakena Isure Tasorintsi
noneugunontuntuIgukufIfIfu ItImuguIgu
kerira kamagarinipage, Ifofo pogotuntuI
guvukempu utuke yogIkoneutImoIgunu
kempi Tasorintsi iragaveane.
29
MuIku nokoguke nonkuntuIgukem
pira: Tyufu InkuntukenkunI InkIushItu
kenkunIfu puIfofIfu IsufufItI InkoshIgetu
kenkanira garira oketyo yogusotagani?
Antari oketyorika irogusotakenkani ario
pinkante inkoshiarantakenkani.
30
Maganiro terira irishinetena onti
ikisashitakena, aikiro yogari terira
intentena napatotantakera onti
itivarokantake.
31
Nonkamantasanoigakempi maika
tatarika irovetsikaigake matsigenka
tefIfu onkumetIte ontIfIku IsumutsunuIgu
keri Tasorintsi, irirori iragaveaketyo
ImugIsuntukoIguefIfu gufutyo IkenkIImu
tairo, kuntunkIchu yogufI neuvetukempu
ronerira iragaveane Isure Tasorintsi impo
inkantake intityo gaveankitsi kamagarini,
garatyo imagisantakotumatiri.
32
Ario
okaotuku uIkIfo tyunIfIku sumutsunutu
kerine Kaotasanotakaririra Matsigenka
Ifuguveuke TusofIntsI ImugIsuntukotue
rira, kuntunkIchu tyunIfIku sumutsunutu
kerine Isure Tasorintsi, iriro pinkante
garatyo imagisantakotumatairi.
Tatoita ogotantunkani
tyara ikanta matsigenka
(Ir. 6.43-45)
33
YogufI mutsIgenku ontI Ineuntun
kunI yovetsIkugetIfIfu ovushI yogotun
kani tyara ikanta. YogufI tefIfu Inkume
tIte ontI yovetsIkugetuke tefIfu onkume
tite. Yogari kametiri omirinka onti
yovetsikagetake kametiripage.
34
Viroegi apaiventavageigakempi
kaovagetagantsi! Tyufu pInkuntuIgu
kempa povetsikaigakera kametiripage?,
vintiegitari kaovageigacharira. MugutI
rotari osuretakotunkanirira irorotari
oniakotunkani.
35
Ario ikaota
matsigenka negintevagetacharira onti
iniakogeti kametiripage, irorotari
isuretakogeta. YogufI tefIfu InegIntevu
getempa onti iniagisevageti posante,
irorotari isuretakogeta irirori. MugutIfo
tari osuretakotunkanirira irorotari
MATEO12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
206
r12.39 Jon. 13. s12.42 1 Kov. 4.34.
oniakogetunkani.
36
Nufo kuntuIgukem
pIne untufI ugunukempufu InkIsushItun
taigakenkanirira kaovageigacharira
inkenkiakagaigakenkani magatiro
iniagisevageigakerira kogapage.
37
TutufIku pInIuvugetI IfofotufI Inkuntu
viigakempi Tasorintsi kametitakevirika
ontirika tera pinkametite. PInegIntetu
kerorika piniane irishineventakempi.
Antari piniagisevagetakerika ineakempi
tera pinkametite, inkisashitakempi
intigankakempi morekariku.
Kaovageigacharira ikantaigavetakarira
Jeso ineakagaigakerira terira
oneimagetenkani
(Mr. 8.12; Ir. 11.29-32)
38
Impogini ipokashiigapaakeri Jeso
pariseoegi intiegiri gotagantaigirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi ikantaigiri:
Gotagantatsirira, utsI okotuguIgenu
nityo terira oneimagetenkani.
39
Ikantaigiri Jeso:
Viroegi apaiventavageigakempi
kaovagetagantsi, pikogantaigavetakarira
noneukuguIgukempIfu tefIfu oneImuge
tenkani, kuntunkIchu gufutyo noneukugu
maigimpi. IntugutItyo noneukuguIgu
kempi pashini onkaotakemparo ikaotu
gunkanira kamantantatsirira Jonashi
pairani.
r 40
Pikemakoigakeritari irirori
inigakerira omani imaranesanorikatyo
kara impo yomavatakotanakara
kutagiteri anta isegutoku. Ario inkaotu
kempa impogini Kaotasanotakaririra
Matsigenka iromavatakotanakempa
kutagiteri anta kipatsiku.
41
Impogini
aganakempara inkisashiigakemparira
Tasorintsi maganiro terira inkematsaigeri
inkantake yogari timaigavetacharira
puIfunI NInIveku puIfotyo yuvIsuIgu
kempi viroegi, mugunIfotufI NInIvekunI
fIfu IkemutsuIgukefI JonushI IkenkItsutI
moIgukefIfu IkenkIsufeuIgunuku IneuIgu
ketari yovetsikagisevageigira terira
onkametite ovashi ikantatigaiganaka.
Kantankicha maika ipokavetaka pairorira
yavisavagetakeri Jonashi teratyo
pinkematsaigeri.
42
Ario onkaotakempa
aikiro impogini inkantake Tasorintsi
ogari igoveenkariegite Savakunirira
pairotyo avisaigakempi viroegi, opokushI
tukefItufI Sufomon puIfunI oponIuvugetu
katyo samani kara onkemisantakerira
irogotagagetakerora,
s
kantankicha maika
ipokavetaka pairorira yavisavagetakeri
Saromon teratyo pinkematsaigeri.
Kamagarini ipigashitarira itimaguvetarira
(Ir. 11.24-26)
43
Antari itimagutirira matsigenka
kamagarini impo iokanairi iatake anta
osarigagitetapaakera yanuivagetakera.
Impo Ikoguvetuku IfupIshIgopIfeuvugetu
kempamera, kantankicha teratyo iragavee
ovashi
44
isurematanaatyo ikanti: 'IfIfompu
tyo nompigashitanae notimaguvetarira.
Impo IpIguvetuu IneupuukefI gIukomutuku
tyo kaomataka pankotsi otarogaganira
onegintetaganira saagitemataketyo kara
mameritari timantemparonerira.
45
Ovashi
iatake yagakitira pashini 7 kamagarini
pairorira yogagavageigaka. Impo ItImuguI
gapaakeri yoga itimaguvetarira okyara
ovashi irirori oga ikenake pairotyo
yogagavagetanaka. Ario pinkaoigake
vIfoegI upuIventuvugeIgukufIfu kuovuge
tuguntsI ufIomputyo poguguvugeIgunukem
pari, tera pinkematsaigenika.
Tyani impegaigake Jeso iitaneegi
(Mr. 3.31-35; Ir. 8.19-21)
46
Aiokyara ikenkitsavageti Jeso
opokapaake iriniro intiegiri irirentiegi
ikogaigavetaka iriniaigakerira, kuntun
kicha tyampa inkenaigake, ItIkuIgukefI
MATEO12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
207
tari maganiro patoitaigankicharira
nerotyo onti inaigapaake sotsi.
47
Impo
ikamantunkani Jeso ikantagani:
Pokake piniro intiegiri pirentiegi
aio inaigake kara sotsi ikogaigake
iriniaigakempira.
48
KuntunkIchu IfIfofI IkuntIfI kumun
takeririra:
Tyanimpatyora ina? TyunImpu
tyora igeegi?
49
Impo IshonkuteIgunukufI Ifogume
reegi iokoigakeri ikanti:
Neri yogaegi nopegaigakerira ina
aikiro igeegi.
50
ImIfInkutufI tsutugugetI
rorira ikogagetirira Apa timatsirira
enoku irirotyo nopegake ige ontiri incho
ontiri aikiro ina.
Jeso ikantakotakerora okenkitsataganira
Iriniane Tasorintsi
(Mr. 4.1-9; Ir. 8.4-8)
13
1
Impogini ikontetanai Jeso
Iutuke otsupIuku Inkuufe IpIfInI
tapaake.
2
Yapatovageiganakatyo tovaini
matsigenkaegi inakera irirori, ovashi
yomatetanaka pitotsiku ipirinitake
ikenkitsaigakerira. MugunIfo putoItuI
gankicharira ipitaigake otsapiaku.
3
Impo yogotuguIgukefI Ikuntukogetuke
rora posante ikantaigiri: Iatake paniro
matsigenka impankivagetakera turigoki.
4
Iokagisetanakero pakarara pakarara
itsotenkavagetanakero. Okonogugufun
taka oparigigetanake avotsiku, impo
iparigashiigakero tsimeri yogaigakarora.
5
Pashinikya onti oparigigetanake
mapuseku, shintsi oshivokavetanaka,
tesakonatari ontimasanotenika kipatsi.
6
Impogini iporeavetanaka poreatsiri
itaganakero oshigirikanake okamanake,
tetanika oatasanote oshitsaki savi,
otikakerotari mapu.
7
Okonogaka pashini
oparigigetanake okitagigetakara okitsoki
tovaseri timatsirira otsei. Impo oshIvoku
vetunuku tufIgo ogenunekyutyo oshIvoku
tanaka tovaseri irorori asaganakero
okamanai, tera ontime okitsoki.
8
Pashini
okonoguku opufIgIgetunuke okumetIpu
tsatakera kipatsi. Irorori pinkante
oshivokanake okimotanake otimanake
tovaiti okitsoki, okonogaka otimake 100,
pashini 60, pashini otimake 30.
9
PIkemuIgukenufIku muIku utsI sufetusu
noigemparotyo nokantaigakempirira.
Jeso yogotagaigakerira
irogamereegi tyara okantaka
ikantakogetakerora magatiro
(Mr. 4.10-12; Ir. 8.9-10)
10
Impogini yogaegiri irogamereegi
yaioniiganakari ikantaigiri:
Antari pogotagaigakerira maganiro
matsigenkaegi, tyara okantakara
pikaotukefofu muIku pIkuntukogetuke
rora magatiro?
11
Irirori ikantaigiri:
Pairani tera ogovetenkani tyara
inkantaigakeri Tasorintsi matsigenkaegi
IfoguvIsuukoIgukefIfu kumetI Impegu
kempara Igoveenkariegite. Maikari
maika ikogake pogoigakerora viroegi,
kantankicha iriroegi gara yogoigiro.
12
Nonkantasanoigakempi maika
tyunIfIku kogunkItsInefIfu Inkemuvuke
rora Iriniane Tasorintsi ariompatyo
irogotasanovagetanakeri, kantankicha
yogari terira inkoge inkemavakerora
ontityo onkomutapitsatakempari,
garatyo yogotumageti maani.
13
Irorotari
nokaotantaigakaririra maika. Iriroegi
otimaigavetaka iroki, kantankicha
kaomataka tenirikatyo ontime. Aikiro
otimaigavetaka igempita kantankicha
kaomataka tenirikatyo ontime, tera
InkemuIguvukefonIku nokuntuIgukefI
rira.
14
Okaotuku muIku otsutugunuke
rora ikantakerira Isaiashi pairani ikanti:
Viroegi pinkemaigavetakempatyo,
kuntunkIchu gufutyo pIkemu
maigavakero.
MATEO12,13
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
208
Aikiro pineaigavetakempatyo,
kuntunkIchu gufutyo pogotu
maigavakero.
15
Tera pinkogaigenika pogoigakera,
kaoigamatakavi tenirikatyo
ontimaige pisure.
Tera pinkemaige, kaomataka
tenirikatyo ovegantaigempa
pigempita.
Aikiro tera pineaige, kuoIgumutu
kavi tenirikatyo pogaige kavako.
Onti pikaoigaka maika ganiri
pineantaigaro poki, aikiro ganiri
pikemantaigaro pigempita,
aikiro ganiri pikemumaigi maani.
Tefu pInkoguIgenIku pInkemutsutu
sanoigakenara
kameti nogavisaakoigakempiniri.
16
KuntunkIchu vIfoegI puIfo IkuvIntsuu
vugeIgukempI TusofIntsI pIneuntuIgukufo
rira magatiro pineageigakerira maika,
uIkIfo pIkemuIgukenu nogotuguIgukempI
rira.
17
Arisanotyo nonkantasanoigakempi
muIku ItImuIguvetuku tovuInI kumuntun
taigatsirira intiegiri negintevageigacharira
IkoguIguvetuku IneuIgukefomefu pIneuIgu
nakerira viroegi maika, kantankicha
teratyo ineimaigero. AIkIfo IkoguIguve
taka inkemaigakeromera pikemaigakerira,
kantankicha teratyo inkemumaigero.
Jeso ikamantaigakerira irogamereegi
ikantakotakerira inkaara
(Mr. 4.13-20; Ir. 8.11-15)
18
Maika atsi kemisantaigena
nonkumuntuIgukempIfu tutoItu nokuntu
kotake inkaara.
19
OgufI tufIgokI pufIgIge
tankitsirira avotsiku inti nokantakoigake
matsigenkaegi kemisantaigavetakarorira
Iriniane Tasorintsi okenkitsatunkanira.
IkumuntuIguvetunkunI tyufu InkuntuIgu
kempa kameti irogavisaakoigakerira
TusofIntsI Impegukempufu IgoveenkufIe
gite, kantankicha igenanekyatyo
IpokushIIgukefI kumugufInI ImugIsuntuku
gaigakeri magatiro.
20
OgufI pufIgIgetun
kitsirira mapuseku inti nokantakoigake
kemisantaigavetakarorira Iriniane
Tasorintsi ishineventaigavetavakaro,
kantankicha tera inkematsatasanoigero,
21
nerotyo imagisantaiganairo shintsi.
Impogini opokashitakeri tsipereagantsi
ontIfIku IkIsuvIIgunkunI IfInIune TusofIn
tsi oga ikenaigake yapakuaiganairo
ikaoIgunuufu okyufu tekyufu Inkemutsu
tumaige.
22
Ogari parigigetankitsirira
okitagigetakara okitsoki tovaseri inti
nokantakoigake kemisantaigakerorira
Iriniane Tasorintsi ikemaigavetavakaro,
kantankicha impogini irorokya imaigavai
IsufeIguvuufofu mugutIfopuge tImugetu
tsirira kipatsiku. Impo iriroegi tenige
isuretakoigaemparo Iriniane Tasorintsi,
ontItufI IsufeIgunuku IfushIntuvIoIgukem
para koriki. Tyampa inkantaigakempa
inkematsatasanoigakera.
23
Kantankicha
ogufI pufIgIgetunkItsIfIfu okumetIputsutu
kefu kIputsI IntI nokuntukoIguke kemIsun
taigavakerorira Iriniane Tasorintsi impo
ikematsatasanoigakeri irirori. Ovashi
itimaigake kameti ikaoigakaro turigo
timankitsirira okitsoki 100, pashini
ikaoigakaro timankitsirira 60, pushInI
kya ikaoigakaro timankitsirira 30.
Jeso ikantakotakerora impegakempara
Tasorintsi Igoveenkariegite
kematsaigiririra ikaotagakaro turigo
ontiri tovaseri
24
Impo ikanti Jeso: Maika irorokya
nonkantakotake tyara onkantanakempa
impogini irapatoitaigakerira Tasorintsi
mugunIfo kemutsuIgIfIfIfu Impegukem
para Igoveenkariegite. Iatake matsigenka
ipankitakera turigoki itsamaireku.
25
Impogini imagavioiganaira maganiro
IpokunInkutI pushInI kIsukefIfIfu IpunkItu
panutiro tovaseri shigirorira turigo
yapatuinkavagetakerotyo kara.
26
Impo
gInI oshIvokuvetunuku tufIgo ogenunekyu
MATEO13
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
209
tyo oshivokutanaka tovaseri irorori
otentaganakaro. Antari otimanakera
okItsokI tufIgo oneInkunI ontI okonogu
karo tovaseri.
27
Yogari iromperaneegi
pankitakerorira ineaigutarotyo ikantaigiri:
Kogapage noneaigake onti pipankitake
turigokisanorira. Maikari tyaratyo
oponiakara tovaseri?
28
Ikantaigiri irirori:
'Impu IfIfofukufI kuotukefo kIsukenu
rira. Iniaiganai iromperaneegi ikantaigiri:
Atsi noaige nashiaigakiterora?
29
Ikanti
irirori: Gatata, pitentagantaigarokari
turigosanorira.
30
AfIonetutu osumputunu
kera, ImpogInI nontIgunkuIgukefI guIguke
ronerira ovashi irashiaigakero tovaseri
irogusovatuigakerora intagaigakerora.
Impo irorokya iragaigake turigokisanorira
irontaikapiniigakerora pankotsiku
ontaikantaganirira turigoki.'"
Jeso ikantakotakerora ipegakara
Tasorintsi Igoveenkariegite matsigenkaegi
ikaotagakaro okitsoki mosetasa
(Mr. 4.30-32; Ir. 13.18-19)
31
Impo inianai Jeso ikantakotakerora
ipegakara Tasorintsi Igoveenkariegite
matsigenkaegi ikaotagakaro okitsoki
mosetasa ikanti: Iatake paniro
matsigenka ipankitakerora pakitsotiro
mosetasa itsamaireku.
32
Irorori pairotyo
uvIsuvetuku otsIfepekIchotukefu uvIsuge
tukefofu pushInIpuge tsIfepekIchogetutsI
rira okitsoki, kuntunkIchu oshIvokumutu
nakera omaranevagetanaketyo kara
okaotanaaro inchato otsegororoitanake
uvIsugetunukefo pushInIpuge punkIfIntsI
page impo itimantaigaaro tsimeripage.
Jeso ikantakotairora ipegakara Tasorintsi
Igoveenkariegite matsigenkaegi
ikaotagakaro opoegantarira pan
(Ir. 13.20-21)
33
Impo ikantakotairo Jeso ipegakara
TusofIntsI IgoveenkufIegIte mutsIgen
kaegi ikaotagakaro opoegantarira pan
ikanti: Antari ovetsikira tsinane pan
agavatake kimopane turigopane, impo
okonogantakaro opoegantarira ogatyo
okenake opoeganake magapatsatiro.
Tyara okantaka ikantakogetakerora
Jeso magatiro
(Mr. 4.33-34)
34
Ario ikaoigakeri Jeso maika
maganiro yogotagaigakerira, onti
ikantakogetakero magatiro. Tera
irogotagaigeri kogapage, tatarika
ikogake irogotagaigakerira
35
onti
ikaotakero maika ovashi otsataganaka
itsirinkakotanakerira kamantantatsirira
pairani ikantakera:
NonIuIgefIfu ontI nonkuntukoge
take posantepage.
Nonkenkitsatakogetakero posantepage
ogantagarira omanakogetunkani
puIfunI okyusunokyufu ovetsIkun
kani kipatsi kigonkero maika.
Jeso ikamantaigakerira irogamereegi
tatoita ikantakotake iniakotakerora
tovaseri shigirorira turigo
36
ImpogInI InIuIgunuIfI putoventuIguku
ririra iatai pankotsiku ikiapaake. Yogari
irogamereegi yaioniiganakari ikantaigiri:
Nokogaigake pinkamantaigakenara
tutoItu pIkuntukotuke Inkuufu pInIukotu
kerora tovaseri shigirorira turigo.
37
Ikanti Jeso:
Yogari pankitakerorira turigoki inti
Kaotasanotakaririra Matsigenka.
38
Ogari
tsamairintsi onti magatiro kipatsi
itimantaigarira matsigenkaegi. Ogari
tufIgokI IntIegI mutsIgenkuegI peguIguke
ririra Tasorintsi Igoveenkariegite. Ogari
tovusefI IntIegI yushIntuIgukufIfu kumugu
rini.
39
Yogari pankitakerorira tovaseri inti
kamagarini. Antari nokantakera
agakenkanira turigoki onti nokantakotake
ontsonkatanaempara kipatsi. Yogaegiri
gaigakeronerira intiegi isaankariite
MATEO13
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
210
Tasorintsi.
40
Antari nokantakera
ashiakenkanira tovaseri ontagakenkanira,
ontI nokuntukotuke tyufu onkuntunu
kempa impogini ontsonkatanaempara
kipatsi.
41
Antari irapatoitaigakerira
Kaotasanotakaririra Matsigenka
mugunIfo kemutsuIgIfIfIfu Impegukem
para Igoveenkariegite, intigankaigakeri
IsuunkufIIte IfuputoItuIgukefIfu kuovuge
tagaigakaririra itovaireegi intiegiri aikiro
maganiro vetsikagisevageigirorira terira
onkametite
42
iokaigakerira morekariku.
KufufI kufu InkuntukunI IfIfugunteIgu
kempa inkaemavavageigaketyo kara
iratsikagisevageigakerotyo irai.
43
Impo
gini yogaegiri negintevageigacharira
iriaigake intimimoigakerira Tasorintsi
inkaoIgunukempufIfu pofeutsIfI IshImpo
kirerenkira ikyaenkara kontetapaatsi.
PIkemuIgukenufIku muIku utsI sufetusu
noigemparotyo nokantaigakempirira.
Jeso ikantakotairora ipegakara Tasorintsi
Igoveenkariegite matsigenkaegi
ikaotagakaro kori yomanunkanirira
44
AntufI Ipegukufu TusofIntsI Igoveen
kariegite matsigenkaegi onti okaotaka
maika: Yomanunkani kori ikitatunkani
kipatsiku. Impogini itimake pashini
neakeririra, kantankicha akiirotyo
ikitatanairi. Ishinevagetakatyo kara
IpImuntugetukefo mugutIfo yushIntugetu
fIfu yuguntukufofu kofIkI Ipunuventuntu
karora oga kipatsi inantakarira.
Jeso ikantakotairora ipegakara Tasorintsi
Igoveenkariegite matsigenkaegi
ikaotagakaro perera pairorira okametiti
45
AntufI Ipegukufu TusofIntsI Igoveen
kariegite matsigenkaegi onti okaotaka
maika: Iutuke punIfo pImuntuvugetutsI
rira ikogavagetakera perera pairorira
okametitasanotake.
46
Impo ineake
pakitsotiro pairorira avisavagetake
okutamunkarekitasanovagetakera,
opunavagetaratyo kara. IpImuntugetu
kefo mugutIfo yushIntugetufIfu yuguntu
getakarora koriki ipunaventantakarora.
Jeso ikantakotairora impegakempara
Tasorintsi Igoveenkariegite maganiro
kematsaigiririra ikaotagakaro kitsari
47
Maika nonkantakotaero tyara
onkuntunukempu ImpogInI IfuputoItuIgu
kefIfu TusofIntsI mugunIfo kemutsuIgIfI
rira impegakempara Igoveenkariegite onti
nonkaotugukempufo kItsufI okItsutugu
nira oaaku, Ishutekunuku shImu IposunteI
tanakatyo kara.
48
Impo yogaegiri
kitsaigankitsirira inoshiatakoigakeri
yamakoiganakerira imparagekiku
ipirinitaigakera ikogaigakerira shima
yogaganirira yoyagaigavakerira kantiriku.
YogufI tefIfu IfogenkunI ontI IokujuIgu
vairi.
49
Ario onkaotanakempa impogini
ontsonkatanaempara kipatsi iripokaigake
IsuunkufIIte Apu TusofIntsI IfuputoItuIgu
kefIfu negIntevugeIguchufIfu IfushIfIkoI
gukefIfu mugunIfo tefIfu InegIntevugeI
gempa
50
iokaigakerira morekariku. Antari
untu InkuntukunI IfIfuguntevugeIgunu
kempa inkaemavavageigaketyo kara
iratsikagisevageiganakerotyo irai.
51
Impogini ikantaigiri:
PIkemuIgukenu nokuntuIgukempI
rira?
Iriroegi ikantaigiri:
Jeeje, nokemaigake.
52
Ikantaigiri:
Pine intimera shintavagetacharira
timankitsirira posantepage iarakipage
puIfofIfu okumetIgetuke IfompIogetu
kero ivankoku irovetsikagetakerora.
Impo IfIfofI Ifuguveuke InoshIkugetuke
fofu tutufIku Ikoguke IfofofIku oguntugu
rira yashintaro pairani ontirika okyarira
yagagetake. Ario ikaoigaka maganiro
gotasanoigirorira Iriniane Tasorintsi
Itsirinkakagantakerira pairani, aikiro
yogotagasanoigunkani tyara ikanta
MATEO13
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
211
TusofIntsI yoguvIsuukoIgIfIfu mutsIgen
kaegi ipegakara Igoveenkariegite,
yuguveusunoIguketufI IfogotuguntuIguke
rora magatiro Iriniane Tasorintsi
ogantagarira timankitsi ontiri aikiro
okyaenkarira nogotagaigakempi maika.
Yogotagantavetakara Jeso Nasareku
(Mr. 6.1-6; Ir. 4.16-30)
53
ImpogInI yugutunukefu Jeso yogotu
gageigakerira patoventaigakaririra iatai
itimira.
54
Yogotagantapaake anta
pankotsiku yapatoitantaigarira jorioegi.
Yogavageiganaketyo kavako maganiro
kemisantaigavakeririra ikantaiganake:
Tyarikatyo kara yogotakerora
magatiro oka? Tyarikatyo ikantakara
yagaveakera yovetsikagetakerora terira
oneimagetenkani?
55
Matsi tera iriro
tomintemparine karipintero timatsirira
atimaigira? Ogari iriniro ontitari Maria.
Yogari irirentiegi iriroegitari Santiago,
Jose, Sumo intiri Jorashi.
56
Ario okaoI
gaka iritsiroegi iroroegi onti otimaigi
aka, aneasanovageigirotari aroegi.
Tyarikatyo yogotakera kara?
57
OvushI tefutyo InkoguIge Inkemu
tsaigakerira onti ikisaenkaigakeri ovashi
ikantaigakeri irirori:
Yogari kamantantatsirira tyarika
iatake parikoti ishineventavunkani,
kantankicha antari inavetaka itimira
teratyo irishineventenkani, ontityo
ikisaenkatunkani, imaiganakatyo iitaneegi
iriroegi aikiro tera irishineventaigempari.
58
Ovashi tesakona irovetsikagete kara
terira oneimagetenkani, teranika
inkematsatumaigeri.
Erorishi isuretakotaarira Joan
Giviatantatsirira
(Mr. 6.14-29; Ir. 9.7-9)
14
1
Impogini yogari Erorishi
neagetakeneririra Sesa magatiro
GufIfeuku IkemukotukefI Jeso yovetsIku
getakera terira oneimagetenkani.
2
Impo
ikantaigakeri inampinaegi ikanti: Inti
nIunuutsI Joun GIvIutuntutsIfIfu noguku
gantakerira karanki, nerotyo ikaotuntu
karorira maika yagaveavagetakera
yovetsIkugetukefu tefIfu oneImugeten
kani.
3
AntufI okyufu IfIfotufI EfofIshI shItuko
tagantakeri Joan yogusotagantakerira
karenatsaku ineakera ikantavitakerira
EfofIu yugupItsutukefIfu IfIfentI puItuchu
rira Jeripe.
4
Yogari Joan ikantakeritari
Erorishi: Tefu onkumetIte pugupItsutuke
rira itsinanetsite pirenti.
5
Irorotari
IkoguntuvetukufIfu EfofIshI Ifogukuguntu
kerimera, kantankicha ipinkaigairi
maganiro timaigatsirira kara, IneuIgukefI
tari Joan inti kamantantatsirira.
6
Kantankicha impogini agamatatyo
kutagiteri agakara igutagiterite Erorishi
impo irirori ikaemaigakeri iamigoegite
isekatimoigakemparira. Impo Isekutuvu
geigakara okiapaake oshinto Eroria
otosotupuukefu oshonkushonkuvugetu
nakatyo kara. IshIneventumutunukufo
tyo Erorishi
7
ikantiro:
Maika nonkantakempi arisanotyo
nompakempiro tatarika pinevitakena,
garatyo namatavitimpi. NumutuvItukem
pirika nonkamaketyo.
8
Ifofo okemukefIfu outuke okuntukItI
rora iniro okantiro:
Ina, tatarikatyo nonevitakeri?
Irorori okantiro:
Atsi irorompatyo pinevitakeri igito
Joan Giviatantatsirira.
Ovashi opiganaa okantapaakeri
Erorishi:
OntI nokoguke pIntogItofenkuku
gantakerira Joan Giviatantatsirira
oyagakenkanira igito peratoku
pimpakotakenarora.
9
Ogutyo Ikenuke IfIfofI IkenkIsufeu
naka, kantankicha matakatari ikantakero,
aikiro ikemaigakeritari maganiro
MATEO13,14
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
212
ikaemaigakerira, tyumputyo Inkuntu
kempa inkantatigaerora ovashi ikanti:
Iroroventi nanityo.
10
Itigankake soraro inakera Joan
yashitakotakara intogitorenkakiterira
iramakotakenerora igito.
11
Impo yumuko
takenero ipakotapaakero, irorokya
gishonkakotakenero iniro.
12
Impogini
yogari irogamereegi Joan ipokashiigakeri
yamaiganairira ikitaigairira. Impo iaigake
ikamantaigakitirira Jeso.
Jeso yogitovaigakerora pan
(Mr. 6.30-44; Ir. 9.10-17; Jn. 6.1-14)
13
Impogini yogari Jeso ikemakotakerira
Joan yogakagantunkanira iatake parikoti
intagani itentaiganaa irogamereegi onti
ikenaiganake pitotsiku, kantankicha
ineaigavakerityo timaigatsirira kara
yogiaiganakeri yanuiiganake.
14
Impo
yogonkeigapaaka yagatakoigapaakera.
Ifofo yuguIvetunukufu Jeso IneuIgupuu
keri patovageigamatakatyo matsigenkaegi
kara itsarogakagaiganakari maganiro.
YoveguIgukefI mugunIfo muntsIguIgunkI
tsirira.
15
Impo inanaira poreatsiri shavini
yogari irogamereegi ikantaigiri:
Atake ishavitanai poreatsiri. Akari
aka tera tyani timatsine. Atsi
pakuaigaeri maganiro yogaegi iriaigaera
anta otimagetakera pankotsipage kameti
impunaventavageigakeniri isekaegi
isekataigakempara.
16
Kantankicha Jeso ikantaigiri:
Garatyo iaigi. Paigerityo viroegi
isekataigakempara.
17
Iriroegi ikantaigiri:
Mameri tatampa nompaigakeri.
Intaganivatisanotyo onai 5 pan, yogari
shima pitenivani inai.
18
Ikanti Jeso:
Atsi maigakenaro.
19
Impo ikantaigakeri impirinitaigakera
maganiro shimpenashiku. Iriroegi
IpIfInItuIguke Impo yogufI Jeso InoshIku
kero pan intiri shima yapagotakeri
ineventanaka enoku iniakerira Tasorintsi
ikantiri: Apa, noshinevagetakatyo maika
pipakenara nogaigakemparira. Impo
ikotagakero pan ipaigakeri irogamereegi,
iriroegikya paigakeri maganiro. Ario
ikaotagakari shima irirori.
20
Isekataigaka
maganiro ikemaiganaka, impo yogari
irogamereegi yapatoigairo aityokyarira
onuI yoyuguIguIfo tsIvetuku shutekupugefI
katyo kara onakotake 12.
21
Maganiro
sekataigankicharira ikaravageigaketyo
5,000, kantankicha intagani yogotunkani
surariegi antariniegi, tera ogotenkani
tsinaneegi intiegiri ananekiegi.
Yanuiatakerora Jeso enokua nia
(Mr. 6.45-52; Jn. 6.16-21)
22
Impogini yogari Jeso ikantaigiri
irogamereegi:
MuteIgunuempu pItotsIku pIIvuIgu
naera pimonteaiganaempara intati.
Narori gatata nopoki, tsIkyutu noneuIgu
vaeri yogaegi iriaigaera.
23
Impo iaiganaira maganiro, irirori
iatake otishiku iniakerira Iriri, paniro
yapuntanaka. IpItuke untu ovushI ochupInI
tanake.
24
YogufI IfogumefeegI utuvugeI
gake nigankia kara. OgufI Inkuufe ovofese
kuntumutunuketyo kufu osugusugumutunu
kerotyo pitotsi pogn pogn, otumpIuvugetu
nuketufI tumpIu jIfIfIfIfI ogIpIgIpItukoIgu
vakerityo.
25
Impo osariagitetanaara
kutugItefI Ipokupuuke Jeso yunuIutupuu
kero enokua nia.
26
Yogari irogamereegi
ineaigutarityo itsarogavageigamatanaketyo
kara ikaemavaitaigamatanaketyo:
Inaa, inaa, neri yoga kasuvarerini!
27
Iniamatanaketyo Jeso ikantaigiri:
Nanti! Gara pitsarogaigi, shIneIgu
naempa!
28
Iniamatanaketyo Perero ikanti:
Notinkami, viroratyo, iroroventi
kaemenanityo nompokakera kara viroku
nanuiatanakerora enokua nia.
MATEO14
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
213
t15.4 Ek. 20.12; 21.17; Ire. 20.9.
29
Ikantiri Jeso:
Tainanityo.
Yaguitanake Perero yanuiavetanaka
iriatakemera inakera Jeso.
30
KuntunkI
cha ineakerora otampiavagetanakera
itsarogamatanaketyo ogatyo ikenake
itsitiganake ikaemamatanaketyo:
Notinkamii, gavaenaa!
31
Igenanekyatyo yakontsaanake Jeso
inoshiatavairi irakoku ikantiri:
ITesukonu pogote ufIsuno nuguveu
vageti! Antari gara pitsarogi?
32
Iroro yomateiganaara pitotsiku
asatyo opeganaa tampia.
33
Maganiro
nuIgunkItsIfIfu pItotsIku ItIgefouventuI
ganakari Jeso ikantaigiri:
Arisanoniroro vinti Itomi Tasorintsi!
Jeso yovegaigakerira
mantsigaigankitsirira Jenesarekunirira
(Mr. 6.53-56)
34
Impogini imonteaiganaka intati
iaigake Jenesareku.
35
YoguegIfI tImuIgu
tsirira kara ineaigavakerira inti Jeso
IshIguIgumutunukutyo IkumuntuvukuguI
ganakara itsotenkavageiganakerotyo
itimageigira. Yamaigapaakeneri
mugunIfo muntsIguIgunkItsIfIfu IfoveguI
gaerira.
36
Impo iriroegi ikantaigiri:
Notinkamii, nokoguke nontsugutu
maigakerora okaratsaiku pimanchaki.
Impo maganiro tsagatakoigakeririra
yovegaiganaa.
Jeso yogotagaigakerira irogamereegi
tatoita kitsitinkantatsi
(Mr. 7.1-23)
15
1
Impogini ipokaigake pariseoegi
intiegiri gotagantaigirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi, IponIuI
gapaaka Jerosarenku, ikantaigakeri:
2
Tyara ikantaigakara pogamereegi
tefu IntsutuguIgefo mugutIfo IkuntugeI
ganakerira yashikiiganakairira? Pine
omIfInku IsekutuIgufu tefu InkIvukoI
gempa inkaotuguIgukefofu IkuntuIgu
nakerira.
3
Yogari Jeso ikantaigiri:
Tyara pikantaigakara viroegi tera
iroro pintsatagaige ikantagetakerira
Tasorintsi, ontI pIkoguIguke pIntsutuguI
gukefofu IkuntuIgunukefIfu yushIkIIgunu
kempirira pairani?
4
Ikantavetakatari
Tasorintsi: Pimpinkatsaigakerira piri
ontiri piniro gara pipugatsanaigari.
Aikiro ikanti: 'YogufI kIsushItukempufIne
fIfIfu IfIfI ontIfIku IfInIfo IfogukenkunI
tyo.
t 5
KuntunkIchu vIfoegI ontI poguguI
gakero. PIne muIku uIoegI tomIntuIgu
charira kogakovageigankicharira
IkuntuIguvetukufI ItomI Intsufogukugu
kempufIfu ImpuIgukefIfu IkogukoIguku
rira, kuntunkIchu vIfoegI ontI pIkuntuI
gake kametitake inkantakerira: Gara
nagavei nopaigimpira pineviigakenarira,
magatirotari nashintagetarira onti
nashintakagakari Tasorintsi,
6
ovashi gara
ipiri. Antari pikaoigakerora maika onti
pokaiganakero ikantakerira Tasorintsi,
Ifofokyu pIpumpIutukoIgunuke IkuntugeI
gakerira yashikiiganakempirira pairani.
7
NokuntuntuIgukempIfIfu ontI pIkemutsu
tamampegaigaka kogapage. Ikuntusunotu
keniroro kamantantatsirira Isaiashi
itsirinkakoiganakempira pairani ikanti:
8
Iriroegi ikantaigavetaka: Tasorintsi
inti pairorira ikametivageti,
kuntunkIchu ontItyo Ikuntumumpe
gaigaka kogapage, teratyo
arisano isuretakoigena.
9
Aikiro ikantaigavetaka: Tasorintsi
inti Atinkamiegi,
kantankicha onti yogotagantaigi
isureigakarira matsigenkaegi.
10
Impo ikaemaigakeri maganiro
yapatoitaigakeri ikantaigiri:
MATEO14,15
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
214
u15.27 Ovoroki: okantagani aikiro oporoki.
Kemisantasanoigena maganiro viroegi
pinkemasanoigakenara.
11
OgufI ogugetu
ganirira tera iroro kitsitinkantatsine. Ogari
pInkunte onIugIsevugetugunIfIfu posunte
page irorotari kitsitinkantagetatsi.
12
Impo yagatanakera iniavagetakera
yaioniiganakari irogamereegi ikantaigiri:
PIneuIgukefI pufIseoegI IkIsuIgunu
kara ikemaigakempira pikantaigakerira
maika?
13-14
Ikanti Jeso:
Arione inkaoigake, magatirotari
pankirintsi terira iriro pankiterone Apa
timatsirira enoku ashiakenkanityo
impogini. Iriroegi ontitari ikaoigari
terira inee ikatsavakoiganakerira pashini
terira inee. Antari inkaotakemparika
muIku pItenI tefIfu Inee InkutsuvukuguI
gempara iranuitaiganakera, pitenirotyo
iranonkaiganakempa otseraaku.
15
Iniamatanaketyo Perero ikantiri:
AtsI kumuntuIgenu tutoItu pIkuntu
kotake inkaara.
16
Ikanti Jeso:
Arioratyo pikaoigaka viroegi tera
pinkemaige!
17
Matsi tera pinkemaigero
nokantaigakempirira? Nokanti magatiro
ogugetugunIfIfu ontI outuke seguton
tsiku, impo oshitakotaagani.
18
KuntunkI
cha magatiro oniagisevagetaganirira onti
oponiaka suretsiku, IfofotufI osufegIse
vagetantaganirira. Iroro pinkante
okitsitinkantiniroro suretsiku.
19
Ariotari
oponiagetari isureku matsigenka
isuregisevageigarira posantepage,
yogantaigira, inoshikaigirora tsinaneegi
sufufItukoIgutsIfIfu ontIfI tefIfu osufufI
takoige, ikoshiigira, yamatavitantaigira,
iniashivageigarora kogapage.
20
MugutI
ropage oka ovetsikagisetaganirira iroro
pinkante okitsitinkantiniroro suretsiku,
kantankicha ogari pisekataigempara
garira pikivakoiga pinkaotagaigakerora
ikantaiganakerira yashikiiganakempirira
teratyo onkitsitinkante.
Jeso yovegairora oshinto tsinane
terira iroro joria
(Mr. 7.24-30)
21
Impogini iatai Jeso Tiroku ontiri
Suronku.
22
Impo okenapaake paniro
tsinane kananea okanti:
Notinkamii, Iyashikitanakerira
Iravi, kavintsaavagetenakario! Aio
noshinto itimagutakero kamagarini
atsipereavagetaketyo kara.
23
Kantankicha yogari Jeso teratyo irinie,
onti ikemisantanake. Impo yaionIIgunu
kari irogamereegi ikantaigakerira:
Atsi kematsatero kameti oataeniri,
onti ogiaigapaakai okaemavatapaakera.
24
Ikanti Jeso:
Intagani itigankavitakena Tasorintsi
nompokushIIgukefIfu nonkuvIntsujuIgu
kerira iseraereegi, ontitari ikaoigakari
ovisha timpinaigankitsirira.
25
Kantankicha irorori ariompatyo
aionitanakariri otigeroaventanakarira
okanti:
Notinkamii, kavintsaavagetenakario!
26
Kantankicha Jeso ikantiro:
Tefu onkumetIte IfugupItsuIguken
kanira iseka ananekiegi impakenkanira
otsiti.
27
Irorori okanti:
Notinkami, ufIsunonIfofo pIkuntusu
notakeniroro, kantankicha otsiti
ineakoigirira isekataigara shintaigaririra
ItImushItuvuke otupInuku mesu yoguve
rokitavakara ovoroki
u
ashirianakara.
28
Ikantutarotyo Jeso:
Iroroventi pogotakera nagaveakera
novegaerora pishinto, muIku nonkuvIn
tsaakempityo novegaerora.
Iroro ikantakera maika ogatyo
okenake oveganaa.
MATEO15
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
215
Jeso yovegagetairi tovaini
mantsigaigankitsirira
29
Impogini iatai Jeso ikenanake
otsapiaku inkaare Garirea itonkoanake
otishiku, ario ipirinitake kara.
30
Impo
iatashiigakeri tovaini matsigenkaegi
yumuIgunukenefIfu tefIfu IfunuItugun
tsiige, terira ineaige, terira iriniaige,
terira irakoige, uIkIfo Iposuntevugetu
nakatyo kara mantsigaigankitsirira.
Irirori yovegaigairi maganiro.
31
Yogari
putoItuIgunkIchufIfu yoguvugeIgunuke
tyo kavako, IneuIgukefItufI IneuIgu
naira terira ineaigavetempa, yukoIgu
naira terira irakoigavetempa, yunuItu
guntsIvugeIgunuIfu tefIfu IfunuItugun
tsiigavetempa, aikiro iniaiganaira
terira iriniaigavetempa. Ogatyo
IkenuIguke IshIneventuIgumutunukufI
tyo Tasorintsi kavintsajaigiririra
iseraereegi.
Jeso yogitovaigairora pan
(Mr. 8.1-10)
32
Impogini ikaemaigakeri Jeso
irogamereegi ikantaigiri:
Notsarogakagaiganakari yogaegi,
noneaketari ipiriniventaigakena aka
muvutI kutugItefI nIgunkI ItsonkutukoI
ganaka isekaegi. Maikari maika mameri
tatampa irogaigakempa. Tera nonkoge
nontigankaigaerira iriaigaera ivankoku,
ontirorokari agaiganakeri itasegane
avotsiku.
33
Impo ikantaigiri irogamereegi:
Ojojoo itovaigavagetiratyo kara!
AfIo tyufu nuguIgukefo pun nompuIgu
kerira isekataigakempara maganiro?
Ontitari anaigake osarigagitetapaakera,
tera tyani timatsine aka.
34
Ikantaigiri irirori:
AkutovuInIvutI onuI pun pumuIgu
kerira?
Ikantaigi:
Intaganivati onai 7, impo aio
aikiro piteni shima.
35
YogufI Jeso IkuntuIgukefI ImpIfInItuI
gakera maganiro,
36
Impo yugugetunu
kero pan intiri shima yapagogetanakeri
inianakeri Tasorintsi ikantiri: Apa,
noshinevagetakatyo pipakenara oka
noseka. Impo ikotagakero pan intiri
shima ipageigakeri irogamereegi,
irirokyari pageigavakeri maganiro.
37
Isekataigaka maganiro ikemaiganaka.
Ogari aityokyarira onai, yoyagaigairo
irogamereegi tsivetaku onakotai 7.
38
MugunIfo sekutuIgunkIchufIfu Ikufuvu
geigaketyo 4,000. Intaganisano
yogoigunkani surariegi, tera ogoigenkani
tsinaneegi intiegiri ananekiegi.
39
Impo
Jeso yupukuuIguIfI IfIuIguefu Ivunkoe
giku. Irirori yomatetanaa pitotsiku
itentaiganaarira irogamereegi iaigake
pashiniku kipatsi paitacharira Magarara.
Pariseoegi intiegiri saroseoegi
ikantaigavetakarira Jeso
ineakagaigakerira terira oneimagetenkani
(Mr. 8.11-13; Ir. 12.54-56)
16
1
Impogini ipokashiigapaakeri
Jeso pariseoegi intiegiri
sufoseoegI IkuntuIgupuukefI IneukuguI
gakerira terira oneimagetenkani
onkoneatakera anta enoku inkiteku.
Iriroegi onti ikogaigake ineaigakerira
arisanorikara opaitaka yagaveavagetira,
nerotyo ikaotantaigakarorira maika.
2
Kantankicha irirori ikantaigiri:
Viroegi pineaigirora okiraagitetira
inanaira poreatsiri shavini onti pikantaigi:
Kamani onkametigitetake, kIfuugItemutu
ketari.
3
Antari ontirika okiraagitetake
tsitekyamani onti pikantaigi: Maika gara
okametigiteti, kiraagitetamanaketari,
aikiro amokake. Tyarikatyo pikantaigaka
vIfoegI pogoIgukefofu ufIofIku onkumetI
gitetake ontirika gara okametigiteti,
kantankicha tera pogotumaige tyara
MATEO15,16
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
216
okantaka okaotukufu muIku pIneuIguke
rora posante terira oneimagetenkani
pairani.
4
Viroegi apaiventavageigakempi
kaovagetagantsi, pikogantaigakarira
noneukuguIgukempIfu tefIfu oneImugeten
kani, kuntunkIchu gufutyo noneukuguI
gimpi. Intagatityo noneakagaigakempi
pashini onkaotakemparo ikaotugunku
nira Jonashi pairani.
Ovashi iokaiganairi iatai.
Jeso ikantakotakerora
irogotagantane pariseoegi
ikaotagakaro opoegantarira pan
(Mr. 8.14-21)
5
Antari imonteaigakara irogamereegi
Jeso intati imagisantaiganakero
iramaiganakera pan isekataigakempara.
6
Impo yogari Jeso ikantaigiri:
Viroegi, tsikyanira pogakoigarokari
opoegantarira pan irashiegi pariseoegi
intiegiri saroseoegi.
7
Ifofo IkemuIguvukefIfu InIuvukuguI
ganaka ikantaigi:
Onti ineakera tera amaige pan,
nerotyo ikantantaigakairira maika.
8
YogufI Jeso IneuIguvukefIfu InIuvuku
gaiganakara ikantaigutarityo:
Tesakona pogotasanoige arisano
nagaveavageti! Tyara okantakara
pikantaigakera: Onti ineakera tera amaige
pan?
9
Matsi tekya pogoige? Matsi
tenige pisureigaemparo pan onavetakara 5
nokotagagetakerora nosekatagaigakarira
5,000 surariegi? Impo papatoigairora
aityokyarira onai, akatovaiti onakotai
tsivetaku? Matsi pimagisantaigairo?
10
Aikiro matsi tenige pisureigaemparo
onavetakara pan 7 nokotagagetakerora
nosekatagaigakarira 4,000 surariegi? Impo
papatoigairora aityokyarira onai,
akatovaiti onakotai tsivetaku? Matsi
pimagisantaigairo?
11
AntufI nokuntuIgu
kempira: Tsikyanira pogakoigarokari
opoegantarira pan irashiegi pariseoegi
intiegiri saroseoegi, tyara okantaka tera
pogoigavake tera iroro noniakote pan?
12
Ovashi yogoigake irogamereegi tera
iroro inkantasanote opoegantarira pan,
ontityo ikantakotake yogotagantaigirira
pariseoegi intiegiri saroseoegi ganiri
ikemisantaigiri yogotagantavageigira.
Perero ikantakera Jeso inti
Igoveenkariegite iseraereegi
(Mr. 8.27-30; Ir. 9.18-21)
13
Impogini iatake Jeso ikenanake kara
ochoenitakara Sesarea Piripo. Impo
ikantaigiri irogamereegi:
Tyara ikantaigi maganiro
matsigenkaegi? TyunI yogu Kuotusu
notakaririra Matsigenka?
14
Iriroegi ikantaigiri:
Ikonogagarantaigaka ikantaigake:
Inti Joan Giviatantatsirira. Pashini
kantaigankitsi: Inti Eriashi. Pashinikya
kantaigankitsi: Inti Jeremiashi, terika
iriro, inti pashini kamantantatsirira
pairaninirira yanianaira.
15
Impo ikantaigiri:
Viroegiri, tyara pikantaigana?
16
Iniamatanaketyo Sumo Perero ikantiri:
Viro vinti Ikogakagakerira Tasorintsi
impegakempara Nogoveenkariegite, vinti
Itomi Tasorintsi ikantakanirira itimi.
17
Ikantiri Jeso:
Viro Sumo, itomi Jonashi,
shinetempa, teranika iriro matsigenkaegi
gotagaigempirone oka pikantakenarira
maika. Intitari gotagakempiro Apa
timatsirira enoku, ikavintsaakempitari.
18
Naro nonkantakempi viro vinti Perero.
Impogini tyanirika kaotakempine viro
pikantakera maika, nufo noguvIsuukotu
keri kameti intentakemparira maganiro
kematsaigakenanerira. Gufutyo yuguveI
maigiri kamagarini, ufIomputyo Inkemu
tsatasanoiganakenari.
19
Kantankicha
viro nagaveakagakempi kameti
pinkamantaigakerira pashinipage
MATEO16
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
217
matsigenkaegi tyara inkantaigakempa
kameti nogavisaakoigakerira iriroegi
uIkIfo nompegukempufu IgoveenkufIe
gite. Tatarika oita pinkantavitantake aka
kipatsiku, ariotyo inkaotakempa
Tasorintsi timatsirira enoku inkantakera
onkantavitantakenkanira, matakatari
ikantavitantakero. Aikiro tatarika oita
pinkantake kametitake, ariotyo inkao
takempa irirori inkantake kametitake.
20
Impo Jeso IkuntuvIIgukefI Ifogume
feegI gunIfI IkumuntukoIgIfI InkuntuIgu
kera inti Ikogakagakerira Tasorintsi
impegakempara Igoveenkariegite
iseraereegi.
Jeso ikamantaigakerira
irogamereegi inkamakera
(Mr. 8.31-9.1; Ir. 9.22-27)
21
ImpogInI Jeso ItsItItunukefo Ikumun
taiganakerira irogamereegi iriatakera
Jerosarenku iratsipereakagavageigakerira
itinkamiegi jorioegi intiegiri itinkamiegi
susefofoteegI IntIegIfI uIkIfo gotuguntuIgI
rorira itsirinkakotanakerira Moiseshi
impo ovashi irogakenkani, kantankicha
omavatanakempara kutagiteri iranianae.
22
Yogari Perero itentanakari antakona
ikantavetanakarira ikantiri:
Notinkami, atsi garatyo pikaota
maika! Garatyo yogaitimpi!
23
KuntunkIchu Jeso Ishonkutemutunu
karityo ikantutarityo:
Virori Satanashi, piataenityo
parikoti, ontitari pikogavetaka
pampakuakagakenamera ganigeniri
notsatagagetairo itigankavitakenarira
Tasorintsi, tefunIku Ifofo pIsufetukoge
tempa ikogagetirira irirori, ontitari
pisuretakogetaka ikogageigirira
matsigenkaegi!
24
Impo Jeso ikantaigiri irogamereegi:
TyunIfIku kogunkItsIne Inkuntuku
nira inkematsatasanotakena garatyo
ipiriniventiro ikogagetirira irirori,
ontItyo InkuntukunI ImpIfInIventuvuge
tanakero nokogagetirira naro, aikiro
iratsipereaventavagetakenatyo ariorika
inkamaventakena.
25
TyunIfIku tsufogu
kuguchu IkIIfo tefu Inkoge IfutsIpefeu
ventuvugetukenufu IkIIfotyo kuotugun
tanankicha, IntugutItufI Ikoguke IfovetsI
kagetakera tatarika ikogagetakerira
irirori. KuntunkIchu yogufI pIfInIventIfo
fIfu nokogugetIfIfu nufo yutsIpefeuven
takenara, iriro pinkante iriatake itimira
Tasorintsi inkantakani intimake.
26
Intimavetakempatyo gaveankitsinerira
IfushIntukempufofu mugutIfo kIputsIpu
gekutirira kantankicha impoginityo
inkamanae iriatake morekariku, matsi
ario agaveake oganiakerira iaraki?
Garatyo agaveimati. IfushIntugevetu
kemparotyo magatiro kantankicha
gufutyo yuguveImutI Impunuventukem
para ganiri iati morekariku.
27
Antari
nompIguutefu ImpogInI nonkoveenkuvu
getapaake nonkaotapaakempari Apa
ikoveenkavagetira. Antari nompokaatera
nontentaigapaakempari isaankariite
nogishineaigapaakerira maganiro
shineventaiganarira, iriroegikya
pushIventuguIgunufIfu ontI nogIpushI
ventaigapaakeri.
28
MuIku nonkumuntu
sanoigakempi antari gatatara pikamaigi
pInkonogugufuntuIgukempu pIneuIgu
kena nonkoveenkatanakera viroegiku.
Jeso ikantatigimoiganakarira
irogamereegi
(Mr. 9.2-13; Ir. 9.28-36)
17
1
Impogini avisanakera 6
kutagiteri yogari Jeso iatake
anta otishiku itonkoavagetanake.
Intagani itentaiganaka Perero, Santiago
intiri irirenti Santiago paitacharira Joan.
2
Impogini inaigakera anta katsiketyo
iriroegi ineaigiri ikantatigimoiganakari.
Ogatyo ikenake ishimpokirerenkanake
ivoroku kaomataka ishimpokirerenkira
MATEO16,17
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
218
v17.5 Ireo. 18.15.
poreatsiri, uIkIfo ImunchukI onkutumu
govageteratyo kara.
3
Ineaigutarityo
Moiseshi intiri Eriashi iniaigakerira Jeso
4
iniamatanaketyo Perero ikantiri Jeso:
Notinkami, matsi ariokonatyo
anaigake aka! PIkogukefIku novushIIgu
kera mavati pankotsi otyomiatirira,
patiro pashi, patiro irashi Moiseshi, ogari
omavatakemparira onti irashi Eriashi.
5
Tekyaenkara iragatumate iniakera
apamankakoigapaakeri menkori, impo
ikemaigiri inianake Tasorintsi arionika
apatosegakara ikanti: Yokari yoka inti
Notomi, notasanovagetarityo kara
noshineventakarityo. Maika atsi
kemisantasanoigeri viroegi.
v
6
Irorotyo ikemaigakerira ogatyo
IkenuIguke ItsufoguvugeIgunuke yompu
takaigamatanakatyo.
7
Kantankicha Jeso
yaioniiganakari itsagaigakeri ikanti:
Tinajaiganae gara pitsarogaigi.
8
IkumuguIguvetuu mumefI IfufutInkuI
gaera, panivani inai Jeso.
9
Impo ipigaigaara yanonkaiganaara
yogari Jeso ikantaigiri:
Gatata tyani pikamantumaigi oga
pineaigakerira maika. AntufI InkItufeu
naera Kaotasanotakaririra Matsigenka
inkitavetakenkanira, ario pinkante
pinkamantantaigakero.
10
Impo iriroegi ikantaigiri:
Tyara ikantakara gotagantaigirorira
ItsIfInkukotunukefIfu MoIseshI IkuntuIgu
kera iketyo pokankitsine Eriashi?
11
Irirori ikantaigiri:
AfIsunonIfofo ogufI ItsIfInkukugun
takerira Tasorintsi okantake iketyo
pokunkItsIne EfIushI InkenkItsutImoIgu
kefIfu jofIoegI InkuntuIgukefIfu Inkuntu
tIguIgunukempufu InegIntetushIIguvu
kemparira impogitapaankitsinerira.
12
Maika nonkamantaigakempi mataka
ipokuti Eriashi, kantankicha tera
irogotavakenkani onti ikisavunkani
yatsipereakagavagetunkanira ovashi
yogunkani. Ariotyo inkaotagakenkani
impogini Kaotasanotakaririra
MutsIgenku IfutsIpefeukuguvugetukenku
nira ovashi irogakenkani.
13
Iriroegi isureigamatanakarotyo
ikantaigi: Inti iniakotake Joan
Giviatantatsirira.
Jeso yoneagaarira kamagarini
(Mr. 9.14-29; Ir. 9.37-43)
14
Impogini yogonkeigapaakara
InuIgukefu mutsIgenkuegI yuputoItuIgu
kara, ipokashitapaakeri Jeso paniro
surari itigeroaventapaakari ikantiri:
15
Notinkamii, tsufogukuguvugetem
parikario notomi ikamakamavagetake
yatsipereavagetaketyo kara. IokuvokIge
matatyo tsitsiku, uIkIfo Iokuukuuvuge
taka oaaku.
16
Namaigavetakeneri
pogamereegi irovegaigaerira, kuntunkI
cha teratyo iragaveaigeri.
17
Ikanti Jeso:
Ario pikantavageigaka viroegi
tekyaenkatyo pogoigero iragaveane
Tasorintsi, teranika pinkogaige
pinkematsaigakerira! AkusumunInIvutI
rorokari nompiriniventaigakempi
nantsipereakoigakempira? Iroroventi
atsi maigakenarinityo aka.
18
Impo iniitarityo kamagarini ikantiri:
Maika piatae parikoti.
Ogatyo ikenake ikontetapanuti iatai
parikoti ovashi yovegasanovagetanaa
ananeki itimaguvetakarira.
19
Yogari irogamereegi iniaigakeri Jeso
parikoti ikantaigiri:
Tyarika okantakara naroegi tera
nagaveaige noneagaigakemparira?
20
Ikanti Jeso:
OntItufI kuntunkIchu tefu pIsufetusu
noigemparo nagaveane pinkantaigakera:
MATEO17
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
219
Arisanotari yagaveavageti Notinkami
iragaveakagakenatyo. Antari pinkaoIgu
kefomefu muIku pIsufetusunotumuIgukem
parora maani, ufIo pInkunte puguveuIguke
tyo pinkantaigakerora oga otishi: 'Gugunu
kempa piate parikoti, ogaganakempatyo.
Garatyo tatoita komutapitsatumaigimpi
arisanorika opaitaka pisuretasanoigakarora
nagaveavagetira.
21
Kantankicha yogari
kamagarini kaorira maika garira oketyo
piniaigiri Tasorintsi, aikiro garira
pipitashiigaro kogapage gara pisekataiga,
garatyo pagaveimaigiri poneagaigarira.
Jeso ikamantaigairira aikiro inkamakera
(Mr. 9.30-32; Ir. 9.43-45)
22
Impogini Jeso itentaigakarira
irogamereegi ikenaiganakera kara
Garireaku, ikamantaigakeri ikanti:
Yogari Kaotasanotakaririra
Matsigenka iragakagantakenkani
23
impo
irogakagantakenkani, kantankicha
omavatanakempara kutagiteri iranianae.
Ifofo IkemuIguvukefIfu IkenkIsufeuvu
geiganakatyo kara.
Koriki ashi ivanko Tasorintsi
24
Impo yogonkeIgupuukufu Kupefe
naoku, IpokushIIgukefI Pefefo koguntuI
garirira itovaireegi koriki ashi ivanko
Tasorintsi ikantaigiri:
Yogari gotagaigimpirira ipunatityo
koriki ashi ivanko Tasorintsi?
25
Ikanti Perero:
Jeeje, ipunatinirorotyo.
Iroro ikianakera tsompogi pankotsiku
inakera Jeso iketyo niavakeri ikantiri:
Sumo, tyara pinkante viro? Tyani
ikogantaiga koriki koveenkaripage
timageigatsirira aka kipatsiku? Iriro
ikogantaiga itomiegi intirika
ikogantaiga pashini?
26
Ikanti Perero:
Intagani ikogantaiga pashini.
Ikanti Jeso:
IfofoventI tefu IfIfo InkoguntuI
gempa itomiegi,
27
kantankicha aroegi
ganiri iniashinaigai, piate inkaareku
pintsagaatakitera impo yogari iketyorira
puguke pIntInkIfunkukefIfu pInoshIkuke
rira korikimenta nankitsirira ivaganteku
pamaigakenerira kogantantaigacharira
kofIkI ushI Ivunko TusofIntsI pImpuIgu
kerira. Ifogonketukempu umpunuventuI
gakempara piteniro.
Tyani visaigakerine itovaireegi impogini
(Mr. 9.33-37, 42-48; Ir. 9.46-48; 17.1-2)
18
1
Impogini yaioniiganakari
irogamereegi ikantaigiri:
Tyani visaigakerine itovaireegi
ImpogInI pImpegukempufu Nogoveenku
riegite?
2
Irirori ikaemake paniro ananeki
yogaratinkakeri niganki inaigakera
3
ikantaigiri:
Nonkantasanoigakempi garira
pikantatigaiga pisureku pinkaoIgukem
pufIfu ununekIegI gufutyo pItImImoI
gana impogini nampatoitaigakerira
mugunIfo kemutsuIgunufIfu nompegu
kempara Igoveenkariegite,
4
kantankicha
tyanirika kaotakemparine yoka
ananeki terira isuretumatempa
iravisumanatantakera, iriro pinkante
pairotyo iravisantavagetake impogini.
5
Aikiro tyanirika kavintsaakerine
ananeki kaorira yoka kaomataka
nantinirikatyo ikavintsaake, nantitari
ikematsatake.
6
KuntunkIchu tyunIfIku kuovugetu
gakerine paniro kematsatakenarira
tefIfu ImpuItumutempu InkIsushIvugetu
kenkanityo kara. IfofotufI nonkuntuntuI
gakempirira ganiri ikaotiri maika
oketyome irogatsatakotantakenkani
Itsunoku omufune mupu otononkuntugu
nIfIfu IfumunukenkunIfu Iokuutukenku
nira otsompogiatira omaraaniku nia.
7
Maikaniroro iratsipereavageigake
MATEO17,18
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
220
maganiro timaigatsirira aka kipatsiku,
intimaigaketari kogaigankitsinerira
inkaovagetagantaigakera! Ariotyo
onkaotakempa maika, kantankicha
pairotyo iratsipereasanovageigake
kuoIgukefonefIfu muIku InkIsushItusu
noigakenkanira.
8
Nonkantantaigakempirira irorora
kaovagetagakempine pako ontirika
pivonkiti, ariometyo povatuakerome
povuokakerora parikoti, pairotari
okumetItuke pInegIntetusunovugetukem
para impo pinkamanakerika piatakera
pintimimotakerira Tasorintsi, avisakero
pinkaovugetukempufu Impo pInkumu
nakerika piatakera morekariku garira
otsivakumati.
9
Ontirika poki irorora
kaovagetagakempine, ariometyo
pinkitsogitakerome povuokakerora
parikoti, puIfotufI okumetItuke pInegIn
tetusunovugetukempufu Impo pInkumu
nakerika piatakera pintimimotakerira
Tasorintsi, avisakero pinkaovugetukem
para impo pinkamanakerika piatakera
morekariku garira otsivakumati.
Ovisha pegankicharira
(Ir. 15.3-7)
10
Nonkantaigakempi maika garatyo
pikisaigiri yogaegi kematsaiganarira
terira impaitumaigempa, aioegitari
isaankariite Apa pampogiakoigiririra.
Iriroegi ikantakani inaigake anta enoku
inampinaku.
11
YogufI KuotusunotukufI
rira Matsigenka onti ipokashitake
irogavisaakoigakerira pegaigankicharira.
12
Tyara pinkantaige viroegi? Pine
IntImefu punIfo mutsIgenku ImpIfutu
kempa 100 IfovIshute Impo Impegu
kempa paniro, matsi gara iokaiganakeri
mugunIfo IfovIshute IfIutukefu Inkoguute
rira pegankicharira?
13
Impo iragaeririka
pairotyo irishineventakempari, IfuvIsuke
tyo ishineventaigarira maganiro 99 terira
impegavetempa.
14
Ario ikaotaka Piri
tImutsIfIfu enoku tefu Inkoge Impegumu
tempufu punIfo yokuegI kemutsuIgunu
rira terira impaitumaigempa.
Tyara ankantaigakempa
agametiaigaerira apigematsaegine
(Ir. 17.3)
15
TyufIku InkuntukempI pupIgemutsu
tene pintentanakeri parikoti piniakerira
paniro pinkamantaerira tyarika
ikantakempi. Irirori inkemakempirika
mataka pogametiairi.
16
Antari garika
ikemimpi pintentanake paniro, ontirika
piteni papigematsaegine kameti
inkemaigakeniri iriroegi, uIkIfo IfogoIgu
kenIfI ufIsunofIku pIkoguke pogumetIue
rira.
17
Kantankicha garika ikemi
iroroventi piatetyo pintentanakerira
yapatoitaigara kematsaigatsirira
inkanomaakenkanira. Garika ikemaigiri
iriroegi iroroventi inkaotagakenkanityo
terira inkematsateri Tasorintsi intirika
kogantaiginiririra koveenkari koriki.
18
Maika nonkantasanoigakempi
tatarika oita pinkantavitantaigake aka
kipatsiku, ariotyo inkaotakempa
Tasorintsi timatsirira enoku inkantakera
onkantavitantakenkanira, matakatari
ikantavitantakero. Aikiro tatarika oita
pinkantaigake kametitake, ariotyo
inkaotukempu IfIfofI Inkuntuke kumetI
take.
19
Aikiro nonkantaigakempi tatarika
oita pikogaigake pineviigakerira Apa
tImutsIfIfu enoku oketyo pInkemuvuku
gasanoigakempa impo piniaigakeri.
Irirori inkemaigakempi intsatagakero
tatarika oita pikantakerira. PInuIguvetu
kemputyo pItenI kuntunkIchu pInkemu
vukuguIgukempufIku InkemuIgukempI
tyo.
20
Omirinkatari tyarika kara
yapatoventaigakena iriniaigakenara
pitenityo irinaigavetakempa ontirika
irinaigavetakempa mavani, ariotyo
nonimoigakeri naro.
MATEO18
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
221
w18.22 Gara okaratumati: irinianeku virakocha onti okantake setenta veces siete.
Inampina koveenkari terira
intsarogakagantempa
21
Impogini yaionitanakari Perero
ikantiri:
Notinkami, ukutovuItI nomugIsun
tuefo tyufIku Inkuntukenu nupIgemutsu
tene? Ario onkaratanake 7?
22
Ikanti Jeso:
Garatyo ario okarati 7, ontityo
pimagisantakotaeri magatiro tyarika
inkantakempi, gara okaratumati.
w
23
Iroroventi maika nokogake
nonkumuntuIgukempIfu tyufu onkuntunu
kempa impegakempara Tasorintsi
Igoveenkariegite matsigenkaegi onti
nonkaotugukempufo koveenkufI IkuemuI
gakerira inampinaegi inkantaigakerira
impunaigaerira ipegakoigakerira.
24
Iroro
itsititanakera ikaemakagantaigakerira
yumuIgupuukenefI punIfo pegukovugetIfI
rira tovaini koriki kara.
25
Kantankicha
IfIfofI mumefI tutumpu Impunutuntuem
pari nerotyo yomperaventantakaririra
koveenkari impimantakenkanira
intentagantakenkanira itsinanetsite
IntIegIfI ItomIegI ontIfI mugutIfo yushIntu
getarira iragantageigakemparora koriki
kameti impunataeriniri ipegakogetirira.
26
KuntunkIchu IfIfofI yomputukuventumu
tanakarityo ikantiri: 'Tsufogukuguvugete
nakario, pogiakotakempara impoginityo
nompunutuempI mugunIfo kofIkI nopegu
kotimpirira.
27
YogufI koveenkufI Itsufogu
kaganakari ikantiri: Iroroventi arione,
gara pipunataana, ovashi yapakuairi.
28
KuntunkIchu Ifofo IutuIfu ItonkIvou
kari itovaire pegakotiririra maani.
Yagamatanakerityo ikatikanakerira
ikantiri: Punataena pipegakotanara!
29
Irirori yompatakaventavetanakari
ikantiri: Tsarogakagavagetenakario,
impogini nompunataempi,
30
kuntunkI
cha irirori teratyo intsarogakagempari,
ontI yumukuguntukefI IfushItukotukenku
nIfu kIgonkefo ImpunutuefIfu IpegukotI
rira.
31
Impogini ikemakoigakerira
itovaireegi ikisaigamatanakatyo iaigake
ikamantaigakitirira koveenkari.
32
Iroro
ikemavakera ikaemakagantairi ikantiri:
Viro tera pinkametite, vinti pairorira
pogagavageta pikisantira! Kogapage naro
nokantakempi arione gara pipunataana,
pIkuntukenutufI nontsufogukuguvugetu
kempira.
33
Ariometyo pinkaotuguke
fIme pegukotukempIfIfu vIfo pIntsufogu
kagakemparimera irirori pinkaotuke
nara naro notsarogakagakempira.
34
Ikisamatanakatyo yomperaventakari
iratsipereakagaigakemparira ovashi
impunataeri magatiro ipegakogetirira.
35
Yagatanakera Jeso ikenkitsatakera
ikanti:
Ariotyo inkaotagaigakempi Apa
tImutsIfIfu enoku gufIfu pItsufogukuguI
gari pitovaireegi pimagisantaigaerora
tyarikara inkantaigakempi.
Ikantake Jeso gara tyani
okumatiro itsinanetsite
(Mr. 10.1-12; Ir. 16.18)
19
1
Impogini iponianaka Jeso
Garireaku iatakera Joreaku
intati Jororanku.
2
Yogiaiganakeri
tovaini matsigenkaegi. Antari anta
yoveguIguIfI mugunIfo muntsIguIgunkI
tsirira.
3
Impo ikonogagarantaigaka pariseoegi
naigankitsirira kara ipokaigapaake
inkogakotagantaigakerira ineaigakera
tyarikara inkantaigeri irirori, ontitari
ikogaigavetaka inkemaigakerira
Inkuntukefu tutufIku oItu tefIfu onkutIn
katero ikantaigirira iriroegi kameti
IntsuvetuntuIgukefInIfI InkIsukuguntuI
gakerira, nerotyo ikantaigapaakeri:
MATEO18,19
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
222
x19.5 Jen. 1.27; 5.2; 2.24.
Okantavitantagani iokakerora
surari itsinanetsite?
4
Irirori ikantaigiri:
MutsI tefu pInIuvuntuIgefo ItsIfInku
kuguntukefIfu TusofIntsI okuntI Ikyusuno
kyara yovamparoatake Tasorintsi
matsigenka piteniro yovetsikaigakeri
surari ontiri tsinane?
5
Impo ikantake:
Nerotyo yogari surari gankitsinerira
tsinane iokanakeri iriri ontiri iriniro
iriatakera iragakerora inkantakani
impanirotanakero. Antari okyara tekyara
iragero piteni inaigavetaka, kantankicha
untufI yugunukefofu ogu Ikenuke Itentugu
nakaro kaomataka panironirikatyo
inai.
x 6
Nerotyo yogari surari gankitsirira
tsinane garatyo iokumatiro, tenigetari
irapiteigaempa, kuomutukutufI punIfonI
rikatyo inai, ineaketari Tasorintsi
yagakerora ikanti maika tera onkametite
iokanaerora, kantakanityo iragakerora.
7
Iriroegi ikantaigiri:
Iroroventi, tyara okantakara
ikantakera Moiseshi iokanaerorika
surari itsinanetsite impakero sankevanti
onkantake: Maika mataka nokanaimpi,
impo inkantakero oataera?
8
Ikantaigiri Jeso:
Yogari Moiseshi ontitari ineakera tera
pinkogaige pinkematsaigerira Tasorintsi,
nerotyo ikaotantaigakempirorira maika
itsirinkaiganakempira. Kantankicha antari
ikyasanokyara yovamparoatake Tasorintsi
matsigenka, tera ario inkaotero maika.
9
NufofI nonkuntuIgukempI ompunIfotu
kempirika pitsinanetsite garatyo piokiro.
Pokanakerorika impogini pashinikya
pagake onti pikaovagetaka.
10
Yogari irogamereegi ikantaigi:
Iroroventi opomirintsivagetaratyo
kara agenkanira tsinane. Onkanteroro
tyampa ankantakero agakera tsinane.
11
Yogari Jeso ikantaigiri:
Tera iragaveaigenika maganiro
inkemaigakerora nokantaigakempirira
maika, IntugunItufI kemuIgukefo yuguveu
kagaigakerira Tasorintsi.
12
Aioegitari
ikonogagarantaigaka tera iragaveaige
intomintaigempara. Aikiro aio pashini
onti okitsogitunkani igatsareki. Aikiro
aioegi pashini onti ishintsitashiigakero
tefu IntsuguIgefo tsInune kumetI ImpIfInI
ventaigakeroniri magatiro ikogagetirira
Tasorintsi. Tyanirikara gaveankitsine
inkemakerora nokantaigakempirira maika
kantetyo inkemakerora.
Jeso iniaventaigakerira ananekiegi
(Mr. 10.13-16; Ir. 18.15-17)
13
Impogini ipokaigake pashini
yamaigapaakenerira Jeso ananekiegi
impatikaiigakerira igitoku aikiro
iriniaventaigakerira. YogufI Ifogume
reegi ineaigavakerira yamaigapaakerira
ikantaviigavakeri ikantaigiri:
Maiganaeri parikoti, gufu povefujuI
giri.
14
Kantankicha ikemaigakerira Jeso
ikaoigakerora maika ikantaigiri:
Atsi arionenityo iripokaigakera
naroku, ishineventaigaritari Tasorintsi
impegakempara Igoveenkariegite
kaoigaririra yogaegi ananekiegi.
15
Impo IshonkuteIgunukufI IputIkuIIgu
keri igitoku iniaventaigakerira. Impo
irirori iatanai parikoti.
Shintavagetacharira
(Mr. 10.17-31; Ir. 18.18-30)
16
Antari ikenanakera Jeso kara
ipokashitapaakeri paniro matsigenka
ikantapaakeri:
Gotagantatsirira, atsi kamantena
tyufu nonkuntukempu kumetI nonkuntu
kanira nontimake. TutoItu novetsIku
kera? Tatoita kametitankitsine?
MATEO19
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
223
y19.19 Ek. 20.12-16; Ire. 19.18. z19.28 Pimpegaigakempara aikiro koveenkariegi
pinkantaigakera tyara inkantaigakenkani iyashikiiganakerira itomiegi Iseraere: irinianeku
virakocha onti okantake se sentarn tambin en doce tronos para juzgar a las doce tribus de
Israel.
17
Ikantiri Jeso:
Tyara okantakara pikantakenara:
Tatoita kametitankitsine?, mameritari
pashini kametitasanotatsinerira,
panirotari ikantara Tasorintsi ikametitira.
Kantankicha pikogakerika pinkantakanira
pintimake, tsatagageterotyo magatiro
itsirinkakotanakerira Moiseshi pairani.
18
Ikanti irirori:
Tyatityo?
Ikanti Jeso:
Irorotari kantatsirira: Gara poganti,
gara piatashitiro tsinane, gara pikoshiti,
gara pitsoeventari pitovaire.
19
PImpInku
tsaigakerira piri ontiri piniro gara
pipugatsanaigari, uIkIfo pIntsufogukugu
vagetakemparira pitovaire pinkaotugusu
notakempatyo pitsarogakagara vikiiro.
y
20
Ikantutarityo irirori:
Arioniroro nokaotari maika
notsititanakero notsatagasanotanakerora
notyomiakyanira ovashi maika. Maika
aityokya pashini nontsatagakerira?
21
Ikantiri Jeso:
PIkogukefIku puIfofu pIntsutugusu
notakero ikogagetirira Tasorintsi, piate
pimpimantagetakerora magatiropage
pashintagetarira pagantakemparora
kofIkI pImpuIgukefIfu kogukoIgunkIchu
fIfu Impo pImpokuke pogIuvugetunuke
nara. ImpogInI ufIokyu InkuvIntsuuvuge
takempi Tasorintsi enoku.
22
Ikemutatyo ikantakerira maika
ikenkisureavagetanakatyo kara ovashi
iatai ipiganaara, IntItufI shIntuvugetu
charira.
23
Impogini ishonkashiiganakari Jeso
irogamereegi ikantaigiri:
Arisanotyo nonkantasanoigakempi
okomuvugetufutyo kufu IfoguvIsuukotu
kenkunIfu shIntuvugetuchufIfu Impegu
kempara Tasorintsi Igoveenkarite.
24
Nonkantutaigaempityo aikiro, matsi
ario iragaveake kameyo inkianakera
otsempokiku kitsapi iravisakerora
aikyara? Garatyo yagaveimati.
Irirompasanotyo shintavagetacharira
intasanotakemparorika yashintagetarira
garatyo yogavisaakotagani.
25
Ikemaigutatyo irogamereegi
ariompatyo yogasanovageiganakeri
kavako ikantaigiri:
IfofoventI tyunImputyofu IfoguvI
saakotakenkani?
26
Ipampogiaiganakeri Jeso ikantaigiri:
Gara tyani gavisaakotumatacha
tsikyata, intaganitari Tasorintsi gaveatsi
yogavisaakotantira, teranika tatoita
komutapitsatumatemparine irirori.
27
Impo inianake Perero ikanti:
Notinkami, naroegi nokaiganakero
mugutIfo nushIntuIguvetufIfu nogIuvu
geiganakempira. Maikari tatarika
impaigakena Tasorintsi?
28
Ikantaigiri Jeso:
Arisanotyo nonkantasanoigakempi
antari onkyatagagetaenkanira magatiro,
nompegasanotakempa Igoveenkariegite
maganiro. Viroegi giavageigakenarira
muIku pIntentuIgukenu pImpeguIgukem
pufu uIkIfo koveenkufIegI pInkuntuIgu
kefu tyufu InkuntuIgukenkunI IyushIkIIgu
nakerira itomiegi Iseraere.
z 29
Aikiro
yogaegi maganiro okaiganakerorira
ivankoegi intirika irirentiegi, iritsiroegi,
iriniro, iriri, itomiegi, aikiro itsamaire,
iriaigakera impiriniventaigakerora
notigankaviigakeririra impaigakenkani
pushInI puIfotyo uvIsugetukefo yushIntu
geigavetakarira ontovaigavagetakera,
MATEO19
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
224
tatarika oita iokaiganake patiro
impaigaenkani pashini 100. Aikiro
InkuntukunI IntImuIguke gufu IneImuI
gairo igamane.
30
KuntunkIchu Ikonogugu
rantaigaka aioegi ineaigavetunkanirira
maika yavisaigakerira itovaire, kuntunkI
cha iriroegikyatyo iravisaiganaenkani
impogini. IfIfoegIkyu IneuIguvetunkunI
rira yavisaigunkanira maika, impogini
iriroegikyatyo visantaiganaatsine.
Jeso ikantakotakerora impegakempara
Tasorintsi Igoveenkariegite
kematsaigiririra ikaotagakaro
shintankicharira itsamaire
20
1
MuIku nokoguke nonkuntukotu
kerora tyara onkantanakempa
impogini irapatoitaigakerira Tasorintsi
mugunIfo kemutsuIgIfIfIfu Impegukem
para Igoveenkariegite nonkaotagakerora
shintankicharira itsamaire. Irirori onti
iatamanakeni inkaara tsitekyamani
InkogukItefu tuvugeIgutsIfIfu IntsumuItu
koigakenerira iovashite.
2
Ifofo IneuIgu
puukefIfu koguIgunkItsIfIfu IfuntuvugeIgu
kera ikantaigiri: Pikogaigakerika
pintsamaitakoigakerora ova, naro
nompaigakempi paniro tenario. Iriroegi
ikantaigake kametitake, nefotyo ItIgunkuI
gakerira iriaigakera intsamaiigakera.
3
Impo yogaenokanakara poreatsiri iatai
opImuntuvugetuntupInItugunIfu Inkoguu
tera pashini tsamaiigankitsinerira. Iroro
ineaigapaakerira pashini pitaigamatake
kogapage tera tatoita irantumaige,
4
ikantaigiri: Piaige viroegi aikiro
pantavageigakera notsamaireku, impogini
nompunaigakempi, ovashi iaigake.
5
Impo
ikatinkatanakera poreatsiri ipigutanaatyo
uIkIfo Inkoguutefu pushInI tsumuIIgunkI
tsinerira. Impo ario ikaotuguIfo Itsunku
naira yagaati pashini.
6
Impo panikyara
irishonkanakempa poreatsiri ipigutanaa
aikiro ineaigapaake pashini tera tatoita
irantumaige ikantaigiri: Tyara okantaka
pirinitaigakevi kogapage tera tatoita
pantumaige?
7
Ikantaigi: Teranika tyani
kogakoigenane. Irirori ikantaigiri:
'IfofoventI pIuIge vIfoegI puntuvugeIgu
kera notsamaireku.
8
Impo ochapinienkatanakera ikantiri
tsamaitagaigakeririra: Maika kaemaigeri
tsamaiigankitsirira pimpunaigakerira
paniropage, pIntsItIgetunukefI ImpogIgeI
ganankitsirira pinkaratagagetanakeri
iketyorira pokaigankitsi.
9
Impo
ipokaigapaake pokaigankitsirira
panikyara irishonkanakempa poreatsiri.
Imirinkaegi ipaigakeri paniro tenario.
10
Impo IpokuIgupuuke IketyofIfu tuvugeI
gamanankitsi. Iriroegi ineaigiri ariori
irogavisaigakeri impunaigakerira,
kantankicha ariotyo ikaotagaigakari
itovaire ipaigakerira paniro tenario.
11
Iroro ineaigakera tera irogavisaigeri
impunaigakerira ogatyo ikenaigake
iniashinaiganakari shintarorira itsamaire.
12
Impo ikantaigakeri: 'YoguegIfI ImpogI
geIgununkItsIfIfu muunIsuno yuntuvugeI
guvetuku kuntunkIchu vIfo pIpunuIguke
rityo kaotaka pipunaigakenara naroegi
tsipereaigankitsirira nantavageigakera
poreatsiriku ovashi maika.
13
KuntunkI
cha yogari shintarorira ikantakeri paniro
tavagetankitsirira: Atsi shonkeratyo.
Teratyo namatavitempi. Matsi teratyo
nonkantempi inkaara nompakempira
paniro tenario?
14
Piatae manakeri
ipakempirira. Narotari kantakeri
impunatakerira impogitanankitsirira
yantavagetakera inkaotagakempira viro
ipunatakempira.
15
Matsi tera naro
shintemparine nogorikite kameti ganiri
novetsikageti tatarika nokogake? Impa
ariorakari pitsimaventaka pineakera
pashinira nokavintsaake.
16
Irorotari nonkantantaigakempirira
maika aioegi ineaigavetunkanirira
maika yavisaigakerira itovaire, kuntun
kicha iriroegikyatyo iravisaiganaenkani
MATEO19,20
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
225
impogini. IfIfoegIkyu IneuIguvetunkunI
rira yavisaigunkanira maika, impogini
iriroegikyatyo visantaiganaatsine.
Jeso ikamantutaigaarityo
aikiro inkamakera
(Mr. 10.32-34; Ir. 18.31-34)
17
ImpogInI Iutunukefu Jeso Jefosu
fenku Ikenunukefu uvotsIku IkuemuIgu
keri irogamereegi iriroku ikantaigiri:
18
Maikari onti atonkoaiganake
aiganakera Jerosarenku. Antari anta
ugonkeIgukempufIku ontI Ifugukuguntu
kenkani Kaotasanotakaririra
Matsigenka iramanakenkanira inaigakera
itinkamiegi saseroroteegi intiegiri aikiro
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi. Iriroegi inkantaigake: Kante
irogakenkanira.
19
Impo iramanakenkani
inaigira terira iriroegi jorioegi kameti
isamatsanatakenkanira, uIkIfo Impusupu
satakenkanira, impo inkentakotakenkani,
kantankicha omavatanakempara
kutagiteri iranianaetyo.
Ogari iriniro Santiago intiri
Joan okogavetakara impitaigakera
otomiegi inampinaku Jeso
(Mr. 10.35-45)
20
Impogini okenapaake itsinanetsite
Severeo otentaigapaakari otomiegi
otigeroaventapaakari Jeso.
21
Irirori
ikantiro:
Tatatyo pikogake?
Irorori okanti:
ImpogInI pImpegukempufu Igoveen
kariegite maganiro nokogavetaka
povirinitaigakerira yoka notomiegi
pinampinaku, paniro pitankitsine
pakosanoriraku, yogari irapitene
impitake pampateku.
22
Kantankicha Jeso ikanti:
Viroegi tera pogoigenika yogari
pirinitankitsinerira nonampinaku
pairotyo iratsipereavageigake aka
kipatsiku, nefotyo pIkuntuntuIgukenu
rira maika. Matsi pagaveaigake viroegi
pantsipereaigakera pinkaoigakenara
naro nantsipereakera?
Iriroegi ikantaigiri:
Jeeje, nagaveaigakeniroro.
23
Ikantaigiri Jeso:
PIkuntusunoIgukenIfofo puntsIpe
reaigakera pinkaoigakenara naro
nantsipereakera, kantankicha tera naro
kuntutsIne tyunI pItunkItsIne nonumpI
naku, intitari kantankitsi Apa pairani
okyasanokyara.
24
ImpogInI yogufI ItovuIfeegI Ifogume
feegI IkemuIguvukefu IkIsuIgumutunuke
rityo Santiago intiri Joan.
25
Kantankicha
Jeso ikaemaigakeri ikantaigiri:
Pogoigiritari viroegi yogari
igoveenkariegite terira iriroegi jorioegi
onti ipotetashivageigari itovaireegi. Ario
ikaoigaka aikiro itinkamipage
yomperaperaigakari.
26
Kantankicha
viroegi gara ario pikaoigiro maika.
Tyanirika kogankitsine iravisaigakerira
ItovuIfeegI ontItyo IfImutukovugeIgu
keri.
27
Ario okaotaka tyanirika
kogankitsine pairora iravisavageigakeri
tsIkyututyo Inkoguke IfIfofI IfImutuko
vageigakerira kaomataka irironirikatyo
ironampiriaegi.
28
KuotufI Kuotusuno
tukufIfIfu MutsIgenku tefu Ifofo IfIpoku
shite irogiakovagetakempara, ontityo
ipokashitake irimutakotantavagetakera,
aikiro inkamaventaigakerira maganiro
kameti irogavisaakoigakenkaniniri.
Jeso ineakagaigakerira piteni
terira ineaigavetempa
(Mr. 10.46-52; Ir. 18.35-43)
29
Impogini Jeso intiegiri irogamereegi
iponiaiganaka Jerikoku iaiganakera
Jerosarenku yogiaiganakeri tovaini
matsigenkaegi.
30
Ario kara ipitaigake
onampinapokiku avotsi piteni terira
ineaige. Iroro ikemakoigavakerira
MATEO20
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
226
pokupuuke Jeso IkuemuvuItuIgumutunu
ketyo ikantaigiri:
Notinkamii, Iyashikitanakerira
Iravi, tsarogakagavagetenakario!
31
Ikantanaigavetakarityo itovaire:
Atsi kemisantaigenityo!
Kantankicha iriroegi ariompatyo
ikaemasanoiganakeri:
Notinkamii, Iyashikitanakerira
Iravi, tsarogakagavagetenakario!
32
Yogari Jeso asatyo yaratinkapaake
ikaemaigakeri ikantaigiri:
Tata pikogaigake?
33
Iriroegi ikantaigiri:
Notinkami, onti nokogaigake
noneaiganaera.
34
Itsarogakagaigamatanakarityo Jeso
itsagaigakeri irokiku. Ogatyo ikenaigake
IneuIgunuI ovushI IuIguke yogIuIgunuke
rira.
Yogonketanakara Jeso Jerosarenku
(Mr. 11.1-11; Ir. 19.28-40; Jn. 12.12-19)
21
1
ImpogInI IuIgunuke yogonkeI
gapaaka Vetipajeku otishiku
Orivoshi. OgufI VetIpuje ontI ochoenItu
kotakaro Jerosaren. Impo yogari Jeso
itigankaigake piteni irogamereegi
2
ikantaigavakeri:
Piaige anta choeni itimageigira
pineaigapaakero kara paniro ashina intiri
otyomiani akamotiakyani tsatakoigaka.
Pintsaakoiganakeri pamaigakenarira.
3
Aiorika kantaigakempinerira: Matsi
tyara pinkantaigakeri?' vIfoegI pInkuntuI
gakeri: Inti kogakotakari Atinkami,
kantankicha paita irogipigaigaempiri.
4
Ario okaotuku muIku otsutugunu
kara ikantakerira kamantantatsirira
pairani itsirinkanakera ikanti:
5
Kantaigeri timaigatsirira Shionku:
Atsi shonke, pokupuuke PIgoveen
kariegite.
IfIfofI IntI puIfofIfu IkemIsuntukovu
geta.
OntI IshIgukotuntupuukufI ukumotIu
kyanirira ashino, otyomiani
kiasevagetatsirira arakintsi.'"
6
Impo IuIguke IfogumefeegI ItsuukoI
gapaakero ashina intiri otyomiani
7
yamaiganakenerira Jeso. IpushImItItsuI
gakeneri imanchakiegiku, impo irirori
ipirinitantakari ishigakotantanakarira.
8
Yogiaiganakeri tovaini matsigenkaegi.
IkonogugufuntuIguku yovetsufunkuushII
gavakeri imanchaki avotsiku, pashinikya
tovIshIIguvunkItsI tsIgufoshI IshItuvokItu
shiigavakerira kameti inkenakotanakera.
9
Yogari ivaiganankitsirira intiegiri
giaigapaakeririra ikaemageigamatityo
kara ikantaigi:
IPuIfo IkumetItI yoguu IyushIkItunu
kerira koveenkari Iravi! Pairo
ikavintsaavagetakeri Tasorintsi yoga
ItIgunkukefIfu Impegukempufu Agoveen
kariegite! Pairo ikametiti Tasorintsi
timatsirira enoku!
10
Impogini yogonketapaakara
Jefosufenku ogutyo IkenuIguke tImuIgu
tsirira kara ishigaviovageigapaakatyo
ikantaigavakerira giaigapaakeririra:
Tyaniratyo yoga?
11
Iriroegiri ikantaigi:
IntI Jeso kumuntuntutsIfIfu ponIun
kicharira Nasareku Garireaku.
Jeso yoneagaigaarira
pimantavageigatsirira
ivankoku Tasorintsi
(Mr. 11.15-19; Ir. 19.45-48; Jn. 2.13-22)
12
Impo Jeso ikianake ivankoku
TusofIntsI IneuIgupuukefI pImuntuvugeI
gutsIfIfu IntIegIfI punuventuvugeIgutsI
rira. Yoneagaigapaakari maganiro,
aikiro itatsinkagetakero imesane
yogInofIuntuIgufIfu IgofIkIegIte kumpIu
vageigiririra koriki yogishonkagetakero.
Imatakero aikiro ipirinitantaigakarira
pimantavageigatsirira shiromega.
13
Ikantaigiri:
MATEO20,21
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
227
Okantake Itsirinkakagantakerira
Tasorintsi okanti: Ogari novanko onti ashi
iripokapiniigera iriniaigakenara, kuntunkI
cha viroegi onti pipegakagaiganakaro
ipimantapiniigira matavitantaigatsirira.
14
Impo ipokashiigakeri terira ineaige
intiegiri terira iranuitagantsiige. Irirori
ineakagaigairi terira ineaigavetempa,
aikiro yoganuitagantsiigairi terira
iranuitagantsiigavetempa.
15
Yogari itinkamiegi saseroroteegi
IntIegIfI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkuko
tunukefIfu MoIseshI IkIsuIgumutunuku
tyo ineaigavakerira yovetsikagetakera
terira oneimagetenkani, uIkIfo IkemuI
gakerira ananekiegi ikaemavaitaigakera
ikantaigakera: INefI yoguu IyushIkItu
nakerira koveenkari Iravi pairorira
ikametiti!
16
Impo IshonkuteIgumutunu
karityo Jeso ikantaigutarityo:
Matsi tera pinkemaigeri yogaegi
ananekiegi ikaemavaitaigakera? Tera
tyara pinkantumaigeri?
Yogari Jeso ikantaigiri:
Jeeje, nokemaigakeriniroro, kuntun
kicha matsi tera piniavantumaigero
viroegi Itsirinkakagantakerira Tasorintsi
niakotakerorira oka? Okantaketari:
'YogufI TusofIntsI yuguveukuguIgu
keri ananekiegi
intiegiri aikiro aiokyarira itsomiigi
IfIshIneventuIgukempufIfu InkuntuIgu
kera: Pairo ikametiti Tasorintsi!
17
Impo ovashi iokaiganairi ipiganaa
Vetaniaku, ario imaganake kara.
Jeso ikantakerora igera
ganiri otimumatai oi
(Mr. 11.12-14, 20-26)
18
Impo okutugItetumunukefu IpIguIgu
manaa Jerosarenku. YogufI Jeso Itusegu
nake.
19
Impo ineventakotapaakaro igera
onampinapokiku avotsi ovashi
iatapanuti inkamosotapanuterora ineiri
aityori oi, kantankicha yagavetapaakaro
aioni mameri, onti gotankicha oshi.
Ikantutarotyo:
Maikari maika gara otimumatai pii!
Ogatyo okenake oshigirikanake
okamanake.
20
Iroro ineaigakerora irogamereegi
yogaiganake kavako ikantaigiri:
Tyufu okuntukufu Ifofo pInIImutu
kera oga okenake okamanake?
21
Yogari Jeso ikantaigiri:
Arisanotyo nonkantasanoigakempi
pogotusunoIgukefIku ufIsuno yuguveuvu
geti Tasorintsi magatiro, ario pinkante
pagaveaigaketyo pinkaoigakenara naro
nogishigirikakerora igera. Kantankicha
gara patiro oka. Pinkantaigakerorika oga
otishi: Piate okaatempa omaraaniku
nia, oataketyo okaatakempara. Kuntun
kicha gara piniasurentavagetumaigaa
maani pinkantaigakera: Ariorikatyo
iragaveake Tasorintsi.
22
Tatarika oita
pineviigakeri Tasorintsi piniaigerira
pogotasanoigakerika arisano iragaveake
impaigakempirora impaigakempirotyo.
Ikogakotagantunkanira Jeso tyani
tigankakeri
(Mr. 11.27-33; Ir. 20.1-8)
23
Impo yogonketapaakara Jeso ikiake
Ivunkoku TusofIntsI yogotuguIgupuuke
rira. OsumunItunukefu IpokushIIgupuu
keri itinkamiegi saseroroteegi intiegiri
itinkamiegi jorioegi ikantaigiri:
Tyani kantakempira pinkaotuke
rora maika poneagaigaemparira
pimantavageigatsirira? Tyanimpatyora
tigankakempira?
24
Yogari Jeso ikantaigiri:
MuIkufI muIku nufokyu kogukotu
gantaigakempine, pInkumuntuIgukenu
rika viroegi ario nonkaotakempa naro
nonkumuntuIgukempI tyunI tIgunku
kena.
25
TyunI kuntukefI Joun IfogIvIu
tantavagetakera? Maika viroegi
kantaigena tyani kantakeri. Irirorika
MATEO21
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
228
kuntukefI TusofIntsI IntIfIku kuntuIgu
keri matsigenkaegi?
Ifofo IkemuIguvukefu InIuvukuguIgumu
tanakatyo ikantavakagaiganakara:
Tyarikatyo ankantaigeri? AnkuntuIguve
tempari inti kantakeri Tasorintsi, irirori
inkantaigakaetyo: Iroroventi tyara
okantakara tera pinkematsaigeri?
26
Ariokya ankantaigavetempari inti
kantaigakeri matsigenkaegi, InkIsuIgukue
tyo atovaireegi, maganirotari ikantaigake
IntI kuntukefI TusofIntsI Inkumuntuntuvu
getakera.
27
Nerotyo ikantantaigakaririra:
Nirorotyo, tyanirorokari kantakeri.
Impo irirori ikantaigiri:
Iroroventi ariotyo nonkaotakempa
naro, garatyo nokamantaigimpi tyani
tigankakena.
Jeso ikantakoigakerira terira inkogaige
inkematsaigakerira
28
Impogini Jeso ikantaigiri:
TyufIku pInkuntuIge nonkuntuIgu
kempira maika? Itimi pairani matsigenka
aio piteni itomi. Impogini ikantakeri
itsitiki: Notomi, pIutukefu puguvugetu
kera ova.
29
Irirori ikanti: Garatyo noati,
kantankicha impogini isuretanaka iatake
yagavagetakera.
30
Impogini iatashitakeri
irapitene itomi, ario ikaotagakari irirori
yomperatakarira. Iriro pinkante ikantake:
'Jeee nonkuotakeniroro, kantankicha
tera iriate.
31
Maikari kantaigena, tyani
kematsatasanotakeri iriri?
Iriroegi ikantaigi:
Inti itsitiki.
Impo Jeso ikantaigiri:
Arisanotyo nonkantasanoigakempi
ogaegiri tsinaneegi pogereantaigatsirira
intiegiri kogantaigaririra itovaireegi
kofIkI IfushI koveenkufI utuketyo yogoIgu
nake tyara inkantaigakempa kameti
Impegukempufu TusofIntsI IgoveenkufIe
gite, kantankicha viroegi tekyatyo
pogotumaige.
32
PIne IpokushIIguvetukem
pItufI Joun GIvIutuntutsIfIfu yogotuguIgu
vetakempira tyara pinkantaigakempa
pinegintevageigakempara, kantankicha
viroegi tera pinkematsaigeri. Ogaegiri
pogefeuntuIgutsIfIfu IntIegIfI koguntuntuI
gacharira koriki irashi koveenkari iriroegi
pinkante ikematsaigakeri. Viroegiri
pineaigavetakarityo kantankicha teratyo
pinkogaige pinkantatigaigakempara
pampakuaigakerora povetsikageigira
terira onkametite pinkematsaigakerira.
Jeso ikantakoigakerira itinkamiegi
saseroroteegi intiegiri pariseoegi
(Mr. 12.1-12; Ir. 20.9-19)
33
MuIku nokoguke pInkemIsuntuIgu
kenara nonkantakotaera pashini. Itimake
paniro matsigenka yashintaka igipatsite.
ImpogInI IpunkIshIutuke ovu Ituntukotu
kero. Impo yovetsIkushItukefo uguutuntu
kenkanirira oani. Imatakero aikiro
ImpIfInItuntukempufIfu enoku sentukefo
nefIfu kumetI Ineventukotusunotukempu
roniri ganiri okoshitagani. Impo IkuemuI
gake pashini intsamaitakoigakenerira.
AntufI ontImunukefIku ImpugufuntuI
gaeri irirori. Impo iavagetake samani.
34
Impogini aganaara irakantarira ova
itigankaigavetakari iromperaneegi
ineviigaaterimera impagarantaigaerira
irirori,
35
kuntunkIchu yogufI tsumuItukoI
gakerorira onti ikisaigavakeri. Paniro onti
ipasapasaigavakeri, yogari irapitene onti
yogaigavakeri. Yogari yomavatakarira
onti ipitankasenaigavakeri mapuku.
36
Impogini yogari shintarorira ova
ItIgunkuIguvetuu pushInI tovuInI Ifompe
funeegI yuvIsuIgukefI IketyofIfu ItIgunkuI
gavetaka, kuntunkIchu yogufI tuvugeIgu
tsirira ario ikaotagaigaari iriroegi.
37
Impogini ikantake: Impa irirorakari
nontigankake notomi, iriro pinkante
impinkatsaigakerityo, ovushI ItIgunku
keri.
38
Kantankicha iriroegi irorotyo
IneuIguvukefIfu Ikenupuukefu InIuvuku
MATEO21
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
229
gaigamatanakatyo ikantaiganakera: Neri
yonta shintakemparonerira magatiro
impogini inkamanaera iriri. Tsamekario
uguIgukefIfu kumetI ufoegInIfI shIntusu
noigakemparone.
39
Impo Ifofo yogonke
tapaakara yagaigamatanakerityo
yamaiganakerira antakona aikyara
otantakotakara ova ario kara yogaigakeri.
40
AntufI ImpIguefu shIntusunotufo
rira ova tyarika inkantaigakeri yogaegi
tavageigatsirira? Tyara pinkantaige
viroegi?
41
Iriroegi ikantaigiri:
Irogaigakerityo impogereaigakerira
maganiro, gara itsarogakagumaigari.
ImpogInI InkuemuIguke pushInI Impugu
kagaigaerira. Impo ontimanaerika ova
iriroegiri pinkante impagarantaigaeri.
42
Ikantaigiri Jeso:
Matsi tera piniavantaigero
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi?
Ariotari okantakeri maika:
'OgufI mupu tefIfu IfIshIneventuIgu
vetemparo vetsikaigakerorira
pankotsi
ontI opegukugunkunI okusotuntuku
rira.
Irirotari kaotagakero maika
Atinkami,
Impo uneuIgukefofu ufoegI ushIne
vageigaka.
43
Irorotari nokantantaigakempirira
gunIge pIneuIguI Impeguempufu TusofIn
tsi Pigoveenkariegite, pashinikya
InkuemuIguke kemutsutusunoIgukefInefI
rira, iriroegi pinkante pegaigakerine
Igoveenkariegite.
44
Nantitari mapu
okusotantakarira pankotsi. Tyanirika
kantankitsine tera iriro tigankenane
Tasorintsi tyampatyo inkantakempa
irogavisaakotakenkanira. InkuntukunI
rika inkaotuke muIku nonkIsushItusuno
tukempufI ImpogInI InkIsushIIgukempu
fIfu TusofIntsI mugunIfo tefIfu Inkemu
tsaigeri garatyo yogavisaakotumatagani.
45
Iroro ikemaigavakerira itinkamiegi
saseroroteegi intiegiri pariseoegi
yogoigake inti ikantakoigake,
46
ovashi
IkIsuIgunuku IkoguIguvetukufu Ifuguku
gantaigakerimera, kuntunkIchu IpInkuI
gairi itovaireegi, iriroegi ineaigakeritari
Jeso inti kamantantatsirira.
Jeso ikantakotakerora ikaemaigirira
Tasorintsi matsigenkaegi
intimimoigakerira impogini
(Ir. 14.15-24)
22
1
ImpogInI Jeso yogotuguIgu
nairi aikiro ikantakogetakerora
posante ikanti:
2
Maikari maika nonkamantaigakempi
tyara ikanta Tasorintsi ikaemaigirira
matsigenkaegi intimimoigakerira
impogini irapatoitaigakerira maganiro
kematsaigiririra impegakempara
Igoveenkariegite. Onti ikaotakari
koveenkari yonkotagantake posantepage
sekatsi inkaemaigakerira itovaireegi
IsekutuguIgukempufIfu IntentuIgukempu
rira itomi iragakera itsinanetsite.
3
Impo
ItIgunkuIgukefI IfompefuneegI InkuntuI
gakiterira pokaigankitsinerira, kuntunkI
cha iriroegi tera inkogaige iripokaigera.
4
Impo ItIgunkutuutyo pushInI IkuntuIgu
vakeri: Maika pinkantaigakiterira
nokaemaigakerira mataka posatake
sekatsi. Novetisakagantakeri novakane
intiri ityomiani keitavagetankitsirira.
Maika mataka vetsikagetaka magatiro.
Kantaigakiteri iripokaigakera shintsi
isekatakoigakitenara.
5
Kantankicha
yogari ikaemaigakerira teratyo inkogaige
iriaigera. Paniro iatai itsamaireku,
pashinikya iatai impimantavagetaera
iaraki.
6
Impo yogufI ItovuIfe yuguIguvu
kefI IfompefuneegI koveenkufI Ipusupu
saigavakeri yogaigavakeri.
7
IkIsumutunu
katyo koveenkari itigankaigakeri
IsofufoegIte IfoguIgukItefIfu guntuIgunkI
tsirira ovashi impoigutero ivankoegi
MATEO21,22
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
230
irorori.
8
ImpogInI IkuntuIgIfI Ifompefu
neegi: Mataka vetsikagevetaka magatiro
kameti iragakeniri notomi itsinanetsite,
kuntunkIchu IfIfoegI nokuemuIguvetuku
rira tera inkametiige, teranika inkogaige
iripokaigera, onti ipugatsaigakena.
9
Maikari maika ariokya piaigake
avotsipageku pinkaemaiguterira
maganiro tyanirika pineaigake.
10
Ovashi
iaigake yapatoitaigakeri kametiigatsirira
intiegiri terira inkametiige. Iriroegi
IpokuIguke IkIuIgupuuke IshutekuItuIgu
naka pankotsiku.
11
Impogini ikiapaake koveenkari
inkamosoiguterira ikaemaigakerira.
Ishonkavetanaka ineitarityo paniro terira
irogagutempa kitsagarintsi kaorira
yoguguIgukufIfu ItovuIfeegI IpuIgunkunI
rira kameti intentaigakempariniri
ikyaenkarira gankitsine itsinanetsite.
12
Ikantiri: Tyara pikantaka viro pikiakera
kogapage tera pogagutempa kitsagarintsi
pinkaoigakemparira pitovaireegi?
Kantankicha irirori ikemisantaketyo.
13
Impo ishonkashiigari iromperaneegi
ikantaigiri: Gusoigeri itasagiiku ontiri
irakoku maiganakeri okaigakiteri sotsi
pavatsaariku intentaigakemparira
kaemavaitaigatsirira tsikagisevageigatsirira
irai.
14
ItovuIguvetukutyo IkuemuIgunkunI
rira intimimoigakerira Tasorintsi impogini,
kuntunkIchu tefutyo IntovuIge IkogukuguI
gunkanirira iriaigakera.
Ikogakotagantunkanira
Jeso kametitakerikara
impakenkanira Sesa koriki
(Mr. 12.13-17; Ir. 20.20-26)
15
Impogini yogari pariseoegi iaigake
ikemavakagaigakara iripokashiigakerira
Jeso InkogukotuguntuIgukItefIfu IneuIgu
kera tyarika inkante, ikogaigaketari
inkemaigakerira inkantakera tatarika
oita terira onkatinkatero ikantaigirira
iriroegi kameti intsavetantaigakeriniri
inkisakagantaigakerira.
16
Impogini
IfIfoegI ItIgunkugufuntuIgukefI Ifogume
reegi intiegiri tentaigaririra Erorishi
iriaigakera inkogakotagantaigakiterira.
Impo yogonkeigapaakara ikantaigiri:
Gotagantatsirira, nogoigake viro tera
pamatagumatempa. AntufI pogotuguntu
vugetIfu kutInku pogukefo pIkumuntuIgu
kerira maganiro tyara inkantaigakempa
inkematsatasanoigakerira Tasorintsi.
Tera tyani pagamaempa, aikiro tera
pimpinkumateri matsigenka, pIneuIguke
ritari maganiro ario ikaovakagaigaka.
Viro pogotirotari ikantirira koveenkari
Sesa ikantira: Maganirosanotyo jorioegi
impaigakena koriki.
17
Maika tyara
pinkante viro? KumetItuke nompuIguke
rira ontirika tera onkametite? Ario
nompaigakeri ontirika gara nopaigiri?
18
Kantankicha Jeso yogotavaketyo
tera kametikya inkantaigeri onti
ishinetamampegaigakari kogapage,
nerotyo ikantaigutarityo:
VIfoegI ontItyo pIshInetumumpeguI
gakena kogapage. Tyara okantakara
pikaovintsaigakenara maika?
19
Atsi
maigakenanityo pamentaniro koriki
ipaganirira Sesa noneakerira.
Iriroegi yamaigakeneri,
20
impo
yagatakera ineagetakerira ikantaigiri:
Tyani yoka itsirinkakotunkanirira?
Tyani shintaro ivairo?
21
Ikantaigiri:
Inti koveenkari Sesa.
Ikantaigutarityo:
IfofoventI IntItufI tsIfInkukotunkI
cha Sesa paigerityo irirori kameti
pintsatagaigakeroniri magatiro
ikantagetakerira, kantankicha ariotyo
pinkaotagaigakempari Tasorintsi aikiro
pInkemutsutusunoIgukefIfu pIntsutuguI
gakerora magatiro ikantagetakerira.
22
Ikemaigavakerira ikantaigakerira
maika oga ikenaigake yogavageiganake
kavako ovashi iaiganai.
MATEO22
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
231
a22.32 Ek. 3.6. b22.37 Ireo. 6.5. c22.39 Ire. 19.18.
Ikogakotagantunkanira Jeso
anianaenkanira impogini
(Mr. 12.18-27; Ir. 20.27-40)
23
Impo choeni osamanitanake irirokya
uIgununkItsI sufoseoegI InkumosoIgute
rira Jeso. Iriroegi inti kantaigatsirira gara
yaniaiganai igamaga. Ikantaigapaakeri:
24
Gotagantatsirira, yogari Moiseshi
itsirinkanake pairani ikanti: 'IntImuke
rika matsigenka terira intomintempa
impo inkamanakerika iokanakero
itsinanetsite, aiorika irirenti irirokya
guefone IntomIntuguempufonIfI kuomu
tuku IfIfonIfIkutyo tomIntufI kumunkItsI
rira.
25
MuIku nokoguIguvetuku nonkun
taigakempira. Pairani itimake paniro
notovaire itomintaka 7. Yogari itsitiki
yagavetaka tsinane, kantankicha niganki
ikamanake tera intomintaganakemparo.
Impo irirokya gavetaaro irapitene
giatiririra.
26
Ario ikaotaka irirori
ikamanake tera intomintaganakemparo.
Ario ikaovetaka irapitene nigankinirira.
Ariompa ipogereanakari maganiro
yuguIguvetukufofu tefu IntomIntuguIgu
nakemparo.
27
Impo okamamatityo
irorori.
28
Maika atsi kantaigena, antari
impogini iraniaiganaerika maganiro
igamaga, tyanirikatyo gasanotaerone?,
maganirotari yagaigavetakaro.
29
Irirori ikantaigiri:
Viroegi onti pikomuigakaro,
tefunIku pogoIgefo tyufu okuntI ItsIfInku
kagantakerira Tasorintsi, aikiro tera
pogoige tyara ikanta yagaveavagetira
irirori.
30
Impogini iraniaiganaerika
maganiro igamaga gatanika tyani
gumataatsi tsinane, aikiro tsinane
gufutyo opImuntumutuugunI IfuguIguke
rora surari, ontitari inkaoiganakempari
isaankariite Tasorintsi timaigatsirira
enoku.
31
Maika viroegi onti pikantaigake
gara yaniaiganai igamagapage. Matsi
tera piniavantaigero ikantakerira
Tasorintsi pairani?, ikantaketari:
32
Nanti
Tasorintsisanorira Itinkami Averan,
Isaako intiri aikiro Jakovo.
a
Matsi iriro
Tasorintsi Itinkami igamaga? Teratyo
iriro, intitari Itinkami niaigankitsirira.
33
Iroro ikemaigavakerira maganiro
IkuntuIgukefIfu muIku yoguvugeIgunuke
tyo kavako.
Tyati pairo avisake
ontsatagasanotakenkanira
(Mr. 12.28-34)
34
Impogini yogari pariseoegi
IkemukoIgukefIfu Jeso yogemIsuntuIgu
kerira saroseoegi iatashiigakeri iriroegi
aikiro
35
itentaiganakarira paniro
gotagantirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi inkogakotagantapaakerira
ineaigakerira tyarikara inkante kameti
ontimakeniri onkenantakemparira
inkisakagantaigakerira. Impo ikantiri:
36
Gotagantatsirira, pogotitari
itsirinkakotanakero Moiseshi pairani
magatiro ikantagetirira Tasorintsi.
MuIku nokoguvetuku pInkumuntuIguke
nara tyati pairo avisake okametitakera
ontsatagasanotakenkanira.
37
Yogari Jeso ikantiri:
Pintasanovagetanakemparityo
PItInkumI TusofIntsI pIsufetusunotunu
kemparira, uIkIfo pImpunIfotusunotunu
kerira irirori.
b 38
PuIfo uvIsuke okumetI
takera ontsatagasanotakenkanira oka,
avisagetakero magatiro ikantagetakerira
Tasorintsi.
39
OgufI upItene ontI kuntutsI
rira: Pintsarogakagavagetakemparira
pitovaire pinkaotagasanotakempatyo
pitsarogakagara vikiiro.
c 40
Yogari
tsatagasanotakeronerira oka mataka
Itsutugugetukefo mugutIfo ItsIfInkukoge
tanakerira Moiseshi, ontiri aikiro
MATEO22
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
232
d23.5 Ireo. 6.6-9.
mugutIfo yogotuguntuIgIfIfu kumuntun
taigatsirira.
Tyani yashikitanakeri Kirishito
(Mr. 12.35-37; Ir. 20.41-44)
41
Aiokyara inaigake pariseoegi
42
yogari Jeso ikantaigiri:
Tyara pikantaigi viroegi? Tyani
yashikitanakeri Ikogakagakerira
TusofIntsI Impegukempufu PIgoveenku
riegite?
Iriroegi ikantaigiri:
Inti yashikitanakeri Iravi.
43
Yogari Jeso ikantaigiri:
Iroroventi tyara okantakara pairani
iniakagakerira Isure Tasorintsi Iravi
ipegakerira Itinkami?, ikantaketari maika:
44
Yogari Tasorintsi ikantakeri
Notinkami:
PIfInIte nonumpInuku nukosunofI
raku pintentakenara
kigonkero nagaveaigakerira
maganiro kisashiigakempirira.
45
Irorotari ikantakerira: Notinkami,
tyara inkantakempara iyashikitakerira?
46
Impogini tera intimumate paniro
gaveankitsinerira irogipigakenerira
nefotyo ovushI tefutyo tyunI kogukotu
mataerine.
Ikantakera Jeso gara yogiatakoigagani
pariseoegi intiegiri gotagantaigirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi
(Mr. 12.38-40; Ir. 11.37-54; 20.45-47)
23
1
Impogini Jeso iniaigakeri
patoitaigankicharira intiegiri
irogamereegi ikantaigiri:
2
Yogari
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi intiegiri pariseoegi ineaigake
punIfo IfIfoegI yuguveuIgIfo yogotugun
taigirora itsirinkakotanakerira Moiseshi.
3
NonkuntuIgukempI nunItyo kemutsuIge
rityo pintsatagaigakerora magatiro
yogotagaigakempirira, kantankicha gara
pikaoigari iriroegi. OntItufI yogotugun
taigavetakaro kogapage, kantankicha
tera intsatagasanoigero.
4
OntI yovushIgu
kovugeIgukufI mutsIgenkuegI yogotuguI
gukefIfu posunte IkuntuIgukefI IntsutuguI
gakerorika magatiro ario pinkante
irishineventaigakempari Tasorintsi,
kuntunkIchu IfIfoegI tefu IntsutugumuI
gero.
5
Ontityo ineakagantavintsaigakara,
nerotyo antari yamatsaitakoigarora
ItsIfInkukotunukefIfu MoIseshI yovushI
gugeIgumutufotyo yumutsuItukotuntuIgu
karorira ariosarantapagerikatyo kara.
Ario ikaotuguIgukufo uIkIfo yomufetu
koigarora irakoegiku.
d
Antari iniaigirira
Tasorintsi onti yogaguigaka imanchaki
timankitsirira oshiroki ogatsantsapageni.
6
AntufI IkuemuIgugunIfu IsekutuIgukem
para tyarika kara yapatovageigara onti
IkoguIgI IfovIfInIIgukenkunIfu Intentu
gantaigakenkanira kaemantankitsirira.
Ario okaotaka aikiro iaigira pankotsiku
yuputoItuntuIgufIfu IkoguIgI IfovIfInIIgu
kenkanira ipiriniigira tinkamiigatsirira.
7
Aikiro iaigira opimantagetaganira
arakintsipage ontiri ogagetaganirira
ikogaigake iriniaigavakenkanira
inkaotagaigakenkanira iniaganira
ItInkumIpuge ontIfI uIkIfo InkuntuIguken
kanira gotagantaigatsirira.
8
Kantankicha viroegi gara pikogaigi
inkantaitakempira gotagantatsirira,
aiotari paniro Gotagaigimpirira,
narotari. Maganiro viroegi ario pikao
vakagaigaka.
9
Akari aka kipatsiku gara
itimumaigi pikantaigirira: Apa,
aiotari paniro Piri timatsirira enoku.
10
AIkIfo gufu pIkogumuIgI ImpeguItu
kempira itinkamiegi, aiotari paniro
Pitinkami, narotari.
11
YogufI vIsuvugeI
gakeririra itovaireegi inti yoga tyanirika
mutakotantavagetatsirira tsikyatatyo
MATEO22,23
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
233
irirori ikaotagaka nampiriantsi.
12
Imirinkatari ventakovagetacharira
impotetashivagetakempari Tasorintsi
irogipashiventavagetakerira. Irirokya
tefIfu Ifuventukotempu IfIshIneventu
kempari inkavintsaavagetakerira.
13
Maikaniroro pantsipereavageigake
vIfoegI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi vintiegiri pariseoegi
kametitamampegaigacharira! Tera
pinkogaigenika pinkematsaigakerira
Tasorintsi kameti pintimimoigakeriniri
impogini irapatoitaigakerira maganiro
kematsaigiririra impegakempara
Igoveenkariegite, uIkIfo untufI pogotuguI
gukefIfu koguIguvetunkIchufIfu Inkemu
tsuIgunukefIfu ontItyo povushIgukovugeI
gukufI pIkuntuIgukefIfu IntsutugugeIguke
fofu posunte nefotyo tyumpu InkuntuIgu
kempa inkematsaigakera iriroegi aikiro.
14
Maikaniroro pantsipereavageigake
vIfoegI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi intiegiri pariseoegi
kametitamampegaigacharira! Ontitari
pamatavinaigakero ogamakotagapage
pItsonkutupItsugeIgunukefofu ushIntugeI
garira. Aikiro pineakagantaigakara
akaenkinityo piniaiganakeri Tasorintsi
teratyo aiokya pagataige. NokuntuntuI
gakempirira viroegi pairo pavisaigake
inkisashivageigakempira impogini.
15
Maikaniroro pantsipereavageigake
vIfoegI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi intiegiri pariseoegi
kametitamampegaigacharira! Viroegi
papagiteavageiganakaro kipatsi ontiri
omaraani nia pinkematsatagaigakerira
paniro matsigenka inkaoiganakempira
viroegi. Antari ikematsaigakempira
pairotyo yogagavagetanaka ikaovugetu
kara yavisavageiganakempityo viroegi.
Irorotari iriatantakemparira morekariku
intagakempara.
16
Maikaniroro pantsipereavageigake
viroegi, pogotagantaigavetakatari
kantankicha teratyo pogotumaige! Onti
pikantaigake: 'TutufIku oItu pInkuntuI
gake irororika piniakoigake ivanko
Tasorintsi pinkantaigakera: Nontsoegu
kemparika okyarikatyo tuanankitsi
ivanko Tasorintsi, impo garika
pitsatagiro pikantakerira kametitaketyo.
Kantankicha irirorika piniakoigake kori
nankitsirira ivankoku Tasorintsi ario
pinkante pintsatagakeronirorotyo.
Garatyo pikantatigumatiro.
17
Teratyo
pogotumaige viroegi! MutsI tyutImpu
tyora pairo avisake okoveenkatakera,
irororikara ivanko Tasorintsi intirika kori
nantakarorira? Gamera iroro ivanko
gametyo ikametiti kori.
18
Impo pIkuntuI
gake aikiro: Tatarika oita pinkantaigake
irororika piniakoigake itagantaganirira
piratsipage yamaganirira Tasorintsi
pinkantaigakera: Nontsoegakemparika
asatyo ompegakempa, impo garika
pitsatagiro pikantakerira kametitaketyo.
Kantankicha irirorika piniakoigake
pIfutsI vunketunkIchufIfu ItuguntugunIfI
raku, ufIo pInkunte pIntsutugukefonIfofo
tyo. Garatyo pikantatigumatiro.
19
ITefu
tyo pogotumaige! Matsi tyatimpatyora
visankitsi ikoveenkatakera, irirorikara
piratsi ontirika itagantaganirira? Gamera
iroro itagantaganirira gametyo ikametiti
irirori.
20
YogufI nIukotIfofIfu Ituguntugu
nirira piratsi yamaganirira Tasorintsi
teranika patiro iriniakote irorori,
InIukotukefItyo uIkIfo pIfutsI vunketunkI
charira.
21
Ario ikaotuku yogu nIukotIfo
rira ivanko Tasorintsi teratyo intagati
iroro iriniakote ivanko, iniakotakerityo
irirori aikiro Tasorintsi shintarorira.
22
Ario okaotaka aikiro tyanirika
niakotiro inkite intityo iniakotake
Tasorintsi Igoveenkariegite maganiro,
irirotari shintaro.
23
Maikaniroro pantsipereavageigake
vIfoegI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotunu
kerira Moiseshi vintiegiri pariseoegi
MATEO23
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
234
e23.23 Pipagarantaigiri: irinianeku virakocha onti okantake ustedes separan para Dios la
dcima parte (onti onkantakera 1/10). f23.35 Jen. 4.3-8.
kametitamampegaigacharira! Tatarika
oita pashintumaiga ontirika mentashi,
anishi ontirika komino pipagarantaigiri
e
Tasorintsi, kuntunkIchu pImugIsuntuvugeI
gukefo puIfofIfu uvIsuke yogotuguIgukem
pirira ikantakera pintsatagageigakerora
magatiro ikantagetirira, uIkIfo pIntsufogu
kagaigakemparira pitovaire negintekyara
pogaigakeri. KumetItuketyo pIpugufuntuI
gakerira Tasorintsi pashintageigarira,
kantankicha gametyo pimagisantaigiro
otovaire ikantaigakempirira.
24
IPogotu
gantaigavetakaro Iriniane Tasorintsi,
kantankicha teratyo pogotumaigero
viroegi! Onti pogotagantavintsaigake
intsatagaigakerora tesakonarira inkogero
Tasorintsi, irorokya ikogasanotirira tera
pogotagantaigero.
25
Maikaniroro pantsipereavageigake
vIfoegI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi intiegiri pariseoegi
kametitamampegaigacharira! PIkoguIgu
ketari ineaigakempira maganiro arisano
pikematsatasanoigakeri Tasorintsi,
kuntunkIchu IntugutI pIpIfInIventuvu
geIgI pumutuvInuIgukefIfu mutsIgen
kuegI pugutugeIgukefIfu yushIntugeIgu
rira. Kaomataka intagatira okivagani
pamoko ontiri perato otishitaku antari
oteniku pairatamatake potsitasematake.
26
IVIfoegI pufIseoegI tefutyo pogotu
maige! Atsi negintetasanoigempanityo
pisureku kameti ineasanoitakempiniri
negintetasanoigamatakavi.
27
Maikaniroro pantsipereavageigake
vIfoegI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi vintiegiri pariseoegi
kametitamampegaigacharira! Ontitari
pikaoigakaro ikitatantaganirira
igamaga. Onti otiritantunkani kutari
kumetI oneukenkunInIfI onkumetIvu
gete, kantankicha antari tsompogi
pairatamatake inti shatekankicha itonki
kamatsirini yovesegakara.
28
Ariotari
pikaoIgukufI vIfoegI ontI pIkumetItu
mumpeguIguku kogupuge pIneukuguntuI
gakara kameti ineaigakempiniri
matsigenkaegi, kantankicha antari
pisureku tera pinegintevageigempa onti
pisuregisevageigaka terira onkametite.
29
Maikaniroro pantsipereavageigake
vIfoegI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotunu
kerira Moiseshi intiegiri pariseoegi
kametitamampegaigacharira! Ontitari
povetsIkushIIgukenefI IsufetukotuntuI
gaenkanirira kamantantaigatsirira
kamaigankitsirira pairani, uIkIfo pInegIn
teIgukenefI IkItutuntuIgufIfu negIntetusu
noIguchufIfu kumetI IsufetukoIguenkunI
niri.
30
Impogini pikantaigi: Ariome
nontImuIgeme puIfunI ItImuIgIfu yushIkII
ganakenarira gametyo notentaigari
yogaigakerira kamantantaigatsirira.
31
Antari pikaoigakerora maika vikiirotyo
kaotagantaigankicha, pikantaigaketari
vintiegi iyashikiiganakerira gaigakeririra.
32
Maikari maika atanatsira pinkaoIgu
kempari yashikiiganakempirira pairani!
33
IVIntIegI vetsIkugeIgIfofIfu posunte
page terira onkametite! Maikari maika
tyanimpatyo gavisaakoigakempine ganiri
pitagaiga morekariku?
34
Irorotari
nontIgunkImotuntuIgukempIfIfu kumuntun
taigatsirira pairorira yogovageigi intiegiri
gotagantaigatsirira, kantankicha impogini
pogugufuntuIguvukefI pInkentukotugufun
taigavakerira, pushInIkyu pImpusupusuIgu
vakeri pankotsiku papatoitantapiniigarira,
pInkIsushIvugeIgunukempufItyo pImputI
mavageiganakeri itimageigira.
35
VIfoegI
tufI kuotuguntuIgukefI yoguntuIgunkunI
rira kematsaigiririra Tasorintsi pairani,
iketyo yogiivatunkani Averi terira
inkaovagetempa
f
ikarataganunkani
MATEO23
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
235
g23.37 1 Kov. 19.10.
Sakariashi itomi Verekiashi. Yogari
Sakariashi onti yogunkani anta ivankoku
TusofIntsI Inuvetukufu uIkyufu Ituguntugu
nirira piratsipage.
36
AfIsunotyo nonkuntu
sanoigakempi maikaniroro inkisashiigempi
Tasorintsi, vintiegitari gakagantaigakeri.
Jeso iragatsikaigakarira
Jerosarenkunirira
(Ir. 13.34-35)
37
Jerosarenkunirira, JefosufenkunI
rira, pogaigirira kamantantaigatsirira,
g
uIkIfo pIpItunkuIgIfIfu ItIgunkImoIgukem
pIfIfu TusofIntsI InkenkItsutImoIgukempI
rora Iriniane! PIneuIgIfo utuvu osuvoguI
girira otyomiani, nokoganagevetakatyo
naro nonkaotagaigakempimera
mugunIfo vIfoegI numputoItuIgukempI
mera pinkematsaigakenara, kantankicha
viroegi teratyo pinkogumaige.
38
Maikari
maika ganigetyo inimoigaimpi Tasorintsi
panivani pampuntavageigaempa.
39
Nonkantaigakempi maika gara
pineaigaana kigonkero aganakempara
pinkantaigavakenara: Pairo ikametiti
yogu ItIgunkukefIfu TusofIntsI Impegu
kempara Agoveenkariegite!'"
Jeso ikantakera ogashiriakenkani
ivanko Tasorintsi
(Mr. 13.1-2; Ir. 21.5-6)
24
1
Iroro ikontetanaira Jeso
ivankoku Tasorintsi iriatanaera
parikoti yaioniiganakari irogamereegi
ikantaigakerira:
Gotagantatsirira, atsi geroratyo
kavako oga ivanko Tasorintsi.
2
Kantankicha yogari Jeso ikantaigiri:
Pineaigakero magatiro oka? Arisano
nonkantaigakempi impogini gara
otImumutuI putIfo mupu vIkotuuchune
rira, mugutIfosunotyo ogushIfIugetuken
kani.
Tyara onkantanakempa impogini
ontsonkatanaempara kipatsi
(Mr. 13.3-23; Ir. 21.7-24; 17.22-24)
3
Impogini itonkoaiganake iaiganakera
otishiku Orivoshi, ario ipirinitake Jeso
kara. Impo yogari irogamereegi
yaioniigapaakari ikantaigapaakeri:
Nokogaigake pinkamantaigakenara
tyutIfIkufu uguntukempu ontsonkutuntu
naemparira inkaaratirira pikantakerira
ogashiriagetakenkanira. Tyatirikara
nogotuntuIguvukempu pImpIguntuempu
rira impogini ontsonkagetanaempara
magatiro kipatsi?
4
Yogari Jeso ikantaigiri:
Tsikyanira yamatavinaitimpikari,
5
iripokaigaketari tovaini matsigenkaegi
kantaigankitsinerira: 'NuntI Ikogukuguke
fIfu TusofIntsI Impegukempufu PIgoveen
kariegite, impo inkematsaigakeri tovaini.
6
Impogini pinkemakoigavakeri pashini
iromanatavakagaigakempara aioni,
ontiri aikiro pashinipageku kipatsi,
kantankicha viroegi gara pitsarogaigi.
Arionirorotyo onkaotanakempari maika,
kuntunkIchu gututu ugu ontsonkugetu
naempara magatiro kipatsi.
7
Yogari
timageigatsirira pashinipageku kipatsi
IfIutushIIgukefI tImugeIgutsIfIfu pufIkotI
pageku iromanatavakagaigakempara.
Ario inkaoIguke koveenkufIegI IntImugu
rantaigake intigankaigakeri isoraroegite
iriatashiigakerira pashini koveenkari
IfomunutuvukuguIgukempufu Ifoguvuku
gaigakempara. AIkIfo ontImuenkugetu
nake tasegagantsi, ontIfI uIkIfo ontInInku
gematanakempatyo kipatsi.
8
Onkaogetu
nukempufIku muIku Ifofo ontsItItuntunu
kempa antsipereavagetanakenkanira.
9
ImpogInI IfuguIgunukempI IfumuIgu
nakempira inkisakagantaigakempira
irogakagantaigakempira. MugunIfosuno
MATEO23,24
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
236
tyo InkIsuvIIgunukempIfo pIkemutsuIgu
kenara.
10
Inkonogagarantaigakempa
kemutsuIguvetunufIfu IfupukuuIgunu
kena ganige ikematsaigaana, onti
inkisashivakagaiganakempa, aikiro
IntsoeventuvukuguIgunukempu Ifuguku
gantavakagaiganakempara.
11
Inkoneuge
mutunuketyo uIkIfo mutuvItuntuIgutsI
rira inkantaiganakera: 'OntI nokenkItsu
takoigi Iriniane Tasorintsi, kantankicha
iriroegi onti iramatavinaigakerira
tovuInI kemutsuIgunufIfu Ifupukuukugu
geiganakerira ganige ikematsaigaana.
12
Omposantegisevagetanakempatyo kara
terira onkametite, ganige itavakagaigaa
matsigenkaegi.
13
Kantankicha yogari
atanatsirira inkematsatasanotanakena
iriro pinkante irogavisaakotakenkani.
14
Inkenkitsatimovageiganakenkanityo
kufu mugunIfo mutsIgenkuegI Inkumun
taigakenkanira tyara inkantaigakempa
kameti irogavisaakoigakeriniri Tasorintsi
impegakempara Igoveenkariegite. Ario
onkaotukempu muIku kumetI IfogoIgu
keniri maganiro. Impogini ario
ontsonkagetanaempa magatiro.
15-16
Yogari kamantantatsirira Iraniere
puIfunI ItsIfInkukotunukefIfu sumutsunutu
keronerira ivanko Tasorintsi impogini.
Maika viroegi pineaigakeririka ario
irinake anta pinkatimaiganakempara
pishigaiganakera otishipageku. Ario
inkaoIgukempu uIkIfo mugunIfo tImuIgu
tsirira Joreaku irishigaiganake. (Tyanirika
nIuvuntukotukefone oku Isufetukotukem
paro kameti inkemavakeroniri.)
17
TyunI
rika pitankitsine otishitapankoku ivanko
irishigapanute garatyo ikiapanaati
iragagetapanutera tatapagerika oita.
18
Tyanirika pitankitsine itsamaireku
gufutyo IutupunuutI Ivunkoku Ifugupunuu
tera apitene imanchaki.
19
Maikaniroro
untsIpefeuvugeIge tsInuneegI kumonkII
gunkItsInefIfu ontIfI tsomItuguIgunkItsIne
rira, puIfotufI uvIsuIguke untsIpefeusuno
vageigakera oshigaiganakera!
20
Viroegi
niaventaigempatyo ganiri okatinkatiro
pishigaiganakera katsinkagiteriku ontiri
uIkIfo kutugItefIku upIshIgopIfeuntugunI
rira,
21
pairotari antsipereavagetakenkani
uvIsuvugetukefotyo mugutIfo utsIpefeuge
tunkunIfIfu okyusunokyufu yovetsIkuge
take Tasorintsi kipatsi ovashi maika.
Aikiro gara oneimataagani impogini.
22
Kantankicha gasakona otovaigavageti
kutagiteri iratsipereavageigakera ganiri
ipogereaiga maganiro. IsufetukoIgukem
pufItufI TusofIntsI mugunIfo IkogukuguI
gukefIfu puIfunI okyusunokyufu Inkemu
tsaigakerira.
23
ImpogInI tyunIfIku kuntuIgukem
pine: Neri yoka Ikogakagakerira
TusofIntsI Impegukempufu Agoveenku
riegite, garatyo pikematsaigiri. Ario
onkaotakempa inkantaigakempirika:
Aio inake anta, gufutyo pIkemutsuI
giri.
24
IfIpokuIguketufI kumuntuntuIgu
tsirira matagavageigankicharira intiegiri
aikiro pashini kantaigankitsinerira:
Nanti Ikogakagakerira Tasorintsi
impegakempara Pigoveenkariegite.
Aikiro irovetsikageigamate terira
oneImugetenkunI kumetI IfumutuvInuIgu
nakeriniri tovaini. IfImuIguvetunukem
parityo kematsaigiririra Tasorintsi,
kantankicha garatyo yagaveimaigiri.
25
Nokamantaigakempi magatiro maika
tekyara agempa kameti pogoigakeniri
ganiri yamatavitumaigimpi impogini.
26
Inkantaigakempirika: Neri yonta
nankitsirira osarigagitetapaakera, gara
piaigi pinkamosoiguterira. Aikiro
inkantaigakempirika: Aio kara
tsompogi, gara pikematsaigiri.
27
PIneuI
girotari kareti tyara okantaka okantira
tsarere tsarere, tefu ufIo muunI onkoneu
gitete, mugutIfotyo ontenenkugIteupInI
takaro. Ario inkaotupuempu Kuotusu
notakaririra Matsigenka iripokaera,
maganirotyo ineasanoigavakeri.
28
Antari
MATEO24
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
237
h24.37 Jen. 6.5-8. i24.39 Jen. 7.6-24.
panikyara ontsonkatanakempa magatiro
kutsIketyotufI IfIpokupuuke Inkomutu
gaigapaakerira kaovageigacharira,
kaomataka igamaga tyarika kara
inoriaka ineventumatakarira samponero
katsiketyo iparigashitapaakeri.
Tyara onkantanakempa impigaatera Jeso
(Mr. 13.24-31; Ir. 21.25-33)
29
Iroro avisanakera tsipereagantsi
irirokya tsivakanankitsine poreatsiri
intiri aikiro kashiri.
YogufI ImpokIfopuge IfushIfIugetu
nakempa,
ganigetari ikusotai.
30
Impogini oneavakenkani anta
inkiteku tyarika onkovoreavagetanake
kara ovashi iroro ogotantakenkani
punIkyusuno IfIpokupue Kuotusunotuku
ririra Matsigenka. Ogatyo inkenaigake
IfIfuguIgunukempu mugunIfo kIputsIkunI
rira inkaemavaitaiganakera: Inaa, inaa,
maikaniroro nonkame. Impogini
ineavakenkani Kaotasanotakaririra
MutsIgenku IfIpokupuukefu Inkenupuu
kefu menkofIku Inkoveenkuvugetupuu
kera, aikiro iragaveavagetapaakera
iravisaigakerityo maganiro.
31
Impogini
ontIvotunukenkunIfu tIvofIntsI IntIgunkuI
gukefI IsuunkufIIte IfIuIgukefu Intsotenku
giteaiganakemparora magatiro kipatsi
irapatoitaigakerira irashiegi Tasorintsi.
32
MuIku kemIsuntuIgenu nonkuntuI
gakempira. PIneuIgIfofu Igefu okyuen
kara mechoshiatanaatsi oshi pogoigake
panikya aganaempa osariganaera.
33
Ariotyo onkaotakempa impogini
pineaigavakerorika onkaotanakempara
nokamantaigakempirira maika iroro
pogotantaigavakempa panikyasano
impigaate Kaotasanotakaririra
Matsigenka.
34
AfIsunotyo nonkuntuIgu
kempI mugutIfotyo oku nokuntuIgukem
pirira maika ontsatagagetanakempatyo
tekyaenkara pimpogereaigempa viroegi.
35
OgufI InkIte ontIfI kIputsI ontsonkuge
tanaempa, kuntunkIchu ogufI nokuntuge
takerira garatyo okantatigumata, ontityo
ontsatagagetanakempa magatiro.
Tera ogotenkani tyati
impigantaatempa Jeso
(Mr. 13.32-37; Ir. 17.26-30, 34-36; 12.41-48)
36
Tera tyani gotumatatsine tyati
impigantaatempa Kaotasanotakaririra
Matsigenka. Ario ikaotaka irirori tera
irogote. Aikiro isaankariite Tasorintsi
tera irogoige. Panirotyo ikantakara
Tasorintsi irirori yogotakerora.
37
Antari impigaera onti onkaotukem
paro aiokyara itimaveta Noe pairani
h
38
tekyaenkara irogivarigero Tasorintsi
omufune InkunI umpumunkugIteunuke
rora magatiro kipatsi. Maganirosanotyo
shinevageigamatakatyo, isekataigakara,
yoviikaigakara, yagaigakera tsinane,
IpuvukuguIgukufu IfIshIntoegI oImentuI
gakempara, ovashi aganaka kutagiteri
IkIuntunukufIfu Noe tsompogI yomutetu
kara ivitoku okantaganirira areka.
39
Impogini okomutagaigapaakeri inkani
opogereasanoigakerityo kara. Ariotyo
onkaotakempa impogini iripokaatera
Kaotasanotakaririra Matsigenka ontityo
inkomutagantapaakempa.
i 40
Antari
iripokaatera irinaigake piteni matsigenka
itsamaireku, paniro iraganakenkani,
yogari irapitene iokanakenkani.
41
Ario
onkaoigake piteni tsinane ompitaigake
ontononkavageigakera, punIfo ugunuken
kani, ogari apitene okanakenkani.
42
Irorotari nokantantaigakempirira
pinkantakanira pogiaigavaeri Pitinkami,
tera pogoigenika tyati impigantaatempa.
43
Atsi sureigemparatyo, intimera pashini
shintankicharira ivanko irogotemera
MATEO24
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
238
tyatirikara iripokantakempa koshinti,
matsi ario irimagake? Garatyo imagi!
Ontityo inkireaventakero iaraki ganiri
ikoshitagani.
44
IfofotufI nokuntuntuIgu
kempIfIfu pInkuntukunIfu pInegIntevu
geIgukempu pogIuIguvuefIfu Kuotusu
notakaririra Matsigenka impigaatera,
gutunIku pogoIgInIku tyutI ImpIgun
taempa, ontItufI kutsIketyo InkomutuguI
gapaempi.
45
Onti pinkaoIgukempufI numpIfIun
tsi govagetatsirira kematsatasanotiririra
shintaririra. Pine intimera shintacharira
ironampiriaegi impo iriatakera parikoti
inkantanaeri paniro ironampiria
IneuIguefIfu mugunIfo IfupInumpIfIun
tsiegitene impaigaeri omirinka isekaegi.
46-47
Antari iripokaerika ineapaakeririka
itsatagasanotakero ikantanakeririra,
ufIomputyo IfIshIneventusunotunukem
pariri inkantanakerira: Maika nokogake
pIneugetukenufofu mugutIfo nushIntuge
tarira.' Impo IfIfofI IfIshInevugetukem
patyo kara.
48
Kantankicha antari intirika
terira inkematsatante gara yogiavairi
shintaririra onti inkantake: 'Gututufofo
kari ipokai,
49
ovashi intsititanakero
InkIsukIsuIgunukefIfu IfupInumpIfIuntsIe
gitene, aikiro inkonoivageiganakempari
shinkisenari onti impiriniventuntetanake
isekatavagetakempara, uIkIfo IshInkIvu
getakempara.
50
Impo kutsIketyo Inkomu
tagapaakeri shintaririra
51
InkIsushIvuge
tupuukempufItyo kufu IntentuguntuIgu
kemparira kematsatamampegaigacharira
kogupuge IokukefIfu pufIkotI Inkuemu
vavagetake iratsikagisevagetakerora irai.
Jeso ikantakotakerora impegakempara
Tasorintsi Igoveenkariegite maganiro
ikaotagakaro 10 tsinaneegi okyaenkarira
antaroiganankitsi
25
1
Maika nonkantakotakero tyara
onkantanakempa impogini
irapatoitaigakerira Tasorintsi maganiro
kematsaigiririra impegakempara
Igoveenkariegite, onti nonkaotugukem
paro 10 tsInuneegI okyuenkufIfu untufoI
ganankitsi. Iroroegi amakoiganake
omechefoegIte ouIgunukefu ontonkIvouI
gavakemparira gankitsinerira tsinane.
2
Onaigake 5 tefIfu osufetusunovugeI
gempa.
3
Iroroegi amaigavetanaka
omecheroegite, kuntunkIchu tefu umukoI
ganake aseite ompiajaigavaera paita
intsoatanakempara.
4
Ogari otovaireegi
iroro pinkante amakoiganake.
5
Impo
tekyutunIku uIokyu IfIpoke gunkItsIne
rira tsinane opochokiigamatanaketyo
ovashi omagaiganake.
6
Impo onIgunkIgI
tetunukefu okemuIgututyo okuemunku
nira: Pokapaake gankitsinerira tsinane!
Piaigekario pintonkivoaigavakemparira!
7
Ogatyo okenaigake otinajaiganaka
mugunIfo onoshIkukoIgunukefu omeche
roegite.
8
Ogari terira amakoige oaseitete
okantaigiro shintakoigankicharira:
Pajaigenakario maani piaseitete panikya
nontsivakakoiganake.
9
Kantankicha
iroroegi okantaigiro: 'GufofokufI nopujuI
gimpi. Antari nompajaigavetempi onti
nontsoatakoiganakempa shintsi
maganiro. PIuIgetyo pImpunuventuIgukI
tera pashini.
10
Kantankicha iroro
oaigavetanakara ompunaventaigemera
mataka gonketapaaka gankitsinerira
tsinane. Ogari makoigankitsirira
ouseItete okIuIgunuke tsompogI otentuI
gakarira, oga okenake ashitanunkani
shitakomentontsi.
11
Impo opokuIguvetu
paaka otovaire oneaigapaakero shitaka
okaemaigapaake okantaigi: 'IShIfeukoI
genakario!
12
Kantankicha irirori
ikantaigavakero: 'MutsI noneuIgImpIfu
tyo kameti nashireakoigakempiniri?
13
IfofotufI muIku nonkuntuntuIgu
kempIfIfu pInkuntukunIfu pInegIntevu
geigakempa, tera pogoigenika
tyutIfIkufu ImpIguntuutempu Kuotusu
notakaririra Matsigenka.
MATEO24,25
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
239
Jeso ikantakotairora impegakempara
Tasorintsi Igoveenkariegite maganiro
ikaotagakaro matsigenka
shintavagetacharira koriki
(Ir. 19.11-27)
14
Maika nonkantakotaero tyara
onkuntunukempu ImpogInI IfuputoItuI
gukefIfu TusofIntsI mugunIfo kemutsuI
gIfIfIfu Impegukempufu IgoveenkufIe
gite, onti nonkaotagakemparo
matsigenka shintavagetacharira koriki.
Panikyara iriatake pashiniku kipatsi
ikaemakagantaiganakeri maganiro
iromperaneegi ipaiganairi koriki
irogitovaigaigakerira.
15
Yogari
gotasanotankitsirira ipanakeri 5,000
korikimenta. Yogari irapitene intagani
ipanakeri 2,000. Yogari yomavatakarira
intagani ipanakeri 1,000. Impo
iavagetake samani.
16
Yogari ipanakerira
5,000 yagantaari pashini 5,000.
17
Ario
ikaotakari irapitene ipanakerira 2,000
yagantaari pashini 2,000.
18
Kantankicha
yogari ipanakerira 1,000 iatake
ikigantashitakeri kipatsiku ikitatakerira.
19
Impogini yavisavagetanakera tovaini
kushIfI IpIguu shIntuIgufIfIfu IkuntuIgu
paakeri: Tsame aneaigakerira koriki
akarikara pagaigake.
20
YogufI Ipunuke
rira 5,000 yamakeneri pashini 5,000
yagantakaririra igorikite ikantiri: Intagani
pipanakena 5,000, neri yoga pashini
nagantakaririra pigorikite.
21
Yogari
shintaririra ikantiri: Kametitake,
pitsatagakerotari nokantakempirira.
Maikari maika pikematsatakenatari,
nokogake pineagetakenarora pashini
pairorira avisakeri yoga 5,000. Taina
ashinevageigakempara.
22
Yogari
irapitene ipanakerira 2,000 yamakeneri
pashini 2,000 yagantakaririra igorikite
ikantiri: Intagani pipanakena 2,000,
maika neri yoga pashini 2,000 nuguntuku
ririra pigorikite.
23
Yogari shintaririra
ikantiri: Kametitake, pitsatagakerotari
nokantakempirira. MuIkufI muIku pIkemu
tsatakenatari, nokoguke pIneugetukenu
rora pashini pairorira avisakeri yoga
2,000. Taina ashinevageigakempara.
24
Kantankicha yogari yomavatakarira
ipanakerira 1,000 ikantiri shintaririra:
'NoneImpItufI vIntI tefIfu pIntsufoguku
gantavagetempa, aikiro vinti pairorira
putsIpefeukuguntuvugetu puntuvugetu
gantira pagakera tovaini koriki. Aikiro
onti pagantakari koriki kogapage tera
pantavagetumate.
25
IfofotufI nopInkun
takempirira noatantakarira nokitatutirira
pigorikite. MuIku nefI yogu pIpunukenu
rira.
26-27
Yogari shintaririra igorikite
ikantiri: Virori vinti terira pinkametite,
vinti peranti, iroroventira pogotaketari
nutsIpefeukuguntuvugetukefu nuntuvuge
tagantira kogapage nagakera nogorikite,
aikiro nagantarira koriki kogapage tera
nantavagetumate, tyara okantakara tera
pimperi nogorikite pinatantavagetatsirira
pagantaemparimera pashini, impo
nopokavetaara maika pimpavaenarime?
28
Ishonkashiigari naigankitsirira kara
ikantaigiri: Gapitsaigeri yoga 1,000
kofIkImentu nopuvetukufIfIfu pImpuIgu
kerira gankitsirira 5,000.
29
Pairotari
ImpusunotukenkunI tyunIfIku shIntusuno
tankicharira, kantankicha yogari terira
IfushIntuvugetempu IfogupuntufenkupI
tsatakenkanityo yashintagevetakarira.
30
Maika yokari yoka nomperane terira
Inkemutsutunte muIgunukefI pokuIgukIte
fIfu sotsI puvutsuufIku IntentuIgukempu
fIfu kuemuvuItuIgutsIfIfu tsIkugIsevugeI
gatsirira irai.
Tyara inkantaigakenkani matsigenkaegi
impogini impegakempara Jeso
Igoveenkariegite maganiro
31
Maika nonkantaigakempi impogini
impigaera Kaotasanotakaririra
Matsigenka inkoveenkavagetapaaketyo
MATEO25
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
240
j26.2 Ek. 12.1-18, 21-27.
intentaigapaakemparira isaankariite
impegakempara Igoveenkariegite
maganiro.
32
IfuputoventuvugeIgupuu
kemparityo maganiro matsigenkaegi.
Irirori irashirikoigavakeri inkaotuguIgu
kemparira sentaigiririra ovisha
yashirikoigirira irovishate ganiri
ikonoitari igaverate.
33
Yogaegiri
kemutsuIgIfIfIfu IfoguIguvukefI Ifukosu
noriraku. Yogaegiri terira inkematsaigeri
irogaigavakeri irampateku.
34
Impogini
InkuntuIgukefI nuIgunkItsIfIfu Ifukosuno
riraku: 'TuInuegI vIfoegI IkuvIntsujuIgu
kerira Apa pashintaigakemparora
magatiro yovetsikaigakempirira. Pairani
okyasanokyara yovetsikagetake kipatsi
vIfoegItufI IsufIuIguku InkuvIntsujuIgu
kempira.
35
Natsipereavagetira
notasegane viroegi pipaigakena
nosekatakara. NomIfevugetIfu pIpuIgu
kena noviikakara. TyufIkufu nunuIvuge
tuke pIkuemuIgukenu pIvunkoku nomugI
moigakempira.
36
Notsonkusetukovuge
tufu vIfoegI pIputsufuIgukenu nogugu
taara. Nomantsigavagetira viroegi
pitsarogakagaigakena pipokaigake
pikamosoigutanara. AIkIfo yushItukoItu
nara pipokaigake pikamosoigutanara.
37
Impo yogufI kemutsuIgutsIfIfu InkuntuI
gakeri: Notinkami, tyufu noneuIgukem
pira kara pitasegakera nopaigakempi
piseka? Tyara kara noneaigakempira
pimiretakera nopaigakempi pimire?
38
Tyufu kufu noneuIgukempIfu punuIvu
getukefu nokuemuIgukempI pImugImoI
gakenara? Tyara kara noneaigakempira
pItsonkusetukovugetunukufu noputsufuI
gakempi pogagutaara?
39
Tyara kara
noneaigakempira pimantsigatakera,
aikiro yashitakoitakempira noaigake
nokamosoigutimpira?
40
Kantankicha
irirori inkantaigeri: 'AfIsunotyo nonkun
tuIgukempI untufI pItsufogukugumuIgu
karira paniro yoga kematsatanarira terira
impaitumatempa, kuomutuku nuntInIfI
katyo pitsarogakagaigaka.
41
Impo InkuntuIgukefI yoguIguvuke
rira irampateku: Maika piaige viroegi
pufIkotI untu mofekufIku gufIfu otsIvuku
mati yovetsikashitunkanirira kamagarini
intiegiri itovaireegi, ikisashiigakempitari
Apa.
42
Natsipereavagetira notasegane
tera pimpaigena nosekatakempara.
NomIfevugetIfu tefu pImpuIgenu novIIku
kempara.
43
Nanuivagetira tera
pInkuemuIgenu pIvunkoku nomugImoIgu
kempira. Notsonkasetakovagetara tera
pimpatsaraigena nogagutaempara.
NomuntsIguvugetIfu ontIfI uIkIfo yushItu
koitanara tera pintsarogakagumaigena
pimpokaigakera pinkamosoigutenara.
44
Iriroegi inkantaigeri: Notinkami,
tyufu kufu noneuIgukempIfu pItusegu
kera, panuivagetakera, pimiretakera,
pitsonkasetakovagetakara, pImuntsIgutu
kera, aikiro yashitakoitakempira tera
nontsarogakagaigempi?
45
Irirori
inkantaigeri: 'AfIsunotyo nonkuntuIgu
kempi, terika pintsarogakagaigempari
yoguegI IkuntugunIfIfu tefu ImpuItumuI
gempa, kaomataka nantinirikatyo
pikisaigake tera pintsarogakagumaigena.
46
MugunIfo yoguegI IfIuIguke Inkuntuku
nira intagaigakempa morekariku.
Kantankicha yogari kematsaigakeririra
Apa onti iriaigake enoku, inkantakani
intimaigake gara ineimaigairo igamane.
Isarianunkanira Jeso
iragakagantakenkanira
(Mr. 14.1-2; Ir. 22.1-2; Jn. 11.45-53)
26
1
Yugutukefu Jeso yogotuguIgu
kerira irogamereegi ikantaigiri:
2
Viroegi pogoigaketari pitenivati
kutagiteri agantakemparira Pasekoa.
j
Ifofo IfugukuguntuntukenkunI Kuotusu
MATEO25,26
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
241
notukufIfIfu MutsIgenku Inkentukotu
gantakenkanira.
3
Impo yapatoitaigaka ivampatuireku
KuIpushI mugunIfo ItInkumIegI susefofo
teegi, gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi intiegiri itinkamiegi
jorioegi. YogufI KuIpushI IntI ItInkumI
sanorira saseroroteegi.
4
Ario kara
ikemavakagaigaka iramatavinaigakerira
Jeso IfugukuguntuIgukefIfu Ifogukugun
taigakerira.
5
Kantankicha ikantaigake:
Antari avisanakera Pasekoa ario
agakagantaigakeri. Maikari maika gatata
agakagantaigiri ganiri ikisakoiganakari
maganiro patoventaiganakaririra.
Isagutantunkanira Jeso kasankaari
(Mr. 14.3-9; Jn. 12.1-8)
6
Impogini iatanake Jeso Vetaniaku
inkamosoterira Sumo ikantaganirira
Vesegavetankicharira.
7
Antari inakera
Ivunkoku opokushItukefI tsInune umukotu
paake kasankaari punatasanotacharira.
OgufI opIuutuntukufIfu ontI ovetsIkuntun
kani aravasetero, shatekaamatakatyo
kara. Ipitaigakera Jeso isekatavageigakara
IfofofI uIonItupuukufI otIntsunofenkuko
takero osagutantakarira igitoku.
8
Yogari
irogamereegi iroro ineaigavakerora
ogutyo IkenuIguke IkIsuIgunuku InIuvuku
gaiganakara ikantaigi:
Antari gara aparaatagantiri?
9
Matsi tera ogote opunavagetaratyo
tovai kara! AfIometyo ompImuntuken
kunIme uguntukenkunIfu kofIkI ImpuIgu
kenkanira kogakovageigacharira.
10
KuntunkIchu Jeso Ifofotyo IkemuIgu
vakerira ikantaigutarityo:
Atsi arionenityo, gara pikisaigiro,
pairotari okametitake okaotakenara
maika osagutakenara.
11
YogufI koguko
vugeIguchufIfu kuntukutufI pIntentuI
gaemparira, kantankicha narori
gatanika pikantakani pitentaigana.
12
OgufI ogu tsInune ontItufI osuguvItu
kena kasankaari inkitaitaenara impogini
nonkamakera.
13
MuIku nonkumuntusu
noIgukempI tyufIku kufu InkenkItsutuko
takenkani Tasorintsi tyara ikanta
yogavisaakotantira ario onkaotuguken
kunI ogu tsInune onkenkItsutukotuen
kani tyara okantakena osagutakenara
kameti osuretakotaenkaniniri irorori.
Jorashi ikogakera
iragakagantakerira Jeso
(Mr. 14.10-11; Ir. 22.3-6)
14
Impo yogari irogamere Jeso
paitacharira Jorashi Ishikariote iatake
IkumosoIgutIfIfu ItInkumIegI susefofo
teegi
15
ikantaigapaakeri:
Aku tovuInI kofIkI pImpunuIgu
kena nagakagantaigakempirira Jeso?
Iriroegi ipaigakeri koriki 30 imenta.
16
Impo iatai ovashi isuretanaka
tyufIkutyo InkuntukefI Ifugukuguntuke
rira.
Jeso isekatagaiganaarira irogamereegi
(Mr. 14.12-21; Ir. 22.7-18; Jn. 13.21-30)
17
Impo ugunukufu vIesetu oguntugunI
fIfu pun tefIfu onkonogempu opoeguntu
rira yogari irogamereegi Jeso yaionII
ganakari ikantaigiri:
Tyufu kufu pIkoguke novetsIkuIgu
kefofu mugutIfo kumetI usekutuIgukem
para paita?
18
Irirori ikantaigiri:
Piaige Jerosarenku ivankoku pashini
matsigenka pinkantaigapaakeri: Yogari
Gotagantatsirira ikanti: AtuketufI omonku
ratapaaka nopokashitakerira, irorotari
nokoguntukufIfu nosekutuguvugeIgunu
kemparira nogamereegi pivankoku
nosuretakoigaemparora Pasekoa.
19
Ovashi iaigake yovetsikaigakerora
mugutIfo ItsutugugeIgukefofu IkuntuIgu
vakeririra Jeso.
20
Impo ochapinienkatanakera yogari
Jeso ItentuIgukufI IfogumefeegI IpItuIgu
MATEO26
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
242
k26.28 Ek. 24.8.
kera mesaku
21
isekatavageigakara. Impo
ikantaigiri:
Maika nonkamantasanoigakempi,
paniro viroegi pagakagantakena paita.
22
Yogari irogamereegi ogatyo
IkenuIguke IkenkIsufeuIgunuku IkuntuI
ganakera paniropage:
Notinkami, naro gakagantakempine?
23
Ikanti Jeso:
IntI gukuguntukenune tsIuntukotuke
narira maika peratoku.
24
Ontitari
ontsataganakempara okantakerira
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi
iniakotakerira Kaotasanotakaririra
Matsigenka, kantankicha maikaniroro
IfutsIpefeuvugetuke yogu gukuguntukefI
nerira! Gamerakari itimi okyara.
25
InIumutunuketyo JofushI gukuguntu
kerineririra ikanti:
Gotagantatsirira, nufo gukuguntu
kempine?
Ikantiri irirori:
Virotari kantankitsi.
Jeso ikotagakerora pan
ipaigakerira irogamereegi
(Mr. 14.22-25; Ir. 22.19-23; 1 Kor. 11.23-26)
26
Impo panikyara iragataiganae
isekataigakara inoshikakero Jeso pan
yapagotakero iniakeri Tasorintsi ikanti:
Apa, noshineventakempi pipakenarora
oka pan. Impo ikotagakero ipaigakerira
irogamereegi ikantaigiri:
OkufI oku pun kuomutuku ontInIfI
katyo novatsa. Nero gaigemparo.
27
Impo osamanitanakera irorokya
inoshikakotake vino, iniairi aikiro
Tasorintsi ikanti: Apa, noshIneventu
kempi pipakenarora oka vino. Impo
ipakoigakeri irogamereegi ikantaigiri:
OkufI oku vIno kuomutuku ontInIfI
katyo noriraa. Nero viikaigemparo.
28
Antari nonkamaventaigakerira
maganiro ovoatanake noriraa.
k
Irorotari
maika irogavisaakotantaigakenkanirira
maganiro kematsaigakenanerira ganiri
ikenkiimatairo Tasorintsi ikaovageigara.
29
Maika nonkamantasanoigakempi gara
noviikumataaro vino. Antari impogini
irapatoitaigakerira Apa maganiro
kemutsuIgIfIfIfu Impegukempufu Igoveen
kariegite, ario pinkante nontentaigakempi
aviikaigakemparora vino okyaakyarira.
Jeso ikamantakerira Perero
interatakotakerira
(Mr. 14.26-31; Ir. 22.31-34; Jn. 13.36-38)
30
Impo yugutuIgunukefu ImutIkuven
taigakerira Tasorintsi ikonteiganake
itonkoaiganakera iaigakera Orivoshiku.
31
Impo ikantaigiri Jeso:
MuIku mugunIfo vIfoegI pIntsufo
gaiganake paita pokaiganakena
piaigakera parikoti. Ariotari okantakeri
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi okanti:
Impogini nogakeri sentiririra ovisha.
Yogari ovisha ogatyo inkenaigake
irishigaviovageiganake.
32
Kantankicha impogini nanianaera
naketyo ivaiganakempine noatakera
Garireaku.
33
Inianake Perero ikantiri:
Intsarogaigavetanakempatyo
maganiro iokaigavetanakempityo,
kuntunkIchu nufofI gufutyo nokumu
timpi.
34
Kantankicha Jeso ikantiri:
Nonkamantasanotakempi, paita
tekyara irinie atava pinteratakotakena
mavati.
35
Iniitanaatyo Perero ikanti:
Intagarora intentagantaitenara
irogaitakenara irogaitenatatyo, kuntun
kicha garatyo noteratakotumatimpi.
Ario ikaoIgukefo mugunIfo IkuntuI
gakera.
MATEO26
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
243
Jeso iniakerira Tasorintsi Jetsemaniku
(Mr. 14.32-42; Ir. 22.39-46)
36
Impogini iaigake Jetsemaniku. Iroro
yogonkeIgupuukufu yogufI Jeso IkuntuI
giri irogamereegi:
Pitaigeta aka, narori noateta anta
noniakerira Apa.
37
Intagani itentaiganaka Perero intiegiri
itomiegi Severeo. IfIfofI IkenkIsufeuvuge
tanakatyo kara yovankinavagetanaka.
38
Osamanitanakera ikantaigiri:
Nokenkisureavagetanakatyo kara
panikya agavagetanakena. Pitaigeta
vIfoegI uku pIntentuIgukenufu pInkIfeu
ventaigakenara.
39
IfIfofI Iutuke untukonu untu yompu
takasetapaaka inianakerira Iriri ikanti:
Apaa, nokoguvetuku poguvIsuukotue
nara ganiri natsipereavageti, kuntunkI
cha impatyora viro.
40
Impo yagatanakera iniakerira iatai
inkaaraku inaigakera irogamereegi
ineaigapaakeri magasevageigake.
Ikantapaakeri Perero:
Matsi tera pagaveaigumate
samanikonara pinkireaigake?
41
Kireaige
gara pimagaigi. Niaventaigempa ganiri
pikaovageiga. VIfoegI pIkoguIguvetu
kaniroro pinkematsatasanoigakerira
Tasorintsi, kuntunkIchu tefu pIshIntsItu
shiigero posante terira onkametite.
42
Osamanitanaira ipiganaa aikiro
iniairi Iriri ikantiri: Apaa, gatanika
pIkuntutIgIfonIku gunIfI nutsIpefeuvu
geti, ariotyo onkaotakempa maika
ontsatagakempara pikogakerira viro.
43
Impo IpIguvetuu IneuIgupuIfI muguse
vageigaityo aikiro, avisaiganakeritari
ivochokine tera ineakoigavakempa
imagantaiganaarira.
44
Iokaiganairi
ipigutanaara aikiro iniairira Iriri, okiiro
ikantairi inkaaratirira ikantakeririra.
45
Impo yagatanakera iniairira ipiganaa
inaigakera irogamereegi ikantaigapaakeri:
Ogaa, muguIgunutsIvI pIshIgopI
reaiganachavi? Gupuuku Ifugukuguntu
kenkanira Kaotasanotakaririra
MutsIgenku IfoguIgukefIfu kuovugeIgu
charira.
46
Maikari maika tinajaiganake,
tsame, mutuku pokupuuke gukuguntuke
nanerira.
Yaganunkanira Jeso
(Mr. 14.43-50; Ir. 22.47-53; Jn. 18.2-11)
47
Tekyara iragate Jeso iniavagetakera
ipokapaake Jorashi itentaigapaakari
tovaini matsigenkaegi yamashiigapaakeri
savuri ontiri inchakii. IntIegI tIgunkuIgu
keri itinkamiegi saseroroteegi intiegiri
itinkamiegi jorioegi.
48
Yogari Jorashi
gukuguntukefInefIfIfu Jeso yogotuguIgu
keri okyara ikantaigiri: AgonkeIgupuu
kempufIku pIneuIge tyunIfIku noutushI
take nasaraanatapaakemparira, irirotari
pikogaigakerira, pagaiganakerira.
49
Impo iroro yogonketapaakara
inakera irirori ikantapaakeri:
Gotagantatsirira!, aiovi?
Impo yasaraanatakari.
50
Yogari Jeso
ikantiri:
Jeeje, aiona. Maika aityotari
pipokashitakerira atsi nani kaotero.
Impo yogari tentaigakaririra Jorashi
yaioniigapaakari Jeso inoshikaigapaakeri
yairikaigakerira.
51
Kantankicha aio
punIfo ItentukufIfu Jeso InoshIkumutunuke
tyo isavurite iserogempitatutarityo
ironampiria itinkamisanorira saseroroteegi.
52
Kantankicha Jeso ikantaigiri:
Atsi arionenityo, pIutuefo pIsuvu
rite. Tyanirika ventarorira isavurite
ontityo irogantakenkani savuri.
53
Matsi
tera pogote narora kogankitsine
nonkantakerityo Apa intigankakera
isaankariite intovaigavagetaketyo kara
impugamentaiganakenara?
54
KuntunkI
cha ariomera nonkaotagakerome
maika, ario tyara onkantakempara
ontsutugunukempufu ItsIfInkukuguntuke
MATEO26
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
244
rira irirori pairani okamantakotakenara
nantsipereavagetakera?
55
Impo ishonkashiigari ikantaigiri
itentaigakarira Jorashi:
Matsi naro koshinti nerotyo
pamashiigakenara savuri ontiri inchakii
pagaiganakenara? Omirinkatari kutagiteri
notentaigakempi viroegi anta ivankoku
Tasorintsi nogotagantavagetakera tera ario
pagaigena,
56
kantankicha okaotuntunu
karira maika onti ontsatagagetanakerora
IkumuntukoIgukenufu puIfunI kumuntun
taigatsirira itsirinkakoigakenara okyara.
Impo ishigavioigamatanakatyo
maganiro irogamereegi iokaiganakeri
Jeso paniro.
Yamanunkanira Jeso yapatoitaigakara
itinkamipage jorioegi
(Mr. 14.53-65; Ir. 22.54-55, 63-71;
Jn. 18.12-14, 19-24)
57
YoguegIfI guIgukefIfIfu Jeso yumuIgu
nakeri ivankoku Kaipashi. Irirori inti
itinkamisanorira saseroroteegi. Ario
InuIguke kufu gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInku
kotanakerira Moiseshi intiegiri aikiro
itinkamiegi jorioegi yapatoitaigakara.
58
Impo yogari Perero intaina inapaake
yogiatapaakerira Jeso. AntufI yugupuuke
rora pampatuiku ineaigapaakeri soraroegi
pirinitaigake kara. IfIfoegI IntIegI sentuIgI
rorira ivanko Tasorintsi. OvushI IpIfInItu
paake irirori kameti ineakotakeriniri Jeso
tyarikara inkantakenkani.
59
Yogari itinkamiegi saseroroteegi
itentaigakari itinkamiegi jorioegi
IkuemukuguntuIgukefI pushInI tsoeven
tuIgukempufInefIfIfu kumetI ontImuke
nIfI onkenuntukempufIfu IfogukuguntuI
gakerira.
60
Ipokaigavetapaakatyo
tovaini tsoeventaigakaririra, kuntunkI
cha irorokya ikantaigi irorokya
ikantaigi, nefotyo tyumpu InkuntuIgu
keri. Impo ipokaigamatapaaketyo piteni
kantaigankitsirira
61
ikantaigi:
Naroegi nokemaigakeri ikantakera:
Naro nagaveake nogimamerinkakerora
ivanko Tasorintsi impo novetsikaero,
omavatakotanakempa kutagiteri
nagataero.
62
Impo ikavirimatanakatyo Kaipashi
ikantiri Jeso:
Tera tyara pinkantumate?,
pikemaigakeritari ikantanaigakempira.
Maika tyara pinkantera viro?
63
KuntunkIchu IfIfofI IkemIsuntunuke
tyo, teratyo tyara inkantumate. Osumu
nitanakera imatutaarityo aikiro ikantiri:
Maika nonkantakempi kaomataka
irironirika kantakempi Tasorintsi
ikantakanirira itimi, atsi kamantena
arisanotyo vinti Ikogakagakerira
TusofIntsI Impegukempufu Nogoveenku
riegite? Viro Itomi Tasorintsi?
64
Iniamatanaketyo Jeso ikantiri:
Jeeje, naroniroro katinka pogakero,
kantankicha maika nonkantaigakempi
ImpogInI pIneuIgukefI KuotusunotukufI
rira Matsigenka impirinitakera
inampinaku irakosanoriraku Tasorintsi
Gaveavagetatsirira. Aikiro pineaigavakeri
iripokaera inkenantapaemparora menkori.
65
Ogatyo ikenake ikisamatanakatyo
Kaipashi itisaraitarotyo imanchaki
tseerererere ikanti:
Yokari yoka onti ikaotugumunutu
kari Tasorintsi! IfofoventI muIku IntugutI
tyo ukuemukuguntuIgI pushInI IfIpokuIgu
kera inkamantaigakaera ikaotakerora
maika, matakaniroro pikemaigakeri
tsikyata viroegi ikantakera.
66
Maika
tyara pinkantaige viroegi?
Iriroegi ikantaigi:
Kantetyo inkamakera, tsikyatatari
ikaotagantaka irirori.
67
Impo itoanaigakeri ivoroku, ItuutuuI
gakeri togn togn, aikiro pashinikya
patosanaigakeri ivoroku
68
ikantaigakerira:
Irorotari vintira Ikogakagakerira
TusofIntsI Impegukempufu Igoveenku
MATEO26
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
245
riegite jorioegi, atsi gotenityo tyani
taakempi!
Perero iteratakotakerira Jeso
(Mr. 14.66-72; Ir. 22.56-62;
Jn. 18.15-18, 25-27)
69
Yogari Perero aiokya inake anta
parikoti pampatuiku. Impo okenapaake
paniro nampiriantsi okantiri:
Viro aikiro pitentavagetari Jeso
Garireakunirira.
70
Kantankicha yogari Perero
ikemamampeganakatyo ikantiro:
Jaa? Tyara pikanti? Tera
nonkeme tyarika pikanti.
Ikemaigakeri maganiro naigankitsirira
kara.
71
Impo iavetakara anta sotsimoroku
oneitaarityo aikiro pashini nampiriantsi
okantaigiri naigankitsirira kara okanti:
Yogari yoga inti itentavagetarira
Jeso Nasarekunirira.
72
Kantankicha irirori ikantutaarotyo
aikiro ikanti:
ITefutyo noneImutefI yogu pInIuko
takerira! Ineakenatari Tasorintsi tera
ario nontsoegumatempa.
73
Choeni osamanitanakera yaionIIgu
paakari naigankitsirira kara ikantaigiri:
Arisanoniroro pitentavagetari
nokemaigavaimpitari piniakera.
74
Yogari Perero ikantutaatyo aikiro:
INokuntukenIfofo tefutyo noneImu
teri! Arisanotyo nokantake, ineakenatari
Tasorintsi tera ario nontsoegumatempa.
AntufI ontIfIku notsoeguku InkIsushItu
kenatyo, tefu noneImutefInIku pInIukoI
gakerira maika.
Irorotyo ikantakera maika, InIumutu
naketyo atava ovashi
75
Isufemutunuku
rotyo Perero ikantakeririra Jeso inkaara
ikantiri: Paita tekyara iriniimate atava
pinteratakotakena mavati." IkuvIfItupu
nutu IutuIfu ogutyo Ikenuke Ifugumutu
nakatyo jiii jiii jiii, Ikuemuvuvugetuke
tyo kara.
Yamanunkanira Jeso Piratoku
(Mr. 15.1; Ir. 23.1-2; Jn. 18.28-32)
27
1
Impogini okutagitetanakera
mugunIfo ItInkumIegI susefofo
teegi intiegiri itinkamiegi jorioegi
IkemuvukuguIgunuku tyufIku InkuntuIgu
keri Jeso irogakagantaigakerira.
2
Impo
yagaiganakeri yogusoiganakeri
yamaiganakenerira Pirato. Irirori inti
inampina Sesa.
Ikamakera Jorashi
3
ImpogInI yogufI JofushI gukuguntuke
fIfIfu Jeso yogotuke ufIsuno Ifogukuguntu
kenkani ovashi isurematanakatyo ikanti:
Narotakaniroro! AfIo nokuntuvuge
taka naro gamerakari nagakagantiri
okyara.
Impo iatake inaigakera itinkamiegi
saseroroteegi intiegiri itinkamiegi jorioegi
irogipigaigaatenerimera yoga 30
kofIkImentu IpuIgukefIfIfu okyufu Ifuguku
gantakerira Jeso
4
ikantaigavetapaakari:
Narori onti novetsikake terira
onkametite nagakagantakeritari terira
tatakona irovetsikumate, maika
irogakenkani.
Kantankicha iriroegi ikantaigavakeri:
Ario tyara nonkantaige naroegi?
Virompatyo, virotari kaotankicha okyara.
5
Nerotyo yovuokagisetapanutiri koriki
kara tsompogi ivankoku Tasorintsi
iatakera ishitikakara.
6
Impo yogufI ItInkumIegI susefofo
teegi yapatogiseigairi koriki ikantaigi:
Tefu kumetI uguIguefIfu unkonogI
seigaerira yamaigirira pashini ipaigirira
Tasorintsi. Ontitari ipunavitunkani
iragakagantakerira irogakenkanirira.
7
ImpogInI IkemuvukuguIguku Impunu
ventantaigakemparora kipatsi paitacharira
Igipatsite Vetsikirorira Koviti kameti
ontimakeniri inkitatantaigemparira
poniaigankicharira parikotipage.
8
Irorotari
MATEO26,27
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
246
otantanakarira oga kipatsi opaitanakara
Iraatsigiteri ovashi maika.
9
Okaotuntuku
rira maika onti otsatagagetanakerora
ikantakerira pairani kamantantatsirira
Jeremiashi ikanti: Yogaegiri iseraereegi
yagaigakeri yoga 30 korikimenta ivunaro
pairorira ikametiti
10
IpunuventuntuIguku
rora kipatsi paitacharira Igipatsite
Vetsikirorira Koviti, ariotari ikantakenari
Notinkami.
Pirato ikogakotagantakerira Jeso
(Mr. 15.2-5; Ir. 23.3-5; Jn. 18.33-38)
11
ImpogInI yogufI PIfuto Ikogukotu
gantakeri Jeso ikantiri:
Arisano viro Igoveenkariegite
jorioegi?
Ikanti Jeso:
Jeeje, ufIsuno pIkuntusunotukenI
roro, naroniroro.
12
Antari itsoeventanaigakarira
itinkamiegi saseroroteegi intiegiri
ItInkumIegI jofIoegI tefu tyufu Inkuntu
mate Jeso onti ikemisantanake.
13
Ifofo
tari ikantantakaririra Pirato:
MutsI tefu pInkeme IkuntunuIgunu
kempira?
14
Kantankicha yogari Jeso teratyo
iriniimate. Iroro ineavakerira Pirato
ikaotakerora maika, yoguvugetunuke
tyo kavako, tyampatyo inkantera.
Ikantunkanira Jeso irogakenkanira
(Mr. 15.6-20; Ir. 23.13-25; Jn. 18.3819.16)
15
Omirinkatyo agara iviesetaegite
jorioegi okantaganirira Pasekoa yogari
PIfuto yupukuI punIfo yushItukovItunku
nirira yovetsikakera terira onkametite,
tyanirikara ikogaigakerira itovaireegi
irapakuaigaerira.
16
Ario inake kara
paniro shitakotankicharira ipaita
Varavashi, yapagiteakovagetatyo kara
ikemakotaganira.
17
Impo PIfuto IneuIgu
kerira yapatoventaiganakarira maganiro
ikantaigiri:
Tyani pikogaigake nampakuaerira?
IfIfofIku VufuvushI IntIfIku Jeso pIkuntuI
girira inti Ikogakagakerira Tasorintsi
impegakempara Pigoveenkariegite?
18
Irirori ineaketari onti ikisavitunkani
ineinkanira intira yapatoventanunkani,
irorotari yamantanunkanirira iriroku.
19
Aiokyara ipiriniti Pirato anta
ikanomaantapinitira okantakagantakeri
itsinanetsite okanti: Gara pimavageta
viro, tyampa ankantakeri yoga terira
tatakona irovetsikumate. NokIsunIgIsevu
getaketari inkaara posantegisematakatyo
nogisanire. Irirorakari gimanatakena.
20
Kantankicha yogari itinkamiegi
saseroroteegi intiegiri itinkamiegi jorioegi
yogotuguIgukefI mugunIfo InkuntuIgu
kera: Irirompatyo pampakuae Varavashi,
yogari Jeso pinkentakotagantakerityo.
21
Yogari Pirato iniitaigaarityo aikiro
ikantaigiri:
TyunI pIkogusunoIguke numpu
kuaerira? Iriro Varavashi intirika Jeso?
Ikaemaigamatanaketyo:
Inti pampakuae Varavashi!
22
Ikantaigiri Pirato:
Iroroventi, tyufutyo nonkuntuke
rira yoga Jeso pikantaigirira inti
IkogukugukefIfu TusofIntsI Impegukem
para Pigoveenkariegite?
Ikaemaigutanaatyo aikiro maganiro:
Kentakoteri!
23
Ikantaigiri Pirato:
Matsi tyara ikantakara? Tutumpu
tyora yovetsikakera?
Ikaemaigutanaatyo aikiro:
Nokantaigaketari kentakoteri!
24
Impo yogari Pirato ineavakera
atanatsi ikaemavaitaiganakera tyampa
inkantaigavakeri, ovushI Ikuemukugun
take nia inkivakotakempara kameti
ineaigakeriniri maganiro impo ikanti:
Irogakenkanirika maika tera naro
kaotachane. Virompaegityo, viroegitari
kaoigankicha.
MATEO27
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
247
25
Maganirosanotyo ikaemaiganake:
IAfIompu nufoegItyo kuoIgunkI
chane intiegiri aikiro notomiegi,
naroegitari gakagantaigakerine!
26
Ifofo IkemuIgukefIfu PIfuto yupukuu
kagantairi Varavashi. Impo yompefuven
tukufI Jeso ImpusutukenkunIfu Ifumunu
kenkanira inkentakotakenkanira.
27
Yogari soraroegi yamaiganakeri
tsompogi impo ikaemakagantaigakeri
mugunIfo IfupIsofufoegItene yuputoven
taiganakari isamatsanaigakerira.
28
Impo
IsupokuIgukefI ImunchukI yogugutuntuI
gakari pashini kamisa kiraamagori.
29
Yagaigake kivitsa yovetsikashiigakeri
iramatsaire yamatsaitakerira. Aikiro
yuIfIkukugukefI InchukII IfukosunofI
raku, impo itigeroaventaigakari
isamatsanaigakerira ikantaigakerira:
Ojojoo, neri yogaaa! IAtsI neuIgefI
kario Igoveenkariegite jorioegi!
30
Itoatoaigakerityo kara impo
yagapitsaigairi inchakii ipasatantaigakarira
igitoku tagn tagn.
31
Impo yagataiganakera
isamatsanaigakerira isapokaigairi irorokya
yogagutantaigaari irashi imanchaki
yamaiganakeri inkentakoigakerira.
Ikentakotunkanira Jeso
(Mr. 15.21-32; Ir. 23.26-43; Jn. 19.17-27)
32
AntufI IuIgunukefu InkentukoIguke
fIfu ItonkIvouIgukufI punIfo SufenekunI
rira ipaita Sumo. Yogari soraroegi
ikantaigavakeri inatanakenerira Jeso
igoroshite.
33
Impo yogonkeigakara
Gorogotaku, (onkantakera: Ontaikara
Itutai Kamatsirini),
34
ipaigavetakari
vino okonoatunkani kepishiari, kuntun
kicha irirori yoviikavetaka maani ovashi
tera inkoge iroviikasanotemparora.
35
Impo yagataigakera ikentakoigakerira
yogufI sofufoegI IsokugIuIgukefo mupukI
cho ogotuntugunIfIfu kumetI IfogotuntuI
gakemparora tyanirika shintakemparone
imanchaki.
36
Impo ovashi ipitaigake kara
ikamaguigakerira.
37
Antari enoku
oatakara igitoku ogunkani inchakota
otsirinkunkani okanti: Yokari yoka inti
Jeso, Igoveenkariegite jorioegi.
38
Aikiro itentagantunkani piteni
koshinti ikentakotunkanira, paniro
yogaratinkakotunkani irakosanoriraku,
yogufI IfupItene ontI yogufutInkukotun
kani irampateku.
39
YogufI vIsupInIIgun
kItsIfIfu kufu IneuIgukefIfu IokookonuI
gakerityo
40
ikantaigakerira:
Eejee tyanirityo maika! Kogapage
pikantira: Nogimamerinkakero ivanko
Tasorintsi impo novetsikaero, omuvutu
kotanakempa kutagiteri nagataero.
Maikari atsi pugamentanakempanityo.
Irorotari vintira Itomi Tasorintsi
kentakoreanaempanityo paguitanaera.
41
Ario ikaoIguku ItInkumIegI susefofo
teegi itentaigakarira gotagantaigirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi intiegiri
itinkamiegi jorioegi isamatsanaigakerityo
iniavakagaiganakara ikantaigakera:
42
Kogupuge IkuntunkunI yuguveuvu
getityo ikavintsaantavagetakera
yogavisaakotakerira pashini matsigenka,
tyara okantakara maika tera iragavee
Impugumentunukempufu IkIIfo IfuguItu
naera. Antari irirora Agoveenkariegite
Inkentukofeunuempumetyo IfuguItu
nuefu kofoshIku kumetI unkemutsuIguke
riniri.
43
Irorotari ikematsavintsatakerira
Tasorintsi kantetyo impugamentaerira
maika arisanorikara itakari, irorotari
ikantira: Nanti Itomi Tasorintsi.
44
ImuIgunukutyo uIkIfo Itentuguntun
kunIfIfu IkentukotunkunIfu IkuntunuIgu
kerityo kara.
Ikamanakera Jeso
(Mr. 15.33-41; Ir. 23.44-49; Jn. 19.28-30)
45
Impo ikatinkatanakera poreatsiri
oga okenake apavatsaasetanaka
magatiro ovashi itsunkavagetanake.
46
Ogatyo ikenake ikaemamatanaketyo
MATEO27
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
248
l27.51 Ek. 26.1-37.
Jeso ikanti: Eri, Eri, irema
savakatani? (onkantakera: Apa
Tasorintsi, Apa Tasorintsi, tyara
okantakara povashigantakenara?)
47
Ikonogagarantaigaka naigankitsirira
kara iroro ikemaigavakerira ikantaiganake:
AtsI kemefI kunIku Ikuemukotuke
rira kamantantatsirira Eriashi.
48
IshIgumutunukutyo punIfo yugunu
kera chomiatirorira nia iokaatakerora
kuchoufIku vIno yoguenokukovetukene
rira savorokiiku irachomiatagakerimera.
49
Kantankicha yogari itovaireegi
ikantaigiri:
Atsi pampogieri, aneaigakerira
iripokashitakeririka Eriashi iroguitaerira.
50
Impo yogari Jeso ikaemapanaati
aikiro imaraenkarikatyo kara ovashi
ikemisantanake ikamanakera.
51
Irorotyo ikamanakera ogatyo okenake
osufuumutunuketyo kumIsu tsutumugotu
charira ivankoku Tasorintsi
l
okantanakera
katinkasano niganki tseerererere
oponianakara enoku oatakerora savi
pairatamatake kotarenkasanotake.
Ontininkamatanakatyo tinin tinin tinin
otsiraagematanaketyo imperitapage,
52
oga okenagetake ashirenakigetanaka
ikitatantagetaganirira igamagapage,
yunIugemutunuItyo tovuInI kemutsuIgIfI
rira Tasorintsi.
53
Impogini yanianaira
Jeso IuIguke IfIfoegI Jefosufenku IneuIgu
vairi tovaini timaigatsirira kara.
54
Yogari itinkamiegi soraroegi intiegiri
itentashiigakarira ipampogiaigakerira
Jeso ineaigavakera ontininkanakara,
aikiro pashinipage oposantetanakara
itsarogavageiganaketyo kara ikantaigi:
Arisanoniroro inti Itomi Tasorintsi!
55
Ario onaigake kara tovaini tsinaneegi
giaigakeririra Jeso iponianakara
Garireaku, aikiro omutakovageigakeri.
Iroroegi onti aratintiitaigake antakona
anta opampogiaigakerira.
56
Ario
onaigake aikiro kara Maria Magarena
ontiri Maria iriniro Santiago intiri Jose,
ontiri aikiro iriniro itomiegi Severeo.
Yogaataganira Jeso imperitanakiku
(Mr. 15.42-47; Ir. 23.50-56; Jn. 19.38-42)
57
Impogini panikyara onchapinitanae
ipokake paniro shintavagetacharira ipaita
Jose. Irirori onti iponiaka Arimateaku.
Ario ikaotaka aikiro inti irogamere Jeso.
58
Irirori iatashitakeri Pirato ikantakerira
ikogakera iramanaerira Jeso inkitataerira.
Yogari Pirato ikantakeri:
Iroroventi nanityo.
Impo ikantaigakeri soraroegi:
Kametitake pimpakerira iramanaerira.
59
Ovashi yaganairi iponatantanakarira
mechomagori kamisa okyamagokyarira
ovetsikantunkanirira irino.
60
Impo
yamanairi yogaatirira imperitanakiku
okyuenkufIfu IkIgukuguntuke Ifoguntuen
kanimera irirori inkamanaera. Impogini
itikakotantanakari omarane mapu iatai.
61
Ario onaigake kara Maria Magarena
ontiri apitene Maria opirinitaigakera
kara katinka yogaaganira.
Soraroegi sentaigavetakarorira
yogantavetunkanirira Jeso
62
Impo okutugItetunukefu upIshIgopI
feuntugunIfIfu yogufI ItInkumIegI susefofo
teegI IntIegIfI pufIseoegI IuIguke Inkumo
soiguterira Pirato
63
ikantaigapaakeri:
NufoegI nosufeIgunukufo Ikuntuke
rira yoga tsoenti tekyara inkame
ikantakera: Nonkamakerika impo
omavatanakempara kutagiteri nanianae.
64
MuIku kumunI Ifofo Ifomuvutukotuntu
nakempa, IfofotufI nonkuntuntuIgukempI
fIfu utsI tIgunkenItyo sofufoegI IfIsentusu
noigakerora yogantunkanirira ganiri
IpokushIIgIfI IfogumefeegI IfuguIgupunu
MATEO27
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
249
terira impo inkantaigakeri maganiro
atake yanianai. Intagarora inkaoigerora
maika pairorokari avisavagetakero
iramatagaigakempara avisakerorokari
yamatagakoigakarira tekyara inkame.
65
Yogari Pirato ikantaigiri:
Iroroventi nanityo, neri yogaegi
soraroegi. Piaigetyo pisentaigakiterira,
virompaegityo tyarika pinkantaigakeri.
66
Iriroegi iaigake yogunkanira Jeso
yuvItsujuIgupuukefofu mupu ItIkukotun
tunkanirira impo ikantaiganakeri
soraroegi irisentasanoigakerora ganiri
tyani pokashitumatiri.
Yanianaira Jeso
(Mr. 16.1-8; Ir. 24.1-12; Jn. 20.1-10)
28
1
Impo Ifofo okutugItetumunu
kera tominko, ogari Maria
Mugufenu ontIfI upItene MufIu ouIgumu
nake onkamosoigaaterira yogaaganira,
utuketufI uvIsunuke kutugItefI upIshIgo
pireantaganirira.
2
Antari tekyara
ogonkeigempa ontininkanaka kipatsi
tinin, tinin, tinin, ipokapaaketari
isaankariite Tasorintsi iponiapaaka
enoku itiguronkapaakerora mapu
tIkukovetukufIfIfu Jeso IpIfInItuntuku
rora.
3
Ikovoreavagetiratyo kara
kaomataka kareti okantira tsaarere
tsaarere. OgufI IgItsugufe onkutuvugete
ratyo kaomatakatyo okutatira mampe.
4
YoguegIfI sofufoegI Ifofo IneuIguvuke
fIfu ogutyo IkenuIguke ItsufoguvugeIgu
naketyo kara ishigekavageiganakera
shige shige shige ituaigamatanaketyo
ikamaigakitityo.
5
Impo Ifofo ogonkeIgu
vetupuukufu tsInuneegI yogufI Isuunku
riite Tasorintsi ikantaigiro:
Gara pitsarogaigi. Naro nogotake
IntI pIkoguIguke Jeso Ikentukovetunku
nirira.
6
Kantankicha akari aka mameri,
ataketari yoganiaagani, ariotari
ikantakeri irirori tekyara inkame. Atsi
tuInuegI pIneuIgukefofu yogInofIuvetun
kanira,
7
Impo pIuIgepuge pIntsutImuIgu
nakera pinkamantaigapaakerira
irogamereegi pinkante: Atake yanianai.
Maika iketyo ivatanankitsine iriatakera
Garireaku. AntufI untu ufIo pIneuIgupuu
keri. Irorotari nopokashitake
nonkamantaigakempira.
8
Ifofo okemuIguvukefu otsufoguvugeI
ganake, kantankicha oshinevageiganaka
aikiro. Akyatyo otsatimavageiganake
tsIkyufI onkumuntuIgupuukefI Ifogume
reegi.
9
Impo itonkivoaigavakaro Jeso
avotsiku iniaigavakero. IfofoegI uIonII
ganakari otigeroaventaiganakarira
avinaigakerira itasagiiku.
10
Irirori
ikantaigiro:
Gara pitsarogaigi. PIuIge pInkumun
taigakerira nogamereegi iriaigakera
Garireaku. AntufI untu ufIo IneuIgupuu
kena.
Ikamantaigunkanira jorioegi
11
Ifofo ouIgunukefu IkonogugufuntuI
gaka soraroegi sentaigavetakaririra Jeso
ario ikaoigaka iriroegi iaigake
Jerosarenku ikamantaigakerira
itinkamiegi saseroroteegi magatiro
ineageigakerira.
12
IfIfoegI InIuvukuguI
gaka itentaigakarira itinkamiegi
jorioegi. Iroro ikemavakagaigakara
ipaigakeri tovaini koriki
13
IkuntuIguvu
keri:
Viroegi onti pinkantaigake: Antari
upuvutsuunukufu nufoegI nomugusevu
geigake impo ipokashitaninkaigakeri
irogamereegi yagaigapanutiri.
14
Antari
Intugufofu Inkemefu PIfuto nonkumun
tagaigakeri nogishineaigaerira ganiri
tyara ikantumaigimpi.
15
Yogari soraroegi yagaiganakerira
koriki iaigake itsatagageigakerora
ikantaigakeririra. Ario ikaoigakero
maganiro jorioegi kantanakaniroro
ovashi maika ikantaigira tera iranianae
Jeso, onti yagaigapanutiri irogamereegi.
MATEO27,28
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
250
Jeso ikantaiganairira irogamereegi
inkamantakoigakerira
(Mr. 16.14-18; Ir. 24.36-49; Jn. 20.19-23)
16
Impogini maganiro irogamereegi
iaigake Garireaku iatantaigaka otishi
ikantaigakeririra Jeso tekyara inkame.
17
Iroro ineaigapaakerira ikantaigi: Inti
Atinkami! Ovashi itigeroaventaigakari,
kantankicha ikonogagarantaigaka
iniasurentavageigaka ikantaigake:
Terorokari iriro.
18
Kantankicha Jeso yaioniiganakari
ikantaigiri:
Yogari Tasorintsi ikantakena:
Maika viro vinti gaveagetakerone
enokupugekutIfIfu ontIfI kIputsIpugeku
tirira.
19
IfofotufI muIku nonkuntuntuI
gukempIfIfu pIuIge pumpugIteuvugeIgu
nukempufofu kIputsI pInkenkItsutImoI
gakerira maganiro matsigenkaegi
pinkematsatagaigakerira kameti
impegaigakempaniri nogamereegi. Impo
pogIvIuIgukefIfu kumetI IokotuguntuIgu
kempaniri arisano ikematsaigakeri Apa
Tasorintsi intiri Itomi intiri aikiro Isure.
20
PogotuguIgukefIfu InkemutsuIguke
nara intsatagaigakerora magatiro
nokantaigakempirira. NufofI nonkuntu
kani nontentaigakempi omirinka
kutagiteri ovashi ontsonkatanaempara
kipatsi.
MATEO28
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
251
Joan Giviatantatsirira
ikenkitsavagetakera osarigagitetapaakera
(Mt. 3.1-12; Ir. 3.1-9, 15-17; Jn. 1.19-28)
1
1
MuIku nokoguke nontsIfInkukotu
kerira Jesokirishito Itomi Tasorintsi
nonkamantakotakerira. NontsItItupunu
tefo Ikyufu yogIvIutuke Joun nonkufutu
gavagetero iatanaira enoku.
2
Yogari kamantantatsirira Isaiashi
itsirinkakotakero pairani ikantakera
Tasorintsi iniakerira Itomi ikantiri:
Notomi, impogini nontigankake
paniro ivatanakempinerira
inkantaigakerira itovaireegi
inegintetashiigavakempira.
3
IfIfofI IfIutuke untu osufIgugItetupuu
kefu InkenkItsutukefu Imufuen
karika kara inkante: 'PukuuIgu
nakero povetsikageigira terira
onkumetIte pInegIntetushIIguvu
kemparira Atinkamiegi.'"
4
Impogini yogari Joan Giviatantatsirira
Iutuke untu osufIgugItetupuukefu yogIvIu
tantavagetakera, uIkIfo IkenkItsuvugetu
kera ikanti: Kantatigaiganakempa
pampakuaiganakerora povetsikageigira
terira onkametite pogiviaigakempara
ganiri ikisaviigimpiro Tasorintsi magatiro
pikaovageigara.
5
MugunIfo tImuIgutsI
fIfu Jofeuku IntIegIfI uIkIfo Jefosufenku
nirira iaigake inkamosoigakerira. Antari
ikemaigakerira ikenkitsavagetakera
ovashi ikamantakoiganakero magatiro
yovetsikageigirira terira onkametite impo
yogiviaigakeri Jororanku.
6
Irirori onti yogagutaka manchakintsi
ovetsikantunkanirira iviti kameyo,
aikiro isuntoratsatakari imeshina.
Intagani yogaka tsinaro intiri pitsi.
7
Impo IkenkItsuIgunukefI IkuntuIguke
rira: Choenitapaake iripokakera
impogitapaakenanerira. Irirori pairotyo
yavisakena yagaveavagetakera. Narori
garorokarityo nokaotumatari irirori, onti
nagamaavagetakari, puIfotufI yuvIsuvuge
takena.
8
Narori onti nogiviaigakempi
niaku, kantankicha panikya iripokake
pashini tigankimoigakempineririra Isure
TusofIntsI IntImusufentugufuntuIgukem
pira.
Yogiviatunkanira Jeso
(Mt. 3.13-17; Ir. 3.21-22)
9
Impogini iponianaka Jeso Nasareku
Iutukefu Inukefu Joun ovushI yogIvIutu
keri Jororanku.
10
Impo irorotyo
yaganairora Jeso otsapiaku ineiro
ushIfenukItunuku InkIte yupusutInkugu
tapaakari Isure Tasorintsi ikaotapaakari
shiromega.
11
Impo inianake Tasorintsi
enoku ikanti: Virori vinti Notomi,
notusunovugetukempItyo kufu noshIne
ventakempityo.
MAROKOSHI ITSIRINKAKOTAKERI
JESOKIRISHITO TYARA IKANTA
YOGAVISAAKOTANTIRA
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
252
Ikogavetakara kamagarini
irapakuakagakerimera Jeso ganigera
ikematsatairi Iriri
(Mt. 4.1-11; Ir. 4.1-13)
12
Iroro yagatakera iniakera Tasorintsi
yogari Isure yamanakeri Jeso parikoti
osarigagitetapaakera.
13
Ario inake kara
40 kutugItefI ItentuguIgukufI kukIntyokI
ripage gantagetatsirira. Yogari
SutunushI IpokushItukefI Ineusunotuke
fIfu ufIofIku Ifuguveuke Ifupukuukugu
kerira ganigera ikematsatairi Iriri,
kantankicha teratyo iragaveeri.
Impogini irirokya pokaigapaatsi
isaankariite Tasorintsi yamaigakenerira
iseka ishintsitagaigakerira.
Ikenkitsavagetakera Jeso Garireaku
(Mt. 4.12-17; Ir. 4.14-15)
14
Impogini yashitakotunkanira Joan,
Iutuke Jeso GufIfeuku IkenkItsuvugetu
kera ikamantaigakerira maganiro tyara
ikanta Tasorintsi yogavisaakotantira
15
ikantaigakerira: Maikari gaka
intsatagantakemparorira Tasorintsi
ikantakerira pairani, panikyatari
aganakempa impegantakemparira
IgoveenkufIegIte mugunIfo kemutsuIguke
rinerira. MuIku pukuuIgunukefo povetsI
kugeIgIfu tefIfu onkumetIte pInkuntutIguI
ganakempara, aikiro kematsaigena
nokantaigakempira maika.
Jeso ikantaigakerira
4 kitsavageigatsirira irogiaiganakerira
(Mt. 4.18-22; Ir. 5.1-11)
16
Impogini ikenanake Jeso kara
ishitetanaka otsapiaku inkaare Garirea.
Ineaigapaakeri Sumo intiri irirenti
paitacharira Anturishi kitsavageigake,
irorotari ipiriniventavageigi iriroegi.
17
Impo ikantaigiri:
MuIkufI muIku ontI pIpIfInIventuvu
geigi pikitsavageigira, kantankicha
maika pakuaiganakero pikitsavageigira
tsame pogiaiganakenara ariokya
nuguveukuguIgukempI IfIfokyu pImpIfInI
ventuvugeIgue mutsIgenkuegI pInkemu
tsatagaigakerira.
18
Impo iriroegi iokageigapanutiro
igitsareegi yogiaiganakerira.
19
Iaigavetanaka antakona anta irirokya
ineapaake Santiago intiri irirenti
paitacharira Joan pirinitaigake pitotsiku
shitikagisevageigake igitsareegi.
Itentaigakari iriri paitacharira Severeo.
20
Impo yogari Jeso ikantaigiri Santiago
intiri Joan:
Tsame pogiaiganakenara.
Iriroegi yogiaiganakeri iokaiganakeri
iriri paniro, intagani itentaigaari
iromperaneegi.
Matsigenka itimagutakerira kamagarini
(Ir. 4.31-37)
21
ImpogInI yogonkeIgupuuku Kupefe
naoku. Antari aganakara kutagiteri
apishigopireantaganirira iatake Jeso
pankotsiku yapatoitantaigarira jorioegi
yogotagantavagetakera.
22
IkemuIguvu
kerira maganirotyo yogavageiganake
kavako, ineaigaketari yogotagaigakerira
yogovagetiratyo kara, tera ario inkaoI
gempufI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkuko
tanakerira Moiseshi.
23
Ario inake kara
punIfo sufufI ItImugutukefIfu kumugu
rini. Irirori ikaemanake ikanti:
24
Eeee! Jeso Nasarekunirira!
Tyara pinkantaigakenara? Iroro
pipokashitake pimpogereaigakenara?
Noneimpitari, nogotakempi vinti
IkogukugukefIfu TusofIntsI Impegukem
para Igoveenkariegite maganiro.
25
Inianake Jeso ikantiri:
Kemisante! Kontetanae, piatae
parikoti!
26
Iroro ikemavakerira ogatyo ikenake
yogituanakeri itimagutakerira
ikantanake shige shige shige ikamakiti.
MAROKOSHI1
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
253
Impo ikaemapanuti kamagarini eee!
ikontetanai iatai parikoti.
27
Maganiro
yoguvugeIgunuketyo kuvuko Ikuntuvuku
gaiganaka:
Tatarikatyo oitara oka? OkuntutI
gukutufI yogotuguntupuukefIfu yuvIsuvu
getakerityo pairorira yogovageti,
nerotyo ikematsatantaiganakaririra
kamagarini yoneagaigakarira.
28
Impogini maganirotyo timaigatsirira
Garireaku ikemakoigakeri Jeso.
Jeso yovegairora yagashintotirira
Sumo Perero
(Mt. 8.14-15; Ir. 4.38-39)
29
Impogini ikonteiganaira iatake Jeso
ivankoku Sumo intiri Anturishi
itentaiganakari Santiago intiri Joan.
30
OgufI yugushIntotIfIfu Sumo ounutIvu
getake onoriaka tsompogi. Irorotyo
yogonketupuukufu Jeso Ikumuntuvun
kani.
31
Irirori yaionitapaakaro
ikatsavakotapaakero itinaakero.
Ogenanekyatyo ovegapagenityo shintsi.
Impo opakoigakeri isekataigakempara.
Jeso yovegaigakerira tovaini
mantsigaigankitsirira
(Mt. 8.16-17; Ir. 4.40-41)
32
Impo ishonkanaara poreatsiri
ochapinitanaira yamaigapaakeneri
Jeso maganiro mantsigaigankitsirira
intiegiri aikiro itimaguigakerira
kamagarini.
33
Maganiro timaigatsirira
kufu Kupefenuoku yuputovugeIgunuku
tyo sotsimoroku.
34
YogufI Jeso yovegu
geigakeri oposantetashigeigakarira
mantsigarintsipage, uIkIfo yoneugu
nontuIgukufI ItImuguIgukefIfu kumugu
rinipage. Yogari kamagarinipage
yogoigakeritari inti Ikogakagakerira
TusofIntsI Impegukempufu Igoveenku
riegite maganiro, nerotyo irirori
IkuntuvItuntuIguvukufIfIfu IfInIuIgu
kera.
Ikenkitsavagetakera Jeso pankotsipageku
yapatoitantaigarira jorioegi
(Ir. 4.42-44)
35
Okutagitetamanakera aityokyara
apavatsaaenkata itinaanaka Jeso iatake
untu pufIkotI omumefIgItetukefu IfInIuke
rira Iriri.
36
Osamanitanakera iatake Sumo
inkogaerira itentaiganakari itovaireegi.
37
Impo ineaigapaakerira ikantaigapaakeri:
Maganiro ikogaigakempi.
38
Kantankicha irirori ikantaigiri:
Tsume untu ochoenItIfu ItImugeIgu
kera nogotagaigakerira, irorotari
nopokashitake.
39
Iatake Jeso itsotenkanakero
magatiro Garirea ikenkitsavagetakera
pankotsipageku yapatoitantaigarira
jorioegi, aikiro yoneaganontaigakari
itimaguigakerira kamagarinipage.
Jeso yovegairira vesegasenari
(Mt. 8.1-4; Ir. 5.12-16)
40
ImpogInI Ikenupuuke punIfo vesegu
senari itigeroaventapaakari ikantiri:
Notinkamii, nokoguvetuku povegue
nara, kantankicha impatyora viro
tyarika pinkante.
41
ItsufogukugunukufI Jeso yukontsuu
nake itsagatakeri ikantiri:
Jeeje, nokogake, maika
veganaempa.
42
Irorotyo ikantakerira ogatyo ikenake
paa vegasanovagetaa.
43
Impo itigankairi
Jeso kantankicha ikantavakeri:
44
Gara tyani pikamantumati. Inti
pIutImotuke susefofote pokotugukempu
rira ontiri aikiro pamagetanakenerira
pIfutsIpuge pIntsutugukefofu Ikuntuke
fIfu MoIseshI kumetI IneusunotukempI
niri ovashi inkantakempi vegaavi
IfogoIgukempInIfI mugunIfo vegusuno
taavi.
45
Kantankicha irirori teratyo inkeme.
Iataketyo ikamantageigakerira maganiro
MAROKOSHI1
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
254
a2.14 Irevi: Yogari Irevi irirotyo paitacharira aikiro Mateo (kamosotero Mt. 9.9-13).
yovegairira Jeso. Ovashi tenige iriatae
Jeso anta itimageigira matsigenkaegi.
Intagati yanuivagetake parikotipage terira
intimaige, kuntunkIchu IutushIgeIgumutIfI
tyo parikotipagekunirira ineaigakerira.
Jeso yoganuitairira shinkogisenari
(Mt. 9.1-8; Ir. 5.17-26)
2
1
Impogini otovaigagitetanaira iatai
Jeso Kaperenaoku. MugunIfo Ikemu
koigakeri ario inake kara pankotsiku
imagapinitira.
2
Iroro ikemakoigakerira
iatashiigakeri yapatoventaiganakarityo
kara tsompogi ontiri aikiro sotsi.
Tyampa inkantaigakempa inkiaigaera
pashini, tikaviovageigakatari itovaireegi.
IfIfofI yogotuguIgukefI tyufu InkuntuIgu
kempa irogavisaakoigakenkanira.
3
Impo
ipokaigake 4 sufufIegI IkompItukoIgu
paakeri shinkogisenari terira iranuite.
4
YogonkeIguvetupuuku putovugeIguku
tyo kara, tyumputyo InkenukuguIgunu
keri inkiakagaiganakerira tsompogi
inakera Jeso. Yataguigamatanaketyo
enoku sotsI otIshItupunkoku yovenukII
gakero maani ikatinkatakotakera Jeso
yoguitakoigakerira.
5
AntufI IneuIguke
rira Jeso arisano opaitaka yogoigakera
Ifuguveukefu IfoveguefIfu IkuntuntukufI
rira shinkogisenari:
Notomi, muIkufI mutuku omugIsun
taagani magatiro povetsikagetakerira
terira onkametite, gufutyo IkenkIuguIm
piro Tasorintsi.
6
Ario inaigake kara gotagantaigirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi. Iriroegi
iniasurentavageiganaka ikantaigi:
7
Tyarikatyo ikantakara ikantakera
maika? Onti ikaotagumanatanakari
Tasorintsi! MutsI uIo pushInI guveunkI
tsinerira imagisantakotantaerora
kaovagetagantsi?, panirotari yagaveira
irirori.
8
KuntunkIchu Jeso yogoIguvuke
fItyo InIusufentuIgukufu IkuntuIgutufI
tyo:
Tyufu pIkuntuIgukufu pInIusufentuI
gakara pikaoigakerora maika?
9
TyutIm
patyo pairo avisake okomutakara?
Irororika nonkantakerira: Maikari
mataka omagisantaagani magatiro
povetsikagetakerira terira onkametite,
garatyo ikenkiagaimpiro Tasorintsi,
ontirika nonkantakerira: Tinaanake,
ganaero pinoriantakarira, piatae?
10
Maika
noneukuguIgukempI yuguveuke Kuotusu
notukufIfIfu MutsIgenku ImugIsuntukoIgue
rira matsigenkaegi magatiro terira
onkametite yovetsikageigirira.
Impo IshonkutetunukufI shInkogIse
nari ikantiri:
11
MuIkufI muIku vIfo nonkuntu
kempi tinaanake, gunuefo pInofIuntuku
rira, piatae pivankoku.
12
Irorotyo iniakerira igenanekyatyo
itinaapanuta yaganairo inoriantakarira
ikontetanai iatai. Ineaigavakerira maganiro
yoguvugeIgunuketyo kuvuko IshIneventuI
ganakarira Tasorintsi ikantaigi:
Ojojoo! Teratyo noneimaigero
onkaotakera maika.
Jeso ikantakerira Irevi irogiatanakerira
(Mt. 9.9-13; Ir. 5.27-32)
13
Impogini Jeso iatai aikiro otsapiaku
inkaare. Ifofo yuputoventuvugeIgunuku
fIfu tovuInI mutsIgenku yogotuguIguke
rira.
14
ImpogInI IpIgunuufu Kupefe
naoku ineapaakeri itomi Arejeo
paitacharira Irevi
a
pirinitake anta
pankotsiku itimashiigavakerira
visapiniigatsirira ikogantaigavakarira
koriki maganiro maiganankitsirira
iarakipage ontirika tatapagerika oita,
intitari kogantiniririra koveenkari
koriki. Impo yogari Jeso ikantapaakeri:
Tsame, pogiatanakenara.
MAROKOSHI1,2
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
255
Irirori ikaviritapanuta iatanake
yogiatanakerira.
15
Impogini Jeso iatake ivankoku
Isekutuvugetukufu ItentuIgukufI Ifogume
feegI IntIegIfI uIkIfo pushInI koguntuIgufI
rira itovaireegi koriki irashi koveenkari
IntIegIfI uIkIfo pushInI kuovugeIguchu
rira. ItovuIguvugetItyo kufu gIuIgunukefI
rira.
16
YogufI pufIseoegI IntIegIfI gotugun
taigirorira itsirinkakotanakerira Moiseshi
IneuIgukefIfu Jeso ItentuIgukufIfu IsekutuI
gakara ikantaigiri irogamereegi:
Tyufu Ikuntukufu yogu gotuguIgIm
pIfIfu IsekutukovugeIgukufIfu koguntuI
giniririra koveenkari koriki intiegiri
aikiro pashini kaovageigacharira?
17
Antari ikemavakera Jeso ikantaigiri:
Yogari terira imantsigaige tera
inkogakoigempari gavintantatsirira.
IntugunI kogukoIgufI muntsIguIgunkItsI
rira. Ariotyo nokaotaka naro tera iriro
nompokashiige terira inkaovugeI
gempu nonkuntuIgukefIfu InkuntutIguI
ganakempara, intityo nopokashiigake
kuovugeIguchufIfu kumetI InkuntutIguI
ganakempara irapakuaiganakerora
yovetsikageigakera terira onkametite.
Tyara okantaka tera irapakuapiniige
irogamereegi Jeso gara isekataiga
(Mt. 9.14-17; Ir. 5.33-39)
18
Impogini yogari irogamereegi Joan
intiegiri pariseoegi tera isekataigempa, onti
ipitashiigakaro kogapage, Impo Ikonogugu
rantaigaka iaigake ikantaigakerira Jeso:
Yogaegiri irogamereegi Joan intiegiri
irashiegi pariseoegi yapakuapiniigi tera
isekataigempa, kantankicha yogari
pashiegi pogamereegi tera ario inkaoI
gempa maika. Tyara ikantaigakara?
19
Impo ikantakotaka Jeso ikanti:
Pine intimera pashini ikyarira
gankitsi itsinanetsite inkaemaigakeri
iamigoegite isekatagaigakemparira,
matsi gara isekataiga? IsekutuIgukem
paniroro, ItentuIgukufItufI kuemuIguke
ririra ishinevageigaka.
20
Kantankicha
antari aganakempara inkisakenkanira
iramanakenkanira parikoti ario
pinkante impitashiigakemparotyo
kogapage gara isekataigaa, InkenkIsu
reakoiganakemparitari.
21
Tefu onkumetIte pInkemutsutugu
rantaigerora yogotagaigakempirira
pufIseoegI Ifofokyu pImuIguvuke nogotu
gaigakempirira naro. Ontinirikatyo
okaotakaro onkotatenkanira kamisa
ogantagarira onkotatantakenkanira
okyamagokyarira. Onkivavetanakempa
oga onkenake ontsiomagotanakempa
ariompa ontisaraanakerori.
22
Aikiro
ontinirikatyo okaotukufo ompIuutenku
nira vino okyaakyarira tekyarira
ompoIte ompIuutuntenkunIfu kuvefume
shInu IguntugufIfu utukefIfu yufutsIme
shinatanake. Ompoivetanakempa
ufuvonkunuke ogu onkenuke ontImpou
nakeri imeshina ovashi ontisaraanakeri
osanakempa vino, aikiro iraparatakempa
imeshina irisaraanakera. Nerotyo pairo
okametitake ompiaatantenkanira
ikyameshinakyarira.
Irogamereegi Jeso yagaigakera turigoki
kutagiteriku apishigopireantaganirira
(Mt. 12.1-8; Ir. 6.1-5)
23
Impogini aganakara kutagiteri
apishigopireantaganirira iatake Jeso
ikenanake turigoshiku itentaiganaari
irogamereegi. IfIfoegI yuguIgumutunuke
tyo turigoki.
24
Ikantaigiri pariseoegi:
TyufIkutyo IkuntuIgukufu pogume
reegi?, yagaiganaketari turigoki maika
kutagiteriku apishigopireantaganirira,
okuntuvItuntugunItufI untuvugetuntenku
nira.
25-26
Kantankicha irirori ikantaigiri:
Matsi tera piniavantumaigero
vIfoegI otsIfInkukotunkunIfu yovetsIkuke
rira Iravi pairani ipegakara Aviatare
MAROKOSHI2
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
256
itinkamisanorira saseroroteegi? Yogari
IfuvI IntIegIfI ItentuIgukufIfu ItuseguIgu
nake, mamerisanotyo tatampatyo
irogaigakempa, impo ikiamatanaketyo
ivankoku Tasorintsi yogakarora pan
okantavitantaganirira ogenkanira,
ontitari irashi Tasorintsi. Intagani gaigaro
saseroroteegi, ariotari ikantiri Tasorintsi,
kantankicha yogari Iravi yogakarotyo,
aikiro ipaigakeri itentaigakarira.
27
Ikantutaigaarityo aikiro:
OgufI kutugItefI upIshIgopIfeuntugu
nIfIfu ontI otImushItuke IfupIshIgopI
reantakemparora matsigenka. Yogari
matsigenka tera iroro intimashite
kutagiteri apishigopireantaganirira.
28
Yogari Kaotasanotakaririra
Matsigenka irirotari kantatsirira tyati
okantavitantagani antantenkanira
kutagiteriku apishigopireantaganirira,
aikiro tyati terira onkantavitantenkani.
Jeso yovegairira shinkovakotankicharira
(Mt. 12.9-14; Ir. 6.6-11)
3
1
Impogini iatai aikiro Jeso pankotsiku
yapatoitantaigarira jorioegi ikiapaake
tsompogi. AfIo Inuke kufu punIfo shInkovu
kotankicharira.
2
Impo yoguegI putoItuIgun
kicharira ikamagutasanoigakerityo Jeso
IneuIgukefIfu ufIofIku IfoveguefI kutugIte
riku apishigopireantaganirira kameti
IntsuvetuntuIgukefInIfI InkIsukuguntuIguke
rira.
3
Kantankicha Jeso ineapaakerira
shinkovakotankicharira ikantiri:
Atsi aratinke ineaigakempira
maganiro.
4
Impogini ikantaigiri maganiro:
Maika atsi pinkantaigakenara tyara
ikanti Moiseshi pairani. Tutu ovetsIku
kenkunI kutugItefIku upIshIgopIfeuntu
ganirira? Ario ikanti ovetsikakenkanira
kametiri ontirika ovetsikakenkanira
terira onkametite? AfIo IkuntI ugunIuI
gavaerira atovaire ontirika ikanti
agamagaigakerira?
Kantankicha iriroegi teratyo tyara
inkantumaige, ikemisantaiganaketyo
maganiro.
5
YogufI Jeso IkumugugeIgu
keri maganiro ikisaagaigakeri, aikiro
ikenkisureakoiganakarityo, IneuIgukefI
tari kaoigamataka tenirikatyo
ontimaige isure. Impo ishonkatetanakari
shinkovakotankicharira ikantiri:
Atsi kontsaanake.
Irorotyo yakontsaanakera ogatyo
okenake irako paa vegasanovagetaa
kaotasanovagetaatyo apipakotene.
6
Impo
IkonteIgunuI pufIseoegI IuIguke InkumosoI
gakerira itentaigarira Erorishi. Iroro
IneuIgupuukefIfu yuputoItuIguku IsufIuIgu
nakarira Jeso irogakagantaigakerira.
Yapatoventunkanira Jeso
otsapiaku inkaare
7
Yogari Jeso iatake otsapiaku inkaare
itentaiganakari irogamereegi. YogIuIgunu
kefI uIkIfo tovuInI mutsIgenkuegI tImuIgu
tsirira Garireaku ontiri aikiro Joreaku.
8
Ikemakoigakeritari yovetsikagetakera
posantepage ipokaigake ineaigakiterira,
iponiagarantaigaka Jerosarenku ontiri
Iromeaku. Pashini iponiaigaka intati
Jororanku oatakara ikontetira poreatsiri.
Pashinikya poniaigankicha Tiroku ontiri
Suronku.
9
Yogari Jeso iroro ineavakera
yapatoventaigapaakarira ikantaigakeri
irogamereegi iramaigakenerira pitotsi
IfoguIgukenefIfu uIonI otsupIuku Ifomute
tantaigakemparora ganiri itsitokaigiri
patoventaigakaririra.
10
YuputoventuIgu
paakaritari tovaini mantsigaigankitsirira
ItutsInkuvukuguIgunukutyo kufu IkoguIgu
kera iraionIIgukempufIfu IntsuguIguke
rira, ineaigaketari yovegaigakerira tovaini
pashini.
11
Impo yogaegiri kamagarinipage
IneuIgukefIfu Jeso yomputukuventuIgunu
kari ikaemaiganake ikantaigi:
Viro vinti Itomi Tasorintsi!
12
Kantankicha Jeso ikantaviigakerityo
iriniakoigakerira.
MAROKOSHI2,3
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
257
Jeso yagaigakera 12 impegaigakerira
iritigankaneegi
(Mt. 10.1-4; Ir. 6.12-16)
13
ImpogInI Jeso Iutuke otIshIku IkuemuI
gakeri irogamereegi ikogaigakerira. Impo
iaigakera iriroku
14
yagake 12 Intentuvu
geigakemparira, aikiro intigankaigakerira
inkenkitsavageigakera, IfofotufI Ikuntun
taigunkanirira iritigankaneegi.
15
Impo
yuguveukuguIgukefI IfoneugunontuIgukem
parira itimaguigakerira kamagarinipage.
16
Maganiro yagaigakerira onti ipaiigaka:
Sumo, ipaitairira aikiro Perero;
17
Santiago intiri Joan, itomiegi
Severeo, IpuIIguIfIfu Vounefege
shi (onkantakera: KuoIgumu
taka Kareti);
18
Anturishi,
Jeripe,
Varitorome,
Mateo,
Tomashi,
Santiago, itomi Arejeo;
Tareo,
Sumo komperagetatsirira, intiri
19
Jorashi Ishikariote, gukuguntukefI
rira Jeso.
Ikantunkanira Jeso inti
tinkamitakari kamagarini
(Mt. 12.22-32; Ir. 11.14-23; 12.10)
20
Impogini iataira Jeso pankotsiku,
yapatoventaiganaarityo tovaini
matsigenkaegi, tyampa inkantakempa
isekatakempara intentaigakemparira
irogamereegi.
21
Impo ipokaigake
iitaneegi iragaigaaterira, IkemukoIguke
ritari ikantunkanira atake ipigatanake.
22
Ipokaigake aikiro gotagantaigirorira
ItsIfInkukotunukefIfu MoIseshI IponIuI
gakara Jerosarenku ineaigakerira Jeso.
Iriroegi ikantaigake: Inti tinkamitakari
Veresevo itinkami kamagarinipage.
IfIfotufI guveukugukefI yoneugunontun
tuIgukufIfIfu ItImuguIgukefIfu kumugufI
nipage.
23
Nerotyo ishonkatetantaiganakaririra
Jeso ikantaigiri: MutsI tyufu Inkuntu
kempa Satanashi ikiirora neagaachane?
24
Ontinirikatyo inkaotakempari intimera
matsigenka irapatoitakeri itovaire
impegakempara itinkami. Impogini yogari
IfuputoIfe IntsItIIgunukefo InkIsuvukuguI
ganakempara ganige itimagantsiigai.
25
Ario ikaoigaka tentaigaririra iitaneegi
ikiirora parantavakagaiganaachane
InkIsuvukuguIgunukempufu ogu InkenuI
gake irashirikovakagaiganakempa ganige
itsipavakagaigaa.
26
Ario ikaotaka
Satanashi irirori, mutsI tyufu Inkuntu
kempara ikiirora parantavakagaigaachane
InkIsuvukuguIguempufu IntentuIguempu
rira itovaireegi kamagarinipage? Impoge
reakeririka itovaire panivani irinae, ario
tyanimpatyora iromperataempa?
27
Kaotari intimera pashini
matsigenka inkogera inkiashitakerira
Ivunkoku sufufItutsIfIfu InkoshIufuntu
kerira, oketyo irogusotapaakeri kameti
inkoshiarantakeriniri. Antari garira
oketyo yogusotiri garatyo yagaveimatiri
inkoshiaranterira.
28
Nonkamantasanoigakempi maika
tatarika irovetsikaigake matsigenka terira
onkametite ontirika isamatsanaigakeri
Tasorintsi, IfIfofI Ifuguveuketyo ImugIsun
takoigaerira garatyo ikenkiimatairo,
29
kuntunkIchu yogufI neuvetukempufone
rira iragaveane Isure Tasorintsi impo
inkantake intityo gaveankitsi kamagarini,
garatyo imagisantakotumatairi.
30
Ikantantaigakaririra maika, Ineuke
tari ikantaigakerira inti tinkamitakari
kamagarini.
Tyani impegaigake Jeso iitaneegi
(Mt. 12.46-50; Ir. 8.19-21)
31
Impogini opokake iriniro Jeso
intiegiri irirentiegi inaigapaake sotsi,
MAROKOSHI3
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
258
impo ikaemakagantaigakeri.
32
Yogari
aioniigakaririra ikantaigiri:
Pokake piniro intiegiri pirentiegi
aio inaigake kara sotsi ikogaigake
ineaigakempira.
33
Irirori ikantaigiri:
Tyanimpatyora ina intiri aikiro
igeegi?
34
Impogini ipampogiaiganakeri
maganiro patoitaigankicharira iriroku
ikanti:
VIfoegI mugunIfo nopeguIgukempI
tyo ina, aikiro nopegaigakempi igeegi.
35
ImIfInkutufI tsutugugetIfofIfu Ikoguge
tirira Tasorintsi irirotyo nopegake ige
ontiri incho ontiri aikiro ina.
Jeso ikantakotakerora okenkitsataganira
Iriniane Tasorintsi
(Mt. 13.1-9; Ir. 8.4-8)
4
1
Impogini Jeso iatai aikiro otsapiaku
inkaare yogotagantavagetaira.
YuputovugeIgupuukutyo tovuInI mutsIgen
kaegi inakera irirori, tyufIku ItovuIguvu
getityo kara. Irirori yomatetaka pitotsiku
ipirinitake. MugunIfo putoItuIgunkIchu
rira ipitaigake otsapiaku.
2
Impo yogotuguIgukefI Ikuntukogetu
kerora posante ikantaigiri:
3
Atsi
kemisantaigena nonkamantaigakempira.
Iutuke punIfo mutsIgenku ImpunkIvuge
takera turigoki.
4
Iokagisetanakero
pukufufu pukufufu Itsotenkuvugetunu
kero. Okonogugufuntuku opufIgIgetu
nake avotsiku, impo iparigashiigakero
tsimeri yogaigakarora.
5
Pashini
okonogagarantaka oparigigetanake
mapuseku, shintsi oshivokavetanaka,
tesakonatari ontimasanotenika kipatsi.
6
Impogini iporeavetanaka poreatsiri
itaganakero oshigirikanake okamanake,
tetanika oatasanote oshitsaki savi,
otikakerotari mapu.
7
Okonogaka pashini
oparigigetanake okitagigetakara okitsoki
tovaseri timatsirira otsei. Impo oshIvoku
vetunukufu ogenunekyutyo oshIvokutu
naka tovaseri irorori asaganakero
okamanai, tera ontime okitsoki.
8
Pashini
okonoguku opufIgIgetunuke okumetIpu
tsatakera kipatsi. Irorori pinkante
oshivokanake okimotanake otimanake
tovaiti okitsoki, okonogaka otimake 30,
pashini 60, pashini otimake 100.
9
Impo ikantaigiri: Pikemaigakenarika
maika atsi suretasanoigemparotyo
nokantaigakempirira.
Jeso yogotagaigakerira
irogamereegi tyara okantaka
ikantakogetakerora magatiro
(Mt. 13.10-17; Ir. 8.9-10)
10
Impogini iaiganaira maganiro,
panivanira yapuntaa Jeso itentaigaarira
irogamereegi, uIkIfo pushInI gIuvugeIgu
keririra. Iriroegi ikantaigiri:
Tatatyo oitara pikantakotake
inkaara?
11
Irirori ikantaigiri:
Pairani tera ogovetenkani tyara
inkantaigakeri Tasorintsi matsigenkaegi
IfoguvIsuukoIgukefIfu kumetI Impegu
kempara Igoveenkariegite. Maikari maika
ikogake pogoigakerora viroegi. Antari
nogotagaigirira pashinipage onti
nokantakogetakero magatiro
12
kametiniri
ineaigavetakempatyo kantankicha
ImpeguIgunukempu kuomu
taka tenirikatyo ineaige.
Inkemaigavetakempa aikiro, kuntun
kIchu ontI onkomutupItsuIgu
kempari
kameti ganiri yogavisaakoigagani.
Jeso ikamantaigakerira irogamereegi
ikantakotakerira inkaara
(Mt. 13.18-23; Ir. 8.11-15)
13
Impo ikantaigiri: Tefu pInkemuIgu
vakero oka nokantakotakerira inkaara?
IfofoventI tyumputyo pInkuntuIgu
kempa pinkemaigavakerora otovaire
MAROKOSHI3,4
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
259
nonkantakogetakerira?
14
Maika
nonkamantaigakempi. YogufI utunkItsI
fIfu ImpunkIvugetukefu IntI nokuntuko
take kenkitsatirorira Iriniane Tasorintsi.
15
Ikonogagarantaigaka matsigenkaegi
onti ikaoIgukufo tufIgokI pufIgIgetunkI
tsirira avotsiku. Ikemisantaigavetakaro
Iriniane Tasorintsi, kuntunkIchu Igenune
kyatyo ipokashiigakeri Satanashi
imagisantakagaigakeri magatiro.
16
Ikonogagarantaigaka pashini onti
ikaoIgukufo okItsokI pufIgIgetunkItsI
rira mapuseku tesakonarira ontime
kipatsi. Ikemaigavakerora Iriniane
Tasorintsi ishineventaigavetavakaro,
17
kuntunkIchu tefu InkemutsutusunoI
gero, nerotyo imagisantaiganairo shintsi.
Impogini opokashitakeri tsipereagantsi
ontIfIku IkIsuvIIgunkunI IfInIune TusofIn
tsi oga ikenaigake yapakuaiganairo
ikaoIgunuufu okyufu tekyufu Inkemu
tsatumaige.
18
Pashini onti ikaoigakaro
okItsokI pufIgIgetunkItsIfIfu okItugIgetu
kara okitsoki tovaseri. IkemIsuntuIguve
takaro Iriniane Tasorintsi,
19
kantankicha
irorokya imaigavai isureigavaarora
magatiropage timagetatsirira kipatsiku,
aikiro ishineventaigavaari koriki ontiri
aikiro posantepage arakintsipage. Tenige
isuretakoigaemparo Iriniane Tasorintsi,
ontItufI IsufeIgunuku IfushIntuufuntuIgu
kempara. Tyampa inkantaigakempa
inkematsatasanoigakera.
20
Kantankicha
aio pashini ikonogagarantaigaka onti
ikaoigakaro parigigetankitsirira
okametipatsatakera kipatsi. IkemIsuntuI
gukefo IfInIune TusofIntsI Ikemutsutusu
noigakero, Impo ufIomputyo Ikemutsutu
sanoiganakerori. Ikonogagarantaigaka
itimaigake kameti ikaoigakaro turigo
timankitsirira okitsoki 30. Pashini
ikaoigakaro timankitsirira 60. PushInI
kyu puIfotyo yuvIsuIguke ItImuguntsIvu
geigakera kameti ikaoIgukufo tImunkI
tsirira okitsoki 100.
Ikantakotakerora Jeso magatiro
manakovetankicharira
(Ir. 8.16-18)
21
Ikantaigakeri aikiro: AntufI yogImu
tugunIfu mechefo mutsI ufIo Itutukotun
kani kovitiku? MutsI ufIo yovIfInItuko
tunkunI otupInuku menkotsI omuguntu
ganirira? Teratyo. OntItyo yovItukotu
gunI menkotsIku kumetI InkoneugItetu
gakeroniri magatiro.
22
Ario okaotaka
tatarika oita managetankicharira maika
impoginityo ogikoneatakenkani. Aikiro
tatarika oita terira ogotenkani maika
impoginityo ogotakenkani.
23
PIkemuIgu
kenufIku muIku utsI sufetusunoIgempufo
tyo nokantaigakempirira.
24
Ikantaigakeri aikiro: KemIsuntusunoI
gena nonkantaigakempira maika. Garika
pIkemIsuntusunoIgunu gufutyo pogotusu
noigi. Yogari kemisantasanoigakenarira
pairotyo irogotasanoigakero, aikiro
irimutakoigakeri Tasorintsi atanatsiniri
irogotasanoiganakero nonkantakerira.
25
YogufI kemuvukefofIfu IfInIune TusofIn
tsi irirori irogotagakeri ariompaniri
inkemasanotanakerori. Irirokya terira
inkoge inkemavakerora ariompatyo
ImugIsuntunuefofI mugutIfo Ikemuvetuku
rira, tesakonatari irogotasanotenika.
Jeso ikantakotakerora ipegakara
Tasorintsi Igoveenkariegite matsigenkaegi
ikaotagakaro turigoki
26
Ikantaigakeri aikiro: Maika
nonkumuntuIguempI uIkIfo tyufu onkuntu
nakempa impegakempara Tasorintsi
Igoveenkariegite matsigenkaegi. Iatake
paniro matsigenka iokagisetakero turigoki
pakarara pakarara itsotenkavagetanakero.
27
Antari yagatanaira iatai ivankoku. Impo
otovaigagitetanakera tsikyatatyo
otsorogagitanake irorori oshivokanakera.
Irirori teratyo irogotavakero tyarikatyo
okantanaka oshivokanakera.
28
TsIkyutu
MAROKOSHI4
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
260
tari oshivokake kipatsiku otimanake okii,
impo okimotanake otimanake okitsoki.
29
AntufI osumputunukefu Iutuke yovutuu
kotakerora yamanakerora, sumputuke
tari.
Jeso ikantakotairora ipegakara Tasorintsi
Igoveenkariegite matsigenkaegi
ikaotagakaro okitsoki mosetasa
(Mt. 13.31-32; Ir. 13.18-19)
30
Ikantaigiri aikiro: Maika tatoita
okaotakaro ipegakara Tasorintsi
Igoveenkariegite matsigenkaegi? TutufI
katyo nonkaotagakemparo?
31
Onti
nonkaotagakemparo okitsoki mosetasa.
Ogari okitsoki mosetasa pairotyo
uvIsuvetuku otsIfepekIchotukefu uvIsuge
tukefofu pushInIpuge tsIfIpekIchogetutsI
rira okitsoki,
32
kuntunkIchu opunkItugu
nira oshivokanake okimovagetanake
onunuke omufune uvIsugetukefo pushInI
page pankirintsipage. Otsegororoitanake
okaotanaaro inchato itimantaigaaro
tsimeripage.
Tyara okantaka ikantakogetakerora
Jeso magatiro
(Mt. 13.34-35)
33
Ario ikaoIgukefI muIku Jeso yogotu
guIgukefIfu IfInIune TusofIntsI Ikuntuko
getakero posantepage, kantankicha tera
pairo irovashigakoigempari kameti
IsufeIguempufonIfI tyutIfIku IkemuIguke
rira.
34
Tera irogotagaigeri kogapage,
tatarika ikogake irogotagaigakerira onti
ikantakogetakero. Kantankicha antari
intaganira itentaigakari irogamereegi ario
pinkante ikamantasanoigakeri magatiro.
Okematsatakerira Jeso
tampia ontiri inkaare
(Mt. 8.23-27; Ir. 8.22-25)
35
Impogini ishonkanaara poreatsiri
ikantaigiri irogamereegi:
Tsame intati.
36
Iniaiganairi patoitaigankicharira
ikantaiganairi:
Maika atakena.
Ikomaatakoiganairi irogamereegi
igantagatari yomatetakara. Pashinikya
giatakoiganairi.
37
Osamanitanake
otampiamatanaketyo tampia jiriririri
ogatyo okenake ovoresekantanaketyo
oshatekaatanaka nia pitotsiku panikyatyo
ontsitiganake.
38
YogufI Jeso mugusevuge
take otsitiku inagitotakaro nagitorintsi.
Yogireaigutarityo ikantaigakerira:
Gotagantatsirira, matsi tera pogote
panikya aokajaigakempa?
39
Itinaamatanakatyo inianakerora
tampia ikantiro:
Peganaempa, intaga pitampiati!
Iniiro aikiro inkaare ikantiro:
Maireatanae!
Ogatyo okenake opeganaa tampia,
ario okaotuku Inkuufe IfofofI omuIfeu
tanai.
40
Impo ikantaigiri irogamereegi:
Antari gara pitsarogaigi? Matsi
tekya pogotasanoigero yagaveavagetira
Tasorintsi?
41
Ariompatyo itsarogasanoiganakeri
ikantavakagaiganakara:
Tyanimpatyora yoga, nerotyo
okematsagematanakerira tampia irorori
ontiri inkaare?
Jeso intiri itimagutakerira kamagarini
(Mt. 8.28-34; Ir. 8.26-39)
5
1
Impogini yogonkeigapaakara intati
yagatakoigapaake Jerasaku.
2
Iroro
yaguivetanakara Jeso ineiri ikenapaake
paniro matsigenka itimagutakerira
kamagarini iponiapaaka imperitanakiku
yogantaganirira igamaga,
3
ariotari
itimiri kara. Tera tyani gaveimaterine
irogusotakerira.
4
Yogusotantavetunkani
karenatsa igitiku ontiri irakoku
ItImputuugemutIfotyo kufu IpItunkuge
mutIfotyo tIkn tIkn tIkn oputuputuIvuge
tanake akatsitichaeginivati. Teratyo
MAROKOSHI4,5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
261
tyani gaveimaterine.
5
Ikantakani
yunuIvugetI kutugItefIku ontIfI tsItenIge
tiku. Ikenagematanaketyo otishipageku
ontiri imperitanakiku yogantaganirira
igamaga, ikaemagematanaketyo eeee.
Yugukefo mupu tsoyumpIfI yogufuuntu
nakarora ikiiro sei sei sei.
6
Irorotyo
IneventukotuvukufIfu Jeso IshIgutetunu
kari itigeroaventapaakari.
7-8
Impo
irirori inianakeri kamagarini ikantiri:
Kontetanae, pakuanaeri yoga!
InIumutunuketyo IfIfofI ImufuenkufI
katyo kara ikantiri:
Eeee! Jeso, ItomI TusofIntsIsuno
rira timatsirira enoku, arionena gara
tyara pikantana! AtsI gufutyo putsIpe
reakagana. Tsarogakagavagetenakario!
9
Impogini ikantiri Jeso:
Tyara pipaita?
Ikanti irirori:
Onti nopaita Tovainirira, tovainitari
nonaigi.
10
Kantankicha atsi gara
pitigankaigana parikoti.
11
Ario inaigake shintori kara otishiku
isekatavageigakara, itovaigavagetiratyo
kara maganiro inaigake 2,000.
12
Iniitaiganaatyo kamagarini ikantaigi:
Atsi ario pintigankaigakena
nontimaguigakerira shintori.
13
Yogari Jeso ikantaigiri:
Nanityo piaige.
Igenunekyutyo IkonteIgupunutI IokuIgu
nairi itimaguigavetakarira irirokya
iatashiigavetaka shintori. Ifofo ItImuguI
gavetapaakarira ogatyo ikenaigake
ishigaiganaka otseraaku yanonkaiganaka
iokaavioigaka pokorom pokorom
pokorom, ipogereaigakatyo maganiro.
14
Iroro ineaigavakerira sentaigiririra
ItsufoguvugeIgunuketyo kufu IshIguIgu
naka iaigai ikamantantaigapaakera anta
itimaigira itsotenkavageiganakerotyo,
ikemakotantaigavakaririra timaigatsirira
kara intiegiri aikiro timageigatsirira
parikotipageku.
15
Iaigake inakera Jeso
impo yogonkeigapaakara ineaigapaakeri
itimaguvetakarira kamagarini pirinitake
gugutuku munchukIntsI kuotusunovuge
taatyo ikyara, ogutyo IkenuIguke Itsufogu
vageiganake.
16
Yogari neaigakerorira
magatiro ikamantaigavakeri tyara
ikantakeri okyara yoneagaigakarira
timaguigavetakaririra matsigenka, impo
aikiro tyara ikantakeri itigankaigakerira
itimaguigavetakarira shintori ovashi
iokajaigaka.
17
Irorompatyo ikemaigakera
ikamantaigakerira, iriroegi ikantaigakeri
Jeso:
Nokogaigavetaka piataera parikoti.
18
Iroro yomatetanaara Jeso pitotsiku
iriataera yogari itimaguvetakarira
kamagarini ikantiri:
Nompoke naro.
19
Kantankicha irirori ikantiri:
Gara pipoki. Ariompa piatae
pIvunkoku pIneuIgupuukefIfu pItovuI
reegi pinkamantaigapaakerira tyara
IkuntukempI TusofIntsI Itsufogukugu
kempIfu yoneugunontuImpIfu ItImuguI
gavetakempira kamagarini.
20
Irirori ikanti:
Jeee.
Impo IutuI yunuIvugetuke Ikumuntu
geigapaakeri maganiro timaigatsirira
kara Tekaporishiku. IfIfoegI yoguvugeI
ganake kavako.
Jeso yoganiairora irishinto Jairo
(Mt. 9.18-26; Ir. 8.40-56)
21
Impo yogonketaara Jeso intati
yapatoventaigapaakari tovaini
matsigenkaegi ovashi ipirinitake kara
otsapiaku inkaare.
22
Itimake paniro
jorio ipaita Jairo. IfIfofI IntI tInkumItu
tsirira pankotsiku yapatoitantaigarira
jorioegi. Iutuke Inukefu Jeso yomputu
kaventapaakari
23
ikantapaakeri:
Panikya onkamanake noshinto.
Tsame pimpatikaituterora ogitoku
oveganaempaniri ganiri okami.
MAROKOSHI5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
262
b5.41 Tarita, komi: arameoku onti okantagani Talitha koum.
24
Yogari Jeso iatake yogiatanakeri
ovushI yogIuIgunukefI tovuInI mutsIgen
kaegi itsaiseventanakarityo kara
ikanaroaiganakeri.
25
Ario onake aikiro
kufu punIfo tsInune muntsIguvugetunkI
tsirira oseriintevagetanityo pairani
ogatyo onakotanake 12 shiriagarini tera
ogote ovegaempara, tefunIku onkufuu
gaenika oriraa.
26
Atsipereimataketyo
tovai kara yogavintanaigavetakarotyo
gavintantaigatsirira teratyo ovegaempa
ufIomputyo outIfI nIgunkI otsonkutusu
notanakeri ogorikite ogasanotakatyo
noganiro.
27
Okemakotakeritari Jeso
oatantakarira anta inakera irirori
okonoitanakari aioniigakaririra
okenushItupuukefI ItIshItuku otsugutuko
tapaakeri imanchakiku.
28
OnIusufentu
vagetakatari inkaara okanti: Intagatityo
nontsagavetakemparo imanchaki
noveganaempatyo.
29
Ifofotyo otsugutu
kotukefIfu ogutyo okenuke okufuugupu
genityo oriraa, oneavakatyo irorori
ovegasanovagetanaara.
30
Yogari Jeso
yogotavaketyo yovegantaarora
Ifuguveune Ishonkunuku uIkyufu Ipumpo
giaigakerira patoventaigakaririra ikanti:
TyunI tsugutukotukenu nomunchu
kiku?
31
Iniaiganake irogamereegi ikantaigiri:
PIneuvetukufItyo yuvInuuvIoIgunu
kempira atanatsi pikantakera: Tyani
tsagatakotakena nomanchakiku?
32
Irirori ariompatyo yoganakeri
kavako ipampogianakera ineakeniri
tyanirikatyo tsagatakotakeri.
33
Irorori
oshIgekuvugetunuketyo otsufoguvugetu
nakera, oneaketari iroro tsagatakotakeri.
Ariompa oshintsitanakeri oamatityo
IfIfoku omputukuventupuukufI okumun
tagetakerira magatiro.
34
Irirori ikantiro:
Noshinto, maika pogotaketari
nagaveakera novegaempira, nerotyo
povegantaarira. Maikari maika piatae,
pIshInetukempufu gutunIku omutumu
taimpi aikiro.
35
Impo uIokyufu InIIfo IkenuIgu
paake pashini iponiaigaka ivankoku
Jairo ikantaigapaakeri:
Matakaniroro kamake pishinto
atanatsi poverairira Gotagantatsirira.
36
KuntunkIchu Jeso tefutyo Inkemu
tsaigeri. Ishonkatetanakari Jairo ikantiri:
Gara pitsarogi, nagaveaketari
noganiaerora pishinto. Intagatityo
pinkematsatakena nokantakempira maika.
37
Impo ikantaiganairi maganiro:
Gara pipokaigi.
Intagani itentaiganaka Perero, Santiago
intiri irirenti paitacharira Joan.
38
Antari
yogonkeigapaakara ivankoku Jairo
ikemaigapaakeri tsigempitareimataketyo
iragaigakara kaemavaimataketyo kara.
39
Ikianake tsompogi ikantaigapaakeri:
Antari gara piragaiga? Tera ario
onkame, onti omagake.
40
Ogatyo
ikenaigake ikavakavaimatanaketyo
ikaavintsanaiganakerira. Ovashi
yogikonteigakeri maganiro sotsi,
intaganivani itentaa Jairo ontiri
ItsInunetsIte IntIegIfI uIkIfo ItentuIgunu
karira inkaara, ikiaiganake onoriakara
irishinto.
41
Ikatsavakotapaakero
ikantiro:
Tarita, komi
b
(onkantakera:
Ananeki, maika nonkantakempi
tinaanae.)
42
Irorotyo iniakera ogatyo okenake
otinaanaa okaviritanaa anuivagetanai.
Irorori onakotake 12 shiriagarini.
Iriroegi yogavageiganaketyo kavako.
43
Kantankicha Jeso ikantaigakeri:
AfIsunofu gufu tyunI pIkumuntu
maigi ganiri tyani gotumatatsi.
Impo ikanti:
Paigero osekatakempara.
MAROKOSHI5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
263
Yogotagantavetakara Jeso Nasareku
(Mt. 13.53-58; Ir. 4.16-30)
6
1
Impogini Jeso iatai itimavetara
pairani itentaiganaari irogamereegi.
2
Agunukufu kutugItefI upIshIgopIfeuntugu
nIfIfu Iutuke punkotsIku yuputoItuntuIgu
fIfu jofIoegI ItsItItunukefu yogotuguntunu
kera. YogufI kemuIguvukefIfIfu yoguvugeI
ganaketyo kavako ikantaiganake:
Tyarikatyo kara yogotakerora
magatiro oka? Tyani gotagakerira ario
okaota maika? Tyarikatyo ikantakara
yagaveakera yovetsikagetakerora terira
oneimagetenkani?
3
Matsi tera iriro yoga
karipintero otomintakarira Maria? Yogari
irirentiegi intiegitari Santiago, Jose,
Jorashi intiri Sumo. Ario okaoigaka
iritsiroegi iroroegi onti otimaigi aka,
aneasanovageigirotari aroegi.
OvushI tefutyo InkoguIge InkemutsuI
gakerira onti ikisaenkaigakeri
4
ovashi
ikantaigakeri irirori:
Yogari kamantantatsirira tyarika
iatake parikoti ishineventavunkani,
kantankicha antari inavetaka itimira
teratyo irishineventenkani, ontityo
ikisaenkatunkani, imaiganakatyo iitaneegi
iriroegi aikiro tera irishineventaigempari.
5
Ovashi tesakona irovetsikagete terira
oneimagetenkani kara itimavetara.
Intagati ipatikaiigakeri igitoku
mantsigaigankitsirira yovegaigakerira.
6
Yogavagetaketyo kavako ineakera tera
inkematsatumaigeri.
Jeso itigankaigakerira irogamereegi
iriaigakera inkenkitsavageigakera
(Mt. 10.5-15; Ir. 9.1-6)
Impogini Jeso iagetake choeniku kara
itimageigira yogotagantavagetakera.
7
Ikaemaigakeri maganiro irogamereegi
ikantaigavakeri:
MuIku nontIgunkuIgukempI pInkenkI
tsavageigakera, kantankicha garatyo
nogapuntagaigimpi paniro. Onti
pagavakagaiganakempa piteni piaigakera
parikoti, pashinikya piteni atankitsine
parikoti, ovushI pIntsotenkugIteuvugeIgu
nakemparo magatiro kipatsi. Nuguveuku
gaigakempi poneagaigakemparira
kamagarinipage.
8
Gara tatakona
pamumaigi. Gara pamaigi pitsagine,
piseka intirika pigorikite. Intagati
pamaiganake pigotikiiro.
9
PIsuputoIgunu
kempara, kantankicha gara pamaigi piteti
pigamisate, intagatityo pamaiganake
pogaguigakarira.
10
Tyarika kara piaigake
inkaemaitavakempirika pimagaigakera
ivankoku, piaigaketyo pimagaigakera.
Kantakani pimagimoigakerira kigonkero
piaiganaera parikoti.
11
Antari tyarika
pIuIguke kufu gufIkufu IshIneventuIguvu
kempi, piaigaketyo parikoti, kantankicha
oketyo pimpotevonkititasanoiganaemparo
kipatsipane pagatikakoigakeririra,
IfofonIfI IneuntuIgukempu ontI pokuIgunu
keri piaigakera parikoti yovetsikaigaketari
tefIfu onkumetIte tefunIku IfuguIguvu
kempi irishineventaigavakempira.
12
IfIfoegI IuIgunuke IkenkItsuIgunu
kera ikantaigakerira maganiro: PukuuI
ganakero magatiro povetsikageigirira
tefIfu onkumetIte pInkuntutIguIgunu
kempara.
13
YoneugugeIgukufI kumugu
rinipage, aikiro itiritantaigakari aseite
mantsigaripage yovegaiganaa.
Erorishi isuretakotaarira Joan
Giviatantatsirira
(Mt. 14.1-12; Ir. 9.7-9)
14
Maganiro ikemakoigakeri, nerotyo
ikemakotantakaririra koveenkari
Erorishi irirori, impo ovashi ikantake:
Atuke yunIunuI Joun GIvIutuntutsI
rira, nerotyo yagaveavagetantakarira.
15
Pashinikya kantaigankitsi:
Inti pairaninirira kamantantatsirira
paitacharira Eriashi.
Pashinikyatyo kantaiganankitsi:
MAROKOSHI6
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
264
c6.23 Nompagarantakempirora nashintagetarira: irinianeku virakocha onti okantake
impakerora la mitad del pas que l gobernaba.
Inti kamantantatsirira kaorira
yogaegi kamantantaigatsirira pairaninirira.
16
Antari ikemaigakerira Erorishi
ikantaigakera maika ikantake irirori:
Inti Joan notogitorenkakagantakerira
pairani. Maikari maika atake yanianai.
17
Antari okyara irirotari Erorishi
shItukotuguntukefI Joun yogusotuguntuke
rira karenatsaku ineakera ikantavitakerira
EfofIu yugupItsutukefIfu IfIfentI puItuchu
rira Jeripe.
18
Yogari Joan ikantakeritari
Erorishi ikantiri: Tera onkametite
pagapitsatakerira itsinanetsite pirenti.
19
Ogari Eroria ovashi okisanakeri Joan
okogavetakatyo irogakenkanimera,
kantankicha tyampatyo onkantakeri.
20
Ipinkatsatakeritari Erorishi ineakerira
inti kametiri tera inkaovagetumatempa,
nerotyo ineasanotantakaririra ganiri
tyara ikantagani. AntufI IkenkItsuvuge
tIfu Joun IkemIsuntusunotIfI IshInevuge
takatyo, kantankicha okonogaka
yovankinavagetakatyo, tyampatyo
inkantakempa.
21
Impogini agamatakatyo
kutagiteri ogakagantantakemparirira.
Ontitari agakara igutagiterite Erorishi.
Irirori yonkotagantake posantepage
sekatsi, impo ikaemaigakeri maganiro
inampinaegi, intiegiri itinkamiegi
isoraroegite, intiegiri aikiro maganiro
tinkamiigatsirira timaigatsirira kara
Garireaku.
22
Impo isekatavageigakara
okiapaake oshinto Eroria otosotapaakera
oshonkashonkavagetanakatyo kara.
Iroro ineakerora Erorishi intiegiri
maganiro itentaigakarira isekataigakara
ishineventaiganakarotyo. Impo ikantiro:
Maika nevitena tatarika pikogake,
naro nompakempirotyo.
23
Ikantairo aikiro:
Maika nonkantakempi arisanotyo
nompukempIfo mugutIfo tutufIku pInevItu
kena garatyo namatavitumatimpi. Kaotari
pinevitenara nompagarantakempirora
nushIntugetufIfu nompugufuntukempIfo
tyo.
c
Namatavitakempirika nonkamaketyo.
24
Ifofotyo okemuvukefIfu okontetupu
nuti oatake okantakerora iniro:
Ina, tatarikatyo nonevitakeri?
Irorori okantiro:
Atsi irorompatyo pinevitakeri igito
Joan Giviatantatsirira.
25
Irorori ogenanekyatyo okiitanaatyo
aikiro inakera Erorishi okantiri:
OntI nokoguke pIntogItofenkukugun
tukefIfu Joun GIvIutuntutsIfIfu oyuguken
kanira igito peratoku pimpakotakenarora.
26
Ogutyo Ikenuke IfIfofI IkenkIsufeu
naka, kantankicha matakatari
ikantakero, aikiro ikemaigakeritari
maganiro ikaemaigakerira, tyampatyo
inkantakempa inkantatigaerora
27
ovashi
itigankake paniro soraro iriatakera anta
yushItukotunkunIfu Joun IntogItofenkukI
terira iramakotakenerora igito peratoku.
28
Iutuke ItogItofenkukItIfI Impo yumuko
takenero ipakotapaakero, irorokya
gishonkakotakenero iniro.
29
Antari
ikemakoigakerira irogamereegi iaigake
yagaiganairi yamaiganairira ikitaigairira.
Jeso yogitovaigakerora pan
(Mt. 14.13-21; Ir. 9.10-17; Jn. 6.1-14)
30
Impogini ipigaigaa iritigankaneegi
Jeso ikamantageigapaakeri magatiro
yovetsikageigutirira anta ontiri
magatiro yogotagantaigutirira.
31
Yogari Jeso ikemaigavakerira
ikantaigiri:
Tsume untu pufIkotI pumpIshIgopI
reaigakempara. IntugunI vIfoegI nonten
taiganake, gara iaigi pashini.
Ineaigaketari inaigavetakara kara
tyarika, pokanatsityo pashini, teratyo
MAROKOSHI6
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
265
d6.34 Nm. 27.17.
irapakuimaigeri impitaigakera kogapage
isekataigakempara.
32
Impo Jeso
itentaiganakari yomateiganakara
pitotsiku iaiganakera.
33
Kantankicha
irorotyo iaigavetanakara ineaigavakeri
pashini matsigenkaegi ikantaiganake:
Neri yonta, inti Jeso.
Nerotyo iaiganake iriroegi aikiro
yanuiiganake iketyo gonkeigankicha.
34
Impo yogonkeIgupuuku yugutukoIgupuu
kera. Ifofo yuguIvetunukufu Jeso IneuIgu
puukefI putovugeIgumutukutyo mutsIgen
kaegi kara itsarogakagaiganakari
maganiro, IneuIgukefItufI punIfo yupuntu
vugeIguku yutsIpefeuvugeIguke kuoIgu
mutukutyo ovIshu tefIfu IntIme sentuIgIfI
rira,
d
ovushI ItsItItunukefo yogotuguIgu
paakerira.
35
Impo inanaira poreatsiri
shavini yogari irogamereegi ikantaigiri:
Atake ishavitanai poreatsiri. Akari
aka tera tyani timatsine.
36
Pakuaigaeri
maganiro yogaegi iriaigakera anta
otimagetakera pankotsipage kameti
impunaventavageigakeniri isekaegi
isekataigakempara. AkufI uku mumefI
tari tatampa irogaigakempa.
37
Kantankicha Jeso ikantaigiri:
Paigerityo viroegi isekataigakempara.
Iriroegi ikantaigiri:
MutsI ufIo nuguveuIguke nouIgu
kera nompunaventaigakitera 10,000
pun nontsotenkuIgukefIfu nompuIguke
rira isekataigakempara?
38
Impo ikantaigiri Jeso:
Akatovainivati onake pan
pashiegi? Atsi piaige kamosoigutero
akatovainivatirika onake.
Ovashi iaigake ikamosoigutirora impo
ipigaigaa ikantaigapaakeri:
Aityo 5, intiri shima pitenivani.
39
Impo irirori ikantaigakeri maganiro
impitaigakera shimpenashiku kantankicha
onti irashirikogeigake impirinigeigakera.
40
Iriroegi ipirinitaigake ikonogaigaka
ipitaigake inaigake 100, pashini inaigake
50.
41
Impo yogari Jeso inoshikakero pan
intiri shima yapagotakeri ineventanaka
enoku iniakerira Tasorintsi ikantiri:
Apa, noshinevagetakatyo maika
pipakenara nogaigakemparira. Impo
Ikotugukefo pun IpuIgukefI Ifogume
reegi, iriroegikya paigakeri maganiro.
Ario ikaotagakari shima irirori.
42
Iseku
taigaka maganiro ikemaiganaka,
43
impo
yogari irogamereegi yapatoigairo
aityokyarira onai yoyagaigairo tsivetaku
shatekapagerikatyo kara onakotake 12.
44
MugunIfo sekutuIgunkIchufIfu Ikufuvu
geigaketyo 5,000, kantankicha intagani
yogotunkani surariegi antariniegi.
Yanuiatakerora Jeso enokua nia
(Mt. 14.22-27; Jn. 6.16-21)
45
Impogini yogari Jeso ikantaigiri
irogamereegi:
MuteIgunuempu pItotsIku pIIvuIgu
naera pimonteaiganaempara intati
Vetsairaku. Narori gatata nopoki,
tsikyata noneaigavaeri yogaegi
iriaigaera.
46
Impo iaiganaira maganiro, irirori
iatake otishiku iniakerira Iriri, paniro
yapuntanaka.
47
Antari ochapinitanakera
yogari irogamereegi inakovageiganake
nigankia kara. Yogari Jeso aiokya
otsapiaku.
48
Irirori ineventakoigakari
ipomirintsinaigakarora ikomajaigakerora
ishigopigeiganake, otumpIuvugetunuke
tufI tumpIu jIfIfIfIfI ogIpIgIpItukoIguvuke
rityo. Impo osariagitetanaara kutagiteri
ipokapaake yanuiatapaakero enokua
iravisaiganakerimera.
49
YogufI Ifogume
reegi ineaigutarityo yanuiatapaakerora
enokua nia ikaemavaitaigamatanaketyo:
Inaa! Inaa! INefI yogu kusuvufe
rini!
MAROKOSHI6
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
266
50
MugunIfotufI IneuIgukefI Itsufoguvu
geiganaketyo kara, kantankicha irirori
ikantaigiri:
Nanti! Gara pitsarogaigi, shIneIgu
naempa!
51
Impogini ovashi yomatetanaa, ogatyo
okenake tampia asatyo opeganaa. Iriroegi
yogavageiganaketyo kavako.
52
IneuIguve
tanakarityo inkaara yogitovaigakenerira
pan tovaini matsigenkaegi, kantankicha
tera irogoige tyara ikantakara irirori
yagaveavagetakera magatiro, kuomu
taka tenirikatyo ontimaige isureegi.
Jeso yovegaigakerira
mantsigaigankitsirira Jenesarekunirira
(Mt. 14.34-36)
53
Impogini imonteaiganaka intati
iaigake Jenesareku. Ifofotyo yugutukoI
gapaakera
54
yuguItuIgunukefu mugunI
rotyo yogoigavairi inti Jeso.
55
Nerotyo
IutuntuIgukufIfu yupugIteuvugeIgunuku
fofu yugugeIgutIfIfu muntsIguIgunkItsI
fIfu IkompItukoIgupuukefI yumuIgukene
rira irovegaigaerira.
56
Tyarika kara
Iutukefu Jeso ItImugeIgIfu IneuIgupuu
keri mantsigaigankitsirira yovitunkani
kara avotsiku. Ikantaigavakeri:
Notinkamii, nokoguke nontsugutu
maigakerora okaratsaiku pimanchaki.
Impo maganiro tsagatakoigakeririra
yovegaiganaa.
Jeso yogotagaigakerira irogamereegi
tatoita kitsitinkantatsi
(Mt. 15.1-20)
7
1
Impogini ipokaigake pariseoegi
IntIegIfI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInku
kotanakerira Moiseshi, iponiaigapaaka
Jerosarenku yapatoventaigapaakarira
Jeso.
2
Impo ineaigapaakeri irogamereegi
ikonogagarantaigaka isekataigaka
kogapage tera inkivakoigempa inkaoIgu
kefofu IkuntuIgunukefIfu yushIkIIgunuke
ririra.
3
(Ikantaigaketari iriroegi
pariseoegi intiegiri aikiro maganiro
IshunInkuegI gufIku IkIvukoIgu IfIsuunkuI
gukempufu okItsItInkuIgukefIfu tutupuge
rika oita gara isekataiga, yogIutukoIguke
ritari yashikiiganakeririra.
4
Aikiro iaigira
opimantagetaganira arakintsipage ontiri
ogagetaganirira ipokaigai ikaataigapaake.
Garira ikaataigi gara isekataiga. Aikiro
posunte yogIutukoIgukefI yushIkIIgunuke
fIfIfu puIfunI IkIvuIgIfofu yovIIkuntuIgu
rira, koviti ontiri aikiro asuronakipage
isekatantaigarira.)
5
Impogini yogari
pariseoegi intiegiri gotagantaigirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi ikantaigiri
Jeso:
Tyara ikantaigakara pogamereegi
tefu IntsutuguIgefo mugutIfo IkuntugeI
ganakerira yashikiiganakairira? Pine
omIfInku IsekutuIgufu tefu InkIvukoI
gempa inkaotuguIgukefofu IkuntuIgu
nakerira, onti isekatakoigakaro irako
okitsitinkakerora tatapagerika oita.
6
Irirori ikantaigiri:
VIfoegI ontI pIkemutsutumumpeguI
gaka kogapage. Ikantasanotakeniroro
kumuntuntutsIfIfu IsuIushI ItsIfInkukoI
ganakempira pairani ikanti:
Iriroegi ikantaigavetaka: Tasorintsi
inti pairorira ikametivageti,
kuntunkIchu ontItyo Ikuntu
mampegaigaka kogapage,
teratyo arisano isuretakoigena.
7
Aikiro ikantaigavetaka: Tasorintsi
inti Atinkamiegi, kantankicha
ontI yogotuguntuIgI IsufeIguku
rira matsigenkaegi.
8
Viroegi ontitari tera pintsatagaigero
IkuntugetukefIfu TusofIntsI ontI pogIutu
kovintsaigake yogotagantaigirira
yashikiiganakempirira.
9
Ikantaigiri aikiro:
Arioniroro pikaoigaka maika kameti
pogIutukoIgukefInIfI yushIkIIgunukempI
rira.
10
Pineaigavetakarotyo ikantakera
Moiseshi: Pimpinkatsaigakerira piri ontiri
MAROKOSHI6,7
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
267
e7.10 Ek. 20.12; 21.17; Ire. 20.9.
piniro gara pipugatsanaigari. Aikiro
ikanti: Yogari kisashitakemparineririra
iriri ontirika iriniro irogakenkanityo.
e
11
Kantankicha viroegi onti pogagaigakero.
Pine maika aioegi tomintaigacharira
kogukovugeIgunkIchufIfu IkuntuIguvetu
kari itomi intsarogakagakemparira
impaigakerira ikogakoigakarira, kuntunkI
cha viroegi onti pikantaigake kametitake
inkantakerira: 'Gufu nuguveI nopuIgIm
pira pineviigakenarira, magatirotari
nashintagetarira onti korova. (Ogari
korova onti onkantakera: NushIntukugu
karira Tasorintsi.)
12
Ikantakerika korova
viroegi pikantaigake gara ipiri iriri
ontirika iriniro.
13
Pikaoigakerora maika
ontI pokuIgunukefo IkuntukefIfu TusofIn
tsi, irorokya pipampiatakoiganake
yogotagantaigirira yashikiiganakempirira
pairani. Kantankicha tera patiro onake
oka, piposanteiganakara aikiro.
14
Impo ikaemaigairi aikiro maganiro
yapatoitaigairi ikantaigiri:
Kemisantasanoigena maganiro
viroegi pinkemasanoigakenara.
15
Tatarika oita ogakogetagani teratyo
onkitsitinkante suretsiku. Ogari
pinkante oniagisevagetaganirira
posuntepuge IfofotufI kItsItInkuntugetu
tsi.
16
Pikemaigakenarika maika atsi
sufetusunoIgempufotyo nokuntuIgukem
pirira.
17
Impo iokaiganakeri maganiro
ikianake pankotsiku. YogufI Ifogume
reegi ikantaigiri:
Tata pikantakotake inkaara?
18
Irirori ikantaigiri:
Teratyo pinkemaigena viroegi
aikiro? Matsi tera pinkemaigero
nokantaigakempirira nokantakera
tatarika yogageiga matsigenka garatyo
okitsitinkiri isureku?
19
Tera ario
oatenika sekatsi suretsiku, ontitari
oyagaka segutontsiku impogini
oshitakotaagani.
Onti ikantaigakeri maika kameti
IfogoIgukenIfI mugutIfopuge ogugetugu
nirira tera onkitsitinkante.
20
Ikantaigiri
aikiro:
Ogari pinkante isuregisevageigarira
posantepage irorotari okenantagetarira
yovetsIkugIsevugeIgIfIfu ontIfI InIugIsevu
geigirira, irorotari kitsitinkantatsi.
21
Antari
sufetsIku ufIotufI oponIugetufI posunte
page, inoshikaigirora tsinane terira
osuraritakoige, ikoshiigira, yogantaigira,
InoshIkuIgIfofu tsInuneegI sufufItukoIgutsI
rira,
22
inintutaigirira yashintageigarira
pashini, ipiriniventavageigirora terira
onkametite, yamatavitantaigira, yovetsIku
geigamatityo posantepage ovegagapage,
ikisaviigirira itovaire ineakera pairora
yagaveavagetake, iniashinaigarira itovaire,
yaventakovageigara, tera irogoige
inegintevageigempara.
23
Magatiropage
oka posantepage onti oponiaka suretsiku,
irorotari kitsitinkantagetatsi.
Jeso yovegairora oshinto
tsinane terira iroro joria
(Mt. 15.21-28)
24
Impogini iatai Jeso Tiroku ario
ipitapaake pankotsiku. Tefu Inkoguve
tempa ineavakenkanira, kantankicha
teratyo, ineavunkanityo.
25-26
Impogini
otimake paniro tsinane terira iroro joria,
onti omechoti Suropenishiaku. Aio
oshinto tekya antarote, itimagutakero
kamagarini. Ifofomputyo okemukotuvu
kerira Jeso oatake onkamosotakerira.
Okenapaake ompatakaventapaakari
okantiri:
Notinkamii, nokoguvetuku poneugu
nontuempufofu noshInto ItImugutuke
rora kamagarini.
27
Kantankicha Jeso ikantiro:
MAROKOSHI7
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
268
f7.34 Yovesureanaka: okantagani aikiro yovesureganaka.
Iketyo sekataigankichane
ananekiegi, tefu onkumetItenIku IfugupI
tsuIgukenkunIfu Iseku IfIfoegI Impuken
kanira otsiti.
28
Irorori okantiri:
Notinkami, ufIsunonIfofo pIkuntusu
notakeniroro, kantankicha otsiti ineira
isekataigara ananekiegi ishiganaka
itimashitavakerora ashiriverokitanakara
iseka yogaverokitavakarora.
29
Irirori ikantiro:
Pikantasanotakeniroro. Maika
pikantaketari atsi piatae, mataka
kontetunuI kumugufInI tImuguvetukufo
rira pishinto.
30
Oatai ogonkevetapaaka ovankoku
oneapaakero oshinto noriaka omagira,
tenige intimagutaero kamagarini, atake
ikontetanai.
Jeso ikemakagairira terira inkemavetempa
31
Iatanai Jeso iponianaa Tiroku
ikenanaira Suronku ontiri aikiro
Tekaporishiku, yogonkevagetaa
inkaareku Garirea.
32
ImpogInI yumuIgu
nakeneri pashini surari terira inkeme,
aikiro tera iriniagantsite, ikantaigakeri
impatikaitakerira igitoku.
33
Yogari Jeso
itentanakari parikoti ipatsogantakero
igempita, uIkIfo yofevukotuku Itsugutu
kerora inene.
34
Impo ineventanaka
enoku yovesureanaka
f
inianake ikanti:
Epata! (onkantakera: IKemu
nake!)
35
Irorotyo ikantakerira ogatyo ikenake
ikemanake, aikiro iniagantsitanake.
36
Impo ikantaigakeri Jeso maganiro:
Gara tyani pikamantumaigi.
Kantankicha ariompatyo ineaigakera
ikantaigakerira gara tyani ikamantumaigi
ariompatyo ikamantantaiganakerori.
37
Yogavageiganaketyo kavako maganiro
ikantaiganake: IYogufI yogu yovetsIku
gematityo posantepage kametiripage
ikemakagagematirityo terira inkeme,
aikiro iniakagagematirityo terira irinie!
Jeso yogitovaigairora pan
(Mt. 15.32-39)
8
1
Impogini yapatoventaigapaakari
Jeso tovaini matsigenkaegi, Ikuntu
kunI IpIfInIventuIgukefI nIgunkI Itsonku
takoiganaka isekaegi tatampatyo
irogaigaempa. Impo ikaemaigakeri
irogamereegi ikantaigiri:
2
Notsarogakagaiganakari yogaegi,
noneaketari ipiriniventaigakena aka
muvutI kutugItefI nIgunkI ItsonkutukoI
ganaka isekaegi. Maikari maika mameri
tatampa irogaigakempa.
3
Antari
nontigankaigavetempari iriaigaera
ivankoku ontirorokari agaiganakeri
itasegane avotsiku, IkonogugufuntuIgu
katari iponiageigamatakatyo samani.
4
Impo ikantaigiri irogamereegi:
Akari aka tera tyani timatsine.
Ario tyara agakenkanira kara pan
impaigakenkanira isekataigakempara
maganiro inkemaigakempara?
5
Ikantaigiri irirori:
AkutovuInIvutI onuI pun pumuIgu
kerira?
Ikantaigi:
Intaganivati onai 7.
6
YogufI Jeso IkuntuIgukefI ImpIfInItuIgu
kera maganiro, impo yagagetanakero pan
yapagogetanakero inianakeri Tasorintsi
ikantiri: Apa, noshinevagetakatyo
pipakenara oka noseka. Impo ikotagakero
ipaigakeri irogamereegi, irirokyari
paigavakeri maganiro.
7
Impo aio aikiro
piteni shima ityomiaegini. Yogari Jeso
yapagogetakeri iniairi aikiro Tasorintsi,
Impo IkuntuIgukefI IfogumefeegI ImpugeI
gakerira maganiro.
8
Isekataigaka maganiro
ikemaiganaka. Ogari aityokyarira onai
MAROKOSHI7,8
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
269
g8.12 Yovesureanaka: okantagani aikiro yovesureganaka.
yoyagaigairo irogamereegi tsivetaku
onakotai 7.
9
Maganiro sekataigankicharira
ikaravageigaketyo 4,000. Impo yupukuuI
gairi iriaigaera ivankoegiku.
10
Irirori
yomatetanaa pitotsiku itentaiganaarira
irogamereegi iaigake Tarimanotaku.
Pariseoegi ikantaigavetakarira Jeso
ineakagaigakerira terira oneimagetenkani
(Mt. 16.1-4; Ir. 12.54-56)
11
Impogini ipokashiigapaakeri Jeso
pufIseoegI IkuntuIgupuukefI IneukuguI
gakerira terira oneimagetenkani
onkoneatakera anta enoku inkiteku.
Iriroegi onti ikogaigake ineaigakerira
arisanorikara opaitaka yagaveavagetira,
nerotyo ikaotantaigakarorira maika.
12
Kantankicha irirori yovesureanaka
g
ikanti:
Tyarikatyo ikantaigakara yogaegi
muIkunIfIfu IkoguIgukefu Ineukuguken
kanira terira oneimagetenkani. Maika
nonkuntuIgukempI gufutyo noneukugu
maigimpi.
13
Impo yagatanakera iniaigakerira
iokaiganairi yomatetanaa pitotsiku
imonteaiganaara intati.
Jeso ikantakotakerora
irogotagantane pariseoegi
ikaotagakaro opoegantarira pan
(Mt. 16.5-12)
14
YoguegIfI IfogumefeegI ImugIsuntuI
gunukefo pun IfumuIgunukefu IsekutuI
gakempara, panivatisano onai pitotsiku.
15
YogufI Jeso Ikuntukotukefo yogotu
gantaigirira pariseoegi intiri Erorishi
ikantaigiri:
Viroegi tsikyanira pogakoigarokari
opoegantarira pan irashiegi pariseoegi
intiri Erorishi.
16
Ifofo IkemuIguvukefIfu InIuvukuguI
ganaka ikantaigi:
Onti ineakera tera amaige pan,
nerotyo ikantantaigakairira maika.
17
Yogari Jeso ineaigavakerira
iniavakagaiganakara ikantaigutarityo:
Tyara okantakara pikantaigakera:
Onti ineakera tera amaige pan? Matsi
tera pinkemaige? Tekya pogoige? Matsi
tera ontimaige pisureegi?
18
Kogapage
otimake pokiegi tera pineantaigemparo?
Aikiro pigempitaegi, kogapage otimake
tera pinkemantaigemparo?
19
Matsi
tenige pisureigaemparo pan onavetakara
5 nokotagagetakerora nopaigakerira
5,000 surariegi isekataigakempara? Impo
papatoigairora aityokyarira onai,
akatovaiti onakotai tsivetaku?
Iriroegi ikantaigiri:
Onakotai 12.
20
Ontiri aikiro onavetakara pan 7
nogitovaigakero isekataigakara maganiro
4,000. Impo papatoigairora aityokyarira
onai, akatovaiti onakotai tsivetaku?
Ikantaigiri:
Onakotai 7.
21
Impo Jeso ikantaigiri:
Matsi tekya pinkemaige?
Jeso ineakagairira terira inee
22
Impogini yagatakoigapaakera
IuIgunukefu VetsuIfuku yumuIgupuuke
neri paniro terira inee ikantaigakeri
intsagatakerira.
23
YogufI Jeso Ikutsutu
nukefI ItentunukufI pufIkotI okufugetu
nakera pankotsipage. Yorenkantakari
iava irokiku impo itsagatakeri ikantiri:
Oga pineake?
24
Ipampogiageti ikanti:
Noneavetakari matsigenkaegi,
kantankicha tera inkoneatasanoige onti
ikaoigakaro inchato yanuitaigakera.
25
Imatairi aikiro itsagatairi irokiku impo
ikamagutasanoti paa neagantsivagetake
MAROKOSHI8
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
270
koneagitetasanovagetake magatiro.
26
Impo
Jeso itigankairi ivankoku ikantavakeri:
Gara pikenanai Vetsairaku.
Perero ikantakera Jeso inti
Igoveenkariegite iseraereegi
(Mt. 16.13-20; Ir. 9.18-21)
27
Impogini iatanake Jeso itimageigira
pashinipage ochoenitakogetakarora
apatotara pankotsi paitacharira Sesarea
Piripo itentaiganaari irogamereegi.
Antari avotsiku ikantaigiri:
Tyara ikantaigana maganiro
matsigenkaegi?
28
Iriroegi ikantaigiri:
Ikonogagarantaigaka ikantaigake:
Inti Joan Giviatantatsirira. Pashini
kantaigankitsi: Inti Eriashi. Pashinikya
kantaigankitsi: 'IntI pushInI kumuntuntu
tsirira pairaninirira yanianaira.
29
Impo ikantaigiri:
Viroegiri, tyara pikantaigana?
Iniamatanaketyo Perero ikantiri:
VIfo vIntI IkogukugukefIfu TusofIn
tsi impegakempara Nogoveenkariegite.
30
Ikantaigiri:
Gara tyani pikamantumaigi.
Jeso ikamantaigakerira
irogamereegi inkamakera
(Mt. 16.21-28; Ir. 9.22-27)
31
ImpogInI Jeso ItsItItunuke yogotu
guIgunukefIfu IfogumefeegI Ikuntukotu
kara ikantaigiri:
Yogari Kaotasanotakaririra
Matsigenka iratsipereavagetake. Yogari
itinkamiegi jorioegi intiegiri itinkamiegi
susefofoteegI IntIegIfI uIkIfo gotuguntuI
girorira itsirinkakotanakerira Moiseshi
gufu IkemutsuIgIfI ontI InkIsushIIgukem
pari. Impo ovashi irogakagantaigakeri,
kantankicha omavatanakempara
kutagiteri iranianae.
IkumuntusunoIgukefI kumetI InkemuI
gavakeroniri.
32
Iroro ikemavakerira
Pefefo ItentunukufI untukonu Ikuntuvetu
nakarira gara ikaotiro maika,
33
kuntun
kicha Jeso ishonkatematanakarityo
ikamaguiganakerira aikiro itovaireegi
impo ikanomaakeri Perero ikantutarityo:
Virori Satanashi, piataenityo
parikoti! Vintitakeni, teranika iroro
pisuretakogetempa ikogagetirira
Tasorintsi, ontitari pisuretakogetaka
ikogageigirira matsigenkaegi.
34
Impogini ikaemaigairi irogamereegi
intiegiri aikiro patoitaigankicharira kara
ikantaigiri:
TyunIfIku kogunkItsIne Inkuntuku
nira inkematsatasanotakena garatyo
ipiriniventiro ikogagetirira irirori,
ontItyo InkuntukunI ImpIfInIventuvuge
tanakero nokogagetirira naro, aikiro
iratsipereaventavagetakenatyo ontirika
inkamaventakena.
35
TyunIfIku tsufogu
kuguchu IkIIfo tefu Inkoge IfutsIpefeu
ventuvugetukenufu IkIIfotyo kuotugun
tanankicha, IntugutItufI Ikoguke IfovetsI
kagetakera tatarika ikogagetakerira
irirori. KuntunkIchu yogufI pIfInIventIfo
rira nokogagetirira naro, aikiro
InkumuntuIgukefI pushInI tyufu InkuntuI
gakempa kameti irogavisaakoigakerira
Tasorintsi, iriro pinkante iriatake itimira
Tasorintsi inkantakani intimake.
36
Intimavetakempatyo gaveankitsinerira
IfushIntukempufofu mugutIfo kIputsIpu
gekutirira kantankicha impoginityo
inkamanae iriatake morekariku, matsi
ario agaveake oganiakerira iaraki?
Garatyo agaveimati.
37
IfushIntugevetu
kemparotyo magatiro kantankicha
gufutyo yuguveImutI Impunuventukem
para ganiri iati morekariku.
38
Yogaegiri
tImuIgunkItsIfIfu muIku ImugIsuntuIgu
keri Tasorintsisanorira pashinikya
ipegageigake itasorintsite, aikiro
ikaovageigaka, nerotyo tyanirika
pashiventagakenane impinkaigakerira
itovaire, aikiro ariorika inkaotagakero
MAROKOSHI8
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
271
ImpushIventugukempufofu nokuntugetu
kerira ario inkaotukempu Kuotusuno
tukufIfIfu MutsIgenku ImpogInI ImpIguu
tera impashiventagapaakemparityo
irirori. ImpIguetufI ImpogInI Inkoveen
kavagetapaakera inkaotapaakemparira
IfIfI IkoveenkuvugetIfu IntentuIgupuu
kemparira isaankariite, ariotari
ikaoigakari iriroegi.
9
1
Aikiro ikantaigiri:
Maika nonkamantasanoigakempi
untufI gututufu pIkumuIgI pInkonogugu
rantaigakempa pineaigakeri Tasorintsi
Inkoveenkutunukefu vIfoegIku IfogIko
neatimoigakempirora iragaveane.
Jeso ikantatigimoiganakarira
irogamereegi
(Mt. 17.1-13; Ir. 9.28-36)
2
Impogini avisanakera 6 kutagiteri
yogufI Jeso Iutuke untu otIshIku Itonkou
vagetanake. Intagani itentaiganaka Perero,
Santiago intiri Joan. Impogini inaigakera
anta katsiketyo iriroegi ineaigiri Jeso
ikantatigimoiganakari.
3
Ogatyo okenake
imanchaki okovoreatanake okantanake
porererere onkutavageteratyo kara,
tefutyo oneImugetenkunI kumIsu onkIven
kanira onkutatakera onkaotakerora
irorori.
4
Ineaigutarityo aratinkaigake
Eriashi intiri Moiseshi itentaigakari Jeso
iniavakagaigakara.
5
Yogari Perero
iniamatanaketyo ikantiri Jeso:
Gotagantatsirira, ImutsI ufIokonu
tyo anaigake aka! Atsi novashiigakera
mavati pankotsi otyomiatirira, patiro
pashi, patiro irashi Moiseshi, ogari
omavatakemparira irashi Eriashi.
6
Kantankicha ontityo iniashitakaro
kogapage, teranika irogote tyarika
inkante, itsarogavageiganaketari iriroegi.
7
Impo apamankakoigapaakeri menkori
ikemaigiri inianake Tasorintsi arionika
apatosegakara ikanti: Yokari yoka inti
Notomi, notasanovagetarityo kara. Maika
atsi kemisantasanoigeri viroegi.
8
Impo
ikamaguigavetaa mameri iraratinkaigaera,
panivani inai Jeso.
9
Impo ipigaigaara
yanonkaiganaara yogari Jeso ikantaigiri:
Gatata tyani pikamantumaigi oga
pineaigakerira maika. AntufI InkItufeu
naera Kaotasanotakaririra Matsigenka
inkitavetakenkanira, ario pinkante
pinkamantantaigakero.
10
Iriroegi tera tyani inkamantaige,
ontI InIuvukuguIguku IkuntuvukuguIgu
kara: Antari ikantakera inkitareanaera
Kaotasanotakaririra Matsigenka
inkitavetakenkanira, tatarikatyo
iniakotake? Teratyo nonkeme.
11
Impo ikantaigiri Jeso:
Tyara ikantakara gotagantaigirorira
ItsIfInkukotunukefIfu MoIseshI IkuntuIgu
kera iketyo pokankitsine Eriashi?
12
Irirori ikantaigiri:
AfIsunonIfofo ogufI ItsIfInkukuguntu
kerira Tasorintsi okantake iketyo
pokunkItsIne EfIushI InkenkItsutImoIguke
fIfu jofIoegI InkuntuIgukefIfu InkuntutI
guIgunukempufu InegIntetushIIguvukem
parira impogitapaankitsinerira, kuntunkI
chu untufI ItsIfInkukotunkunIfu Kuotusu
notakaririra Matsigenka, tyara okantaka
okantakera iratsipereavagetake, aikiro
inkisakenkani?
13
MuIku nonkumuntuIgu
kempI mutuku IpokutI EfIushI kuntunkI
chu IfIfoegI IkIsuIguvukefI IposuntenuIgu
kerira, ufIotufI okuntukefI ItsIfInkukugun
takerira Tasorintsi.
Jeso yoneagaarira kamagarini
(Mt. 17.14-21; Ir. 9.37-43)
14
Impogini yogonkeigaara inaigakera
itovaireegi irogamereegi, IneImuIgupuuke
fItyo yuputoventuIgukufI tovuInI mutsIgen
kaegi, uIkIfo ufIo InuIguke kufu gotugun
taigirorira itsirinkakotanakerira Moiseshi
itentaigakarira iniavakagaigakara,
irorokya ikantaigi irorokya ikantaigi.
15
Ineaigutarityo ikenapaakera Jeso ogatyo
MAROKOSHI8,9
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
272
ikenaigake yogaiganake kavako. MugunI
fosunotyo IshIguvIoIgunuku IfInIuIguvuke
rira.
16
Irirori ikantaigiri:
Tatatyo piniaventaigakera?
17
Inianake paniro ikantiri:
Gotagantatsirira, namavetakempiri
notomi terira irinie itimagutakerira
kamagarini ovashi ikaotagakari maika.
18
Tyarika inake ipigatagairira ogatyo
Ikenuke ItuunuI suvI InofIunuku IshImose
gantanake, yatsikagisetanakero irai,
impo yaratsikiigetanake. NokuntuIguve
takari pogamereegi ironeagaigaemparira,
kantankicha teratyo iragaveaigeri.
19
Inianake Jeso ikanti:
Ario pikantavageigaka viroegi
tekyaenkatyo pogoigero iragaveane
Tasorintsi, teranika pinkogaige
pinkematsaigakerira! AkusumunInIvutI
rorokari nompiriniventaigakempi
nantsipereakoigakempira? Iroroventi
atsi maigakenarinityo aka.
20
Yamaiganakeneri. Yogari kamagarini
ineapaakerira Jeso ogatyo ikenake
ishigekakaganakeri shige shige shige
ovushI Ituunuke suvI kIputsIku ItIgufonku
sevugetunuku tIgufofI tIgufofI IshImose
gantasetanake.
21
Yogari Jeso ikantiri iriri:
Akatanake ishiriagakotaka
itimagutakerira kamagarini?
Irirori ikanti:
Atake itovaigakovagetanake, ItImugu
takeritari pairani ityomiakyanira.
22
Okonogaka onti yogituakeri tsitsipokiku
isakasakavagetakeri, okonogaka ariokya
yogituaatakeri oaaku iokaatakerimera.
Maikari maika pagaveakerika viro atsi
tsarogakagaigena poneaganontaemparira.
23
Ikantiri Jeso:
Tyara okantakara pikantakenara:
Pagaveakerika? Yogari Tasorintsi pairo
yagaveavageti. Tyanirika kematsatakerine
inkantakera: Jeeje, arisano yagaveavageti
Tasorintsi, irirori irogikoneatimotakeri
iragaveane impakeri tatarika inevitakeri.
24
Ifofotyo IkuntukefIfu Jeso InIumutu
naketyo ikimoenkatanake ikanti:
Nokematsavetakatyo! Kantankicha
maika nokogake pishintsitagakenara
kameti nonkematsatasanotanakeniri.
25
Impo Jeso IneuIguvukefIfu IshIguteI
gapaakarira tovaini matsigenkaegi
IkutImututufItyo kumugufInI yoneugutu
rityo ikantiri:
Virotari kantakagakari, nerotyo tera
inkeme aikiro tera irinie. MuIku nonkuntu
kempi piatae kontetanae, pakuanaeri yoka,
garatyo pipigumataa pintimagutaerira.
26
Yogari kamagarini ogatyo ikenake
ikaemanake eeee ishigekakaganakeri
Ikuntunuke shIge shIge shIge Ikontetupu
nuti iokanakeri noriaka kaomataka
ontinirikatyo ikamake, nefotyo Ikonogu
garantaigaka ikantantaigakarira:
Ee kamake!
27
Kantankicha Jeso ikatsavakotakeri
itinaakeri, ogatyo ikenake yaratinkanake.
28
Impo IutuI Jeso punkotsIku ItentuIgu
naari irogamereegi. Iriroegi ikantaigakeri:
Tyarika okantakara naroegi tera
nagaveaige noneagaigakemparira?
29
Irirori ikantaigiri:
Yogari kamagarini kaorira maika
garira oketyo piniaigiri Tasorintsi
garatyo pagaveimaigiri poneagaigarira.
Jeso ikamantaigairira aikiro inkamakera
(Mt. 17.22-23; Ir. 9.43-45)
30
Impogini iatai Jeso Kaperenaoku
ikenanake Garireaku. Tera inkoge
ineavakenkanira,
31
IkoguketufI Ifogotu
guIgukefIfu IfogumefeegI Impo yogotu
gaigakeri ikantaigakerira:
Yogari Kaotasanotakaririra
Matsigenka iragakagantakenkani impo
irogakagantakenkani, kantankicha
omavatanakempara kutagiteri iranianae.
32
Iriroegi tera inkemaigavakero
ikantakerira, kantankicha teratyo tyara
inkantumaigeri, yagamaavageiganakatari.
MAROKOSHI9
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
273
Tyani visaigakeri itovaireegi
(Mt. 18.1-5; Ir. 9.46-48)
33
AntufI yogonkeIgupuukufu Kupefe
naoku iaigake pankotsiku impo yogari
Jeso ikantaigiri irogamereegi:
Tatatyo oitara piniaventaigakera
inkaara avotsiku?
34
KuntunkIchu IfIfoegI IkemIsuntuIgu
nake, IneuIguketufI ontI IkuntuvukuguI
gaka tyanirikatyo pairo yavisaigakeri
itovaireegi.
35
Yogari Jeso ipirinitanake
ikaemaigakeri maganiro irogamereegi
ikantaigiri:
Tyanirika kogankitsi pairora
IfuvIsuvugeIgukefI ItovuIfeegI tsIkyutu
tyo Inkoguke IfIfofI IfImutukovugeIguke
fIfu mugunIfo kuomutuku IfIfonIfIku
tyo ironampiriaegi.
36
Impo yuguke punIfo ununekI yogufu
tInkImoIgukefI IfogumefeegI yuvInutu
keri ikantaigiri:
37
Tyanirika kavintsaakerine ananeki
kaorira yoka kaomataka nantinirikatyo
ikavintsaake, nantitari ikematsatake.
Kantankicha tera paniro naro inkematsate,
inti ikematsatake aikiro tigankakenarira.
Tyanirika terira inkisashitempari
Jeso onti ishinetakari
(Mt. 10.42; Ir. 9.49-50)
38
Impo ikanti Joan:
Gotagantatsirira, chupI noneuIgu
keri paniro yoneagakari kamagarini,
onti yaventashitakari pivairo. KuntunkI
cha naroegi nokantaviigakeri, noneuIgu
ketari tera intentaigae.
39
Ikantiri Jeso:
Maika ganige pikantaviigairi.
TyunIfIku pIneuIguke ventukempufone
rira novairo irovetsikakera terira
oneimagetenkani, IfIfofI gufu Ikenuku
gavakero iriniashitavaenara.
40
Tyanirika
terira inkisashiigajae onti ishineigakai.
41
Maika nonkamantasanoigakempi
tyunIfIku kuvIntsujuIgukempIne IneuIgu
kempIfu vIntIegI nogumefeegI IfIshIne
ventakempari Tasorintsi impo ovashi
Ineukotukempufo ImpukefIfu onkutInku
takeririra impogini. IntugutItyo ImpuIgu
vetakempi pimire irorotakenityo.
Pairo inkisashitakenkani
kaovagetagantankitsinerira
(Mt. 18.6-9; Ir. 17.1-2)
42
Tyanirika kaovagetagakerine
paniro yoka kematsatakenarira terira
ImpuItumutempu InkIsushIvugetukenku
nityo kara. IfofotufI nonkuntuntuIgukem
pirira ganiri ikaotiri maika oketyome
irogatsatakotantakenkani itsanoku
omarane mapu otononkantaganirira
iramanakenkanira iokaatakenkanira
otsompogiatira omaraaniku nia.
43
Kuo
tari irorora kaovagetagakempine pako,
ariometyo povatuakerome, pairotari
okumetItuke pInegIntetusunovugetukem
para impo pinkamanakerika piatakera
pintimimotakerira Tasorintsi, avisakero
pinkaovugetukempufu Impo pInkumu
nakerika piatakera morekariku garira
otsivakumati.
44
Aikiro kenitsi gara
IkumumutI ontIfI tsItsI gufutyo otsIvuku
mati.
45
AIkIfo pIvonkItI Ifofofu kuovu
getugukempIne ufIometyo povutuuke
rome, puIfotufI okumetItuke pInegIntetu
sunovugetukempufu Impo pInkumunuke
rika piatakera pintimimotakerira
Tasorintsi, avisakero pinkaovugetukem
para impo pinkamanakerika piatakera
morekariku
46
garira ikamumatai kenitsi
ontiri tsitsi garatyo otsivakumati.
47
OntIfIku pokI Ifofofu kuovugetugu
kempine, ariometyo pinkitsogitakerome,
puIfotufI okumetItuke pInegIntetusunovu
getakempara impo pinkamanakerika
piatakera pintimimotakerira Tasorintsi,
avisakero pinkaovagetakempara impo
pinkamanakerika piatakera morekariku
48
garira ikamumatai kenitsi
MAROKOSHI9
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
274
h10.8 Jen. 1.27; 5.2; 2.24.
ontIfI uIkIfo tsItsI gufutyo otsIvuku
mati.
49
Kaotaka maika yamapiniiginirira
piratsi intagaigakenerira Tasorintsi
oketyo yovochuIgukefI kumetI IneukefI
niri Tasorintsi kametitake, ompote
irishineventakemparira. Ario ikaoigaka
maganiro kematsaigiririra Tasorintsi
iratsipereavageigake posante kameti
irogoigakeniri intimagantsivageigakera
kameti, Impo TusofIntsI IfIshIneventuI
gakempari.
50
Ogari tivi opochatira pairo
okogasanotagani, kantankicha antari
omasankatera ganigera opochatai,
matsi tyampatyo onkantaenkani
kameti ompochatanaera? Maika viroegi
pinkaoigakemparora tivi okantakanira
opochutI pInkuntukunIfu pInkemutsutu
sunoIgukenufu puntsIpefeuventuIguke
nara, uIkIfo kumetIkyufu puguvukuguI
gakempa.
Ikantake Jeso gara tyani
okumatiro itsinanetsite
(Mt. 19.1-12; Ir. 16.18)
10
1
Impogini Jeso iponianaa
Kaperenaoku iatanake Joreaku
ontiri aikiro Pereaku intati Jororanku.
Impo yogonketupuukufu yuputoventuI
gutunuufItyo uIkIfo tovuInI mutsIgen
kaegi ovashi yogotagaigairi.
2
Impo ikonogagarantaigaka pariseoegi
naigankitsirira kara ipokaigapaake
inkogakotagantaigakerira ineaigakera
tyarikara inkantaigeri irirori, ontitari
ikogaigavetaka inkemaigakerira
Inkuntukefu tutufIku oItu tefIfu onkutIn
katero ikantaigirira iriroegi kameti
IntsuvetuntuIgukefInIfI InkIsukuguntuI
gakerira, nerotyo ikantaigapaakeri:
Okantavitantagani iokakerora
surari itsinanetsite?
3
Irirori ikantaigiri:
Tyufu IkuntI MoIseshI ItsIfInkuko
tanakerora?
4
Iriroegi ikantaigiri:
Yogari Moiseshi ikanti yogari surari
kogunkItsInefIfu Iokunuefofu ItsInune
tsite impakero sankevanti onkantake:
Maika mataka nokanaimpi, impo
inkantakero oataera.
5
Ikanti Jeso:
Yogari Moiseshi ontitari ineakera tera
pinkogaige pinkematsaigerira Tasorintsi,
nerotyo ikaotantaigakempirorira maika
itsirinkaigakempira.
6
Kantankicha antari
okyasanokyara yovetsikagetake Tasorintsi
magatiro yovetsikakeri surari ontiri
tsinane.
7
'Nefotyo yogufI sufufI gunkItsI
nerira tsinane iokanakeri iriri ontiri
iriniro iriatakera iragakerora inkantakani
impanirotanakero.
8
Antari okyara tekyara
iragero piteni inaigavetaka, kantankicha
untufI yugunukefofu ogu Ikenuke Itentugu
nakaro kaomataka panironirikatyo
inai.
h 9
Nerotyo yogari surari gankitsirira
tsinane garatyo iokumatiro, tenigetari
irapiteigaempa, kuomutukutufI punIfonI
rikatyo inai, ineaketari Tasorintsi
yagakerora ikanti maika tera onkametite
iokanaerora, kantakanityo iragakerora.
10
Impo IuIgukefu punkotsIku Ikoguko
tagantasanoigakeri irogamereegi.
11
Irirori ikantaigiri:
Tyanirika okanakerone itsinanetsite
pashinikya iragake onti ikaovagetaka,
iokanakerotari oketyorira yagavetaka
impo yagake pashini.
12
Ontirika tsinane
okanakerine ojime pashinikya agake, ario
okaotaka irorori onti okaovagetaka.
Jeso iniaventaigakerira ananekiegi
(Mt. 19.13-15; Ir. 18.15-17)
13
Impogini ipokaigake pashini
yamaigapaakenerira Jeso ananekiegi
impatikaiigakerira igitoku. Yogari
MAROKOSHI9,10
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
275
i10.19 Ek. 20.12-16.
IfogumefeegI IneuIguvukefIfu yumuIgu
paakerira ikantaviigavakeri ikantaigiri:
Maiganaeri parikoti, gufu povefujuI
giri.
14
KuntunkIchu Ineukefu Jeso ItIgunkuI
gairira ikisamatanakatyo ikantaigiri:
Atsi arionenityo iripokaigakera
naroku, ishineventaigaritari Tasorintsi
impegakempara Igoveenkariegite
kaoigaririra yogaegi ananekiegi.
15
NonkumuntusunoIgukempI pInkemutsu
tusunoIgukefIfu TusofIntsI pogIukovugeI
gakemparira pinkaoigakemparira
ununekIegI IkemutsuvugeIgIfIfu tomIntuI
garirira yogiakovageigarira. Antari garika
pikaoigiro maika garatyo ipegumata
Tasorintsi Pigoveenkariegite ovashi gara
pineimaigi pintimimoigakerira impogini
IfuputoItuIgukefIfu mugunIfo kemutsuIgI
ririra impegakempara Igoveenkariegite.
16
Impo yavinaigakeri ananekiegi
ipatikaiigakeri igitoku iniaventaigakeri
inkavintsajaigakerira Tasorintsi.
Shintavagetacharira
(Mt. 19.16-30; Ir. 18.18-30)
17
Antari iatanaira Jeso ineiri
Ikenupuuke punIfo mutsIgenku IshIgute
tapaakari itigeroaventapaakari ikantiri:
Gotagantatsirira, pairo pikametiti.
Atsi kamantena tyara nonkantakempa
kameti nonkantakanira nontimake.
18
Ikantiri Jeso:
Tyara okantakara pikantakenara:
Pairo pikametiti?, mameritari pashini
kametitasanotatsinerira, panirotari
ikantara Tasorintsi ikametitira.
19
Pogo
tukefotufI mugutIfo ItsIfInkukotunuke
rira Moiseshi okanti: Gara poganti, gara
piatashitiro tsinane, gara pikoshiti, gara
pitsoeventari pitovaire, gufu pumutuvI
tanti, pimpinkatsaigakerira piri ontiri
piniro gara pipugatsanaigari.
i
20
Irirori ikantiri:
Gotagantatsirira, arioniroro
nokaotari maika notsititanakero
notsutugusunotunukefofu notyomIukyu
nira ovashi maika.
21
Ipampogiamatanakerityo Jeso
itsarogakaganakari ikantiri:
Maika ontivani piatakera
pimpimantagetakerora magatiropage
pashintagetarira pagantakemparora
kofIkI pImpuIgukefIfu kogukoIgunkIchu
fIfu Impo pImpokuke pogIuvugetunuke
nara. ImpogInI ufIokyu InkuvIntsuuvuge
takempi Tasorintsi enoku.
22
Ikemutatyo ikantakerira maika
ikenkisureavagetanakatyo kara ovashi
iatai ipiganaara, IntItufI shIntuvugetu
charira.
23
Yogari Jeso ikamaguigakeri
maganiro, impo ikantaigiri irogamereegi:
IOkomuvugetufutyo kufu IfoguvIsuu
kotakenkanira shintavagetacharira
impegakempara Tasorintsi Igoveenkarite!
24
Iroro ikemaigavakerira ikantakera
yogavageiganaketyo kavako, impo
ikantutaigaarityo aikiro:
Notomiegi, okomuvagetaratyo kara
irogavisaakoigakenkanira matsigenkaegi
Impegukempufu TusofIntsI IgoveenkufIe
gite!
25
Matsi ario iragaveake kameyo
inkianakera otsempokiku kitsapi
iravisakerora aikyara? Gufutyo yuguveI
mati. IfIfompusunotyo shIntuvugetuchu
fIfu IntusunotukempufofIku yushIntuge
tarira garatyo yogavisaakotagani.
26
Ikemaigutatyo irogamereegi
ariompatyo yogasanovageiganakeri
kavako ikantaigiri:
IfofoventI tyunImputyofu IfoguvI
saakotakenkani?
27
Ipampogiaiganakeri Jeso ikantaigiri:
Gara tyani gavisaakotumatacha
tsikyata, intaganitari Tasorintsi gaveatsi
MAROKOSHI10
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
276
yogavisaakotantira, teranika tatoita
komutapitsatumatemparine irirori.
28
Impo inianake Perero ikantiri:
Notinkami, naroegi nokaiganakero
mugutIfo nushIntuIguvetufIfu nogIuvu
geiganakempira.
29
Ikanti Jeso:
Maika nonkamantasanoigakempi,
tyanirika okanakerone ivanko intirika
irirentiegi, iritsiroegi, iriniro, iriri,
itomiegi, aikiro itsamaire, iriatakera
ImpIfInIventukefofu notIgunkuvItukefI
rira inkamantaigakerira pashini tyara
InkuntuIgukempu kumetI IfoguvIsuukoI
gakerira Tasorintsi
30
impakenkani
pushInI Ivunko uku kIputsIku ontovuI
gake ariorika onkaratake 100, aikiro
intimaigae pashini irirentiegi, iritsiroegi,
iriniro, iriri, itomiegi, itsamaire. Kuntun
kicha inkisavitakenkani ineakenkanira
ikematsatakenara. Impogini inkantakani
intimake gara ineimatairo igamane.
31
Kantankicha ikonogagarantaigaka
aioegi ineaigavetunkanirira maika
yavisaigakerira itovaire, kantankicha
iriroegikyatyo iravisaiganaenkani
impogini. IfIfoegIkyu IneuIguvetunkunI
rira yavisaigunkanira maika, impogini
iriroegikyatyo visantaiganaatsine.
Jeso ikamantutaigaarityo
aikiro inkamakera
(Mt. 20.17-19; Ir. 18.31-34)
32
Impogini iriroegi ikenaiganake
avotsiku itonkoaiganake iriaigakera
Jerosarenku. Iketyo ivatanankitsi Jeso,
yogari irogamereegi yogiaigapaakeri
yogavageiganaketyo kavako. Yogaegiri
ItovuIfeegI gIuIgunukefIfIfu ItsufoguvugeI
ganaketyo kara. Impo Jeso ikaemaigairi
irogamereegi iriroku ovashi itsititanake
IkumuntugeIgunukefIfu tyufIku Inkuntu
kenkani anta Jerosarenku.
33
Ikantaigiri:
Maikari onti atonkoaiganake
aiganakera Jerosarenku. Antari anta
ugonkeIgukempufIku ontI Ifugukuguntu
kenkani Kaotasanotakaririra
Matsigenka iramanakenkanira
inaigakera itinkamiegi saseroroteegi
intiegiri aikiro gotagantaigirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi. Iriroegi
inkantaigake: Kante irogakenkanira.
Impo iramanakenkani inaigira terira
iriroegi jorioegi irogakagantakenkanira.
34
IfIfoegI IsumutsunuIgukefI IntoutounuI
gakeri, aikiro impasapasaigakeri. Impo
IfugutuIgunukefu ufIokyu InkentukoIgu
keri, kantankicha omavatanakempara
kutagiteri iranianaetyo.
Santiago intiri Joan ikogaigavetakara
impitaigakera inampinaku Jeso
(Mt. 20.20-28)
35
Impogini yaioniigapaakari Santiago
intiri Joan, itomiegi Severeo, ikantaigiri:
Gotagantatsirira, nokogaigake
pintsatagakerora nonkantaigakempirira
maika.
36
Irirori ikantaigiri:
Tatatyo oitara pikogaigakera
pinkantaigakenara?
37
Ikantaigiri:
OntI nokoguIguke nonkuntuIgukem
pira impogini pimpegakempara
IgoveenkufIegIte mugunIfo nokoguIgu
vetuku povIfInItuIgukenufu pInumpI
naku, punIfo pItunkItsIne pukosunofI
raku, paniro pampateku.
38
Kantankicha Jeso ikantaigiri:
Viroegi tera pogoigenika yogari
pirinitankitsinerira nonampinaku pairotyo
iratsipereavageigake aka kipatsiku, nerotyo
pikantantaigakenarira maika. Matsi
pagaveaigake viroegi pantsipereaigakera
pinkaoigakenara naro nantsipereakera?
39
Iriroegi ikantaigiri:
Jeeje, nagaveaigakeniroro.
Ikantaigiri Jeso:
PIkuntusunoIgukenIfofo puntsIpefeuI
gake pinkaoIgukenufu nufo nuntsIpefeu
MAROKOSHI10
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
277
kera.
40
Kantankicha tera naro kantatsine
tyani pitankitsine nonampinaku, intitari
kantankitsi Apa pairani okyasanokyara.
41
ImpogInI yogufI ItovuIfeegI Ifogume
feegI IkemuIguvukefu IkIsuIgumutunuke
rityo Santiago intiri Joan.
42
Kantankicha
Jeso ikaemaigakeri ikantaigiri:
Pogoigiritari viroegi yogari
igoveenkariegite terira iriroegi jorioegi
onti ipotetashivageigari itovaireegi. Ario
ikaoigaka aikiro itinkamipage
yomperaperaigakari.
43
Kantankicha
viroegi gara ario pikaoigiro maika.
Tyanirika kogankitsine iravisaigakerira
ItovuIfeegI ontItyo IfImutukovugeIgu
keri.
44
Ario okaotaka tyanirika
kogankitsine pairora iravisavageigakeri
tsIkyututyo Inkoguke IfIfofI IfImutuko
vageigakerira kaomataka irironirikatyo
ironampiriaegi.
45
KuotufI Kuotusuno
tukufIfIfu MutsIgenku tefu Ifofo IfIpoku
shite irogiakovagetakempara, ontityo
ipokashitake irimutakotantavagetakera,
aikiro inkamaventaigakerira maganiro
kameti irogavisaakoigakenkaniniri.
Jeso ineakagairira Varitimeo
(Mt. 20.29-34; Ir. 18.35-43)
46
Impogini yogonketapaaka Jeso
Jerikoku itentaigapaakari irogamereegi.
AntufI IutunuIfu ufIomputyo ItovuIgunu
keri giaiganakeririra. Ario kara ipitake
onampinapokiku avotsi paniro terira inee
paitacharira Varitimeo, inti itomi Timeo.
Irirori onti ipiriniventi inevitantavagetira
koriki.
47
Iroro ikemakotavakerira
pokapaake Jeso Nasarekunirira
ikaemamatanaketyo ikimoenkatanakera
ikanti:
Jesoo, Iyashikitanakerira Iravi,
tsarogakagavagetenakario!
48
Ikantanaigavetakarityo itovaire:
Atsi kemisantenityo!
Kantankicha irirori ariompatyo
ikaemasanotanakeri:
Viro, Iyashikitanakerira Iravi,
tsarogakagavagetenakario!
49
Yogari Jeso asatyo yaratinkapaake
ikanti:
Atsi kaemaigeri.
Ikaemaigakeri ikantaigiri:
Nani, maika shinetanakempa,
kaviritanake, ikaemakempitari.
50
Ikavirimatanakatyo iokapanutiro
iponaviotantakarira ishigatetanakarira
Jeso.
51
Irirori ikantiri:
Tata pikogake?
Ikanti:
Notinkami, onti nokogake
noneanaera.
52
Ikantiri Jeso:
Maika kametitake piataera,
neaivitari, pogotaketari nagaveakera
noneakagakempira.
Ogatyo ikenake ineanai ovashi iatake
yogiatanakerira.
Yogonketanakara Jeso Jerosarenku
(Mt. 21.1-11; Ir. 19.28-40; Jn. 12.12-19)
11
1
Impogini iaiganake ariompa
IchoenItukoIgupuukufofI Jefosu
ren, kantankicha tekya irogonkeigempa,
onti inaigapaake Vetaniaku. Ogari Vetania
ontiri Vetipaje onti ochoenitakotakaro
otishi Orivoshi. Impo yogufI Jeso ItIgunkuI
gake piteni irogamereegi
2
ikantaigavakeri:
Piaige anta choeni itimageigira
pineaigapaakeri kara paniro ashino
akamotiakyanirira tsatakotaka, tekyaenka
irishigakotantumatenkani. PIntsuukoIgunu
keri pamaigakenarira.
3
TyunIfIku kuntuIgu
kempine: Antari gara pitsaakoigiri?
Matsi tyara pinkantaigakeri? viroegi
pinkantaigeri: Inti kogakotakari Atinkami,
kantankicha paita irogipigaempiri.
4
Ikantaigi:
Jeee.
Impo IuIguke IneuIgupuukefI tsutuko
tuku punkotsIku sotsImofoku onumpInu
pokIku uvotsI uguvokIupuukufu upIpokI
MAROKOSHI10,11
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
278
tene ovashi itsaakoiganakeri.
5
Yogari
pitaigankitsirira kara ikantaigiri:
Matsi tyara pinkantaigakeri?
Antari gara pitsaakoigiri?
6
Ikantaigi:
Intitari kogakotakari Atinkami,
paita irogipigaempiri.
Iriroegi ikantaigiri:
Nanityo, maiganakeneri.
7
Impo yuguIgunukefI yumuIgunukene
fIfu Jeso IpushImItItsuIgukenefI Imunchu
kiegiku ipaigapaakeri, impo irirori
ipirinitantakari ishigakotantanakarira.
8
YoguegIfI gIuIgunukefIfIfu Ikonogugu
rantaigaka yovetsarankaashiigavakeri
imanchaki avotsiku, pushInIkyu tovIshII
guvunkItsI tsIgufoshI IshItuvokItushIIguvu
kerira kameti inkenakotanakera.
9
Yogari
IvuIgununkItsIfIfu IntIegIfI gIuIgupuukefI
rira ikaemageigamatityo kara ikantaigi:
IPuIfo IkumetItI yoguu ItIgunkuke
rira Tasorintsi impegakempara
Agoveenkariegite! IPuIfo IkuvIntsuuvu
getakeri Tasorintsi!
10
Inkantakanityo
InkuvIntsuuvugetukefI yogu pegunkIchu
nerira Agoveenkariegite inkaotaerira
IfuvI Ipeguvetufu puIfunI IgoveenkufIe
gite yashikiiganakairira! Pairo
ikametiti Tasorintsi timatsirira enoku!
11
Impogini yogonketakara Jerosarenku
IkIupuukefu Ivunkoku TusofIntsI Ipumpo
giagetakero itsotenkavagetanakero. Impo
osamanitanake ikontetanai iatai
Vetaniaku itentaiganaari irogamereegi,
atanaitari poreatsiri shavini.
Jeso ikantakerora igera
ganiri otimumatai oi
(Mt. 21.18-19)
12
Impo okutugItetumunukefu IpIguIgu
manaa Jerosarenku. YogufI Jeso Itusegu
nake.
13
Impo ineventakotapaakaro igera
timankitsirira oshi, IfofotufI Iutuntupu
nutarira inkamosotapanuterora ineiri
aityori oi, kantankicha yagavetapaakaro
aioni mameri, onti gotankicha oshi,
tekyatanika agempanika otimantarira
oi.
14
Ikantutarotyo:
Maikari maika gara otimumatai pii!
Ikemaigakeri irogamereegi.
Jeso yoneagaigaarira pimantavageigatsirira
ivankoku Tasorintsi
(Mt. 21.12-17; Ir. 19.45-48; Jn. 2.13-22)
15
Impo yogonkeigakara Jerosarenku
ikiaigapaake ivankoku Tasorintsi
ineaigapaakeri pimantavageigatsirira
intiegiri punaventavageigatsirira. Yogari
Jeso yoneagaigapaakari maganiro, aikiro
ItutsInkugetukefo Imesune yogInofIuntuI
gakarira igorikiegite kampiavageigiririra
koriki yogishonkagetakero. Imatakero
uIkIfo IpIfInItuntuIgukufIfu pImuntuvu
geigatsirira shiromega.
16
Ikantaviigakeri
gara yamumaigai tatarika oitapage
tsompogi ivankoku Tasorintsi.
17
Impo
yogotagaigakeri ikantaigiri:
Okantake Itsirinkakagantakerira
Tasorintsi okanti:
'OgufI novunko ontI ushI IfIpokupI
nIIgefu mugunIfo mutsIgen
kaegi iriniaigakenara.
KuntunkIchu vIfoegI ontI pIpegukuguIgu
nukufo IpImuntupInIIgIfu mutuvItuntuI
gatsirira.
18
Impogini ikemakoigakerira
itinkamiegi saseroroteegi intiegiri
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
MoIseshI IkoguIguvetuku IfoguIgukefI
mera, kuntunkIchu tyumpu InkuntuIgu
keri, ipinkaigakeritari ineaigakerira
yapatoventaiganakarira maganiro
yoguvugeIgunukefu kuvuko IshIneventuI
gakarira yogotagantavagetakera.
19
Impo
ochapinitanaira iatanai Jeso Vetaniaku.
Oshigirikakera igera
(Mt. 21.20-22)
20
Okutagitetamanaira tsitekyamani
IuIguIfu Jefosufenku IneventukoIgu
MAROKOSHI11
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
279
nuufo Igefu puu shIgIfIkuke kumusuno
take.
21
Yogari Perero isuretanaaro chapi
ikantakerora Jeso gara otimumatai oi
ikantiri:
Gotagantatsirira, atsi gero kavako
onta igera pikantakerora chapi gara
otimumatai oi, maikari kamake.
22
Ikanti Jeso:
Jeeje, yagaveavagetitari Tasorintsi,
kematsatasanoigeri viroegi.
23
Maika
nonkamantasanoigakempi, tyanirika
kantakerone oka otishi: Piate okaatempa
omaraaniku nia, outuketyo okuutukem
para. Kantankicha gara iniasurentavageta
inkantakera: Arisanorikatyo iragaveake
Tasorintsi irogagakerora, ontI Inkemutsu
tasanotake inkantake: Maika nogotake
ikemakena Tasorintsi nokantakerorira
otishi, maika oatake okaatakempara.
24
Nerotyo maika nonkantaigakempi
tatarika oita pineviigakeri Tasorintsi
piniaigerira pogotasanoigakerika arisano
impaigakempiro impaigakempirotyo.
25
Antari piniaigirira Tasorintsi aiorika
pIkIsuIgukefIfu oketyo pImugIsuntukoI
gaeri tatarika oita yotsimaaviigakempi
kameti irishineigaempiniri Piri timatsirira
enoku ImugIsuntuefofu povetsIkuIguke
rira viroegi terira onkametite.
26
Kuntun
kIchu gufIku pImugIsuntuIgIfo yovetsIkuI
gakerira tsipereakagaigakempirira,
garatyo imagisantairo Piri timatsirira
enoku povetsikaigakerira viroegi terira
onkametite.
Ikogakotagantunkanira
Jeso tyani tigankakeri
(Mt. 21.23-27; Ir. 20.1-8)
27
Impo yogonkeigakara Jerosarenku
yogufI Jeso IkIunuke Ivunkoku TusofIn
tsi yanuivagetake. Osamanitanakera
IpokushIIgupuukefI ItInkumIegI susefofo
teegi intiegiri gotagantaigirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi intiegiri
aikiro itinkamiegi jorioegi
28
ikantaigiri:
Tyani kantakempira pinkaotuke
rora maika poneagaigaemparira
pimantavageigatsirira? Tyanimpatyora
tigankakempira?
29
Yogari Jeso ikantaigiri:
MuIkufI muIku nufokyu kogukotu
gantaigakempine, pInkumuntuIgukenu
rika viroegi ario nonkaotakempa naro
nonkumuntuIgukempI tyunI tIgunku
kena.
30
TyunI kuntukefI Joun IfogIvIu
tantavagetakera? Maika viroegi
kantaigena tyani kantakeri. Irirorika
kuntukefI TusofIntsI IntIfIku kuntuIgu
keri matsigenkaegi?
31
Ifofo IkemuIguvukefu InIuvukuguIgu
matanakatyo ikantavakagaiganakara:
Tyarikatyo ankantaigeri? AnkuntuIgu
vetempari inti kantakeri Tasorintsi,
irirori inkantaigakaetyo: Iroroventi
tyara okantakara tera pinkematsaigeri?
32
Ariokya ankantaigavetempari inti
kantaigakeri matsigenkaegi, InkIsuIgu
kaetyo atovaireegi. Ineaigaketari
maganiro matsigenkaegi ikantaigake inti
kuntukefI TusofIntsI Inkumuntuntuvuge
takera.
33
Nerotyo ikantantaigakaririra:
Nirorotyo, tyanirorokari kantakeri.
Impo irirori ikantaigiri:
Iroroventi ariotyo nonkaotakempa
naro, garatyo nokamantaigimpi tyani
tigankakena.
Jeso ikantakoigakerira itinkamiegi
saseroroteegi intiegiri pariseoegi
(Mt. 21.33-46; Ir. 20.9-19)
12
1
ImpogInI Jeso Ikuntukotuntu
nake ikantaigiri: Itimake paniro
matsigenka yashintaka igipatsite.
ImpogInI IpunkIshIutuke ovu Ituntukotu
kero. Impo yovetsIkushItukefo uguutuntu
kenkanirira oani. Imatakero aikiro
ImpIfInItuntukempufIfu enoku sentukefo
nefIfu kumetI Ineventukotusunotukempu
roniri ganiri okoshitagani. Impo IkuemuI
gake pashini intsamaitakoigakenerira.
MAROKOSHI11,12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
280
AntufI ontImunukefIku ImpugufuntuI
gaeri irirori. Impo iavagetake samani.
2
Impogini aganaara irakantarira ova
itigankavetakari paniro iromperane
ineviigaaterimera impagarantaigaerira
irirori.
3
KuntunkIchu yogufI tsumuItukoI
gukefofIfu ontI yuguIguvukefI IpusupusuI
gakeri itigankaigairi kogapage.
4
Impo
yogari shintarorira itigankai pashini.
IfIfofI ontI IposunteIguvukefI IpusupusuI
gakeri igitoku.
5
Itigankavetaa pashini,
ario ikaotuguIguufI IfIfofI IkIsuIguvuke
rira ovashi yogaigakeri. Impo ItIgunkuve
taa pashini tovaini, ario ikaotagaigaari
iriroegi ikisaigavakerira. IkonogugufuntuI
gaka ipasapasaigakeri, pashini onti
yogaigakeri.
6
IpogefeuvugeIgutunukefI Ifompefu
neegi panivani inai itomi, Itusunovuge
tarityo kara. Impogini itigankamatirityo
irirori ikanti: 'Impu IfIfofukufI nontIgun
kake notomi, IfIfo pInkunte ImpInkutsuI
gakerityo.
7
Kantankicha iriroegi
irorotyo ineaigavakerira ikenapaakera
InIuvukuguIgumutunukutyo IkuntuIgunu
kera: Neri yonta shintakemparonerira
magatiro impogini inkamanaera iriri.
Tsamekario agaigakerira kameti
aroeginiri shintasanoigakemparone.
8
Impo Ifofo yogonketupuukufu yuguIgu
vakeri yogaigakeri yovuokaigakeri
antakona aikyara otantakotakara ova.
9
Maika tyara pinkantaige viroegi?
Tyarika inkantaigakeri shintarorira
igipatsite? Ontityo iriatashiigakiteri
irogaigakiterira, pashinikyatyo
inkaemaigae impugakagaigaerira.
10
Matsi tera piniavantaigero
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi?
Ariotari okantakeri maika:
'OgufI mupu tefIfu IfIshIneventuIgu
vetemparo vetsikaigakerorira
pankotsi
ontI opegukugunkunI okusotuntuku
rira.
11
Irirotari kaotagakero maika
Atinkami,
Impo uneuIgukefofu ufoegI ushIne
vageigaka.'"
12
IfIfoegI IkoguIguvetuku Ifugukugun
taigakerimera, ikemaigavakeritari inti
ikantakoigake, kantankicha ipinkaigairi
patoigankicharira, nefotyo IutuntuIguu
rira tera tyara inkantumaigeri.
Ikogakotagantunkanira
Jeso kametitakerikara
impakenkanira Sesa koriki
(Mt. 22.15-22; Ir. 20.20-26)
13
Impogini yogari pariseoegi intiegiri
tentuIgufIfIfu EfofIshI ItIgunkugufuntuI
guke ItovuIfeegI Inukefu Jeso Inkoguko
tagantaigakiterira ineaigakera tyarika
inkante, ikogaigaketari inkemaigakerira
Inkuntukefu tutufIku oItu tefIfu onkutIn
katero ikantaigirira iriroegi kameti
IntsuvetuntuIgukefInIfI InkIsukuguntuI
gakerira.
14
IfIfoegI IuIguke IkuntuIgu
paakeri:
Gotagantatsirira, nogoigake viro
tera pamatagumatempa, pogotuguntuvu
getira tera tyani pagamaempa, tera
pinkante: Tsikyanira ikemaigikari
pashini. Aikiro pineaigakeri matsigenka
tera intimumate visakerineririra
itovaire. Pineaigakeri imirinka ario
ikaovakagaigaka maganiro. Pogotugun
tIfu kutInku pogukefo pIkumuntuIguke
fIfu tyufu InkuntuIgukempu Inkemutsu
tasanoigakerira Tasorintsi. Viro
pogotirotari ikantirira koveenkari Sesa
ikantira: Maganirosanotyo jorioegi
impaigakena koriki. Maika tyara
pinkante viro? KumetItuke nompuIgu
kerira ontirika tera onkametite? Ario
nompaigakeri ontirika gara nopaigiri?
15
Kantankicha Jeso yogotavaketyo
tera kametikya inkantaigeri onti
ishinetamampegaigakari kogapage,
nerotyo ikantaigutarityo:
MAROKOSHI12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
281
j12.26 Ek. 3.6.
Tyara okantakara pikaovIntsuIgu
kenara maika? Atsi maigakenanityo
pamentaniro koriki noneakerira.
16
Iriroegi yamaigakeneri, impo
yagatakera ineagetakerira ikantaigiri:
Tyani yoka itsirinkakotunkanirira?
Akari irapisotateneku, tyani shintaro
ivairo?
Ikantaigiri:
Inti koveenkari Sesa.
17
Ikantaigutarityo:
IfofoventI IntItufI tsIfInkukotunkI
cha Sesa paigerityo irirori kameti
pintsatagaigakeroniri magatiro
ikantagetakerira, kantankicha ariotyo
pinkaotagaigakempari Tasorintsi aikiro
pInkemutsutusunoIgukefIfu pIntsutuguI
gakerora magatiro ikantagetakerira.
Ifofo IkemuIguvukefIfu IkuntuIguke
rira yogavageiganaketyo kavako.
Ikogakotagantunkanira Jeso
anianaenkanira impogini
(Mt. 22.23-33; Ir. 20.27-40)
18
Impogini irirokya aigankitsi
saroseoegi inkamosoiguterira Jeso.
Iriroegi inti kantaigatsirira gara
yaniaiganai igamaga. Ikantaigapaakeri:
19
Gotagantatsirira, yogari Moiseshi
itsirinkanake pairani ikanti: 'IntImuke
rika matsigenka terira intomintempa
impo inkamanakerika iokanakero
itsinanetsite, aiorika irirenti irirokya
guefone IntomIntuguempufonIfI kuomu
tuku IfIfonIfIkutyo tomIntufI kumunkItsI
rira.
20
MuIku nokoguIguvetuku nonkun
taigakempira. Pairani itimake paniro
notovaire itomintaka 7. Yogari itsitiki
yagavetaka tsinane, kantankicha niganki
ikamanake tera intomintaganakemparo.
21
Impo irirokya gavetaaro irapitene
giatiririra. Ario ikaotaka irirori
ikamanake tera intomintaganakemparo.
Ario ikaovetaka irapitene nigankinirira.
22
Ariompa ipogereanakari maganiro
yuguIguvetukufofu tefu IntomIntuguI
gemparo. Impo okamamatityo irorori.
23
Maika atsi kantaigena, antari impogini
iraniaiganaerika maganiro igamaga,
tyanirikatyo gasanotaerone?, mugunIfo
tari yagaigavetakaro.
24
Irirori ikantaigiri:
Viroegi onti pikomuigakaro,
teranika pogoigero tyara okanti
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi, aikiro
tefu pogoIge tyufu Ikuntu yuguveuvuge
tira irirori.
25
Impogini iraniaiganaerika
maganiro igamaga gatanika tyani
gumataatsi tsinane, aikiro tsinane
gufutyo opImuntumutuugunI IfuguIguke
rora surari, ontitari inkaoiganakempari
isaankariite Tasorintsi timaigatsirira
enoku.
26
MuIku vIfoegI ontI pIkuntuI
gake gara yaniaiganai igamagapage.
MutsI tefu pInIuvuntukoIgefo ItsIfInku
kotakerira Moiseshi pairani iniakerira
Tasorintsi tankoku?, ikantaketari: Nanti
Tasorintsisanorira Itinkami Averan,
Isaako intiri aikiro Jakovo.
j 27
Matsi
tyufu Inkuntukempufu Igumugu Impegu
kerira Itinkami? Garatyo yagaveimati!
IntugunItufI peguIgIfI ItInkumI nIuIgun
kitsirira. Viroegi onti pikomuigakaro.
Tyati pairo avisake
ontsatagasanotakenkanira
(Mt. 22.34-40)
28
Ario inake aikiro kara paniro
gotagantirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi. Iroro ikemavakerira Jeso
ikantaigakerira saroseoegi ineake onti
ikantasanotake ovashi ikantiri irirori:
Ogari itsirinkakotanakerira Moiseshi
tyatityora pairo avisake okametitakera
ontsatagasanotakenkanira?
29
Yogari Jeso ikantiri:
MAROKOSHI12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
282
k12.30 Ireo. 6.5. l12.31 Ire. 19.18.
OgufI puIfofIfu uvIsuke okumetItu
kera ontsatagakenkanira irorotari
kantatsirira: Atsi kemisantasanoigena
viroegi iseraereegi. Yogari Atinkamiegi
Tasorintsisanorira panirosanotyo
inakera irirori, mameri pashini.
30
PIntu
sunovugetunukempufItyo pIsufetusuno
tanakemparira, uIkIfo pImpunIfotusuno
tanakerira irirori.
k 31
Ogari apitene onti
kantatsirira: 'PIntsufogukuguvugetukem
parira pitovaire pinkaotugusunotukem
patyo pitsarogakagara vikiiro.
l
MumefI
tari pashini pairorira avisagetakero.
32
YogufI gotuguntIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi ikanti:
Gotagantatsirira, arisanoniroro
pikantasanotakeniroro, yogufI TusofIn
tsisanorira inti panirorira inake,
mameritari pashini.
33
AntusunovugeIgu
kemparira ampaniroiganakerira irirori,
aikiro antsarogakagaigakemparira
atovaire ankaotagasanoigakempara
atsarogakagaigara aroegi, pairo avisake
okametitakera oka, uvIsukefo utuguIgInI
rira Tasorintsi piratsi magamonkiniro
ontiri aikiro apaigirira posantepage.
34
Yogari Jeso ineakerira katinkara
yogakero tera iriniashitemparo
kogapage ikanti:
Ifofotunuketyo IfoguvIsuukotukem
pira Tasorintsi impegakempara
Pigoveenkarite.
OvushI tenIge tyunI kogukotuguntumu
taerine posante.
Tyani yashikitanakeri Kirishito
(Mt. 22.41-46; Ir. 20.41-44)
35
Antari yogotagantanaira Jeso
ivankoku Tasorintsi ikanti:
YogufI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInku
kotanakerira Moiseshi ikantaigi: Yogari
IkogukugukefIfu TusofIntsI Impegukem
pufu AgoveenkufIegIte IntI IyushIkItunu
kerira Iravi.' Tyufu okuntukufu IkuntuI
gakera maika?
36
YogufI IfuvI InIukugu
keritari Isure Tasorintsi pairani ikanti:
Yogari Tasorintsi ikantakeri
Notinkami:
PIfInIte nonumpInuku nukosunofI
raku pintentakenara
kigonkero nagaveaigakerira
maganiro kisashiigakempirira.
37
Yogari Iravi irorotari ikantakerira:
Notinkami, tyara inkantakempara
iyashikitakerira?
YogufI putoventuIgukufIfIfu ItovuIgu
vagetityo kara. Antari ikemaigavakerira
ishinevageiganakatyo.
Ikantakera Jeso gara yogiatakoigagani
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi
(Mt. 23.1-36; Ir. 11.37-54; 20.45-47)
38
Impo yogotagantanaira Jeso ikanti:
TsIkyunIfu pogIutukoIgIfIkufI gotugun
taigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi, yogaguvintsaigarotari
munchukIntsI ufIotsuntsumugopugefIku
tyo kufu kumetI IneukuguntuIgukempu
niri. AIkIfo IuIgIfu untu opImuntugetugu
nIfu ufukIntsIpuge ontIfI ogugetugunI
rira ikogaigake iriniaigavakenkanira
inkaotagaigakenkanira iniaganira
itinkamipage.
39
Ario okaotaka aikiro
iaigira pankotsiku yapatoitantaigarira
IkoguIgI IfovIfInIIgukenkunIfu IpIfInII
gira tinkamiigatsirira. Ario ikaoigiro
uIkIfo yuputovugeIgufu IsekutuIgukem
para onti ikogaigi intentaigakemparira
kaemantankitsirira.
40
AIkIfo yumutuvI
nuIgukefo ogumukotugupuge Itsonkutu
pitsageiganakerora ashintageigarira.
Aikiro ineakagantaigakara akaenkinityo
iniaiganakeri Tasorintsi teratyo aiokya
iragataige. Iriroegi pairotyo iravisaigake
inkisashivageigakenkanira impogini.
MAROKOSHI12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
283
Ogamakotaga opakerira Tasorintsi
maganiro ogorikite
(Ir. 21.1-4)
41
Impo iatake Jeso ipirinitake katinka
onakera yoyagantaganirira koriki
ipunkanirira Tasorintsi. Ikamaguigakeri
maganiro yoyagaigakera igorikite.
IkonogugufuntuIguku shIntuvugeIguchu
rira yoyagageigamatityo tovaini.
42
Impo
okenapaake paniro ogamakotaga terira
ushIntumugetempu oyugupuuke pImentyu
kitenisano koriki.
43
Ineakerora Jeso
ikaemaigakeri irogamereegi ikantaigiri:
Maika nonkamantasanoigakempi
ogufI ogu ogumukotugu tefIfu ushIntu
magetempa ineakero Tasorintsi oyagake
tovaini avisaigakeri maganiro.
44
Yogari
iriroegi intitari yoyagaigake aiokyarira
inai, kuntunkIchu IfofofI ontI ogupuntu
reakeri maganiro ashintakarira
agantaemparimera oseka.
Jeso ikantakera ogashiriakenkani
ivanko Tasorintsi
(Mt. 24.1-2; Ir. 21.5-6)
13
1
Impogini ikontetanaira Jeso
ivankoku Tasorintsi inianake
paniro irogamere ikantiri:
Gotagantatsirira, atsi shonke. Ojojoo
tyarikarorokarityo, omarapagerikatyo
mapu kara ontiri aikiro pankotsipage!
2
Kantankicha yogari Jeso ikantiri:
Pineakero magatiro oka? Arisano
nonkuntukempI ImpogInI gufu otImumu
tai patiro mapu vikotaachanerira,
magatirosanotyo ogashiriagetakenkani.
Tyara onkantanakempa impogini
ontsonkatanaempara kipatsi
(Mt. 24.3-28; Ir. 21.7-24; 17.22-24)
3
Impogini itonkoaiganake iaiganakera
otishiku Orivoshi okatinkatakotakero
ivanko Tasorintsi, ario ipirinitake Jeso
kara. Impo yogari Perero, Santiago,
Joan intiri Anturishi yaioniigapaakari
ikantaigapaakeri:
4
Nokogaigake pinkamantaigakenara
tyutIfIkufu uguntukempu ontsonkutuntu
naemparira inkaaratirira pikantakerira
ogashiriagetakenkanira. Tyatirikara
nogotuntuIguvukempu ontsonkugetu
naempara magatiro kipatsi?
5
Yogari Jeso ikantaigiri:
Tsikyanira yamatavinaitimpikari,
6
iripokaigaketari tovaini matsigenkaegi
kantaigankitsinerira: 'NuntI Ikogukuguke
fIfu TusofIntsI Impegukempufu PIgoveen
kariegite, impo inkematsaigakeri tovaini.
7
Pinkemakoigavakeririka pashini
iromanatavakagaigakempara aioni, ontiri
aikiro pashinipageku kipatsi gara
pitsarogaigi. Arionirorotyo onkaotunu
kempari maika, kantankicha gatata aga
ontsonkagetanaempara magatiro kipatsi.
8
Yogari timageigatsirira pashinipageku
kipatsi iriatashiigakeri timageigatsirira
pufIkotIpugeku IfomunutuvukuguIgukem
para. Ario inkaoigake koveenkariegi
intimagarantaigake intigankaigakeri
isoraroegite iriatashiigakerira pashini
koveenkari iromanatavakagaigakempara
irogavakagaigakempara. AIkIfo ontInInku
gematanakempatyo kipatsi. Ontsonkuge
mutunukemputyo sekutsIpuge untsIpefeu
vagetanakenkanityo tasegagantsi. Onkao
getunukempufIku muIku Ifofo ontsItItuntu
nakempa antsipereavagetanakenkanira.
9
Tsikyanira papakuaiganaikari
ganigera pikematsaigaana, IfuguIgukem
pitari iramaiganakempira pitinkamiegiku
InkIsukuguntuIgukempIfu Impusupusutu
guntuIgukempIfu punkotsIpugeku yuputoI
tantaigarira pitovaireegi. AIkIfo IfumuIgu
nukempI InkIsuIgukempIfu koveenkufI
page intiegiri inampinaegi Sesa. Impo
viroegi pinkenkitsatimovageigakeri
pinkamantakoigakenara naro.
10
Oketyo
inkenkitsatimovageiganakenkani
mugunIfo mutsIgenkuegI InkumuntuIgu
MAROKOSHI12,13
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
284
kenkanira tyara inkantaigakempa kameti
irogavisaakoigakenkaniniri, impogini ario
pinkante ontsonkagetanaempa magatiro.
11
AntufI IfuguIgukempIfu IfumuIgunukem
pira koveenkaripageku gara pisureigaro
tyarika pinkantaige. Piaigakerika
iriroegiku gatanika tsikyata piniashiigaro
viroegi, intitari suretagaigakempine Isure
Tasorintsi kameti pogoigakeniri tyara
pinkantaige.
12
Inkonogagarantaigakempa
intsoeventaigakempari irashisano
irirentiegisano irogakagantaigakerira.
Ario inkaoigakempa tomintaigacharira
intsoeventaigakempari itomiegi. PushInI
kyatyo inkisashiiganakempari iririegi
irogakagantaigakerira.
13
MugunIfosuno
tyo InkIsuvIIgunukempIfo pIkemutsuIgu
kenara, kantankicha yogari tyanirika
tsipereakotanankichanerira garira
yapakuimati ikematsatakenara ovashi
Inkumunuke IfIfo pInkunte IfoguvIsuuko
takenkani.
14
Antari pineaigakeririka yoga
samatsanatakeronerira ivanko Tasorintsi
ufIo IfInuke untu pInkutImuIgunukem
para pishigaiganakera otishipageku.
Ario inkaoigakempa aikiro maganiro
tImuIgutsIfIfu Jofeuku IfIshIguIgunuke
tyo. (Tyanirika niavantakotakerone oka
Isufetukotukempufo kumetI Inkemuvuke
roniri.)
15
TyunIfIku pItunkItsIne otIshItu
pankoku ivanko irishigapanute garatyo
IkIupunuutI Ifugugetupunutefu tutupuge
rika oita.
16
Tyanirika pitankitsine
itsamaireku garatyo iatapanaati
ivankoku iragapanaatera apitene
imanchaki.
17
IMuIkunIfofo untsIpefeuvu
geige tsinaneegi kamonkiigankitsinerira
ontiri tsomitagaigankitsinerira, pairotari
avisaigake antsipereasanovageigakera
oshigaiganakera!
18
VIfoegI nIuventuI
gemputyo gunIfI okutInkutIfo kutsInkugI
teriku ompote pishigaiganakera ganiri
patsipereavageigiro katsinkari,
19
puIfo
tufI untsIpefeuvugetukenkunI uvIsuvuge
tukefotyo mugutIfo utsIpefeugetunkunI
rira okyasanokyara yovetsikagetake
Tasorintsi kipatsi ovashi maika. Aikiro
gara oneimataagani impogini.
20
Kuntun
kicha Tasorintsi ikantake pairani:
Gasakona otovaigavageti kutagiteri
iratsipereavageigakera ganiri
ipogereaiga maganiro.' IsufetukoIgukufI
tufI mugunIfo IfushIegI kemutsuIgukefI
neririra itsarogakagaigakarira, yogotuke
tari pairani tyani kematsaigakerine
ikantantakarira: Inti nashiegi.
21
Tyanirika kantaigakempine: Neri
yoku IkogukugukefIfu TusofIntsI Impegu
kempara Agoveenkariegite, garatyo
pikematsaigiri. Ario onkaotakempa
inkantaigakempirika: Aio inake anta,
garatyo pikematsaigiri.
22
IfIpokuIguke
tufI kumuntuntuIgutsIfIfu mutuguvugeI
gankicharira inkantaigakera: Nanti
IkogukugukefIfu TusofIntsI Impegukem
para Pigoveenkariegite. Pashinikya
kantaigankitsine: 'NuntI kumuntuntutsI
rira. Aikiro irovetsikageigamate terira
oneImugetenkunI kumetI IfumutuvInuIgu
nakeriniri tovaini. IfImuIguvetunukempu
rityo kematsaigiririra Tasorintsi, kuntun
kicha garatyo yagaveimaigiri.
23
Noku
mantaigakempi magatiro maika tekyara
agempa kameti pogoigakeniri ganiri
yamatavitumaigimpi impogini. ITsIkyu
nira pamatavitagantaigakari vikiiro!
Tyara onkantanakempa impigaatera Jeso
(Mt. 24.29-35; Ir. 21.25-33)
24
Impogini avisanakera tsipereagantsi
irirokya tsivakanankitsine
poreatsiri
intiri aikiro kashiri.
25
YogufI ImpokIfopuge IfushIfIugetu
nakempa,
ganigetari ikusotai.
26
ImpogInI IneuvukenkunI Kuotusu
notakaririra Matsigenka iripokapaakera
Inkenupuukefu menkofIku Inkoveenku
MAROKOSHI13
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
285
vagetapaakera, uIkIfo Ifuguveuvugetu
paakera iravisaigakerityo maganiro.
27
Impogini intigankaigakeri isaankariite
IfIuIgukefu IntsotenkugIteuIgunukempu
rora magatiro kipatsi irapatoitaigakerira
irashiegi Tasorintsi.
28
MuIku kemIsuntuIgenu nonkuntuI
gakempira. PIneuIgIfofu Igefu okyuen
kara mechoshiatanaatsi oshi pogoigake
panikya aganaempa osariganaera.
29
Ariotyo onkaotakempa impogini
pineaigavakerorika onkaotanakempara
nokamantaigakempirira maika iroro
pogotantaigavakempa panikyasano
impigaate Kaotasanotakaririra
Matsigenka.
30
AfIsunotyo nonkuntuIgu
kempI mugutIfotyo oku nokuntuIgukem
pirira maika ontsatagagetanakempatyo
tekyaenkara pimpogereaigempa viroegi.
31
OgufI InkIte ontIfI kIputsI ontsonkuge
tanaempa, kuntunkIchu ogufI nokuntuge
takerira garatyo okantatigumata, ontityo
ontsatagagetanakempa magatiro.
Tera ogotenkani tyati
impigantaatempa Jeso
(Mt. 24.42,44; Ir. 21.34-36)
32
Tera tyani gotumatatsine tyati
impigantaatempa Kaotasanotakaririra
Matsigenka. Ario ikaotaka irirori tera
irogote. Aikiro isaankariite Tasorintsi tera
irogoige. Panirotyo ikantakara Tasorintsi
irirori yogotakerora.
33
Pinkantakanira
pogiaigavaeri tera pogoigenika tyati
impigantaatempa.
34
Onti inkaotupuu
kempari pashini matsigenka iatakera
parikoti samani iokaiganairi irapatoire
ikantaiganairi paniropage tatoita
irantaigake. IkuntunuIfI InumpInu Inkuntu
kanira irisentaeneri ivanko irogiavaerira
impigaera.
35
Maika ario pinkaoigakempa
viroegi pinkantakanira pogiaigavaeri
Pitinkami, tefu pogoIgenIku tyutI ImpIgun
taatempa. Aikiro tera pogoige ariorika
iripokae onchapinienkatanakera, ontirika
nigankigite, ontirika irinianaera atava,
ontirika onkutagitetamanakera.
36
KutsIke
tyotari inkomutagapaakempa, tsikyanira
ineaigapaakempikari tera pogiaigavaeri.
37
Maika tera paniro nonkantaigempi
viroegi, maganirotyo nokantaigakeri
inkantakanira irogiaigavaena.
Isarianunkanira Jeso
iragakagantakenkanira
(Mt. 26.1-5; Ir. 22.1-2; Jn. 11.45-57)
14
1
Impogini yogari itinkamiegi
susefofoteegI IntIegIfI gotugun
taigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi ineaigavakera pitenivatira
kutagiteri agakempara Pasekoa ontiri
aikiro vieseta ogantaganirira pan terira
onkonogempu opoeguntufIfu IsufIuIgu
kufI Jeso IfugukuguntuIgukefIfu Ifoguku
gantaigakerira, kantankicha tera inkoge
inkemakoigakenkanira.
2
Ikantaigake:
Antari avisanakera Pasekoa, ario
agakagantaigakeri. Maikari maika gatata
agakagantaigiri ganiri ikisakoiganakari
maganiro patoventaiganakaririra.
Isagutantunkanira Jeso kasankaari
(Mt. 26.6-13; Jn. 12.1-8)
3
Impogini iatanake Jeso Vetaniaku
inkamosoterira Sumo ikantaganirira
Vesegavetankicharira. IpItuIguke Isekutu
vageigakara impo okenapaake tsinane
umukotupuuke kusunkuufI ovetsIkuntun
kanirira narero punatasanotacharira.
OntI opIuutuntunkunI ovetsIkushItunkunI
rira aravasetero. Iroro agapaakerora
IfIfoku otIntsunofenkukotukefo osugutun
takarira igitoku.
4
Ikonogagarantaigaka
pitaigankitsirira kara ikisaiganaka
iniavakagaiganaka ikantaigi:
Antari gara aparaatagantiri?
5
Opunavagetatari 300 tenario. AfIome
tyo ompImuntukenkunIme uguntukenku
nIfu kofIkI ImpuIgukenkunIfu kogukovu
geigacharira.
MAROKOSHI13,14
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
286
Ovashi ikisaigakero.
6
Kantankicha
Jeso Ifofotyo IkemuIguvukefIfu IkuntuI
gutarityo:
Atsi arionenityo, gara pikisaigiro,
pairotari okametitake okaotakenara
maika osagutakenara.
7
YogufI koguko
vugeIguchufIfu kuntukutufI pIntentuI
gaemparira, pInkoguIgefu pInkuvIntsu
jaigerira pinkavintsajaigakerityo,
kuntunkIchu nufofI gutunIku pIkuntu
kani pitentaigana.
8
Irorori ontitari
osaguvitakena kasankaari inkitaitaenara
impogini nonkamakera, irorotari
agaveake ovetsikakera irorori maika.
9
Maika nonkamantasanoigakempi
tyarika kara inkenkitsatakotakenkani
TusofIntsI tyufu Ikuntu yoguvIsuukotun
tira ario onkaotagakenkani oga tsinane
onkenkitsatakotaenkani tyara
okantakena osagutakenara kameti
osuretakotaenkaniniri irorori.
Jorashi ikogakera
iragakagantakerira Jeso
(Mt. 26.14-16; Ir. 22.3-6)
10
Impo yogari irogamere Jeso
paitacharira Jorashi Ishikariote iatake
IkumosoIgutIfIfu ItInkumIegI susefofo
teegI IkuntuIgukefIfu Ikogukefu Ifuguku
gantaigakenerira Jeso.
11
Iriroegi
ishinevageigamatanakatyo ikantaigakeri
impaigakerira koriki. Yogari Jorashi
iatai, Impo ovushI Isufetunuku tyufIku
tyo inkantakeri iragakagantakerira.
Jeso isekatagaiganaarira irogamereegi
(Mt. 26.17-25; Ir. 22.7-18; Jn. 13.21-30)
12
Impo aganaka vieseta ogantaganirira
pan terira onkonogempa opoegantarira,
aikiro onti yovetisantaganirira ovisha
yogaganira osuretakotaaganira Pasekoa.
Yogari irogamereegi Jeso ikantaigiri:
Tyufu kufu pIkoguke novetsIkuIgu
kefofu mugutIfo kumetI usekutuIgukem
para paita?
13
Impo irirori itigankaigake piteni
irogamereegi ikantaigavakeri:
PIuIge Jefosufenku pIntonkIvouIgu
kempari paniro surari iramakotapaake
iniate, iriro pogiaiganake.
14
Tyarika
inkianake kara ario pinkiaiganake
viroegi, pinkantaigapaakeri shintarorira
ivanko: Yogari Gotagantatsirira
ikantake: Tyufu kufu nosekutuIgu
kempa paita nontentaigakemparira
nogamereegi nosuretakoigakemparora
Pasekoa?
15
Irirori intentaiganakempi
omenkotukufu enoku IokotuguIgukem
piro otantakara arioegiterika, mataka
vetsikagetaka magatiro. Ario kara
povetsIkugeIgukefo mugutIfo usekutuI
gakempara paita.
16
Iriroegi iaigake yogonkeigaka
Jerosarenku ineaigapaakero magatiro
ikantaigavakeririra Jeso inkaara ario
okaotaka maika. AfIo kufu yovetsIku
vageigake isekataigakempara paita.
17
Impo ochapinienkatanakera iatake
Jeso Jerosarenku itentaiganakari
irogamereegi.
18
Ifofo yogonkeIgupuu
kufu IpItuIgupuuke mesuku IsekutuIgu
kara. Impo irirori ikantaigiri:
Maika nonkamantasanoigakempi,
paniro viroegi sekatimoigakenarira
maika iragakagantakena.
19
Yogari irogamereegi ogatyo
IkenuIguke IkenkIsufeuIgunuku IkuntuI
ganakera paniropage:
Naro gakagantakempine?
Inianake pashini ikanti:
Naaro?
20
Yogari Jeso ikantaigiri:
IntI gukuguntukenune tsIuntukotuke
narira maika peratoku.
21
Ontitari
ontsataganakempara okantakerira
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi
iniakotakerira Kaotasanotakaririra
Matsigenka, kantankicha maikaniroro
IfutsIpefeuvugetuke yogu gukuguntukefI
neririra! Gamerakari itimi okyara.
MAROKOSHI14
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
287
Jeso ikotagakerora pan
ipaigakerira irogamereegi
(Mt. 26.26-29; Ir. 22.14-20; I Kor. 11.23-26)
22
Impo panikyara iragataiganae
isekataigakara inoshikakero Jeso pan
yapagotakero iniakeri Tasorintsi ikanti:
Apa, noshineventakempi pipakenarora
oka pan. Impo ikotagakero ipaigakerira
irogamereegi ikantaigiri:
OkufI oku pun kuomutuku ontInIfI
katyo novatsa. Nero gaigemparo.
23
Impo osamanitanakera irorokya
inoshikakotake vino, InIuIfI uIkIfo TusofIn
tsi ikanti: Apa, noshineventakempi
pipakenarora oka vino. Impo ipakoigakeri
irogamereegi yoviikaigakara maganiro.
24
Ikantaigiri:
Antari nonkamaventaigakerira
maganiro ovoatanake noriraa. Irorotari
maika irogavisaakotantaigakenkanirira
maganiro kematsaigakenanerira ganiri
ikenkiimatairo Tasorintsi ikaovugeI
gara.
25
Maika nonkamantasanoigakempi
gara noviikumataaro vino. Antari
impogini irapatoitaigakerira Tasorintsi
mugunIfo kemutsuIgIfIfIfu Impegukem
para Igoveenkariegite, ario pinkante
noviikakemparo vino okyaakyarira.
Jeso ikamantakerira Perero
interatakotakerira
(Mt. 26.30-35; Ir. 22.31-34; Jn. 13.36-38)
26
Impo yugutuIgunukefu ImutIkuven
taigakerira Tasorintsi ikonteiganake
itonkoaiganakera iaigakera otishiku
Orivoshi.
27
Impo ikantaigiri Jeso:
MuIku mugunIfo vIfoegI pImpushI
ventuguIgunukenu puItu pIntsufoguIgu
nakera pokaiganakena piaigakera
parikoti. AfIotufI okuntukefI ItsIfInkuku
gantakerira Tasorintsi okanti:
Impogini nogakeri sentiririra ovisha.
Yogari ovisha ogatyo inkenaigake
irishigaviovageiganake.
28
Kantankicha impogini nanianaera
naketyo ivaiganakempine noatakera
Garireaku.
29
Inianake Perero ikantiri:
Impashiventagaigavetanakempityo
maganiro, kantankicha narori garatyo
nopashiventagumatimpi.
30
Kantankicha Jeso ikantiri:
Nonkamantasanotakempi, paita
tekyara ampitetempa iriniakera atava
pinteratakotakena mavati.
31
Kantankicha irirori ariompatyo
ishintsitanakeri ikantanakera:
Intagarora intentagantaitenara
irogaitakenara irogaitenatatyo, kuntun
kicha garatyo noteratakotumatimpi.
Ario ikaoIgukefo mugunIfo IkuntuI
gakera.
Jeso iniakerira Tasorintsi Jetsemaniku
(Mt. 26.36-46; Ir. 22.39-46)
32
Impogini iaigake Jetsemaniku. Iroro
yogonkeIgupuukufu yogufI Jeso IkuntuI
giri irogamereegi:
Pitaigeta aka, narori noateta anta
noniakerira Apa.
33
Intagani itentaiganaka Perero,
Santiago intiri Joan. IfIfofI IkenkIsufeu
vugetunukutyo kufu yovunkInuvugetu
naka.
34
Osamanitanakera ikantaigiri:
Nokenkisureavagetanakatyo kara
panikya agavagetanakena. Pitaigeta
vIfoegI uku pIntentuIgukenufu pInkIfeu
ventaigakenara.
35
IfIfofI Iutuke untukonu untu yompu
takasetapaaka inianakerira Iriri
inkogakerikara irogavisaakotaerira
magatiro iratsipereakerira.
36
Antari
iniakerira ikantiri: Apaa, pagaveaketari
magatiro. Maika nokogavetaka
poguvIsuukotuenufu gunIfI nutsIpefeuvu
geti, kantankicha impatyora viro tyarika
pinkante.
37
Impo yagatanakera iniakerira iatai
inkaaraku inaigakera irogamereegi
MAROKOSHI14
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
288
ineaigapaakeri magasevageigake.
Ikantapaakeri Perero:
Sumooo, oga magakevi? Matsi
tera pagaveimate samanikonara
pinkireake?
38
Kireaige gara pimagaigi.
Niaventaigempa ganiri pikaovageiga.
VIfoegI pIkoguIguvetukunIfofo pInkemu
tsatasanoigakerira Tasorintsi, kuntunkI
cha tera pishintsitashiigero posante
terira onkametite.
39
Osamanitanaira ipiganaa aikiro
iniairi Iriri okiiro ikantairi inkaaratirira
ikantakeririra.
40
Impo IpIguvetuu IneuIgu
pairi magasevageigaityo aikiro, uvIsuIgu
nukefItufI IvochokIne tefu IneukoIguvu
kempa imagantaiganaarira. IkIfeuIguvetu
nuku IneuIgIfI Jeso ufutInkuke IpushIven
tavageiganakatyo, kuntunkIchu tyumpu
tyo inkantaigeri.
41
Ipiganaa aikiro, impo
ipigavetaa ovashi ikantaigapaakeri:
Ogaa, muguIgunutsIvI pIshIgopI
reaiganachavi? Maika intaga, gupuuku
tufI IfugukuguntukenkunIfu Kuotusuno
takaririra Matsigenka irogaigakerira
kaovageigacharira.
42
Maikari maika
tinajaiganake, tsame, mataka pokapaake
gakagantakenanerira.
Yaganunkanira Jeso
(Mt. 26.47-56; Ir. 22.47-53; Jn. 18.2-11)
43
Tekyara iragate Jeso iniavagetakera
ipokapaake Jorashi itentaigapaakari
tovuInI mutsIgenkuegI yumushIIgupuu
keri savuri ontiri inchakii. Intiegi
tigankaigakeri itinkamiegi saseroroteegi
IntIegIfI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkuko
tanakerira Moiseshi intiegiri aikiro
itinkamiegi jorioegi.
44
Yogari Jorashi
gukuguntukefInefIfu Jeso yogotuguIgu
keri okyara ikantaigiri: AgonkeIgupuu
kempufIku pIneuIge tyunIfIku noutushI
take nasaraanatapaakemparira, irirotari.
Pagaiganakeri pamaiganakerira
tsikyanira pogishigaigirikari.
45
Impo
iroro yogonketapaakara inakera irirori
ItsutImutushItupuukefI yusufuunutupuu
kari ikantakerira:
Gotagantatsirira!
46
Impo iriroegi inoshikaigapaakeri
yairikaigakerira.
47
Kantankicha aio
punIfo ItentukufIfu Jeso InoshIkumutu
naketyo isavurite iserogempitatutarityo
IfonumpIfIu ItInkumIsunofIfu susefofo
teegi.
48
Inianake Jeso ikantaigiri
pokashiigakeririra:
Matsi naro koshinti nerotyo
pamashiigakenara savuri ontiri inchakii
pagaiganakenara?
49
Omirinkatari
kutagiteri notentaigakempi viroegi anta
Ivunkoku TusofIntsI nogotuguntuvugetu
kera tera ario pagaigena, kantankicha
okaotuntunukufIfu muIku ontI ontsutu
gagetanakerora ikamantakoigakenara
puIfunI kumuntuntuIgutsIfIfu ItsIfInku
koigakenara okyara.
50
Impo ishigavioigamatanakatyo
maganiro irogamereegi iokaiganakeri
Jeso paniro.
51
Kantankicha aio pashini
tekyufIfu IfuntufItusunote yogIuvugetu
keri tera irogagutempa imanchaki,
intagati iponaviotantaka kamisa
ogamagoni. Yogari gaigakeririra Jeso
ikogaigavetaka iragaigakerimera irirori
aikiro.
52
Okya yairikakoigavetakarira
IgumIsuteku IponutuntukufIfu Iokumutu
nakatyo togn akya ishigapanuta
nogatsantsaniro.
Yamanunkanira Jeso yapatoitaigakara
itinkamipage jorioegi
(Mt. 26.57-68; Ir. 22.54-55, 63-71;
Jn. 18.12-14, 19-24)
53
Impogini yamaiganakeri Jeso
inakera itinkamisanorira saseroroteegi.
Irirori onti ipaita Kaipashi. Impo
ipokaigapaake yapatovageigapaaka
itinkamiegi saseroroteegi intiegiri
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi intiegiri aikiro itinkamiegi
jorioegi.
54
Impo yogari Perero intaina
MAROKOSHI14
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
289
inapaake yogiatapaakerira Jeso. Antari
yagapaakerora pampatuiku ivankoku
Kaipashi ineaigapaakeri soraroegi
taenkavageigake. Ario ikaotapaaka
irirori itaenkavagetapaake.
55
Yogari maganiro itinkamipage
jofIoegI putoItuIgunkIchufIfu Ikuemuku
guntuIgukefI pushInI IntsoeventuIgukem
parira Jeso kameti ontimakeniri
onkenuntukempufIfu IfogukuguntuIguke
rira, kantankicha tyampatyo inkantaige
iriroegi teranika inkemavakagaigempa.
56
Itsoeventanaigakarityo kara, irorokya
ikantaigi irorokya ikantaigi.
57
Ikonogu
garantaigaka pashini ikaviriiganaka
itsoeventaigakarira ikantaigi:
58
Naroegi nokemaigakeri
ikantakera: 'Nufo nuguveuke nogImume
fInkukefofu Ivunko TusofIntsI yovetsI
kaigakerira matsigenka, Impo novetsI
kae pashini, omavatakotanakempara
kutagiteri nagataero. Gufu IfIfo vetsIkuI
giro matsigenka.
59
Ikantavetakatyo maika, kantankicha
pashinikyatyo kantatigavakero.
60
Impo ikavirimatanakatyo Kaipashi
ikantiri Jeso:
Tera tyara pinkantumate?,
pikemaigakeritari ikantanaigakempira.
Maika tyara pinkantera viro?
61
Kantankicha yogari Jeso ariompatyo
ikemisantanakeri, tefutyo tyufu Inkuntu
mate. Osamanitanakera imatutaarityo
aikiro ikantiri:
Arisanotyo vinti Ikogakagakerira
TusofIntsI Impegukempufu Nogoveenku
riegite? Viro Itomi Tasorintsisanorira?
62
Yogari Jeso ikanti:
Jeeje, naroniroro katinka pogakero,
kantankicha impogini pineaigakeri
Kaotasanotakaririra Matsigenka
ImpIfInItukefu InumpInuku IfukosunofI
raku Tasorintsi Gaveavagetatsirira.
Aikiro pineaigavakeri iripokaera
inkenantapaemparora menkori.
63
Ogatyo ikenake ikisamatanakatyo
Kaipashi itisaraitarotyo imanchaki
tseerererere ikanti:
Intagatityo akaemakagantaigi pashini
iripokaigakera inkamantaigakaera
ikemaigakerira ikaotagumanatakarira
Tasorintsi,
64
matakaniroro pikemaigakeri
tsikyata viroegi ikaotakera maika. Maika
tyara pinkantaige viroegi?
Maganirotyo iniaiganake ikantaigi:
Kantetyo inkamakera, tsikyatatari
ikaotagantaka irirori.
65
IkonogugufuntuIguku ItounuIgunuke
rityo. Ipashiokiigakeri itaataaigakerira
togn togn ikantaigavakerira:
Atsi gotenityo tyani taakempi!
Yogari soraroegi ipatosanaigakerityo
kara.
Perero iteratakotakerira Jeso
(Mt. 26.69-75; Ir. 22.56-62;
Jn. 18.15-18, 25-29)
66
Yogari Perero yaratinkake kara savi
pampatuiku. Impo okenupuuke Ifonum
piria Kaipashi
67
oneupuukefI tuenkuvu
getake, okamagumatanakerityo
sorererere impo okantiri:
Viro aikiro pitentavagetari Jeso
Nasarekunirira.
68
Kantankicha yogari Perero
ikemamampeganakatyo ikantiro:
Jaa? Tyara pikanti? Tera
nonkeme tyarika pikanti.
Ishiganaka iatake anta sotsimoroku
okiapinitaganira oataganira
pampatuiku. Ario kara yaratinkake,
impo iniamatanaketyo atava.
69
OneItuu
rityo aikiro nampiriantsi okantaigiri
naigankitsirira kara okanti:
Yogari yoga inti itentavagetarira
Jeso.
70
Kantankicha irirori ikanti:
Teratyo!
Choeni osamanitanakera ikantaigiri
naigankitsirira kara:
MAROKOSHI14
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
290
Arisanoniroro pitentavagetari,
vintitari Garireakunirira.
71
Yogari Perero ikantutaatyo aikiro:
INokuntukenIfofo tefutyo noneImu
teri! Arisanotyo nokantake, ineakenatari
Tasorintsi tera ario nontsoegumatempa.
AntufI ontIfIku notsoeguku InkIsushItu
kenatyo, tefu noneImutefInIku pInIukoI
gakerira maika.
72
Irorotyo yagatanakera ikantakera
maika, iniamatanaityo aikiro atava ovashi
isurematanakarotyo Perero ikantakeririra
Jeso inkaara ikantiri: Paita tekyara
umpItetempu IfInIukefu utuvu pIntefutuko
takena mavati." Ogutyo Ikenuke Ifugumu
tanakatyo kara jiii jiii jiii.
Yamanunkanira Jeso Piratoku
(Mt. 27.1-2, 11-14; Ir. 23.1-5; Jn. 18.28-38)
15
1
OkutugItetumunukefu yuputoI
taigaka itinkamiegi saseroroteegi,
intiegiri itinkamiegi jorioegi intiegiri
uIkIfo gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotunu
kerira Moiseshi, intiegitari maganiro
itinkamipage jorioegi. Ikemavakagaigaka
tyarika inkantaigakeri Jeso. Impo
yuguIgunukefI yogusoIgunukefI yumuIgu
nakeneri Pirato ikantaigapaakeri:
Neri yoka Jeso.
2
Irirori ikantiri:
Arisano viro Igoveenkariegite
jorioegi?
Ikanti Jeso:
Jeeje, ufIsuno pIkuntusunotukenI
roro, naroniroro.
3
Kantankicha yogari itinkamiegi
susefofoteegI ufIomputyo ItsoeventuIgu
nakariri,
4
nerotyo yogari Pirato
imatutaarityo aikiro ikantiri:
Tera tyara pinkantumate? Matsi
tera pinkeme ikantaigakerira?
5
Kantankicha yogari Jeso teratyo
iriniimate. Iroro ineavakerira Pirato
ikaotakerora maika, yoguvugetunuke
tyo kavako, tyampatyo inkantera.
Ikantunkanira Jeso irogakenkanira
(Mt. 27.15-31; Ir. 23.13-25; Jn. 18.3819.16)
6
Omirinkatyo agara Pasekoa yogari
PIfuto yupukuI punIfo yushItukovItunkunI
rira yovetsikakera terira onkametite,
tyanirikara ikogaigakerira itovaireegi
irapakuaigaerira.
7
Itimake paniro surari
ipaita Varavashi, onti yashitakotunkani
ItentuguntuIgunkunIfu pushInI ItentushIIgu
karira ikisaigakerira soraroegi iromanoegi
ovashi yogantaigakera.
8
YuputovugeIgunu
kutyo kufu jofIoegI Impo IkonogugufuntuI
gaka iaigake Piratoku ikantaigakerira
IfupukuuIguenefIfu punIfo shItukotunkI
charira.
9
Irirori ikantaigiri:
Iriro pikogaigake nampakuaerira
Pigoveenkariegite?
10
Irirori ineaketari onti ikisaviigakeri
itinkamiegi saseroroteegi ineaigakera
intira yapatoventanunkani, irorotari
yamantanunkanirira iriroku.
11
Kuntun
kicha yogari itinkamiegi saseroroteegi
yogotagaigakeri patoitaigankicharira
ikantaigakerira: Atsi kantaige: 'IfIfom
patyo pampakuae Varavashi.'"
12
Yogari
Pirato ikantaigiri:
IfofoventI muIku tyufutyo nonkun
tukefI yoku pIkuntuIgIfIfu IntI PIgoveen
kariegite?
13
Iriroegi ikaemaigamatanaketyo:
Kentakoteri!
14
Ikantaigiri Pirato:
Matsi tyara ikantakara? Tutumpu
tyora yovetsikakera?
Ikaemutaiganaatyo aikiro:
Nokantaigaketari kentakoteri!
15
Yogari Pirato ikogavintsataketari
IfogIshIneuIgukefIfu putoItuIgunkIchu
rira yapakuaigainiri Varavashi. Impo
yompefuventukufI Jeso Impusutukenku
nIfu IfumunukenkunIfu Inkentukotuken
kanira.
16
Yogari soraroegi yamaiganakeri
tsompogi impo ikaemakagantaigakeri
MAROKOSHI14,15
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
291
mugunIfo IfupIsofufoegItene yuputoven
taiganakari isamatsanaigakerira.
17
Impo
yogagutantaigakari pashini kamisa
kiraamagori. YuguIguke kIvItsu yovetsI
kushIIgukefI IfumutsuIfe yumutsuItuke
rira.
18
Impo isamatsanaigakerityo kara
ikantaigakerira:
Ojojoo, neri yogaaa! IAtsI neuIgefI
kario Igoveenkariegite jorioegi!
19
Ipasapasaigakeri igitoku inchakiiku
ton ton, itoatoaigakeri, Impo ItIgefouven
taigakari kaomataka ishineventaganira
koveenkari, ontItufI IsumutsuvIntsuIguke
rira.
20
Impo yugutuIgunukefu Isumutsu
naigakerira isapokaigairi irorokya
yogagutantaigaari irashi imanchaki
yamaiganakeri inkentakoigakerira.
Ikentakotunkanira Jeso
(Mt. 27.32-44; Ir. 23.26-43; Jn. 19.17-27)
21
Aio paniro Surenekunirira ipaita
Sumo. Yogari itomi ipaita Arijantero.
Irirokya irapitene ipaita Iropo. Yogari
Sumo ikyaenka pokapaatsi iponiapaaka
anta parikoti. Ikantaigavakeri soraroegi
inatanakenerira Jeso igoroshite.
22
Impo
itentavageiganakari Jeso anta parikoti
opaitara Gorogota (onkantakera:
Ontaikara Itutai Kamatsirini).
23
Ipuve
tunkani vino okonoatunkani mira,
kantankicha teratyo iroviikemparo.
24
Yogari soraroegi ikentakoigakeri impo
IsokugIuIgukefo mupukIcho ogotuntugu
nirira kameti irogotantaigakemparora
tyanirika shintakemparone imanchaki.
25
Antari ikentakotunkanira ikyaenka
gaenokanankicha poreatsiri.
26
Antari
enoku igoroshiteku ogunkani inchakota
otsirinkunkani okantakera tatoita
yogavitunkani okanti: IntI Igoveenku
riegite jorioegi.
27
Itentagantunkani
piteni koshinti ikentakotunkanira,
punIfo yogufutInkukotunkunI Ifukosuno
riraku, yogufI IfupItene ontI yogufutIn
kakotunkani irampateku.
28
Antari
okaotakara maika onti otsatagunkani
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi okanti:
ItentuguntunkunI vetsIkugIsevugeIgutsI
rira terira onkametite.
29
Yogari visapiniigankitsirira kara
ineaigakerira iokookonaigakerityo
ikantaigakerira:
Eejee tyanirityo maika! Kogapage
pikantira: Nogimamerinkakero ivanko
Tasorintsi impo novetsikaero, omuvutu
kotanakempa kutagiteri nagataero.
30
Atsi pugamentanakempanityo maika
kentakoreanaempanityo paguitanaera.
31
Ario ikaoigaka itinkamiegi
susefofoteegI ItentuIgukufIfu gotuguntuI
girorira itsirinkakotanakerira Moiseshi
IsumutsunuIgukefItyo InIuvukuguIgunu
kara ikantaigakera:
Kogupuge IkuntunkunI yuguveuvuge
tItyo IkuvIntsuuntuvugetukefu yoguvIsuu
kotakerira pashini matsigenka, tyara
okuntukufu muIku tefu Ifuguvee Impugu
mentanakempara ikiiro iraguitanaera.
32
Ikaemakonaigakerityo:
Irorotari vintira Ikogakagakerira
TusofIntsI Impegukempufu Nogoveenku
riegite, atsi guitanaenityo kameti
nonkematsaigakempiniri. Vintitari
Igoveenkariegite iseraereegi!
ImuIgunukutyo uIkIfo Itentuguntunku
nIfIfu IkentukotunkunIfu IkuntunuIguke
rityo kara.
Ikamanakera Jeso
(Mt. 27.45-56; Ir. 23.44-49; Jn. 19.28-30)
33
Impo ikatinkatanakera poreatsiri oga
okenake apavatsaasetanaka magatiro
ovashi itsunkavagetanake.
34
Ogatyo
ikenake ikaemamatanaketyo Jeso ikanti:
Eroi, Eroi, irema savakatani? (onkuntu
kera: Apa Tasorintsi, Apa Tasorintsi,
tyara okantakara povashigantakenara?)
35
Ikonogagarantaigaka naigankitsirira
kufu Ifofo IkemuIguvukefIfu IkuntuIgu
nake:
MAROKOSHI15
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
292
AtsI kemefI kunIku Ikuemukotuke
rira kamantantatsirira Eriashi.
36
Ishigamatanakatyo paniro yaganakera
chomiatirorira nia iokaatakerora
kachoariku vino yogaenokakovetakenerira
savorokiiku irachomiatagakerimera ikanti:
Atsi pampogieri, aneaigakerira
iripokashitakeririka Eriashi iroguitaerira.
37
Impo yogari Jeso ikaemapanuti eeee
ovashi ikemisantanake ikamanakera.
38
Irorotyo ikamanakera ogatyo okenake
osufuumutunuketyo kumIsu tsutumugotu
charira ivankoku Tasorintsi okantanakera
kutInkusuno nIgunkI tseefefefefe oponIunu
kara enoku oatakerora savi pairatamatake
kotarenkasanotake.
39
Aio paniro iromano
yufutInkuke kufu kutInku Ikentukotunku
nira Jeso. Irirori inti itinkami soraroegi.
Antari ineavakerira ikamanakera ikanti:
Arisanoniroro inti Itomi Tasorintsi.
40
Aikiro ario onaigake kara Maria
Magarena, ontiri Sarome ontiri aikiro
Maria iriniroegi Jose intiri Santiago
iyashiki. Aikiro otentaigakaro pashini
tsinaneegi opitaigake antakona anta
opampogiaigakerira Jeso.
41
Ontiegitari
giavageigiririra yanuivagetira Garireaku
omutakovageigirira. Aikiro ario onaigake
kufu pushInI tovuInI tsInuneegI tentuIgu
karirira ikyara pokankitsi Jerosarenku.
Yogaataganira Jeso imperitanakiku
(Mt. 27.57-61; Ir. 23.50-56; Jn. 19.38-42)
42-43
Ogari ikamantakarira Jeso onti
kutagiteri yovetsikavagetantaiganakarira
jorioegi magatiro inkogakoigakemparira
onkutagitetanakera agantakemparira
apishigopireantaganirira. Aio paniro
itinkami jorioegi poniacharira Arimateaku
ipaita Jose. Irirori inti itentaigarira
itinkamipage jorioegi yapatoitapiniigara,
pairo ipinkatsatasanotagani. Igantaga
puIfunI yogIukefIfu IfIpokukefu Ikoguku
gakerira Tasorintsi impegakempara
Igoveenkariegite iseraereegi. Impo
panikyara irishonkanae poreatsiri
iatashitakeri Pirato ikantakerira ikogakera
iramanaerira Jeso inkitataerira.
44
Kuntun
kicha Pirato ikemakera kamake Jeso
yoganaketyo kavako. Ikaemakagantakeri
itinkami soraroegi ikogakotagantakerira
arisanorikara ikamake.
45
Irirori ikantiri:
Jeeje, arisano kamake.
Yogari Pirato ishonkatetanakari Jose
ikantiri:
Iroroventi nanityo.
46
Ovashi iatake ipunaventutira
mechomugofI kumIsu ovetsIkuntunkunI
rira irino. Impo iatake ikentakoreakerira
Jeso iponaviotantakari yamanairi anta
yoguutIfIfu ImpefItunukIku IkIguntushI
tunkanirira igamaga itikakotantanakari
omarane mapu.
47
Ogari Maria
Magarena ontiri Maria iriniro Jose
oneakoigakeri yogaaganira.
Yanianaira Jeso
(Mt. 28.1-10; Ir. 24.1-12; Jn. 20.1-10)
16
1
Impo ochupInItunuIfu kutugIte
riku apishigopireantaganirira
ogari Maria Magarena otentanakaro
Sarome ontiri aikiro Maria iriniro Santiago
oaigake opunaventaigutira kasankaripage
oaigamanakera amashiiganakerira Jeso.
2
Impo okutagitetamanakera tominkoku
tsitekyamanisano oaigamanake anta
yogaaganira.
3
Antari oaiganakera avotsiku
oniavageiganake okanti:
Tyanirikaratyo tatsinkaigakaerone
mapu itikakotantunkanirira?
4
Omaranetarityo kara, kantankicha
ogonkeigavetapaaka oneaigapaakero paa
mataka ogagunkani.
5
Okiaigapaake
tsompogi oneaigapaakeri isaankariite
Tasorintsi pirinitake, kaomataka
matsigenka ikyaenkarira antaritanankitsi.
OntI IpIfInItuke okutInkutukefu ukosuno
riraku, kutasamatakomataketyo kara.
Ogutyo okenuIguke otsufoguvugeIgunuke
tyo kara.
6
Kantankicha irirori ikantaigiro:
MAROKOSHI15,16
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
293
m16.9 Pairani okyasanokyara otsirinkakotunkanira Iriniane Tasorintsi ariorika tera ontime
versculos 9-20.
Gara pitsarogaigi. Maika viroegi
pikogaigavetakari Jeso Nasarekunirira
ikentakovetunkanirira, kantankicha
maika mataka yoganiaagani. Mameri
aka. AtsI gefofutyo kuvuko yogInofIuve
tunkanira.
7
Maika piaigepage
pinkamantaigapaakerira Perero intiegiri
uIkIfo mugunIfo IfogumefeegI pInkuntuI
gakerira: Yogari Jeso iriatake Garireaku
iketyo ivatanankitsine. Impogini
piaigake viroegi ario pineaigaeri anta.
Ariotari ikantaiganakempiri karanki.
8
Okonteigapanuti oshigavageiganaka
otsufoguvugeIgunuketyo kufu oshIgeku
vageiganaketyo, nerotyo tera tyani
onkamantumaige.
Jeso ikoneatimotakerora Maria Magarena
(Jn. 20.11-18)
9
Antari yanianaira Jeso ikitareanaara
tsitekyamani tominkoku oketyosano
IkoneutImotuke MufIu Mugufenu yoneugu
nontakarira 7 kumugufInI tImuguIguvetu
karorira.
m 10-11
IfofofI outuke okumuntuIgu
paakeri itentavageigavetarira okantaigiri:
Atake yanianai Jeso! INoneukefI
tari naro!
KuntunkIchu IfIfoegI tefutyo Inkemu
tsaigero, atanatsityo iragaiganakara
ikenkisureavageiganakatyo kara.
Jeso ikoneatimoigakerira
piteni irogamereegi
(Ir. 24.13-35)
12
ImpogInI Jeso IfIfokyu IkoneutImoI
guke pItenI IfogumefeegI IuIguvetunu
kara ikenaigavetanakara avotsiku
tsamairintsipageku, kantankicha onti
ikantatigimoigakari.
13
Impo iriroegi
IpIguIgunuu Jefosufenku IkumuntuIguve
tapaakari itovaireegi, kantankicha
teratyo inkematsaigeri iriroegi aikiro.
Jeso ikantaiganairira iritigankaneegi
inkamantakoigakerira
(Mt. 28.16-20; Ir. 24.36-49; Jn. 20.19-23)
14
Impogini ikoneatimoigamatairityo
IfogumefeegI ItentusunoIgufIfu IpItuIgu
kera mesaku isekataigakara. Impo
IkunomujuIgukefI Ineukefu tefu Inkemu
tsaige, teranika isureigaemparo magatiro
ikantavetunkanirira, onti otimake
isureegi kogapage, tefu InkemutsuIgefI
nIku kumuntuIguvetukufIfIfu IneuIguke
rira yanianaira.
15
Impo ikantaigiri:
PIuIge pufIkotIpugeku pInkenkItsutI
moigakerira maganiro matsigenkaegi
pintsotenkagiteavageiganakerotyo kara
sumunI pInkuntuIgukefIfu tyufu InkuntuI
gukempu kumetI IfoguvIsuukoIgukenkunI
niri.
16
Tyanirika kematsatakenane aikiro
irogiviatakempa irogavisaakotakenkani,
kuntunkIchu tyunIfIku gufIfu Ikemutsu
tana gara yogavisaakotagani, onti
inkisashitakenkani.
17
YogufI kemutsutu
kenunefIfu ontI IneuntukenkunI Ifoneugu
geIgukempufIfu kumugufInIpuge tImuguI
gakeririra matsigenka, IfuventushItukem
parira novairo, uIkIfo IfInIuntuIgunukem
parora pashinipage niagantsipage terira
irogoigavetemparo.
18
IfuguIguvetukem
parityo maranke, kantankicha garatyo
itavatumaigiri. AIkIfo ImpuIguvetukenku
nityo kepigari iroviikaigavetakemparo
garatyo ovigaigiri. AIkIfo ImputIkuIIgu
keri igitoku mantsigaigankitsirira ovashi
irovegaiganaempa.
Iatanaira Jeso enoku
(Ir. 24.50-53)
19
Impo yagatanakera iniaiganairira
IfogumefeegI yoguenokunuIfI TusofIn
tsI IutunuI enoku IpIfInItupuI InumpI
naku irakosanoriraku.
20
Iriroegi
MAROKOSHI16
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
294
iaigake ikenkitsavageiganakera
itsotenkagiteavageiganakerotyo kara
ikamantakoiganakerira Tasorintsi
tyara ikanta yogavisaakotantira.
Yogari Atinkami Jeso imutakoigakeri
yuguveukuguIgukefIfu yovetsIkuIgu
kefu posuntepuge tefIfu oneImugeten
kani kameti irogoigakeniri yogaegi
ikenkitsatimoigakerira tera ario
iramatavinaigeri.
MAROKOSHI16
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
295
Irokashi itsirinkakenerira Teopiro
1
1-4
Maika, Teopiro, nokogake
nontsirinkakempira sankevanti
nonkumuntukempIfu mugutIfo yovetsIku
getakitirira Jesokirishito pairani ipokutira
aka savi kipatsiku. Nontsititapanutero
panikyara iripokake nompigakemparo
iatanaira enoku. Pairani itsititanakera
IkenkItsutunukefu uIoegI pushInI tentuIgu
karirira. Iriroegitari neasanoigakeri, aikiro
IneugeIgukefo mugutIfo yovetsIkugetuke
rira. ImpogInI ovushI IkenkItsutukoIgunu
kero iriroegi Niagantsi Kametiri. Aikiro
ikamantakoigakeri irirori ontiri magatiro
yovetsikagetakerira itimavetakitara aka
kipatsiku itsotenkasanoigakerotyo kara.
Impogini ovashi ikemaigavakera tovairi,
irirokyari tsirinkakoigakero sankevantiku,
ikemaigakeritari ikenkitsatimoigakerira.
Nufo nonIuvuntukefo notsotenkusunotu
kero magatiro, uIkIfo nokogukotuguntusu
noigakeri neaigakeririra Jeso. Maika
noneakero kametitake nontsirinkakempira
nonkamantasanotakempira magatiro
kumetI pogotukenIfI tefu IfumutuvItumuI
gempi gotagaigakempirorira Niagantsi
Kametiri kamantaigakairira tyara ikanta
Tasorintsi yogavisaakotantira.
Isaankariite Tasorintsi ikamantakerira
Sakariashi intimakera itomi
5
Pairani aiokyara ipegaka Erorishi
igoveenkariegite timaigatsirira Joreaku,
uIo punIfo mutsIgenku IpuItu SukufIu
shi. IfIfofI IntI susefofote tuvugetupInI
tutsIfIfu Ivunkoku TusofIntsI ItentuIgu
rira iyashikiiganakerira tentaigakaririra
Aviashi pairani. Irirori aio itsinanetsite
opaita Isavere. Irorori aikiro onti
iyashikitanakerira Aaron. Yogari Aaron
inti saserorote pairaninirira, aikiro
maganiro iyashikiiganakerira intiegi
saseroroteegi.
6
Yogari Tasorintsi
ineakeri Sakariashi ontiri Isavere pairo
ikematsaigakeri itsatagaigakerora
mugutIfo IkuntugetIfIfu puIfunI ontsutu
gakenkanira. Tera tyani kantumatatsine
tera inkematsatasanoigeri.
7
Piteniro
atake yagatavageiganaa kantankicha
tefu IntIme ItomI tefunIku ontomIntu
matempa Isavere.
8
ImpogInI uguku kutugItefI okutInkuIguI
rira Sakariashi intiegiri itentaigarira
iriaigaera irantavageigaera ivankoku
Tasorintsi.
9
Antari yogonkeigapaakara
IsokugIuIgupuukefo mupukIcho ogotuntu
ganirira irogotantaigakemparora tatoita
irantaigake paniropage, ufIotufI yogumeI
gari iriroegi ikaoigirora maika. Antari
isokagiaigakerora inti okatinkatake
SukufIushI InkIukefu tsompogI Intugukene
rira Tasorintsi kasankapaneri.
10
Impo
agapaakara panikyara intagakero ikianake
tsompogi. MugunIfo jofIoegI yuputoItuI
gaka sotsi iniaigakerira Tasorintsi.
11
Antari yaratinkakera Sakariashi
tsompogi itagavagetakera katsiketyo
IROKASHI ITSIRINKAKOTAKERI JESOKIRISHITO
TYARA IKANTA YOGAVISAAKOTANTIRA
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
296
a1.15 Nm. 6.3.
ineitarityo isaankariite Tasorintsi
ufutInkuke onumpInuku otuguntugunI
rira kasankapaneri oatakara irampateku.
12
Irorotyo ineakerira ogatyo ikenake
itsarogavagetanake yoganakera kavako.
13
Impo irirori ikantiri:
Gara pitsarogi, ikemakempitari
Tasorintsi piniakerira. Maika ogari
pitsinanetsite intimake otyomiani.
Impogini imechotakera pimpaitakeri
Joan.
14
VIfofI tovuItI pIshIneventukem
pari, aikiro irishineventaigakempari
tovaini matsigenkaegi,
15
IfIshIneventusu
notakemparitari Atinkami Tasorintsi.
Gara yoviikumataro vino ontirika pashini
poiripage.
a
Antari aiokyara irine
omotiaku iriniro intinkamitakempari
Isure Tasorintsi.
16
ImpogInI Inkemutsutu
gukefI tovuInI IshunInkuegI IyushIkIgeIgu
nukefIfu Isefuefe kumetI InkemutsuIguke
riniri Atinkami Tasorintsi. Irirori intitari
Itinkamiegi maganiro.
17
Yogari pitomi
onti inkaotukempufI yogu kumuntuntu
tsirira Eriashi, iragaveakagakeritari Isure
Tasorintsi gaveakagakeririra irirori
pairani. Irirori onti iriivatakerira yoga
IntIgunkukefIfu TusofIntsI IfoguvIsuuko
tantakera. Irogotagaigakeri ishaninkaegi
intasanoiganaemparira itomiegi ontiri
aikiro inkematsaigakerira Tasorintsi
kameti inegintetashiigavakemparira
pokapaankitsinerira intigankakerira.
18
Ikanti Sakariashi:
Matsi tyara nonkantakempara naro
nontomintakempara?, ataketari
nagatavagetanaa, aikiro notsinanetsite
atake agatavagetanaa.
19
Impo ikanti irirori:
Naro nanti Gavirieri. Nokantakani
nantavagetimotiri Tasorintsi. Irirotari
tIgunkukenu nompokukefu nonkumuntu
kempira kameti pishinetakempaniri.
20
KuntunkIchu muIku tefu pInkemutsute
nanika pimakanatanake, gara piniai
kigonkero imechotakera pitomi.
Impogini ario pinianae.
21
Impogini irirori inake tsompogi anta
tera inkontetae. YoguegIfI putoItuIgunkI
charira sotsi ineaigakera tera aiokya
inkontetae ikantaigake:
Tatarikatyo gakeri? Oga ipegaka
tsompogi.
22
Impogini ikontevetanaa tera
iragaveae iriniaera. Ineaigavakerira
iriroegi ikantaigi:
Tatarikatyo ineake tsompogi?
Irirori teratyo iriniae, ontI yukokovu
getake.
23
ImpogInI ugunuufu kutugItefI yugutun
tanaarira yantavagetakera iatai ivankoku.
24
Impo ogari itsinanetsite itimanake
otyomiani kantankicha irorori onake
ovankoku 5 kashiri tera oneimataenkani.
25
Onti oniasurentavagetanaka okanta:
Pairo ikavintsaakena Notinkami!
Itsufogukuguvugetukenu gunIfI yogIpushI
ventuIguunu notovuIfeegI InkuntuIgue
nara: Ariorokari ikisakero Tasorintsi
nerotyo tera ontomintumatempa.'"
Gavirieri ikamantakerora Maria
intimakera otomi
26
Impogini onakotanakera Isavere 6
kashiri itimakera otyomiani yogari
Tasorintsi ariokya itigankakeri Gavirieri
iriatakera Nasareku Garireaku.
27
Ariotari
otimiri kara paniro tsinane paitacharira
Maria. Onti okyakona antarotankitsi tera
ineimatero surari. Aio ogashigane ipaita
Jose panikya iragakero. Irirori inti
iyashikitanakerira Koveenkari Iravi.
28
Impogini yogonketapaaka Gavirieri
ovankoku ikiapaake ikantapaakero:
Viro Maria, shinetempa, IshIneven
tasanotakempitari Tasorintsi, ikantakani
itentakempi!
IROKASHI1
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
297
b1.33 2 Sa. 7.12-13,16. c1.37 Jen. 18.14; Jer. 32.27.
29
OkemutufItyo ogu okenuke otsufogu
nake oniasurentavagetanaka okanti:
Tyarikatyo ikanti?
30
Irirori ikantiro:
Gara pitsarogi, IshIneventusunotukem
pitari Tasorintsi.
31
Maikari maika intimake
pityomiani. Impogini imechotakera
pimpaitakeri Jeso.
32
Pairo iravisake
inkametitasanotakera iravisakeri maganiro.
Inkantakenkani Itomi Tasorintsi timatsirira
enoku. YogufI AtInkumI TusofIntsI Impegu
kagakeri koveenkari inkaotagakemparira
Iravi pairani.
33
Inkantakani impegakempa
Igoveenkariegite iseraereegi, gara
itimumati pugaerinerira.
b
34
Impogini irirori okanti:
Tyarika nagakeri notyomiani?
Tekyatanika intimenika nojime.
35
Ikanti irirori:
Iripokaketari Isure Tasorintsi
viroku. Yogari Tasorintsi timatsirira
enoku iragaveakagakempi, nerotyo yoga
pItomI mechotunkItsInefIfu Inkuntuken
kani yashintarira Tasorintsi, aikiro
inkantakenkani Itomi.
36
Kaotari
pIItune Isuvefe utukefI ugutuvugevetu
naa, aikiro okantavetaganiri terira
ontomintumatempa, akyari itimi
otyomiani, maika kamonkitake atake
inakotanake 6 kashiri.
37
Yagaveaketari
Tasorintsi magatiro, teranika tatoita
komutapitsatumatemparine.
c
38
Irorori okanti:
Iroroventi nanityo. Kantetyo
inkaotagakenara Tasorintsi magatiro
pikantakenarira maika, nantitari
ironampiria.
Impogini iatai Gavirieri.
Maria oatakera oneerora Isavere
39
Impogini ovetsikanaka Maria
oatakera Joreaku. Impo outuke otonkou
naka otishiku otsatimavagetanake
tsikyari oneero Isavere.
40
Ogonketu
paaka otimira oneapaakero pirinitake
ovankoku okantapaakero:
Oga aiovi?
41
Okemutarotyo Isavere ogatyo ikenake
yoanaka otyomiani omotiaku, ItInkumImu
tanakarotari Isure Tasorintsi.
42
OnIumutu
naketyo omaraenkarika okanti:
Vinti ikavintsaasanotake Tasorintsi!
Maganiro tsinaneegi ikavintsaakero,
kantankicha virori pairotyo yavisake
itasanotakempira. Ario ikaotaka
pItyomIunI IfIfofI puIfo IkuvIntsuusunotu
keri.
43
Matsi tyanimpatyora naro kameti
ompokakera iriniro Notinkami oneenara!
44
Ifofo nokemuvukempIfu pInIupuuke
nufu ogutyo Ikenuke notyomIunI IshInetu
naka yoanaka nomotiaku.
45
IIkuvIntsuu
kempi Tasorintsi pikematsatakeritari,
aikiro pogotaketari intsatagakero
magatiro ikamantakagantakempirira!
46
Impo okanti Maria:
Noniasurentaka nosureku nokanti:
Pairo ikametiti Notinkami
Tasorintsi.
47
Noshinetaka nosureku, noshIneven
tukufI TusofIntsI guvIsuukotuke
narira,
48
ineakenatari nanti ironampiria tera
nompaitumatempa, Itsufoguku
gakena.
OvushI muIku mugunIfo tImuIgunkI
tsInefIfu uku kIputsIku InkuntuI
gake: 'PuIfo IkuvIntsuuvugetu
kero Tasorintsi.
49
YogufI GuveuvugetutsIfIfu yovetsIkI
mogetakena kametiripage.
Irirori ipaita Terira Inkaovugetu
matempa!
50
Ikantakani itsarogakagaigakari
maganiro shineventaigaririra.
51
Yogikoneatakero iragaveane
yovetsikagetakera posante
kametiripage.
IROKASHI1
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
298
d1.55 Jen. 17.7. e1.59 Ire. 12.3.
ItIvufokuIgukefI ventukovugeIguchu
rira.
52
Iokaigakeri koveenkariegi.
Yogaegiri terira impaitumaigempa
ImutukoIgukefI yuguveukuguI
gakerira.
53
Yogari kogakoigankacharira
IpuIgukefI posuntepuge kumetI
ripage.
Yogari shintavageigacharira
itigankaigairi kogapage tera
tatoita impumaigavaeri.
54
Imutakotasanoigakeri iseraereegi,
intiegitari iromperane.
Ikantakani itsarogakagaigakari.
55
Ikantakeritari yashikiiganakairira
pairani: 'NonkuntukunI nontsu
rogakagakempari Averan
d
IntIegIfI uIkIfo mugunIfo IyushIkII
ganakerira.'"
56
Ogari Maria otimake ovankoku
Isavere mavani kashiri, impogini
opiganaa oataira otimira.
Imechotakera Joan Giviatantatsirira
57
ImpogInI uguku omechotuntukempu
rira Isavere, omechotake inti otomi.
58
Oshinevagetakatyo kara. Impo
IkemukoIgukefofu mugunIfo choenItuko
takarorira intiegiri aikiro oitaneegi
pairora ikavintsaakero Tasorintsi
ishineigamatanakatyo maganiro.
59
Impo
gini omonkaratapaakara 8 kutagiteri
yogaratsaitunkani ichonkirimeshinate.
e
Yogaegiri iitaneegi ikogaigavetaka
ImpuIIgukefImefu SukufIushI Ifugukotue
rimera iriri,
60
kantankicha iriniro okanti:
Gara, onti impaitakempa Joan.
61
Iriroegi ikantaiganake:
Matsi tyara okantakara? MumefI
tari piitane paitachanerira Joan.
62
Impo IokotunkunI SukufIushI Inkuntu
kera tyara impaitakempa itomi.
63
Impo
IfIfofI Iokotukefo Inchukotu IntsIfInkuntu
kemparora ovashi ipunkani itsirinkake
ikanti: Impaitakempa Joan. Yogaegi
patoitaigankicharira ogatyo ikenaigake
yogaiganake kavako,
64
aikiro irirori
ogatyo ikenake inianai ikantake: Pairo
ikametiti Atinkami Tasorintsi!
65
Antari
IkemukoIgukefIfu yoguegI choenItukoI
gankicharira yogavageiganake kavako
iriroegi aikiro. Ario ikaoigaka maganiro
timageigatsirira otishipageku Joreaku
ikemakogeigakero magatiro oka
66
ovashi
isurevageiganaka ikantaiganake: TyufI
katyo inkantanakempara impogini yoga
ananeki?" IneuIguketufI IkuvIntsuuvugetu
kerira Atinkami Tasorintsi.
Sakariashi ikamantantakera
67
Yogari Sakariashi itinkamitakaritari
Isure Tasorintsi iniamatanaketyo
ikamantantanakera ikanti:
68
IPuIfo IkumetItI AtInkumI TusofIn
tsi shintaigakairira aroegi
iyashikiiganakerira Iseraere!
Tefu ImugIsuntuIgujue IfoguvIsuu
koigakaera.
69
MuIku ItIgunkImoIgukuI guvIsuuko
tantatsirira gaveavagetatsirira.
Irirori inti iyashikitanakerira
ironampiria Iravi.
70
AfIotufI IkuntuIgukefI kumuntuntuI
gatsirira pairani ikantaigi:
Ikantake Tasorintsi:
NontIgunkImoIgukefI guveuvugetutsI
fIfu IyushIkItunukefIfu nonumpI
ria Iravi irogavisaakoigakerira.
71
Intimaigavetakempatyo tovaini
kisashiigakemparinerira,
kuntunkIchu nufo nompugumentuI
gakeri.
72
Nonkenkiaigakeri maganiro
yushIkIIgunukefIfIfu nontsufo
gakagaigakemparira,
IROKASHI1
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
299
gufu nomugIsuntIfo mugutIfo nokun
taigakeririra.
73
Tasorintsi ikantakeritari Averan
pairani:
74
Impogini intimaigavetakempatyo
tovaini kisashiigakemparinerira
piyashikiiganakerira,
kuntunkIchu nufo nompugumentuI
gakeri ganiri itsarogaigai
irantavagetimoigakenara
75
intsatagaigakerora magatiro
nokantagetirira
kantani impampiatanakero asatyo
inkamavagetanae.
76
Aikiro viro, notomi,
InkuntuItukempI kumuntukotukefI
rira Tasorintsi timatsirira
enoku,
vIketyotufI IvutunukefIne IntIgunku
kerira irogavisaakoigakaera
pinkantaigakerira iseraereegi
IfupukuuIgukefofu yovetsIkuI
gIfu tefIfu onkumetIte IfogIuIgu
vakerira iripokapaakera.
77
AIkIfo pogotuguIgukefIfu IfogoIgu
keniri
tyufu InkuntuIgukempu IfoguvIsuu
koigakenkaniniri
ganiri ikenkiairo Tasorintsi
magatiro ikaovageigakara.
78
ItusunoIgukuItufI ItsufogukugusunoI
gakai
ItIgunkuntukufIfIfu guvIsuukoIgukue
nerira iponiakara enoku.
79
IfoguvIsuukoIgukefI tefIfu Inkemu
koigavetempari Tasorintsi,
pinkaigirorira igamane.
IfogotuguIgukue tyufu unkuntuIgu
kempa
antimagantsiigakera kameti.
80
YogufI Joun IkImotunuke Ikemutsu
tasanotanakeri Tasorintsi. Impogini
yantaritanakera iatake itimuntetake
parikoti osarigagitetapaakera kigonkero
ItsItItunukefu IkenkItsutunukefu IkuntuI
gukefIfu IsefuefeegI InegIntetushIIguvu
kemparira Gavisaakotantatsirira.
Imechotakera Jesokirishito
(Mt. 1.18-25)
2
1
Antari ityomiakyanira Joan
ikantake koveenkari Sesa Aogoseto
intsirinkakoigakempara maganiro
matsigenkaegi.
2
Tefutyo IntsIfInkukotu
maigempa pairani. Ikyuenku komutuguI
gankicha intsirinkakoigakempara
inakera inampina Sesa paitacharira
Shirenio anta Suriaku ineagetakenerira
magatiro.
3
Impogini iaigake maganiro
tyufIkufu ItImuIguvetufu yushIkItukefI
rira pairani intsirinkakoigakempara.
4
Yogari Jose onti itimake Nasareku
Garireaku. Impo IfIfofI Iutuke IntsIfInkuko
tempara Verenku Joreaku, ufIotufI Imecho
takeri Iravi yashikitanakeririra.
5
Itentunu
karo itsinanetsite Maria ariomonkitake.
6-7
Impogini iatake yogonkevetapaaka
pankotsiku omagantapinitaganirira
IneuIgupuukefI mutsIgenkuegI shutekuItu
vagetaka tyampatyo irimagaigapaake kara,
nerotyo onti imagantaigapaaka pankotsi
imagantaigarira piratsi. Impo aganakara
omechotantakemparira Maria omechotake,
inti otomi. Oponatakeri kamisaku
oginoriantakari isekatantarira piratsi.
Isaankariite Tasorintsi intiegiri
sentaigiririra ovisha
8
Antari anta ochoenitakara Veren
otimakera shimpenashi, ario inaigake
kufu sentuIgIfIfIfu ovIshu IkIfeuventuIgu
kerira irovishate.
9
Impo katsiketyo
yontenenkukoIgukefI TusofIntsI IneuIgu
tarityo aratinkake isaankariite Tasorintsi,
itsarogavageiganaketyo kara.
10
KuntunkI
cha irirori ikantaigiri: Gara pitsarogaigi.
OntI nopokushItuke nonkumuntuIgukem
pira pishinevageigakempaniri viroegi
intiegiri aikiro maganiro pitovaireegi.
11
Antari anta Verenku itimavetara Iravi
IROKASHI1,2
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
300
f2.22 Ire. 12.1-8. g2.23 Ek. 13.1-2.
puIfunI mechotuke guvIsuukoIgukempIne
rira, irirotari Kirishito itigankakerira
TusofIntsI Impegukempufu PIgoveenku
riegite.
12
Maika piaigake pineaigapaakeri
ponutuku kumIsuku nofIuku Isekutuntu
rira piratsi. Iroro pogotantaigakempa
tera namatavinaigempi.
13
Ifofomputyo yugutunukefu InIuvuge
takera ineaigutarityo aratintiitaigake
iriroku pashini isaankariite Tasorintsi
intovaigavagetetyo kara iponiaigaka
enoku. Iriroegi iniaiganake ikantaigi:
14
IPuIfo IkumetItI TusofIntsI tImutsI
rira enoku!
IAkufI uku kIputsIku IfIshInevugeIgu
kempu mugunIfo InkuvIntsujuI
gakerira!
15
Impogini iaiganaira iriroegi enoku
iniavakagaigaka sentaigiririra ovisha
ikantaigi:
Tsamenityo aigakera Verenku
ankamosoiguterira ikamantaigakairira.
16
IuIguke ItsutImuvugeIgunuke yogonkeI
gapaaka ineaigapaakeri Jose ontiri Maria
intiri aikiro otomi noriaka, inoriantakaro
isekatantarira piratsi.
17
Ifofo IneuIgupuu
kerira ikamantakoiganakero magatiro
ikantaigakeririra isaankariite Tasorintsi.
18
MugunIfo kemuIguvukefIfIfu IkumuntuI
gakerira yogavageiganaketyo kavako.
19
Ogari Maria okantakani osuretakotakaro
magatiro, tera omagisantero.
20
Impogini
IuIgunuIfu sentuIgIfIfIfu ovIshu IshIneven
taiganakari Tasorintsi ikantaigakera:
Pairo yagaveavageti Tasorintsi!,
ineaigaketari otsatagagetanakara magatiro
ikantaigakeririra isaankariite.
Yamanunkanira Jesu ivankoku Tasorintsi
21
Impogini omonkaratapaakara 8
kutagiteri, ogufutsuItunkunI IchonkIfI
meshinate otomi Maria ipaitunkanira
Jeso, ariotari ikantakeri isaankariite
Tasorintsi okyara ikoneatimotakerora
tekyaenkara intimumate.
22
Impogini omonkaratapaaka kutagiteri
iriatantaigakemparira Jose ontiri Maria
Jerosarenku intsatagagetakerora
okantakerira itsirinkakotanakerira
Moiseshi kameti inkantaigakerira
saserorote tenige iromanonkantaigae,
f
ovashi iaiganake yamaiganakerira aikiro
Jeso irashintagakemparira Tasorintsi,
23
ufIotufI okuntukefI ItsIfInkukuguntuke
rira Tasorintsi okanti: Maganiro
IketyofIfu IfogIIvutukenkunI IntomIntu
kenkunIfu IntI shIntukempufIne TusofIn
tsi.
g 24
Aikiro ipaigakeri saserorote piratsi
IntugukenefIfu TusofIntsI IntsutuguIguke
rora pashini otsirinkakotunkanirira
okantake: Pamakeneri Tasorintsi piteni
emori intirika piteni shiromega.
25
Antari anta Jerosarenku aio paniro
jorio ipaita Sumeon. Irirori pairotyo
ipinkatsatasanovagetiri Tasorintsi
ikematsavagetirira. Yogiintevagetakeri
puIfunI IfIpokukefu gIshIneuIguefInefI
rira ikenkisureaigakara maganiro
iseraereegi. Yogari Isure Tasorintsi
inagutakeri,
26
irirotari kamantakeri
gatatara ikami kigonkero ineakerira
IntIgunkukefIfu TusofIntsI Impegukem
para Igoveenkariegite iseraereegi.
27
Impogini aganakara kutagiteri
iatantaigakarira Jose ontiri Maria
ivankoku Tasorintsi ario inake kara
Sumeon, inti tentanakari Isure Tasorintsi
kameti ineakeriniri Jeso yamaigakerira
IntsutuguIgukefofu mugutIfo ItsIfInkuko
tanakerira Moiseshi pairani.
28
Yogari
Sumeon ineavakerira Jeso inoshikakeri
itsomaakeri iniakeri Tasorintsi ikantiri:
29
Notinkami, puIfo puvIsuvugeIgu
keri maganiro.
Maikari maika virorika kogankitsi
nonkamanaera kametitaketyo,
IROKASHI2
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
301
h2.41-42 Ek. 12.1-18, 21-27.
mutukutufI noneukefo pItsutugugetu
kefofu mugutIfo pIkuntugetuke
rira pairani.
30-31
MuIku noneumutIfItyo pItIgunku
kerira
irogavisaakoigakerira maganiro
matsigenkaegi.
32
Irirori irogikoneatimoigakeri terira
IfIfoegI IsefuefeegI tyufu Inkun
tuIgukempu IfoguvIsuukoIgu
kenkanira,
uIkIfo IfIfo IfIshIneventuvIIguken
kunI IsefuefeegI pushIntuIguku
rira pairani kigonkero maika.
33
YogufI Jose ontIfI MufIu IkemuIgu
vakerira Sumeon iniakotakerira Jeso
yogavageiganaketyo kavako.
34
Yogari
Sumeon iniakeri Tasorintsi ikantakeri
inkavintsajaigakerira Jose ontiri Maria
intiri aikiro Jeso, impo ikantiro Maria:
Yokari yoka pitomi inti tigankakeri
Tasorintsi irogavisaakoigakenkaniniri
tovaini iseraereegi, kuntunkIchu IntImugu
funtuIguke uIkIfo tovuInI InkIsushIIguken
kani. OntI ItIgunkuvItukefI IfoguvIsuukoI
gakerira maganiro, kantankicha
inkonogagarantaigakempa inkisaigakeri
35
ovashi ogotakenkani tatoita isureigaka
maganiro. MugutIfo oku ontI onkenkIsu
reakagavagetakempityo viro.
36
Ario onake aikiro kara paniro
tsinane kamantantatsirira opaita Ana.
Onti irishinto Panoeri iyashikitanakerira
Asere pairani. Irorori antarovagetini
pairani. AntufI okyuenkufu untufotunun
kitsi agavetaka osuraritsite impo
avisanake 7 shiriagarini ikamake.
37
Antari yamanunkanira Jeso ivankoku
Tasorintsi onti onakotanake 84 shIfIugu
rini otimaira kogapage. Okantakani
opiriniti ivankoku Tasorintsi. ApukuupI
nItI tefu osekutempu kumetI ompIfInI
ventakeriniri Tasorintsi oniakerira.
38
Aiokyara iniakera Sumeon
okenapaake irorori okanti:
Pairo ikavintsaantavageti Tasorintsi
itigankakerira gavisaakoigakerinerira
iseraereegi.
Impo okamantaiganakeri maganiro
timaigatsirira Jerosarenku giaigakeririra
iripokakera gavisaakoigakerinerira
iseraereegi okantaigiri:
Pokake agiaigakerira!
Jose ipiganaara Nasareku
39
Impogini ogari Maria intiri Jose
yagataiganakera itsatagaigakerora
mugutIfo okuntukefIfu ItsIfInkukuguntuke
rira Tasorintsi ipigaiganaa Garireaku iaigai
itimira Nasareku.
40
Yogari Jeso ariompa
ikimotanakeri ishintsitanakera, aikiro
yogovagetanake isuretasanotanakara.
Pairotyo ikavintsaavagetakeri Tasorintsi.
Inakera Jeso ivankoku Tasorintsi
41-42
Impogini ishiriagakotanakara Jeso
12, yogiaiganakeri iriri ontiri iriniro
IuIgunukefu Jefosufenku IfoguvIsuIguke
rora Pasekoa,
h
ariotari yogameigari
iriroegi omirinka agara iatapiniigi
yogavisapiniigirora.
43
Impogini
avisanaira Pasekoa ipigaiganaa. Yogari
Jeso tera iriatae, aio anta Jerosarenku.
Kantankicha yogari iriri ontiri iriniro
tera irogoige,
44
ineaigiri atakeri
yogiaiganairi itovaireegi. Impo ochupInI
vetanaka ikogaigavetari mameri,
ItsotenkuvugeIgukefItyo kufu Ikogukotu
gantaigakerira iitanepage intiegiri aikiro
itentagaigarira
45
tera ineaigaeri,
mameri. OkutugItetunukefu IpIguIgupu
naata Jerosarenku inkogaigapanaaterira.
46
Iroro omavatanakara kutagiteri
ineaigapaakeri pirinitake ivankoku
TusofIntsI ItentuIgukufI gotuguntuIgIfo
rira itsirinkakotanakerira Moiseshi
IROKASHI2
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
302
IkemIsuntuIgukefIfu IkogukotuguntuIgu
vakerira.
47
Maganiro kemaigakeririra
yogavageiganaketyo kavako, IneuIguke
ritari pairo yogovageti. Ikogukotuguntu
geigamatirityo komuripage, kuntunkI
cha irirori yogipigaigavakenerityo.
48
Antari ineaigapaakerira iriri ontiri
iriniro yogavageiganaketyo kavako.
Impo okantiri iriniro:
Notomi, antari gara pikaoigana
maika? Nokogasanoigakempityo kara
notsotenkavageiganakempityo,
mamerivi, pomintsarogaigakena,
noneaigiri ariori pipegaka.
49
Yogari Jeso ikantiro:
Tyufu okuntukufu pItsotenkuvugeI
ganakenara parikoti pikogaigakenara?
MutsI tefu pogoIge ontItufI nompIfInI
ventavagetanake irashipage Apa?
50
Kantankicha iriroegi tera irogoige
tatoita ikantake.
51
Impo yagaiganairi
itentaiganaari Nasareku. Irirori
ikantakani ikematsavageigiri iriri ontiri
iriniro. IfofofI okuntukunI osufetukotu
karo magatiro ikantakerira tera
omagisantero.
52
Yogari Jeso ariompatyo
IkImotunukefI uIkIfo yogotusunovugetu
nakeri. YogufI TusofIntsI IshIneventu
kari intiegiri aikiro matsigenkaegi
maganirosanotyo ishineventaigakari.
Joan Giviatantatsirira
ikenkitsavagetakera osarigagitetapaakera
(Mt. 3.1-12; Mr. 1.1-8; Jn. 1.19-28)
3
1
PuIfunI Ipeguku TIvefIo Sesu Igoveen
kariegite maganiro iromanoegi.
Impogini aganakara 15 shiriagarini
itigankakeri inampina paitacharira Pontsio
Pirato ineagetakenerira magatiro anta
Joreaku. YogufI EfofIshI IntI neugetukene
ririra magatiro Garireaku. Aio irirenti
ipaita Jeripe, irirori inti neagetatsirira
Itoreaku ontiri Terakoniteku. Yogari
neagetakeneririra magatiro anta
Aviriniaku onti ipaita Irisaniashi.
2
Yogari
itinkamiegisanorira saseroroteegi onti
ipaita Anashi, yogari irapitene ipaita
Kaipashi. Yogari Joan, itomi Sakariashi,
ontI Inuke untu pufIkotI osufIgugItetupuu
kera. Impo iniakeri Tasorintsi ikantakerira
iriatakera inkenkitsatimoigakerira
ishaninkaegi.
3
Impo ikemakerira Joan
Iutuke Ikenunuke Jofofunku Itsotenkuvu
geIgunukefI tImugeIgutsIfIfu kufu IkenkItsu
timoiganakerira ikantaigakerira: KuntutI
gaiganakempa pampakuaiganakerora
povetsikageigira terira onkametite
pogiviaigakempara ganiri ikisaviigimpiro
Tasorintsi magatiro pikaovageigara.
4
Ariotari okantakeri itsirinkakotanakerira
kamantantatsirira Isaiashi pairani ikanti:
Iriatake pashini matsigenka anta
osufIgugItetupuukefu InkenkI
tsatakera imaraenkarika kara
inkante:
Pakuaiganakero povetsikageigira
terira onkametite
pinegintetashiigavakemparira
Atinkamiegi.
5
Pinegintevageigakempara pisureku
kaomataka ontinirikatyo
pavotashiigavakeri.
Tyarika otsatenipatsagetakera
ontiagetakenkani kameti
aravonkavatsatanakeniri.
OgufI otIshI ontIfI uIkIfo otonkouvu
tsugetufu ompumputugugetu
kenkani.
Irorokya avotsi tipuvokigetankicharira
onkatinkapokitagagetakenkanira.
Ifofokyu uvotsI tsogufontevokItunkI
charira ontiavokigetakenkani.
6
Ario onkaotakempa maika kameti
ineaigakeriniri maganiro
GuvIsuukotuntutsIfIfu ItIgunku
kerira Tasorintsi.'"
7
AntufI IuIgukefu tovuInI mutsIgen
kaegi irogiviaigakerira Joan, irirori
ikantaigavakeri: Viroegi kaoigakavi
tsiroti! Ontitari pamatagaigaka tera
IROKASHI2,3
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
303
arisano pinkematsatagantsiige. Matsi
tyanimpatyora kantaigakempira
pimpokaigakera aka nogiviaigakempira
ganiri ikisashiigimpi Tasorintsi impogini
InkIsushIIgukempufIfu mugunIfo kuovu
geigacharira?
8
AtsI negIntetusunoIgem
panityo kameti ineaigakempiniri
maganiro arisano pikantatigaigaka
papakuaigakerora povetsikageigira
tefIfu onkumetIte pIkemutsutusunoIguke
rira Tasorintsi. Maika gara pikantaigi:
Gara ikisashiigana Tasorintsi, nantitari
iyashikiegi Averan. Maika nokogake
nonkantaigakempira, pineaigakero
ogapage mapu? Inkogakerika Tasorintsi
Ifuguveuketyo Impegukugugetukempu
rora iyashikiiganakerira Averan.
9
KuntunkIchu muIku punIkyu InkIsushII
gakempari Tasorintsi maganiro terira
inkematsatasanoigeri, inkaotugukempu
fofu otogugunIfu Inchuto tefIfu ontImu
mate okitsoki impo otagunkanira.
10
Iriroegi ikantaigutarityo:
Tyaratyo nonkantaigakempara?
11
Ikantaigiri Joan:
Aiorika shintakotankicharira piteti
imanchaki impakerityo patiro tyanirika
kogakotankicharira. Aikiro tyanirika
timakotankitsi iseka impakeri terira
intimakote.
12
Ario inaigake kara kogantaigaririra
itovaireegi koriki irashi koveenkari, onti
IpokushIIguke IfIfoegI uIkIfo InkuntuIgu
kerira Joan irogiviaigakerira. IkemuIgu
vukefIfu InIuvugetukefu Joun InIuIgumu
tanaketyo iriroegi ikantaigiri:
Gotagantatsirira, naroegiri,
tyaratyo nonkantaigakempara?
13
Yogari Joan ikantaigiri:
MuIku vIfoegI gunIgetyo povushI
gaigaari pikogantaigaarira pitovaireegi,
intagatityo pinkogantaigakempari
ikantakerira koveenkari.
14
Impo iriroegikya kantaigakeri
soraroegi:
Naroegiri, tyufutyo nonkuntuIgu
kempara?
Ikantaigiri Joan:
Viroegi gara pagapitsanaigairi
tatarika oita yashintaka pashini aikiro
gara pikantaigiri: Garika pipanaro
nokogakerira nonkisakempi. Gara
pInevItuntuvugeIgI kofIkI pInkuntuIgu
kera: Garika pipana nontsoeventakempi
inkisakempira koveenkari. Yogari
koriki ipunaigakempirira koveenkari
intaganityo, gara pikogaigi pashini.
15
YoguegIfI mugunIfo putoItuIgunkIchu
fIfu kufu ogutyo IkenuIguke IkogusunoIgu
nuke IfogoIgukefu IfIfofIkufu Ikogukugu
kefIfu TusofIntsI Impegukempufu Igoveen
kariegite.
16
Kantankicha Joan ikantaigiri
maganiro: Narori onti nogiviaigakempi
niaku, kantankicha panikya iripokake
pashini tigankimoigakempineririra Isure
TusofIntsI IntImusufentugufuntuIgukem
pira, kuntunkIchu pInkonogugufuntuIgu
kempa intigankagarantaigakempi
morekariku. Irirori pairotyo yavisakena
yagaveavagetakera. Narori garorokarityo
nokaotumatari irirori, ontI nugumuuvu
getakari, pairotari yavisavagetakena.
17
Antari iripokapaakera inkantapaake
tyani kematsatasanoigakeri Tasorintsi,
aikiro tyani terira inkematsaigeri. Yogari
kematsatasanoigakeririra intentaiganakeri
intimimoigakerira Tasorintsi. Yogari
terira inkematsaigeri intigankaigakeri
morekariku garira otsivakumati.
18
Ario ikaotaka maika Joan
ikenkitsatimovageigakerira maganiro.
Yogotagaigakeri posantepage, aikiro
IkumuntugeIgukefI tyufu Ikuntu TusofIn
tsi yogavisaakotantira.
19
Aikiro
ikanomaakeri Erorishi neagetakeneririra
Sesa magatiro Garireaku, ineaketari
yagapitsatakerira irirenti itsinanetsite
paitacharira Eroria. Tera patiro onake
oka. Ikanomaavigetakerityo aikiro
posante yovetsikagetakerira terira
IROKASHI3
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
304
onkametite,
20
nerotyo ikisantanakarira
Erorishi ovashi yashitakotagantakerira.
Yogiviatunkanira Jeso
(Mt. 3.13-17; Mr. 1.9-11)
21
Antari aiokyara yogiviatantavageti
Joan, imatakeri aikiro Jeso yogiviatakeri
irirori. Impo yogari Jeso iniakeri Iriri.
Iroro iniakerira ashirenakitanaka inkite
22
ineiri Isure Tasorintsi ikaotapaakari
shiromega yapusatinkagutapaakari.
Impo inianake Tasorintsi enoku ikanti:
Virori vinti Notomi, notusunovugetu
kempityo kara noshineventakempityo.
Yashikiiganakeririra Jesokirishito
(Mt. 1.1-17)
23
AntufI ItsItItunukefu Jeso yogotu
guntuvugetunukefu ontI IshIfIugukotu
naka 30 shiriagarini. Kantankicha onti
IkomutunkunI IneugunIfI IfIfofI tomIntu
sanotari Jose.
Yogari Jose inti itomi Eri.
24
Yogari Eri inti itomi Matate.
Irirokya Matate inti itomi Irevi.
Irirokya Irevi inti itomi Meriki.
Irirokya Meriki inti itomi Janai.
Irirokya Janai inti itomi Jose.
25
Irirokya Jose inti itomi Matatiashi.
Irirokya Matatiashi inti itomi Amoshi.
Irirokya Amoshi inti itomi Naomo.
Irirokya Naomo inti itomi Eseri.
Irirokya Eseri inti itomi Nagai.
26
Irirokya Nagai inti itomi Maati.
Irirokya Maati inti itomi Matatiashi.
Irirokya Matatiashi inti itomi Semei.
Irirokya Semei inti itomi Jose.
Irirokya Jose inti itomi Jora.
27
Irirokya Jora inti itomi Joanan.
Irirokya Joanan inti itomi Iresa.
Irirokya Iresa inti itomi Sorovaveri.
Irirokya Sorovaveri inti itomi Saratieri.
28
Irirokya Saratieri inti itomi Neeri.
Irirokya Neeri inti itomi Mereki.
Irirokya Mereki inti itomi Ari.
Irirokya Ari inti itomi Kosame.
Irirokya Kosame inti itomi Erimarami.
29
Irirokya Erimarami inti itomi Eri.
Irirokya Eri inti itomi Jeso.
Irirokya Jeso inti itomi Eriesere.
Irirokya Eriesere inti itomi Jorimo.
Irirokya Jorimo inti itomi Matate.
30
Irirokya Matate inti itomi Irevi.
Irirokya Irevi inti itomi Sumeon.
Irirokya Sumeon inti itomi Jora.
Irirokya Jora inti itomi Jose.
Irirokya Jose inti itomi Joname.
31
Irirokya Joname inti itomi Eriakime.
Irirokya Eriakime inti itomi Merea.
Irirokya Merea inti itomi Mena.
Irirokya Mena inti itomi Matata.
Irirokya Matata inti itomi Natame.
32
Irirokya Natame inti itomi Iravi.
Irirokya Iravi inti itomi Isai.
Irirokya Isai inti itomi Oveti.
Irirokya Oveti inti itomi Voose.
Irirokya Voose inti itomi Sarimon.
33
Irirokya Sarimon inti itomi Naason.
Irirokya Naason inti itomi Aminaravo.
Irirokya Aminaravo inti itomi Arame.
Irirokya Arame inti itomi Eserome.
Irirokya Eserome inti itomi Parese.
34
Irirokya Parese inti itomi Jora.
Irirokya Jora inti itomi Jakovo.
Irirokya Jakovo inti itomi Isaako.
Irirokya Isaako inti itomi Averan.
Irirokya Averan inti itomi Tare.
35
Irirokya Tare inti itomi Nakori.
Irirokya Nakori inti itomi Serogi.
Irirokya Serogi inti itomi Iragao.
Irirokya Iragao inti itomi Pareko.
Irirokya Pareko inti itomi Evere.
36
Irirokya Evere inti itomi Sara.
Irirokya Sara inti itomi Kainan.
Irirokya Kainan inti itomi Aripasate.
Irirokya Aripasate inti itomi Seme.
Irirokya Seme inti itomi Noe.
37
Irirokya Noe inti itomi Irameko.
Irirokya Irameko inti itomi Matosare.
Irirokya Matosare inti itomi Enoko.
IROKASHI3
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
305
i4.4 Ireo. 8.3. j4.8 Ek. 20.3; Ireo. 6.13; Jos. 24.14. k4.12 Ireo. 6.16.
Irirokya Enoko inti itomi Jarete.
Irirokya Jarete inti itomi Marareri.
38
Irirokya Marareri inti itomi Kainan.
Irirokya Kainan inti itomi Enose.
Irirokya Enose inti itomi Sete.
Irirokya Sete inti itomi Aran.
Yogari Aran inti vamparoatakeri
Tasorintsi.
Ikogavetakara kamagarini
irapakuakagakerimera Jeso ganigera
ikematsatairi Iriri
(Mt. 4.1-11; Mr. 1.12-13)
4
1
Antari ikyaenkara giviatankicha
Jeso Jororanku itinkamitanakari
Isure Tasorintsi yamanakeri anta
osarigagitetapaakera.
2
Yogari Jeso onti
IpItushItukufo kogupuge tefu Isekutumu
tempa, impo avisavagetanake 40
kutagiteri niganki itaseganake. Impo
IpokushItukefI kumugufInI Ineusunotuke
fIfu ufIofIku Ifuguveuke Ifupukuukuguke
rira ganigera ikematsatairi Iriri
3
ikantiri:
Irorotari vintira Itomi Tasorintsi
utsI kuntefonItyo ogu mupu ompegunu
kempara sekatsi pisekatakempara.
4
Kantankicha Jeso ikantiri:
Aityo otsirinkakotunkani Irinianeku
Tasorintsi okanti: 'OgufI sekutsI oshIntsI
tagantavetaka kantankicha tera patiro
onkogakotenkani irorori. Pairo avisake
okogakotunkanira ogotasanotakenkanira
magatiro ikantagetakerira Tasorintsi,
irorotari shintsitagantatsi suretsiku.
i
5
Impo ariokya itentanakari enoku
ochovuunkukefu otIshI yogIkoneutImo
tutarityo magatirosanotyo kipatsi ontiri
uIkIfo mugutIfopuge tImuntugetukufo
rira.
6-7
Impo ikantiri:
Maika magatiro pineagetakerira
onti nashi. NufofI nuguveuke nompuke
rira tyanirika nonintakagake, kuntunkI
cha viro pintigeroaventakenarika maika
pimpegakenara pitinkami, nufo nompu
getakempiro pashintagetakemparora,
uIkIfo nompegukugukempI Igoveenku
riegite maganiro.
8
Iniitanaatyo Jeso aikiro ikantiri:
Aityo otsirinkakotunkani okanti: Gara
pipegumati pashini pitinkami. PunIfosuno
tyo Tasorintsi pinkematsatasanotake.
j
9
Impo ufIokyu ItentunukufI Jefosu
renku yaratinkaigapaakera ivankoku
TusofIntsI otIshItupunkoku onuvugetIfu
tyo enoku kara ikantiri:
Irorotari vintira Itomi Tasorintsi
atsi mitaanakenityo savi,
10-11
okuntuke
tari otsirinkakotunkanira okanti:
'IntIgunkuIgukefI TusofIntsI Isuunku
riite irisentaigakempira.
Iragaigavaempityo ganiri piparigi
mapuseku.
12
Iniitanaatyo Jeso ikantiri:
KuntunkIchu uItyo pushInI otsIfInku
kotunkani aikiro okanti: 'Gufu potsImu
jairi Pitinkami Tasorintsi
k
pInkuntunutu
kerira: Irorotari pagaveavagetira atsi
nanityo maika neakagenaro pagaveane.
13
Impo yogari kamagarini inei tera
iragaveeri tyampatyo inkantera pashini
ovashi yontainatanaari iataatira parikoti.
Yogotagantavagetakera Jeso Garireaku
(Mt. 4.12-17; Mr. 1.14-15)
14
Impogini ipiganaa Jeso Garireaku.
Aio itinkamitari Isure Tasorintsi
yagaveakagakeri posante ovashi
IkemukoIgukefI mugunIfo tImugeIgutsI
rira kara.
15
Yogotagantavagetake
pankotsipageku yapatoitantaigarira
jorioegi, ishineventaiganakari maganiro.
Yogotagantavetakara Jeso Nasareku
(Mt. 13.53-58; Mr. 6.1-6)
16
Impogini iatake Jeso Nasareku
ikimotakera pairani. Impo aganakara
IROKASHI3,4
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
306
l4.25 1 Kov. 17.1. m4.26 1 Kov. 17.8-10. n4.27 2 Kov. 5.1-14.
kutagiteri apishigopireantaganirira iatake
pankotsiku yapatoitantaigarira jorioegi,
kuntukutufI IfIfofI IutupInItIfu kutugIte
riku apishigopireantaganirira. Impo
yufutInkuke IfInIuvuntukefofu ItsIfInkuku
gantakerira Tasorintsi.
17
Ovashi ipunkani
sunkevuntI ItsIfInkunukefIfu kumuntuntu
tsirira Isaiashi pairani. Inoshikakero
yampigireanakerora iriniavantakerora
ineiro otsirinkakara okanti:
18
Itinkamitakena Isure Tasorintsi,
IkogukugukenutufI nonkenkItsutI
moigakerira maganiro terira
irashintavageigempa
nonkamantaigakerira tyara
InkuntuIgukempu kumetI Ifogu
visaakoigakeriniri Tasorintsi.
ItIgunkukenu nonkenkItsutImoIguke
fIfu mugunIfo yuguveuIgunkunI
rira
nonkamantaigakerira tyara
InkuntuIgukempu kumetI Ifupu
kuaigaenkaniniri.
Noneakagaigaerira terira inee.
NompugumentuIguefIfu IkIsuvIntsuI
gunkanirira
19
nonkamantaigakerira nonkante:
'MuIku guku InkuvIntsuuntuvugeIgu
kempirira Tasorintsi.'"
20
ImpogInI yugutunukefu InIuvuntuke
rora yampigikairo ipairi pakeririra inkaara
ipirinitanake. MugunIfotyo IpumpogIuIgu
nakeri sorererere.
21
Impo inianake ikanti:
OkufI oku pIkemuIgukefIfu nonIuvun
takerira mataka otsatagunkani maika.
22
Maganirotyo ishineventaiganakari
yogaiganaketyo kavako, ineaigaketari
kametimataketyo iniaigakerira, kuntun
kicha ikantavakagaiganaka:
Matsi teratyo iriro yoga itomi Jose?
23
Ikantaigiri:
Pinkantaigakenarorokari: Vintitari
gavintantatsirira, atsi gavintaempatyo
vikiiro. Aikiro pinkantaigakerorokari:
'MugutIfo nokemukoIgukefIfu povetsIku
getukefIfu Kupefenuoku utsI vetsIkugete
roratyo maika aka pitimira.
24
Iniitanaatyo aikiro ikanti:
Arisanotyo nonkantasanoigakempi
yogari kamantantatsirira tyarika iatake
parikoti ishineventavunkani, kantankicha
untufI Inuvetuku ItImIfu tefutyo IfIshIne
ventenkani.
25
Pikemakoigakerotari pairani
aiokyara Eriashi tera omparigumatae
inkani avisavagetanake mavati shiriagarini
intiri aikiro 6 kashiri. ItuseguvugeIgunuke
tyo maganiro. Otimaigavetakatyo tovaini
ogamakotagapage Iseraereku,
l 26
kuntunkI
cha Tasorintsi teratyo ario intigankeri
EfIushI IfIutImoIgukefofu IfofoegI InkuvIn
tsajaigakerora ganiri agaigiro otasegane,
ontityo itigankakeri iriatakera
Sarepetaku
m
inkavintsaakerora pashini
ogamakotaga terira iroro iseraere. (Ogari
Sarepeta ochoenitakotakaro Suron.)
27
AIkIfo puIfunI uIokyufu kumuntuntutsI
rira Eriseo itimaigavetakatyo tovaini
vesegasenari Iseraereku, kantankicha
teratyo irovegumate paniro, intaganityo
yovegai pashini terira iriro iseraere,
irirotari Naaman timatsirira Suriaku.
n
28
Ifofotyo IkemuIguvukefIfu IkuntuI
gakerira ikisaigamatanakatyo maganiro.
29
IkuvIfIIgumutunukutyo yoneuguIguku
rira parikoti antakona anta okaratakera
apatotakara pankotsi. Itikaigavetanakari
yamavageigavetanakarira otseraaku
intatsinkaigakerimera, ontitari
apatotaka ivankoegi otishiku.
30
Kuntun
kicha irirori ikenaguiganakerityo
niganki yapatoigakara ovashi iatai.
Matsigenka itimagutakerira kamagarini
(Mr. 1.21-28)
31
Impogini iatai Jeso Kaperenaoku.
AntufI ugunukufu kutugItefI upIshIgopI
IROKASHI4
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
307
reantaganirira iatake pankotsiku
yuputoItuntuIgufIfu jofIoegI yogotugun
tavagetakera.
32
Ikemaigavakerira
maganirotyo yogavageiganake kavako,
ineaigaketari yogotagaigakerira
yogovagetiratyo kara.
33
Ario inake kara
punIfo sufufI ItImugutukefIfu kumugu
rini. Irirori ikaemagematityo kara
ikanti:
34
Eeee! Jeso Nasarekunirira,
arionena gara tyara pikantaigana!
Tyara pinkantaigakenara? Iroro
pipokashitake pimpogereaigakenara?
Noneimpitari, nogotakempi vinti
IkogukugukefIfu TusofIntsI Impegukem
para Igoveenkariegite maganiro.
35
Inianake Jeso ikantiri:
Kemisante! Kontetanae, piatae
parikoti!
Iroro ikemavakerira ogatyo ikenake
yogituanakeri itimagutakerira, Igenune
kyatyo ikontetapanuti iokanairi, tera
tyara inkantumateri.
36
Maganiro
yoguvugeIgunuketyo kuvuko Ikuntuvuku
gaiganaka:
Pineakeri? Tyarikatyo ikantaka
IntugutItyo InIImutukefIfu Ikemutsutu
keri ikontetanai! IPuIfotyo yuguveuvu
geti! Ikoveenkavagetiratyo kara!
37
ImpogInI mugunIfotyo tImugeIgutsI
rira kara ikemakoigakeri Jeso.
Jeso yovegairora yagashintotirira
Sumo Perero
(Mt. 8.14-15; Mr. 1.29-31)
38
Impogini ikontetanaira Jeso
pankotsiku yapatoitaigakara iatake
ivankoku Sumo. Ogari yagashintotirira
omantsigatake oanativagetakera.
Ikantavunkani Jeso irovegaerora.
39
Iatake iroroku ikanaganaka iniakero
anatiri yoneagakaro. Irorori oga
okenake oshavogatanai, ovashi
otInuunuu opukoIgukefI IsekutuIgukem
para.
Jeso yovegaigakerira tovaini
mantsigaigankitsirira
(Mt. 8.16-17; Mr. 1.32-34)
40
Antari ishonkanaara poreatsiri
IpokuIguke mugunIfo muntsIgutukogeI
gankitsirira yamaiganakenerira Jeso
tovaini oposantetashigeigakarira
mantsigarintsipage irovegaigaerira.
Irirori ipatikaiigakeri igitoku paniropage
yovegageigairi.
41
Ikonogagarantaigaka
onti itimaguigakeri kamagarini. Antari
yoneaganontaigakarira ikonteiganaira
ikaemageigamatanaketyo ikantaigi:
Virori vinti Itomi Tasorintsi!
Kantankicha Jeso ikantaviigakeri
iriniaigaera, yogoIguketufI IntI Ikoguku
gakerira Tasorintsi impegakempara
Igoveenkariegite maganiro.
Ikenkitsavagetakera Jeso Joreaku
(Mr. 1.35-39)
42
Okutagitetamanakera iatanake Jeso
anta parikoti omamerigitetakera,
kantankicha ikogunkanityo impo
yogonketakoigakari inakera. IkoguIgu
vetaka iragaigavakerimera ganiri iatai.
43
Kantankicha irirori ikantaigiri:
Noutuketyo nonkenkItsutImoIguke
rira aikiro parikotipagekunirira
nonkumuntuIgukefIfu tyufu InkuntuIgu
kempa kameti irogavisaakoigakeriniri
TusofIntsI Impegukempufu Igoveenku
riegite, irorotari itigankavitakena.
44
Impo Iutuke Jofeuku IkenkItsuvuge
tunukefu punkotsIpugeku yuputoItuntuI
garira jorioegi.
Kitsavageigatsirira yogiaiganakerira Jeso
(Mt. 4.18-22; Mr. 1.16-20)
5
1
Impogini iatake Jeso otsapiaku
inkaare opaita Jenesare. IutushIIgu
kefI tovuInI mutsIgenkuegI yuputoseguvu
geiganakatyo kara yavinaavioiganakatyo
yavinajaiganakerityo Jeso irirori, IkoguIgu
IROKASHI4,5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
308
o5.14 Ire. 14.1-22.
ketufI InkemIsuntuIgukefIfu IkenkItsuvuge
takerora Iriniane Tasorintsi.
2
Impo
ishonkanaka Jeso ineiro piteti pitotsi
gatagagetaka, yogatagageigakerotari
shIntuIgufofIfu yuguItuIgunukefu IkIvuIgu
kerora igitsare.
3
YogufI Jeso yomutetu
nuku IvItoku Sumo IkuntukefI Ifumumutu
nakerora nigankiakona, ipirinitake
yogotuguIgukefI yoguegI putoItuIgunkIchu
rira otsapiaku.
4
Impo yagatanakera
iniavagetakera ikantiri Sumo:
Tsame anta otsompogiatakera
pinkitsaigakera.
5
Ikanti Sumo:
Gotagantatsirira, nokItsukItsuIguve
tuku Inkuufu tsItenIgetIku nopIfInIven
taigakero niganki okutagitetanai teratyo
nagumaige, kantankicha maika virotari
kantankitsi nonkaotakeniroro.
6
Ifofo yovuokujuIgukefofu InoshIku
koIguvetufItyo tyufIku Ishutekuvugetem
patyo shima kara, nigankityo
osaraanake igitsare
7
ovushI yukotushII
gakeri itovaireegi naigankitsirira
apiteneku pitotsi kameti iriaigakeniri
iriroegi irimutakoigakerira. Impo iaigake
ImutukoIgukefIfu yuguIguke Ishutekuvu
geIgIfItyo kufu pItetIfo pItotsI tsItIguutu
kotavagetaketyo.
8
Yogari Sumo Perero
ineakerira Jeso pairora yagaveavagetake
itigeroaventamatanakarityo ikantiri:
Notinkami, intainatanakena,
nantitari kaovagetacharira, pairotari
novetsikagisevageti terira onkametite!
9
Itsarogavagetanaketari irirori
intiegiri itentaigakarira ineaigaketari
yagaigakera tovaini shima.
10
Inti
itentaigaka itomiegi Severeo ipaita
Santiago, yogari irapitene ipaita Joan.
Itsarogavageiganaketyo iriroegi aikiro,
kantankicha Jeso ikantiri Sumo:
Gara pitsarogi, ganigetari iroro
pipiriniventavagetai pinkitsavagetaera,
irirokyatari pimpiriniventavagetae
matsigenkaegi pinkematsatagaigakerira,
narotari gaveakagakempine.
11
Impo yagatakoiganaira iokaiganakero
magatiro iaigake yogiaiganakerira Jeso.
Jeso yovegairira vesegasenari
(Mt. 8.1-4; Mr. 1.40-45)
12
Impogini inakera Jeso apatotakara
punkotsI Ikenupuuke punIfo veseguse
nari otsonkatakerityo kara teratyo
choeni. Antari ineapaakerira Jeso
yompatakaventapaakari ikantiri:
Notinkamii, nokoguvetuku povegue
nara kantankicha impatyora viro
tyarika pinkante.
13
YogufI Jeso yukontsuunuke Itsugutu
keri ikantiri:
Jeeje, nokogake, maika veganaempa.
Irorotyo ikantakerira ogatyo ikenake
yoveganaa yovesegavetakara.
14
Impo
ikantavakeri Jeso:
Gara tyani pikamantumati. Inti
pIutImotuke susefofote pokotugukempu
rira ontiri aikiro pamagetanakenerira
piratsipage pintsatagakerora ikantakerira
Moiseshi
o
kameti ineasanotakempiniri
ovushI InkuntukempI veguuvI IfogoIgu
kempiniri maganiro vegasanotaavi.
15
KuntunkIchu ufIomputyo Ikemukotu
sunotununkunIfI Jeso IutushIgeIgumutIfI
tyo tovaini inkemisantaigakerira
IkenkItsuvugetukefu ontIfI uIkIfo IfoveguI
gaerira imantsiganeegi.
16
Kantankicha
Jeso iatapiniti parikoti terira intimaige
matsigenka iniakerira Iriri.
Jeso yoganuitairira shinkogisenari
(Mt. 9.1-8; Mr. 2.1-12)
17
Impogini yogotagantavagetakera Jeso
ario inaigake kara pariseoegi intiegiri
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi poniageigankicharira Garireaku,
IROKASHI5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
309
p5.27 Irevi: Yogari Irevi irirotyo paitacharira aikiro Mateo (kamosotero Mt. 9.9-13).
Joreaku ontiri aikiro Jerosarenku. Yogari
Jeso yovegugeIgumutIfItyo muntsIguIgun
kitsirira, intitari gaveakagakeri Tasorintsi.
18
Impo IpokuIgupuuke pushInI mutsIgen
kuegI IkompItukoIgupuukefI shInkogIse
nari terira iranuite iramaiganakenerimera
tsompogi inakera Jeso.
19
Kantankicha
tyumputyo InkenukuguIgunukefI InkIuku
gaiganakerira, patovageigakatarityo kara
matsigenkaegi. Yataguigamatanaketyo
enoku sotsI otIshItupunkoku yovenukIIgu
kero maani ikatinkatakotakera Jeso
yoguitakoigakerira.
20
AntufI IneuIguke
rira Jeso arisano opaitaka yogoigakera
Ifuguveukefu IfoveguefIfu IkuntuntukufI
rira shinkogisenari:
Notomi, muIkufI mutuku omugIsun
taagani magatiro povetsikagetakerira
terira onkametite, gufutyo IkenkIuguIm
piro Tasorintsi.
21
YogufI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInku
kotanakerira Moiseshi intiegiri
pariseoegi iniasurentavageiganaka
ikantaiganake: Tyanimpatyora yoga
ikaotagumanatanakari Tasorintsi?
Matsi aio pashini gaveankitsinerira
ImugIsuntukotuntuefofu kuovugetugun
tsi?, panirotari yagaveira irirori.
22
Kantankicha Jeso yogoigavakerityo
iniasurentaigakara ikantaigutarityo:
23
Tyufu pIkuntuIgukufu pInIusufen
taigakara pikaoigakerora maika?
TyutImputyo puIfo uvIsuke okomutu
kara? Irororika nonkantakerira:
Maikari mataka omagisantaagani
magatiro povetsikagetakerira terira
onkametite, garatyo ikenkiagaimpiro
Tasorintsi, ontirika nonkantakerira:
Tinaanake nuitanake?
24
Maika
noneukuguIgukempI yuguveuke Kuotu
sunotukufIfIfu MutsIgenku ImugIsuntu
koigaerira matsigenkaegi magatiro
terira onkametite yovetsikageigirira.
Impo IshonkutetunukufI shInkogIse
nari ikantiri:
Maikari maika viro nonkantakempi
tinaanake, ganaero pinoriantakarira,
piatae pivankoku.
25
Irorotyo iniakerira igenanekyatyo
itinaapanuta, yaganairo inoriantakarira
IutuI Ivunkoku IshIneventuvugetunukufI
tyo Tasorintsi ikantanake: Pairo
ikametiti Tasorintsi! IPuIfo yuguveuvu
geti! Maganirosanotyo ineaigavairi,
26
ovashi yogavageiganaketyo kavako
ishineventaiganakarityo Tasorintsi
iriroegi aikiro, Impo ItsufoguvugeIgunu
ketyo kara ikantaigi:
MuIku noneuIguke posunte gukugun
tagetatsirira kavako.
Jeso ikantakerira Irevi irogiatanakerira
(Mt. 9.9-13; Mr. 2.13-17)
27
Impogini ikontetanai Jeso
ikenanake kara ineapaakeri paniro
surari ipaita Irevi.
p
Irirori onti
IpIfInItuke untu punkotsIku ItImushIIgu
vukefIfu vIsupInIIgutsIfIfu IkoguntuIgu
vukufIfu kofIkI mugunIfo muIgununkItsI
rira iarakipage ontirika tatapagerika
oita, intitari kogantiniririra koveenkari
koriki. Impo yogari Jeso ikantapaakeri:
Tsame, pogiatanakenara.
28
Irirori ikaviritapanuta iatanake
yogiatanakerira. Magatirosanotyo
iokagetanakero ipiriniventavagevetarira.
29
Impogini yonkotakagantake posante
ikaemakerira Jeso isekatakara ivankoku.
Ario inaigake aikiro kara pashini tovaini
kogantaigaririra itovaireegi koriki irashi
koveenkari intiegiri aikiro pashinipage
mutsIgenkuegI ItentuIgukufIfu IsekutuI
gakara.
30
Kantankicha yogari pariseoegi
IntIegIfI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkuko
tanakerira Moiseshi ikantanaigakeri
irogamereegi Jeso ikantaigiri:
IROKASHI5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
310
Tyufu pIkuntuIgukufu pIsekutuIgu
kara pitentaigakarira kogantaiginiririra
koveenkari koriki intiegiri aikiro
pashini kaovageigacharira?
31
Inianaketyo Jeso ikanti:
Yogari terira imantsigaige tera
inkogakoigempari gavintantatsirira.
IntugunI kogukoIgufI muntsIguIgunkItsI
rira.
32
Ariotyo nokaotaka naro tera
iriro nompokashiige terira inkaovugeI
gempu nonkuntuIgukefIfu InkuntutIguI
ganakempara, intityo nopokashiigake
kuovugeIguchufIfu kumetI InkuntutIguI
ganakempara irapakuaiganakerora
yovetsikageigakera terira onkametite.
Tyara okantaka tera irapakuapiniige
irogamereegi Jeso gara isekataiga
(Mt. 9.14-17; Mr. 2.18-22)
33
Impogini ikantaigiri Jeso:
Yogari irogamereegi Joan intiegiri
irashiegi pariseoegi yapakuapiniigi tera
IsekutuIgempu kumetI ImpIfInIventuIgu
keroniri iriniaigakerira Tasorintsi.
Kantankicha yogari pashiegi pogamereegi
tyara ikantaigakara tera inkaoigempari
iriroegi, onti omirinka isekataigaka.
34
Impo ikantakotaka Jeso ikanti:
Pine intimera pashini ikyarira gankitsi
itsinanetsite inkaemaigakeri iamigoegite
isekatagaigakemparira, matsi gara
isekataiga? Isekataigakempaniroro,
ItentuIgukufItufI kuemuIgukefIfIfu IshInevu
geigaka.
35
KuntunkIchu untufI ugunukem
para inkisakenkanira iramanakenkanira
pufIkotI ufIo pInkunte ImpItushIIgukempu
rotyo kogapage gara isekataigaa, InkenkI
sureakoiganakemparitari.
36
Impo Jeso ikantaigairi aikiro ikanti:
Tefu onkumetIte pInkemutsutugu
rantaigerora yogotagaigakempirira
pufIseoegI Ifofokyu pImuIguvuke nogotu
gaigakempirira naro. Ontinirikatyo
okaotakaro pagagarantera maani
okyufIfu kumIsu vovIfI pInkotutuntempu
rora ogantagarira. Pinkaoterora maika
onti amparatakempa kamisa okyarira
ario onkaotake okotatantunkanirira
okyameshinarira gara okametitantaro
ogantagarira kamisa.
37
AIkIfo ontInIfIku
tyo okaotakaro ompiaatenkanira vino
okyuukyufIfu tekyufIfu ompoIte ompIuu
tuntenkunIfu kuvefumeshInu Iguntugu
rira atakerira yaratsimeshinatanake.
Ompoivetanakempa aravonkanake oga
onkenake ontimpoanakeri imeshina
ovashi ontisaraanakeri osanakempa
vino, aikiro iraparatakempa imeshina
irisaraanakera.
38
Nefotyo puIfo okumetI
tuke ompIuutuntenkunIfu IkyumeshInu
kyarira kameti ganiri aparaata vino,
aikiro ganiri yaparata imeshina.
39
Aikiro
tyanirika viikarorira vino ogantagaari
teratyo inkogumataero okyaakyarira,
ontityo ikantake: Ogari ogantagaari
pairotyo avisake okametiatakera.
Irogamereegi Jeso yagaigakera turigoki
kutagiteriku apishigopireantaganirira
(Mt. 12.1-8; Mr. 2.23-28)
6
1
Impogini aganakara kutagiteri
apishigopireantaganirira iatake Jeso
ikenanake turigoshiku itentaiganaari
irogamereegi. Iroro ikenaiganakera kara
yuguIgunuke tufIgokI Impo yumegIkuIgu
kero yogaigakarora.
2
Ifofotyo IneuIguke
rira pariseoegi ikantaigutarityo:
Tyarikatyo pikantaigakara viroegi
pagaiganakera turigoki? Maika ontitari
kutagiteri apishigopireantaganirira,
okuntuvItuntugunItufI untuvugetuntenku
nira.
3
Inianake Jeso ikantaigiri:
Matsi tera piniavantumaigero
vIfoegI otsIfInkukotunkunIfu yovetsIku
kerira Iravi pairani? Itaseganake irirori
intiegiri itentaigakarira, mamerisanotyo
tatampatyo irogaigakempa,
4
impo
ikiamatanaketyo ivankoku Tasorintsi
yogakarora pan okantavitantaganirira
IROKASHI5,6
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
311
q6.4 1 Sa. 21.1-6; Ire. 24.8-9.
ogenkanira, ontitari irashi Tasorintsi.
Intagani gaigaro saseroroteegi, ariotari
ikantiri Tasorintsi. Kantankicha yogari
Iravi yogakarotyo, aikiro ipaigakeri
itentaigakarira.
q
5
Ikantaigakeri aikiro:
Yogari Kaotasanotakaririra
Matsigenka irirotari kantatsirira tyati
okantavitantagani antantenkanira
kutagiteriku apishigopireantaganirira,
aikiro tyati terira onkantavitantenkani.
Jeso yovegairira shinkovakotankicharira
(Mt. 12.9-14; Mr. 3.1-6)
6
Impogini agaara pashini kutagiteri
apishigopireantaganirira iatake Jeso
pankotsiku yapatoitantaigarira jorioegi
yogotagantavagetakera. Ario inake kara
paniro shinkovakori irakosanoriraku
tera iragavee irakotumagetera.
7
Yogari
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
MoIseshI IntIegIfI pufIseoegI Ikumugutu
sanoigakerityo Jeso ineaigakerira
ariorika irovegaeri kutagiteriku
upIshIgopIfeuntugunIfIfu kumetI Intsuve
tantaigakeriniri inkisakagantaigakerira.
8
Kantankicha irirori yogotaketyo
isureigakarira nerotyo ikantantakaririra
shinkovakotankicharira:
Atsi aratinke ineaigakempira
maganiro.
Irirori ikaviritanaka yaratinkanake.
9
Impo Jeso IkuntuIgIfI gotuguntuIgIfo
rira itsirinkakotanakerira Moiseshi
intiegiri pariseoegi:
MuIku utsI nonkogukotuguntuIgu
kempira. Tyara ikanti Moiseshi pairani?
Tata ovetsikakenkani kutagiteriku
apishigopireantaganirira? Ario ikanti
ovetsikakenkanira kametiri ontirika
ovetsikakenkanira terira onkametite?
Ario ikanti aganiaigavaerira atovaire
ontirika ikanti agamagaigakerira?
10
Impo ipampogiaigakeri maganiro
putoventuIgukufIfIfu IkuntIfI shInkovu
kotankicharira:
Atsi kontsaanake.
Irorotyo yakontsaanakera ogatyo
okenake irako paa vegasanovagetaa
kaotasanovagetaatyo apipakotene.
11
KuntunkIchu IfIfoegI IkIsuIgumutunu
katyo kara ikantavakagaiganakara
tyarika inkantaigakerira Jeso.
Jeso yagaigakera 12
impegaigakerira iritigankaneegi
(Mt. 10.1-4; Mr. 3.13-19)
12
Impogini iatake Jeso itonkoanake
otishiku iriniakerira Tasorintsi. Iniakeri
niganki okutagitetanai
13
Impo IkuemuIgu
keri irogamereegi iriroku ovashi yagaigake
12 ipegakagaigakari iritigankaneegi.
14
Maganiro yagaigakerira onti ipaiigaka:
Sumo, ipaitairira aikiro Perero;
Anturishi, irirenti Sumo:
Santiago,
Joan,
Jeripe,
Varitorome,
15
Mateo,
Tomashi,
Santiago, itomi Arejeo;
Sumo komperagetatsirira,
16
Jorashi, itomi Santiago, intiri aikiro
Jorashi Ishikariote, gukuguntukefI
rira Jeso.
Jeso yogotagaigakerira
tovaini matsigenkaegi
(Mt. 4.23-25)
17
Impo yanonkaa Jeso itentaigaari
irogamereegi ipitaigapaake opampatakera.
YuputoventuIgunukufItyo pushInI Ifogume
reegi itovaigavagetityo kara intiegiri aikiro
pashini poniageigankicharira parikoti
Joreaku ontiri Jerosarenku intiegiri aikiro
IROKASHI6
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
312
r6.29 Gara pipugatari: literalmente, pishonkanakempa irimatakerora apiporotene irorori.
poniaigankicharira otsapiapageku Tiro
ontiri Suron. Onti ipokashiigake
InkemIsuntuIgukefIfu Jeso InkenkItsuvuge
takera ontiri aikiro irovegaigaerira
imantsiganeegi.
18
YogufI ItImugugeIguke
rira kamagarinipage yoneaganontaigakari.
19
Maganirotyo ikogaigake intsagaigakerira,
ineaigakeritari yagaveavagetakera
yovegageigamatirityo maganiro.
Tyani shinevageigankichane impogini
(Mt. 5.1-12)
20
Impogini ipampogiaigakeri Jeso
irogamereegi ikantaigiri:
Pairo okametitake pinkantaigakera:
Garika itsarogakagana Tasorintsi
tyampa nonkantakempa, teranika
tatakona nagaveimageti naro tsikyata.
Antari pinkaoigakemparika maika ario
pInkunte pIshInevugeIgukempu Impegu
kempatari Tasorintsi Pigoveenkariegite.
21
Pairotari pishinevageigakempa
maganiro viroegi kogasanoigankitsinerira
pIntsutugugeIgukefofu mugutIfo Ikogugetu
kerira Tasorintsi, IfuguveukuguIgukempI
tari irirori pinkaoigakerora maika.
Pairotari pishinevageigakempa
ImpogInI mugunIfo vIfoegI onkenkIsu
feukuguIgukempufIfu muIku tutupuge
rika oita terira onkametite, IfogIshIneuI
gaempitari Tasorintsi.
22
Maika atsi shinevageigempa viroegi
pineaigakera inkisaigakempira pitovaireegi
ineaigakempitari pikematsaigakerira
Kaotasanotakaririra Matsigenka. Ariorika
gara ikogaigi pinkonoiigakemparira onti
IfInIushInuIgukempI ontIfI uIkIfo InkuntuI
gakempi tera pinkametiige.
23
Yogari
yashikiiganakeririra ario ikaoigakeri
kumuntuntuIgutsIfIfu puIfunInIfIfu IkIsuIgu
kerira. Antari pineaigakera inkaoIgukem
pira maika, pishinevageigakempatyo kara
pinkavakavavageigaketyo, pogoigaketari
puIfotyo IfogIshIneuvugeIgukempI TusofIn
tsi impogini anta enoku.
24
Kantankicha maikaniroro
puntsIpefeuvugeIguke vIfoegI shIntuvu
geigacharira kantaigatsirira: Tera
nonkogakotempa intsarogakagakenara
Tasorintsi, panirotyo naro nagaveake!
Gatanika tyani gishineaigimpi impogini,
matakatari pishinevageigaka maika.
25
Maikaniroro pantsipereavageigake
viroegi terira pisuretakotumaigempa
maika, onti pikantaigake: Tera tatoita
nonkogakotumaigempa! Impoginitari
pIsufetukoIguvetunukempu pInkoguIgunu
kera inkavintsajaigakempira Tasorintsi,
kuntunkIchu gufutyo ItImumutI kuvIntsujuI
gakempinerira ontityo inkisashiitakempi.
Maikaniroro pantsipereavageigake
viroegi shinevageigankicharira maika,
pIshIneventuIgukufofu mugutIfo kIputsIpu
gekutirira! ImpogInItufI pInkenkIsufeuvu
geigakempa inkisashiitakempira.
26
Maikaniroro pantsipereavageigake
viroegi irishineigakempirika maganiro!
Ariotari ikaoIgukufIfI yushIkIIgunukefI
fIfu puIfunI IshIneIgukufIfu kumuntun
taigatsirira matagavageigacharira.
Ikogake Jeso intsarogakagaigakenkanira
kisashitantaigacharira
(Mt. 5.38-48; 7.12)
27
Maika viroegi kemisantaigakenarira
nonkantaigakempi aikiro. PIntsufoguku
gaigakemparira kisashiigakempirira,
aikiro pinkavintsaavageigakerira
kisaigimpirira.
28
YogufI kuntuIgukempI
nerira: Ineashitempatyo, viroegi
pinkantaigakeri: 'Nokoguke InkuvIntsuu
vagetakempira Tasorintsi.' PInIuventuIgu
kerira kisavintsaigimpirira.
29
Ariorika
intimake taakempinerira pivoroku gara
pipugatari.
r
AIkIfo ufIofIku IfugupItsuItu
kempiro pimanchaki enokutirira gara
IROKASHI6
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
313
s6.29 Gara pitsaneanakaro: literalmente, pimpavakerityo. t6.30 Pintsarogakagakemparira
nevitakempinerira tatarikara oita pimpakerityo ikogakotakarira: literalmente, Tyanirika
nevitakempinerira tatarikara oita pimpakerityo.
pitsaneanakaro
s
savitirira irorori.
30
PIntsufogukugukempufIfu nevItukempI
nerira tatarikara oita pimpakerityo
ikogakotakarira,
t
uIkIfo tyunIfIku gupItsu
tukempIne pushIntufIfu gufu pIkenkIuko
natairo.
31
PIkoguIgukefIku InegIntevugeI
tukempIfu IfofoventI pInegIntetuntuvu
geigaketyo viroegi aikiro.
32
AntufI IntugunIfIku pInkuvIntsujuI
gake kavintsajaigimpirira, matsi tatatayo
irishineviigakempi Tasorintsi? Ariotari
ikaoigari maika terira inkematsaigeri
ikavintsajaigirira kavintsajaigiririra.
33
Ontirika intagani pinegintevageigake
negintevageigimpirira viroegi, matsi
tatatyo irishineviigakempi Tasorintsi?
Ariotari ikaoIgufI muIku tefIfu Inkemu
tsaigeri iriroegi.
34
Ario okaotaka aikiro
IntugunIfIku pumpInuIguke gIpIguIguempI
nerira, matsi tatatyo irishineviigakempi
Tasorintsi? Ariotari ikaoigari maika
terira inkematsaigeri yampinavakagaigara,
ineaigaketari irampinatantaigakerika
irogipigaigaenkani.
35
Kantankicha viroegi
nonkuntuIgukempI pIntsufogukuguIgukem
parira kisashiigimpirira, pInkuvIntsuuntu
vageigakera, uIkIfo pumpInutuntuvugeIgu
kera kogapage gara onti pogiakoiga
irogipigaigaempira. Pinkaoigakemparika
maika inkavintsaavageigakempi Tasorintsi
timatsirira enoku ovashi pinkaotusunoI
ganakempari irirori ikavintsaavageigirira
terira isuretakotumaigempari onti ikiiro
suretakoigaacha.
36
TsufogukuguntuvugeI
gempa pinkaoIgukempufIfu PIfI TusofIn
tsi itsarogakagantavagetara.
Gara iniashinatagani atovaireegi kogapage
(Mt. 7.1-5)
37
VIfoegI gufu pInIushInuIgufI pItovuI
feegI kogupuge pInkuntuIgukefu yovetsI
kaigake terira onkametite ganiri
ikisashiigimpi Tasorintsi impogini.
Tatarika yovetsikake pashini terira
onkumetIte gufu pIkoguIgI InkIsushIIgu
kemparira Tasorintsi ganiri imaigimpi
viroegi impogini inkisashiigakempira.
Gara pikenkiagantavageigi ganiri
ikenkiagaigimpiro Tasorintsi pikaovu
geigakara viroegi.
38
PInkuvIntsuuntuvu
geigakerika viroegi ario inkaotuguIgu
kempI TusofIntsI IfIfofI InkuvIntsuuvugeI
gakempi. Gara maani ikavintsajaigimpi
Tasorintsi teranika imichatumagetempa
irirori, inkavintsaasanovageigakempityo
kara. Tyanirika pairorira iravisake
inkavintsaantasanovagetakera pairotyo
inkavintsaakenkani irirori, kantankicha
yogari ogakonarira ikavintsaantake
ariotyo inkaotuguenkunI IfIfofI ogutonu
tyo inkavintsaakenkani.
39
Impo inianai Jeso ikantakotakeri
gotagantatsirira ikanti: Matsi
iragaveake inkatsatantanakera terira inee
inkatsatanakerira irapitene terira inee?
Matsi gara yashiriaiganaka piteniro
otseraaku?
40
Tyanirika yogotagunkani
tera iravisumateri gotagiririra, kuntunkI
cha antari intsotenkakagakeririka
irogotagakerira ario pinkante inkaotu
kempari irirori.
41
Tyara pikantakara
pIkunomujuIgIfIfu pItovuIfe vetsIkuIgIfo
rira terira onkametite? Matsi tera
pineero pashi virompatyo viro pairo
pogagaka?
42
Kaomatakatyo ontinirika
pikantanakeri: 'AtsI tuInu nogotugukem
pira ganigeniri pikaovagetaa, tenIfIku
tyo pineemparo viro tyarikaroro
apatoventavagetakempityo kara. Ontityo
pineakagantavintsatakara! AtsI negIntetu
sanovagetempanityo viro kameti
pagaveakeniri pinkanomaantakera.
IROKASHI6
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
314
Ogari inchatopage onti oneantagani oi
(Mt. 7.17-20; 12.34-35)
43
Ogari inchatopage timatsirira oi
ogaganirira gara agaveimati ontimera oi
terira ogenkani. Ario okaotaka
inchatopage timatsirira oi terira
ogenkani gara agaveimati ontimera oi
ogaganirira.
44
Magatiro inchato onti
oneantagani oi. Pine igo tera ario
ontimantemparo kivitsa. Ario okaotaka
ova tera ario ontimantemparo tanko.
45
Ario ikaotuku mutsIgenku negIntevu
getuchufIfu ontI InIukogetI kumetIfI
page, irorotari isuretakogetaka. Yogari
tefIfu InegIntevugetempu ontI InIugIse
vageti posante, irorotari isuretakogetaka
irirori. MugutIfotufI osufetukotunkunI
rira irorotari oniakogetunkani.
Jeso ikantakoigakerira matsigenka
ikaotagaigakari vetsikirorira pankotsi
(Mt. 7.24-27)
46
Tyara pikantaigakara viroegi
pikantaigakenara kogapage: Notinkami,
Notinkami, kuntunkIchu tefu pIntsutuguI
gero nokantaigakempirira?
47
Maika
nonkantaigakempi tyani ikaotaka yoga
tyanirika pokashitakena ikemisantakenara
impo ikematsatakena itsatagagetakerora
nokantakeririra.
48
Onti ikaotakari
mutsIgenku yovetsIkuke Ivunko IkIguntu
shitakero yogavagetakerotyo savi kameti
onkusotasanotakeniri. ImpogInI okImouve
tanaka nia apamankakotanakero
oshintsiavagetityo kara, kantankicha
teratyo agaveimatero oakerora, ovutIkuvu
getakatari savi okusotantakarira.
49
Yogari
kemisantavetakenarira kantankicha tera
irovetsikero nokantakeririra onti ikaotu
kari pashini yovetsikavetaka ivanko tera
irogero savi, tatampa onkusotantakempa.
Impo okImoutunuke nIu upumunkukotunu
kero oshintsiatanake otuanakero akya
amanakero otsonkatasanotakerotyo kara.
Jeso yovegairira iromperane
itinkamiegi soraroegi
(Mt. 8.5-13)
7
1
Yugutunukefu Jeso InIunIuIguke
rira iatake Kaperenaoku.
2
Ario kara
itimi paniro iromano. Irirori inti
itinkamiegi soraroegi. ImuntsIguvuge
take iromperane pairorira itasanotari,
panikyatyo inkamavagetanake.
3
Irorotyo ikemakotavakerira Jeso
itigankaigakeri itinkamiegi jorioegi
inkantaigakiterira irovegaatenerira
iromperane.
4
Impo IuIguke IkuntuIgu
paakeri:
Notinkami, nokogasanoigaketyo
piatakera povegaatenerira iromperane
itinkamiegi soraroegi, puIfotufI IkumetI
take irirori.
5
Itasanoigakari jorioegi
yovetsikakagantaigakenaro pankotsi
napatoitantaigarira.
6
Impo iatake Jeso yogiaiganakerira.
Antari yagaigavetanakarora aioni
pankotsiku itonkivoaigakari iamigoegite
itinkamiegi soraroegi. Irirori onti
ItIgunkuIgukefI IntonkIvouIguvukempu
rira inkantaigavakerira:
Maika ikantake: Notinkami, gara
putsIpefeuventunu pImpokushIvugetukI
tenara novankoku. GufofokufI pIkIImu
tiro, nogotuketufI vIntI guveuvugetutsI
rira.
7
Nerotyo tera nagavee naro
tsikyata noatakera nonkantakitempira.
PInIImutukefu IntugutItyo Ifoveguntu
naempa nomperane.
8
Kaotari naro
itimavetari peraiganarira, akyari itimi
nashi nomperaneegi. Tyarikara
nonIntuke nontIgunkukefIfu Ikemutsutu
kenatyo iatake. Pashinikya nokaemirira
ipokake. Aikiro aio pashini tatarika
nomperatakari ikematsatakenatyo.
9
Iroro ikemavakerira Jeso ikantakera
muIku yogunuketyo kuvuko IshonkuteI
ganakari maganiro giaigapaakeririra
ikantaigiri:
IROKASHI6,7
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
315
Arisanotyo nonkantasanoigakempi
tefutyo noneImugetefI punIfo Isefuefe
kunirira inkaotakemparira yoka
Ifomuno yogotusunotukefu nuguveuvu
getira.
10
Impo yogari iritigankaneegi
itinkamiegi soraroegi ipigaigavetanaa
pankotsiku ineaigapaakeri vegasanotaa
iromperane.
Jeso yoganiairira otomi ogamakotaga
11
Impogini iatake Jeso Nainku
yogiaiganairi irogamereegi intiegiri
aikiro tovaini matsigenkaegi.
12
Impo
yagapaakerora aioni itimaigira
itonkivoaigavakari yamakoigapaakerira
igamaga inkitaigaaterira. Inti otomi
ogamakotaga, panirosanotyo ikantakara
irirori otomintakarira. ItsuIsevugetunu
kutyo mutsIgenkuegI kufu gIuIgunukefo
rira tomintaririra.
13
Itsarogakaganakaro
Atinkami ineakerora iragakara ikantiro:
Gara piraga.
14
Ishigatetanakaro yoyagantakarira
itsagatakero. Yogari natakoiganakeririra
asatyo yaratintiitake. Impo ikantiri Jeso
kamankitsirira:
Viro, nonkantakempi tinaanae.
15
Impo yogari kamavetankicharira
itinaanaka ipirinitake inianai. Yogari
Jeso ikantiro iriniro:
Neri yoga pitomi.
YogufI otomI IntI Ikyuenku guenoku
nankicha.
16
Irorotyo ineaigakera
mugunIfo yogunIuIfIfu ItsufoguvugeIgu
naketyo kara, uIkIfo IshIneventuIgunu
kari Tasorintsi ikantaigi:
ItIgunkImoIgukuI TusofIntsI kumun
tantatsirira gaveavagetatsirira. Tera
imagisantaigajae ikavintsaavageigakai,
antiegitari irashiegi.
17
Impo maganirotyo timaigatsirira
Jofeuku IntIegIfI uIkIfo choenItukoge
tankitsirira ikemakoigakeri Jeso
yoganiairira igamaga.
Joan itigankaigakerira irogamereegi
inkogakotagantaigakiterira Jeso
(Mt. 11.2-19)
18-19
ImpogInI yogufI Joun Ikemukotu
keri Jeso yovetsikagetakera posantepage
terira oneimagetenkani, intitari
kamantaigakeri irogamereegi. Impo
IkuemukuguntuIguke pItenI ItIgunkuIgu
keri inkantaigakiterira: Virorika
nogiaigakerira, ontirika atanatsi
nogiaigera pashini iripokakera?
20
Impo
iaigake yogonkeigapaaka inakera Jeso
ikantaigapaakeri:
Notinkami, itigankaigakena Joan
Giviatantatsirira nonkantaigakitempira,
virorika nogiaigakerira ontirika
atanatsi nogiaigera pashini iripokakera?
21
AntufI yogonkeIgupuukufu IneukoI
gapaakeri yovegageigairira tovaini
muntsIguIgunkItsIfIfu IkonogugufuntuI
gaka ogageigakeri mantsigarintsi
koveenkatatsirira. YogufI ItImugugeIgu
kefIfu kumugufInIpuge yoneugunontuIgu
kari. Aikiro ineakagageigairi teirra inee.
22
Impo ikantaigavakeri Jeso ikanti:
MuIku pIuIgue pInkumuntuIgupuuke
rira Joan magatiro pineageigutirira ontiri
pikemageigutirira. YogufI tefIfu IneuIgu
vetempa ineaiganake. Yogari terira
IfunuItuguntsIIguvetempu yunuItuguntsII
ganake. Ario ikaoIguku veseguIguvetun
kicharira yovegaiganaa. Yogari terira
inkemaigavetempa ikemaiganake. Aikiro
yogari igamagapage yaniaiganai. Intiegiri
aikiro terira irashintavageigempa
ikenkitsatimoigunkani ikamantaigunkani
tyufu InkuntuIgukempu kumetI IfoguvIsuu
koigakenkaniniri.
23
Irishinevagetakempa
tyunIfIku kuntukunIfIfu Inkemutsutusuno
takenara gara yapakuimatana!
24
Impo iaiganaira iriroegi, InIuvugetu
nake Jeso iniakotakerira Joan ikantaigiri
maganiro: Tatoita piatashiigakiti anta
osarigagitetapaakera? IfIfo pIutushIIgu
IROKASHI7
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
316
kiti pineaigakitirira matsigenka terira
IshIntsItushIgetefo mugutIfo mutuvItuntu
gantsi, irorokya ikanti irorokya ikanti?
Ario ikaotakaro savoroshi amirora
tampia akya otuiti akya otuiti?
25
Ario
tatatyo piatashiigakiti? IfIfo pIutushIIgu
kiti pineaigakitirira matsigenka
gagutacharira mechomagori kamisa?
Pogoigaketari maganiro gaguigacharira
mechomagori kamisa onti ipirinitaigi
ivankoku koveenkari, omirinka
IpIfInIventuIgI tutufIku oItu IshIneventu
vageigakarira iriroegi.
26
Iroroventi
tatatyo piatashiigakitira? Iriro
pIutushIIgukItI pIneuIgukItIfIfu kumuntun
tatsirira? Jeeje, irironiroro, kantankicha
pairo yavisavagetakeri kamantantatsirira,
27
irirotari itsirinkakotunkanirira pairani
iniakerira Tasorintsi Itomi ikantiri:
Notomi, impogini nontigankake
paniro ivatanakempinerira
InkuntuIgukefIfu ItovuIfeegI InegIn
tetashiigavakempira.
28
MuIku nonkuntuIgukempI mugunIfosu
notyo matsigenkaegi tera intimumate
paniro visakerinerira Joan, kantankicha
tyanirika yogavisaakotake Tasorintsi
ipegakara Igoveenkarite, irirori
pinkante yavisakerityo.
29
Maganiro kemaigavakeririra Joan
ikenkitsavagetakera ikantaigakeri
irogiviaigakerira, IneuIguketufI Ikuntusu
notI TusofIntsI Ikuntukefu IntIegI kuovu
geigacharira. Ario ikaoigaka yogaegi
kogantaigaririra itovaireegi koriki irashi
koveenkari yogiviatagantaigaka iriroegi
aikiro.
30
Kantankicha yogari pariseoegi
IntIegIfI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nukefIfu MoIseshI tefutyo IfogIvIutugun
taigempa. Ikoguvetuku TusofIntsI InkuvIn
tsajaigakerira kantankicha iriroegi tera
inkogaige inkematsaigakerira.
31
Tatarikatyo nonkaotagaigakempi
viroegi? Tata pikaoigaka?
32
Inti
pikaoigaka ananekiegi impitaigera
pampatuiku imagempivageigakera impo
ovashi inkisavakagaiganakempa
inkantaige: Nokovutimoigavetakempi
teratyo pintiontaigempa. Impo nomutIkI
moIguvetukempI mutIkuguntsI kenkIsu
reaenkatavagetakatyo kara teratyo
piragaigempa.
33
Ariotari pikaoigakari
viroegi. Ipokuvetuku Joun tefu Isekutuvu
getempa, aikiro tera iroviikumatemparo
poiri, onti pikantaigakeri itimagutakeri
kamagarini.
34
Impo maika ipokavetaka
Kaotasanotakaririra Matsigenka isekata,
aikiro yoviika ariokya pikantaigakeri:
Pairo isekaata aikiro pairo ishinkiseta,
aikiro inti itsipaiga kogantaiginiririra
koveenkufI kofIkI IntIegIfI pushInI kuovu
geigacharira.
35
Kantankicha ogotunkani
tyani kematsatasanotiri Tasorintsi aikiro
tyani terira inkematsateri, ontitari
oneantunkani yovetsikagetakerira.
Isekatakara Jeso ivankoku
pariseo paitacharira Sumo
36
Itimake paniro pariseo ikaemakeri
Jeso isekatagakemparira ivankoku. Impo
iatake Jeso ikiapaake isekatavagetaka
mesaku.
37
Otimake paniro tsinane
pogereantatsirira ario otimi kara. Impo
okemakotakerira Jeso iatakera
isekatakara ivankoku pariseo oatake
umukotunuke kusunkuufI opIuutuntun
kani ovetsikashitunkanirira aravasetero.
38
Impo ogonketapaakara inakera Jeso
ufutInkupuuke IgItIku Ifugunuku ushIfIuu
tanaka oakia osagutanakeri ivonkitiku.
Impo osevonkItIuntuufI ogIshI usufuunu
vonkitinatakarityo, uIkIfo osuguvonkItI
tantakari kasankaari.
39
Antari ineakerora
pariseo kaemakeririra Jeso ivankoku
iniasurentavagetanaka ikanti: AfIsuno
fIku IfIfo yoku kumuntuntutsIfIfu Ifogotu
ketyo tyani tsagatakeri, irogotakerotyo
tyara okanta, ontitari pogereantatsirira.
40
Impo inianake Jeso ikantiri:
Sumo, nokogake nonkantakempira.
IROKASHI7
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
317
Ikantiri:
Jeee, Gotagantatsirira, atsi nani,
kantena.
41
Ikantiri Jeso:
Itimake piteni surari ipegakoigakeri
pinatantatsirira koriki. PunIfo Ipegukotu
keri 500 tenario. Yogari irapitene intagani
ipegakotakeri 50.
42
Kantankicha iriroegi
mameri igorikiegite tyampa iragaigakeri
impunaigaerira. Impo ikantaigakeri
pinaigakeririra: Iroroventi ario inkaotake,
mameritari.' MuIkufI utsI kuntenu tyunIfo
rokari pairo shinetasanotakari?
43
Ikanti Sumo:
Impa irirorakari yoga pairorira
yavisake ipegakotasanovetakarira.
Ikantiri Jeso:
Pikantasanotakeniroro.
44
Impo ikamagutanakero tsinane
ikantiri Sumo:
Nokiavetapaaka pivankoku tera
pImpukotuvukenu nIu nonkIvuvonkItItu
kempara. Maika pineakero oga tsinane?
Irorori okivavonkititantakenaro oakia,
osevonkitiantaanaro ogishi.
45
Aikiro tera
pasaraanatavakena, kantankicha irorori
asaraanavonkititanani inkaara ovashi
maika.
46
Tera pintiritavakena aseiteku
nogitoku, kuntunkIchu IfofofI osuguvon
kititantakenaro kasankaari.
47
Irorotari
muIku nonkuntukempI oshIneventusuno
takena oneaketari magisantakotaa
magatiro ovetsikagisevagevetakarira
terira onkametite. Kantankicha yogari
neankicharira tesakona inkogakotempa
ImugIsuntukotukenkunIfu yovetsIkugetu
kerira terira onkametite gasakonatyo
ishineventasanotana.
48
Impo ishonkatetaro tsinane ikantiro:
Maikari mataka omagisantaagani
magatiro povetsikagisevagetakerira,
gara ikenkiagaimpiro Tasorintsi.
49
Impo yogaegi ikaemunkanirira
ItentuIgukufIfu IsekutuIgukufu Ikuntuvu
kagaigamatanakatyo:
Matsi tyanimpatyora irirori kameti
iragaveakera inkantakerora: Maikari
mataka omagisantaagani magatiro
povetsikagisevagetakerira, gufu IkenkIu
gaimpiro Tasorintsi?
50
Kantankicha Jeso ikantutaaro aikiro:
MuIku yoguvIsuukotukempI TusofIn
tsi, pIneukenutufI nuguveuke nonkuntu
kefu omugIsuntuugunI mugutIfo povetsI
kagisevagetakerira. Maika piatae
pishinevagetakempara.
Tsinaneegi mutakovageigakeririra Jeso
8
1
Impogini iatake Jeso itimageigira
matsigenkaegi yapatoitasanotara
ontIfI uIkIfo ItImugeIgIfu tefIfu IntovuIgu
sanoige, ikenkitsatimoigakeri maganiro
ikamantaigakerira tyara inkantakempa
Tasorintsi irogavisaakoigakerira
mugunIfo kemutsuIgukefInefIfu Impegu
kempara Igoveenkariegite. Itentaiganaari
iritigankaneegi naigatsirira 12.
2
Aikiro
ogIuIgunukefI tsInuneegI yoneugunontuI
gukufIfu ItImuguIguvetukufofu kumugu
rini, ontiri aikiro yovegaigakerira
omantsigaigakera. Ario onake Maria
Mugufenu yoneugunontukufIfu ItImuguI
gavetakarora 7 kamagarini.
3
OtentuIgu
karo aikiro Sosana ontiri aikiro Joana,
itsinanetsite Kosa inampina Erorishi
neagetiniririra magatiro. Oaigake aikiro
pashini tsinaneegi. IfofoegI ontI mutuko
vageigiririra Jeso opaigirira koriki
kameti impunaventaigakera tatarika
ikogakogeigaka.
Jeso ikantakotakerora
okenkitsataganira Iriniane Tasorintsi
(Mt. 13.1-9; Mr. 4.1-9)
4
Impogini inakera Jeso kara parikoti
iatashiigakeri tovaini matsigenkaegi
yapatoventaiganakarityo. Impo irirori
ikantakotantake ikantaigiri maganiro:
5
Iutuke punIfo mutsIgenku ImpunkIvu
getakera turigoki. Iokagisetanakero
IROKASHI7,8
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
318
pukufufu pukufufu Itsotenkuvugetunu
kero. Okonogugufuntuku opufIgIgetu
nake avotsiku, impo agatitinatunkani.
Impo IpufIgushIIgukefo tsImefI yoguIgu
karora.
6
Pashini okonogagarantaka
oparigigetanake mapuseku, shintsi
oshivokavetanaka kantankicha
oroganake okamai, orovatsataketari
kipatsi.
7
Okonoguku pushInI opufIgIge
tanake okitagigetakara okitsoki tovaseri
timatsirira otsei. Impo oshIvokuvetu
nuku tufIgo ogenunekyutyo oshIvokutu
naka tovaseri irorori asaganakero
okamai, tera ontime okitsoki.
8
Pashini
okonoguku opufIgIgetunuke okumetIpu
tsatakera kipatsi. Irorori pinkante
oshivokanake okimotanake otimanake
tovaiti okitsoki, okonogaka otimake
100.
Iroro ikantakera Jeso maika inianake
ikimoenkatanake ikanti: IPIkemuIguke
nufIku muIku utsI sufetusunoIgempufo
tyo nokantaigakempirira!
Jeso yogotagaigakerira irogamereegi tyara
okantaka ikantakogetakerora magatiro
(Mt. 13.10-17; Mr. 4.10-12)
9
Impogini yogaegiri irogamereegi
ikantaigiri:
Tatatyo oitara pikantakotake
inkaara?
10
Irirori ikantaigiri:
Pairani tera ogovetenkani tyara
inkantaigakeri Tasorintsi matsigenkaegi
IfoguvIsuukoIgukefIfu kumetI Impegu
kempara Igoveenkariegite. Maikari
maika ikogake pogoigakerora viroegi.
Antari nogotagaigirira pashinipage onti
nokantakogetakero magatiro kametiniri
ineaigavetakempatyo kantankicha
ImpeguIgunukempu kuomu
taka tenirikatyo ineaige.
Inkemaigavetakempa aikiro, kuntun
kIchu ontI onkomutupItsuIgu
kempari.
Jeso ikamantaigakerira irogamereegi
ikantakotakerira inkaara
(Mt. 13.18-23; Mr. 4.13-20)
11
Maika nonkamantaigakempi tatoita
nokantakotake inkaara. Ogari turigoki
onti nokantakotake okenkitsataganira
Iriniane Tasorintsi.
12
OgufI pufIgIgetunkI
tsirira avotsiku inti nokantakoigake
matsigenka kemisantaigavetakarorira
Iriniane Tasorintsi, kuntunkIchu Igenune
kyatyo ipokashiigakeri kamagarini
imagisantakagaigakeri magatiro ganiri
IkemutsuIgI kumetI gunIfI yoguvIsuukotu
gani.
13
Ogari parigigetankitsirira
mupuseku IntI nokuntukoIguke kemIsun
taigavetakarorira Iriniane Tasorintsi
ishineventaigavetavakaro, kantankicha
tera inkematsatasanoigero. Impogini
opokashitakeri tsipereagantsi oga
ikenaigake yapakuaiganairo ikaoIgu
naara okyara tekyara inkematsatumaige.
14
OgufI pufIgIgetunkItsIfIfu okItugIgetu
kara okitsoki tovaseri inti nokantakoigake
kemisantaigakerorira Iriniane Tasorintsi
ikemaigavetavakaro, kantankicha
impogini isuretakoiganakaro tatarika oita
yovankinaventaiganakaro. IshIneventuIgu
nukufI kofIkI ontIfI tutufIku IkogugeIguke
fIfu IfIfofI ovushI tyumpu InkuntuIgu
kempa inkematsatasanoigakera.
15
Kuntun
kIchu ogufI pufIgIgetunkItsIfIfu okumetI
patsatakera kipatsi inti nokantakoigake
suretakoigarorira kametiripage. Iriroegi
ikemisantaigakero Iriniane Tasorintsi
ikematsatasanoigakero impo ariompatyo
ikematsatasanoiganakerori.
Ikantakotakerora Jeso magatiro
manakovetankicharira
(Mr. 4.21-25)
16
Antari yogimataganira mechero tera
ario intatakotenkani kovitiku. Aikiro
teratyo ario irovirinitakotenkani
otapinaku menkotsi omagantaganirira.
IROKASHI8
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
319
Ontityo yovitakotagani menkotsiku
kameti inkoneagitetakoigakeniri
maganiro pitaigankitsirira kara.
17
Ario
okaotuku tutufIku oItu munugetunkIchu
fIfu muIku ImpogInItyo ogIkoneutuken
kani. Aikiro tatarika oita terira
ogotenkunI muIku ImpogInItyo ogotuken
kani, ganigetari omanumataa.
18
Irorotari
muIku kemIsuntusunoIgenu nonkuntuIgu
kempira. Yogari kemavakerorira Iriniane
TusofIntsI IfIfofI IfogotugukefI ufIompu
niri inkemasanotanakerori. Irirokya terira
inkoge inkemavakerora ariompatyo
ImugIsuntunuefofI mugutIfo Ikemuvetuku
rira, tesakonatari irogotasanotenika.
Tyani impegaigake Jeso iitaneegi
(Mt. 12.46-50; Mr. 3.31-35)
19
Impogini opokake iriniro Jeso
intiegiri irirentiegi pankotsiku inakera
irirori, kantankicha tera inkiaige
tsompogi onti inaigapaake sotsi,
itikaigakeritari tovaini matsigenka.
20
Impo ikamantunkani Jeso ikantagani:
Pokake piniro intiegiri pirentiegi
aio inaigake kara sotsi ikogaigake
ineaigakempira.
21
Kantankicha irirori ikanti:
Yogari kemisantaigakerorira
IfInIune TusofIntsI uIkIfo ItsutuguIgu
kero, iriroegi pinkante nopegaigake ina
intiri aikiro igeegi.
Okematsatakerira Jeso
tampia ontiri inkaare
(Mt. 8.23-27; Mr. 4.35-41)
22
Impogini itentaiganakari Jeso
irogamereegi iaigakera inkaareku
yomateiganaka pitotsiku ikantaigiri:
Tsame intati.
Impo iaiganake.
23
AntufI yumuutukoIgu
nakera imaganake Jeso. Impo otumpIumu
tanaketyo omaranerikatyo tampia kara
jiriririri ogatyo okenake ovoresekantanake
oshatekaatanaka nia pitotsiku panikyatyo
ontsitiganake.
24
Ishigateigamatanakarityo
Jeso yogireaigutarityo ikantaigakerira:
Gotagantatsiriraa! IGotuguntutsIfI
raa! Atake atsitigakoiganake!
Itinaamatanakatyo Jeso inianakerora
tampia ikantiro:
Peganaempa, intaga pitampiati!
Iniiro aikiro inkaare ikantiro:
Maireatanae!
Ogatyo okenake opeganaa tampia, ario
okaotaka inkaare irorori omaireatanai.
25
Impo ikantaigutarityo irogamereegi:
TyutIfItyo muIku pIkemutsuIguke
nara pogoigakenara nagaveavagetira?
KuntunkIchu IfIfoegI ItsufoguvugeIgu
naketyo yogaiganakera kavako
ikantavakagaiganakara:
Tyanimpatyora yoga, InIImutuke
rora tampia ontiri nia okematsatakeri?
Jeso intiri itimagutakerira kamagarini
(Mt. 8.28-34; Mr. 5.1-20)
26
Impo yogonkeigamataka Jerasaku
katinkasanotyo ontatikyatakera Garirea.
27
Iroro yaguivetanakara Jeso ineiri
ikenapaake paniro surari timatsirira kara.
ItImugutukefI kumugufInI yuputoventuI
gakarityo kara ishiriagakogematatyo.
Tera irogagutempa, aikiro tera intime
pankotsiku onti itimi imperitanakiku
yogantaganirira igamaga.
28-29
Otimake
kutagiteri ipigatagagematirityo kara.
YugunuvetunkunItyo yogusotuntunuve
tunkani karenatsa irakoku ontiri igitiku
ipampogiasanotunkani, kantankicha
teratyo iragaveenkani, ontItyo ItImputuu
gematirotyo kara, Impo yogufI kumugu
rini ishigakagagematanakarityo anta
parikoti terira intime matsigenka.
Ifofotyo IneuvukefIfu Jeso ItIgefouventu
matanakarityo ikaemanakera:
VIfofI vIntI Jeso ItomI TusofIntsIsu
norira timatsirira enoku. Tyufu pInkun
takenara? AtsI gufutyo putsIpefeuku
gana. Tsarogakagavagetenakario!
IROKASHI8
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
320
Ikantantakaririra maika matakatari
IkuntukefI Jeso kumugufInI Inkontetu
naera iokanaerira.
30
Impo ikantiri Jeso:
Tyara pipaita?
Ikanti irirori:
Onti nopaita Tovainirira.
Ikantantakarira maika, tovainitari
inaigake timaguigakeririra.
31
Iriroegi
ikantaigakeri Jeso ganiri itigankaigiri
savipatsaku.
32
Ario inaigake shintori kara
otIshIku IsekutuvugeIgukufu ItovuIguvuge
tiratyo kara. Impo yogari kamagarini
inianiaiganakeri Jeso ikantaigakerira
intigankaigakerira intimaguigakerira
shintori. Irirori ikantaigirityo:
Nanityo piaige.
33
Igenanekyatyo ikonteigapanuti
iokaiganairi itimaguigavetakarira
irirokya iatashiigavetaka shintori. Iroro
itimaguigavetapaakarira ogatyo
ikenaigake ishigaiganaka otseraaku
yanonkaiganaka iokaavioigaka pokorom
pokorom pokorom, ipogereaigakatyo
maganiro.
34
Iroro ineaigavakerira sentaigiririra
ItsufoguvugeIgunuketyo kufu IshIguIgu
naka iaigai ikamantantaigapaakera anta
itimaigira itsotenkavageiganakerotyo,
IkemukotuntuIguvukufIfIfu tImuIgutsI
rira kara intiegiri aikiro timageigatsirira
parikotipageku.
35
Ikemakoigakerira
maganirotyo iaigake inkamosoiguterira.
Impo yogonkeigapaakara inakera Jeso
ineaigapaakeri itimaguvetakarira
kamagarini pirinitake inampinaku
ikemisantakerira. Gugutuku munchukIn
tsi kaotasanovagetaatyo ikyara. Iroro
ineaigakerira itsarogavageiganaketyo
kara.
36
Maganiro neaigakeririra
yoneugunontukufIfu IkumuntugeIguvu
keri tyara ikantakeri yoneagaigakarira
timaguigavetakaririra.
37
Impo maganiro
tImuIgutsIfIfu Jefusuku IpInkuIgunukefI
tyo Jeso ikantantaigakaririra:
Nokogaigavetaka piataera parikoti.
Ovashi yomatetanaa pitotsiku
iriataera.
38
Impo yogufI ItImuguvetuku
rira kamagarini ineavakerira iatanaira
ikogavetaka irogiatanakerimera ikantiri:
Nompoke naro.
Kantankicha irirori ikantiri:
39
Gara pipoki. Ariompa piatae
pivankoku pinkamantantapaakera tyara
IkuntukempI TusofIntsI Itsufogukugu
kempira.
Irirori iatai ikamantageigapaakeri
mugunIfo tImuIgutsIfIfu kufu Itsufoguku
gukufIfu Jeso yoneuguIguufIfu kumugu
rini timaguigavetakaririra.
Jeso yoganiairora irishinto Jairo
(Mt. 9.18-26; Mr. 5.21-43)
40
Impogini ipiganaa Jeso imonteanaa
intati. Maganirotyo yagaigavairi
ishineventaigavaarira, igantagatari
yogiaigairira.
41
Impo ikenapaake paniro
jorio ipaita Jairo. IfIfofI IntI tInkumItutsI
rira pankotsiku yapatoitantaigarira
jorioegi. Ifofo IneupuukefIfu Jeso ItsutImu
tushItupuukefItyo yomputukuventupuuku
rira ikantakerira iriatakera ivankoku,
42
omantsigavagetanaketari panirosanorira
irishinto panikya onkamanake.
AntufI Iutunukefu Jeso yogIuIgunukefI
tyo tovuInI mutsIgenkuegI ItsuIseventu
nukufItyo kufu punIkyutyo InkunufouI
ganakeri.
43
Ario onake aikiro kara
paniro tsinane mantsigavagetankitsirira
oseriintevagetanityo pairani ogatyo
onakotanake 12 shiriagarini. YoguvIntu
naigavetakarotyo gavintantaigatsirira
teratyo ovegaempa ariompatyo oatiri,
niganki otsonkatasanotanakeri ogorikite
ogasanotakatyo noganiro.
44
Irorori
opokake okenashitapaakeri Jeso
itishitaku otsagatakotapaakeri
okaratsaiku imanchaki. Irorotyo
otsagatakotakerira ogatyo okenake
okaraagapagenityo oriraa.
45
Inianake
Jeso ikanti:
IROKASHI8
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
321
TyunI tsugutukotukenu nomunchu
kiku?
Ikantaiganaketyo maganiro:
Tera tyani tsagatakotempine.
Kantankicha iniamatanaketyo Perero
intiegiri itentaigarira ikantaigi:
Gotagantatsirira, pineavetakarityo
yuvInuuvIoIgunukempIfu ItutsInkunuIgu
nakempira kara.
46
Kantankicha Jeso ariompatyo
inianakeri ikanti:
Aio tsagatakotakenarira, noneuku
tari novegantaarora nagaveane.
47
Irorori oneakera yogotakerora
okenumutupuuketyo IfIfoku oshIgekunu
kefu shIge shIge shIge omputukuventu
paakarira okamantakerira tatoita
otsagavitakeri, aikiro okamantakeri
okanti:
Irorotyo notsagatakotakempira
ogatyo okenake okaraagapagenityo
noriraa.
48
Irirori ikantiro:
Noshinto, maika pogotaketari
nagaveakera novegaempira, nerotyo
povegantaarira. Maikari maika piatae
pishinetakempara gara pikenkisureaa.
49
Impo aiokyara iniiro ikenapaake
pashini iponiaka ivankoku Jairo ikantiri:
Matakaniroro kamake pishinto,
intagati poveraanatiri Gotagantatsirira.
50
Kantankicha Jeso ikantiri Jairo:
Gara pitsarogi, nagaveaketari
noganiaerora pishinto. PInkemutsutukenu
rika nokantakempira maika anianaetyo.
51
Impo antari yogonketapaakara
Ivunkoku JuIfo IkuntI gufu tyunI kIImutu
tsi pashini. Intagani itentaiganaka Perero,
Joan, Santiago, Jairo ontiri itsinanetsite
ikiaiganakera tsompogi.
52
Ineaigapaakeri
maganiro iragatsikaigaririra igamaga
iragaigamataka kaemavaimataketyo kara,
kantankicha Jeso ikantaigapaakeri:
Gara piragaiga, tera ario onkame,
onti omagake.
53
Kantankicha iriroegi ogatyo ikenaigake
IkuvukuvuImutunuketyo IkuuvIntsunuIgunu
kerira, IneuIgukefotufI mutuku kumusuno
take.
54
Impo yogari Jeso ikatsavakotakero
ikimoenkatanake ikantiro:
Ananeki, tinaanae!
55
Oga okenake anianai otinaanaa.
Impo ikantake Jeso ompakenkanira
osekatakempara.
56
Yogari iri ontiri iniro
yogavageiganaketyo kavako, kuntunkI
cha Jeso ikantaigiri:
Gufu tyunI pIkumuntuIgI nogunIuI
rora pishinto.
Jeso itigankaigakerira irogamereegi
iriaigakera inkenkitsavageigakera
(Mt. 10.5-15; Mr. 6.7-13)
9
1
Impogini ikaemaigakeri Jeso
irogamereegi yapatoitaigakerira
yuguveukuguIgukefIfu IfoneuguIgukempu
fIfu kumugufInIpuge ontIfI uIkIfo IfoveguI
gakerira mantsigaigankitsirira.
2
ItIgunkuI
gakeri inkenkitsatimoigakerira maganiro
inkamantaigakerira tyara inkantaigakempa
kameti irogavisaakoigakerira Tasorintsi
impegakempara Igoveenkariegite.
Ikantaigakeri aikiro irovegageigakerira
mantsigaigankitsirira.
3
Ikantaigavakeri:
Gara tatakona pamumaigi. Gara
pamaigi pigotikiiro. Gara pamaigi
pitsagine, piseka, intirika pigorikite. Gara
pamaigi piteti pigamisate, intagatityo oga
pogagutakarira.
4
Tyarika kara piaigake
inkaemaigavakempirika pimagaigakera
ivankoku, piaigaketyo pimagaigakera.
Kantakani pimagimoigakerira kigonkero
piaiganaera parikoti.
5
Antari garika tyani
kaemaigavakempi piaigaketyo parikoti,
kuntunkIchu oketyo pImpotevonkItItusu
noIgunuempufo kIputsIpune pugutIkukoI
gakeririra iroroniri ineantaigakempa onti
pokaiganakeri piaigakera parikoti
yovetsikaigaketari terira onkametite
tefunIku IfuguIguvukempI IfIshIneventuI
gavakempira.
IROKASHI8,9
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
322
6
ImpogInI IuIguke ItsotenkuvugeIgunu
kero tyarika kara itimageigakera
matsigenkaegi, ikenkitsatimoigakerira
IkumuntuIgukefIfu tyufu Ikuntu TusofIn
tsi yogavisaakotantira. AIkIfo yovegu
geigamatirityo mantsigaigankitsirira.
Ikogavetakara Erorishi ineakerimera Jeso
(Mt. 14.1-12; Mr. 6.14-29)
7
ImpogInI yogufI EfofIshI neugetukene
fIfIfu Sesu mugutIfo GufIfeuku Ikemuko
takero magatiro yovetsikagetakerira
Jeso, yoguvugetunuketyo kuvuko tyumpu
tyo inkante. Ikantaigaketari pashini inti
kitareanaacha Joan kamankitsirira
karanki.
8
Pashinikya kantaigankitsi inti
pokaatsi kamantantatsirira Eriashi
pairaninirira. PushInIkyutyo kuntuIgunkI
tsI utuke yunIunuI pushInI kumuntuntutsI
rira.
9
Kantankicha Erorishi onti ikantake:
Narotarityo togitorenkakagantakeri
Joan. Tyanimpatyora yoga maika
iniakonatunkanirira nokemakotirinityo
chapi?
Impo ikogavetakatyo ineakerimera.
Jeso yogitovaigakerora pan
(Mt. 14.13-21; Mr. 6.30-44; Jn. 6.1-14)
10
Impogini ipokaigaira iritigankaneegi
Jeso ikamantageigapaakeri magatiro
yovetsikageigutirira. Ikemaigavakerira
Jeso itentaiganakari parikoti ochoenitira
Vetsaira.
11
KuntunkIchu Ifofo Ikemuko
tunkanira iaigake tovaini matsigenkaegi
yogiaiganakerira. YogufI Jeso IshIneIgu
kufI IkenkItsutImoIgukefIfu IkumuntuIgu
kerira tyara inkantaigakempa kameti
IfoguvIsuukoIgukefIfu TusofIntsI Impegu
kempara Igoveenkariegite, aikiro
yovegaigakeri mantsigaigankitsirira.
12
Impo inanaira shavini poreatsiri
yaioniiganakari iritigankaneegi
ikantaigiri:
Pakuaigaeri maganiro yogaegi
IfIuIguefu untu otImugetukefu punkotsI
puge kumetI IfumpIshIgopIfeuIgukempu
niri aikiro impunaventavageigakera
isekaegi isekataigakempara. Akari aka
mameritari tatampa irogaigakempa.
13
Kantankicha Jeso ikantaigiri:
PuIgefItyo vIfoegI IsekutuIgukem
para.
Iriroegi ikantaigiri:
Mameri tatampa nompaigakeri.
Intaganivatisanotyo onai 5 pan, yogari
shima pitenivani inai. Matsi ario
nuguveuIguke nouIgukefu nompunuven
taigakitenerira irashiegi maganiro
isekataigakempara?
14
Ikantaigake maika ineaigaketari
ItovuIguvugetI mutsIgenkuegI Ikufuvu
geigake ariorika 5,000 surariegi.
Kantankicha Jeso ikantaigiri:
Kantaigeri maganiro impitaigakera
kantankicha onti pashirikogeigakeri
ariorika inkarageigake 50 ImpIfInIgeIgu
kera.
15
Ario ikaoigakero maika ovashi
ipirinitaigake maganiro.
16
Impo yogari
Jeso inoshikakero pan intiri shima
yapagotakeri ineventanaka enoku
iniakerira Tasorintsi ikantiri: Apa,
noshinevagetakatyo maika pipakenara
nogaigakemparira. Impo ikotagakero
pan ipaigakeri irogamereegi iriroegikya
paigakeri maganiro.
17
Isekataigaka
maganiro ikemaiganaka, impo yogari
irogamereegi yapatoigairo aityokyarira
onuI yoyuguIguIfo tsIvetuku shutekupu
gerikatyo kara onakotake 12.
Perero ikantakera Jeso inti
Igoveenkariegite iseraereegi
(Mt. 16.13-20; Mr. 8.27-30)
18
Impogini inakera Jeso paniro
iniakerira Iriri intagani itentaigaka
irogamereegi. Impo ikantaigiri:
Tyara ikantaigana maganiro
matsigenkaegi?
19
Iriroegi ikantaigiri:
IROKASHI9
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
323
Ikonogagarantaigaka ikantaigake:
Inti Joan Giviatantatsirira. Pashini
kantaigankitsi: Inti Eriashi. Pashinikya
kantaigankitsi: 'IntI pushInI kumuntuntu
tsirira pairaninirira yanianaira.
20
Impo ikantaigiri:
Viroegiri, tyara pikantaigana?
Iniamatanaketyo Perero ikantiri:
VIfo vIntI IkogukugukefIfu TusofIn
tsi impegakempara Nogoveenkariegite.
21
Ikantaigiri:
Gara tyani pikamantumaigi.
Jeso ikamantaigakerira
irogamereegi inkamakera
(Mt. 16.21-28; Mr. 8.319.1)
22
Impo ikantakotaka Jeso ikantaigiri:
Yogari Kaotasanotakaririra
Matsigenka iratsipereavagetake. Yogari
itinkamiegi jorioegi intiegiri itinkamiegi
susefofoteegI IntIegIfI uIkIfo gotuguntuI
girorira itsirinkakotanakerira Moiseshi
gufu IkemutsuIgIfI ontI InkIsushIIgukem
pari. Impo ovashi irogakagantaigakeri,
kantankicha omavatanakempara
kutagiteri iranianae.
23
Impo ikantaigiri maganiro:
Tyanirika kogankitsine inkantakanira
inkematsatasanotakena garatyo
ipiriniventiro ikogagetirira irirori, ontityo
inkantakani impiriniventavagetanakero
nokogagetirira naro, uIkIfo IfutsIpefeuven
tuvugetukenutyo ontIfIku Inkumuventu
kena.
24
Tyanirika tsarogakagacha ikiiro
tera inkoge iratsipereaventavagetakenara
ikiirotyo kaotagantanankicha, IntugutI
tari ikogake irovetsikagetakera tatarika
ikogagetakerira irirori. Kantankicha
yogari piriniventirorira nokogagetirira
naro yatsipereaventakenara, iriro
pinkante iriatake itimira Tasorintsi
inkantakani intimake.
25
IntImuvetukem
putyo guveunkItsInefIfu IfushIntukempu
rora magatiro kipatsipagekutirira
kantankicha impoginityo inkamanae
iriatake morekariku, matsi ario agaveake
oganiakerira iaraki? Garatyo agaveimati.
26
Tyanirika pashiventagakenane naro
ontiri aikiro nokantagetakerira ariotyo
nonkaotagakempari naro impogini
nompIguutefu nompushIventugupuukem
parityo irirori. Nompigaetari impogini
nonkoveenkavagetapaakera nonkaotu
paakemparira Apa ikoveenkavagetira
intiegiri aikiro isaankariite, ariotari
ikaoigakari iriroegi.
27
NonkumuntusunoI
gakempi antari gatatara pikamaigi
pinkonogagarantaigakempa pineaigakeri
Tasorintsi inkoveenkatanakera viroegiku.
Jeso ikantatigimoiganakarira irogamereegi
(Mt. 17.1-8; Mr. 9.2-8)
28
Impogini avisanakera ariorika 8
kutagiteri iatake otishiku iriniaerira Iriri
itentanakari Perero, Joan intiri
Santiago.
29
Impo InIukefIfu IfIfI kutsIke
tyo ikantatigamatanakatyo ivoroku
ogutyo okenuke ImunchukI okovofeutu
nuke okuntunuke pofefefefe onkutuvu
geteratyo kara.
30
KutsIketyo IkoneuIgu
nuke MoIseshI IntIfI EfIushI ItentuIgu
kari Jeso iniavakagaigakara.
31
Ikovo
reaigamatanaketyo ikantaiganakera
porererere. OntI InIuventuIguke IfutsIpe
reavagetakera Jeso inkamakera
Jerosarenku.
32
Kantankicha yogari
Pefefo IntIegIfI ItentuIgukufIfu muguse
vageigaketyo kara, Impo IkIfeuIgumutu
nuketyo IneuIgutufItyo Jeso kovofeumu
take kantamataketyo porererere
itentaigakari Moiseshi intiri Eriashi.
33
Impo IneuIguvukefIfu yontuInuIgunuu
rira Jeso iniamatanaketyo Perero ikanti:
Gotagantatsirira, ImutsI ufIokonu
tyo anaigake aka! Atsi novashiigakera
mavati pankotsi otyomiatirira, patiro
pashi, patiro irashi Moiseshi, ogari
omavatakemparira onti irashi Eriashi.
Kantankicha ontityo iniashitakaro
kogapage, teranika irogote tyarika
IROKASHI9
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
324
inkante.
34
Ifofo InIuvugetukefu kutsIke
tyo apamankakoigapaakeri menkori,
itsarogaigamatanaketyo ineaigaketari
apamankaiganakarira.
35
Impo inianake
Tasorintsi arionika apatosegakara ikanti:
Yokari yoka inti Notomi, tsikyatatari
nokogakagakeri naro notigankakerira.
Maika atsi kemisantasanoigeri viroegi.
36
Impo opegunukufu InIukefu IneuIgu
vetari Jeso panivani yapuntaa. Iriroegi
ikemisantaigaketyo. Impo iaigaira
teratyo tyani inkamantumaige okyara.
Jeso yoneagaarira kamagarini
(Mt. 17.14-21; Mr. 9.14-29)
37
Okutagitetanaira ipokai Jeso
intiegiri irogamereegi iponiaigaara
otishiku. Impo iaigaketyo tovaini
matsigenkaegi itonkivoaigavaarira.
38
ImpogInI InIunuke punIfo Imufuenku
rikatyo kara ikantiri Jeso:
Gotagantatsirira, atsi shonke, geri
kavako notomi, punIfotufI Ikuntuvugetu
kara irirori.
39
Itimagutakeri kamagarini
ipigatagapinitakeri, IkuemukugugemutI
rityo kara, aikiro ishigekakaganakeri
shige shige shige, ishimosegantanaketyo
kara. Teratyo irapakuimateri ikantakani
yatsipereakagakeri.
40
NokuntuIguvetu
kari pogamereegi ironeagaigaemparira
kantankicha teratyo iragaveaigeri.
41
Inianake Jeso ikanti:
Ario pikantavageigaka viroegi
tekyaenkatyo pogoigero iragaveane
Tasorintsi! Akasamaninivatirorokari
nompIfInIventuIgukempI nuntsIpefeu
koigakempira?
Ishonkatetanakari iriri ikantiri:
Makenarinityo aka pitomi.
42
KuntunkIchu Ifofo yumuvetunukene
rira yogari kamagarini yogituakeri savi
kipatsiku ishigekakaganakeri shige shige
shige. Impo yoneagakari Jeso, ogatyo
ikenake ananeki paa vegasanotaa. Impo
inianai Jeso ikantiri tomintaririra:
Neri pitomi yoga.
43
Maganirosanotyo yogavageiganake
kavako, IneuIgukefItufI yuguveuvugetu
kera Tasorintsi.
Jeso ikamantaigairira aikiro inkamakera
(Mt. 17.22-23; Mr. 9.30-32)
Iroro yogavageigakera kavako
isureigakarora yovetsikagetakerira Jeso
inianake irirori ikantakotanakara
ikantaigiri irogamereegi:
44
Maika kemisantasanoigena, gara
pimagisantaigiro nonkantaigakempirira.
Yogari Kaotasanotakaririra Matsigenka
iragakagantakenkani iramanakenkanira
irogakenkanira.
45
Iriroegi teratyo inkemaigavakero
ikantakerira, tekyutunIku IfogIkoneutI
moigeri Tasorintsi tatoita ikantakotake,
kantankicha tera inkantumaigeri,
Tatatyo oitara piniakotake?,
yagamaavageiganakatari.
Tyani visaigakeri itovaireegi
(Mt. 18.1-5; Mr. 9.33-37)
46
ImpogInI ItsItIIgunukefo Ifogume
feegI InIuvukuguIgunukufu InIuventuIgu
kerora tyanirikara visaigakeri
itovaireegi, irorokyatyo ikantaigi,
irorokyatyo ikantaigi.
47
Kantankicha
Jeso yogotuketyo mugutIfo IsufeIguku
rira, nerotyo yagake paniro ananeki
yogaratinkakeri inampinaku
48
IkuntuI
giri:
Tyanirika kavintsaakerine ananeki
kuofIfu yoku kuomutuku nuntInIfIku
tyo ikavintsaake, nuntItufI Ikemutsu
take. Ario ikaotaka tyanirika
kematsatakenane naro, IntI Ikemutsu
take aikiro tigankakenarira. Irorotari
nonkantantakempirira maika tyanirika
tefIfu Ifuventukotempu ontI InkuvIn
tsaakeri terira impaitumatempa, iriro
pInkunte IntI puIfofIfu yuvIsuntuvuge
take.
IROKASHI9
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
325
Tyanirika terira inkisashitempari
Jeso onti ishinetakari
(Mt. 9.38-40)
49
Impo ikanti Joan:
Gotagantatsirira, chupI noneuIgu
keri paniro yoneagakari kamagarini,
onti yaventashitakari pivairo. KuntunkI
cha naroegi nokantaviigakeri, noneuIgu
ketari tera intentaigae.
50
Ikantiri Jeso:
Maika ganige pikantaviigairi,
maganirotari terira inkisashiigajae onti
ishineigakai.
Jeso ikanomaakerira Santiago intiri Joan
51
AntufI ochoenItupuukufu IfIutuntu
naemparira Jeso enoku iatanake
Jerosarenku ikantanake:
Noatetatyo Jerosarenku.
52
Impo itigankaigakeri iritigankaneegi
iriivaiganakera inkamantantaigakerora
pokapaake Jeso. Iriroegi iaigake itimaigira
samaritanoegi inkogaigakenerira pankotsi
irimagantapanutemparira.
53
Kantankicha
iriroegi teratyo inkogaige iragaigavakerira
irogimagaigakerira iriroegiku, IneuIguke
tari onti iriate Jerosarenku.
54
Impo yogari
irogamereegi paitacharira Santiago intiri
Joun IneuIgukefu tefu InkoguIge IfuguIgu
vakerira ikantaigiri Jeso:
Notinkami, pIkoguke nonkuntuIgu
kera ashiriakempara tsitsi enoku
ontagaigakerira ompogereaigakerira?
55
Ishonkateigamatanakarityo Jeso
ikanomajaigakeri.
56
Impo iaigake
parikoti itimaigira pashini.
Kogaigavetankicharira
irogiaiganakerimera Jeso
(Mt. 8.19-22)
57
Impogini ikenaiganakera avotsiku
inianake paniro surari ikantiri Jeso:
Notinkami, nokoguke nonkuntuku
nira nogiavagetakempi.
58
Ikanti Jeso:
Yogari etini aityo ikiantarira. Ario
ikaoigaka tsimeripage irirori aityo
imagantaigarira, kantankicha yogari
Kaotasanotakaririra Matsigenka
tefutyo ontIme Ivunko IfImuguntukem
parira.
59
Impo ikantiri pashini:
Virori, tsame pogiavagetakenara.
Kantankicha irirori ikanti:
Notinkami, nokoguvetuku nogIutu
nakempimera, kantankicha aiokyatari
apa gatata nopoki. Antari inkamanaera
nonkitatanaerira, ufIo pInkunte nompo
kuke nonkuntukunIfu nogIuvugetunu
kempi.
60
Ikanti Jeso:
Yogari igamagapage kantetyo
inkitaigaerira terira inkematsaigeri
Tasorintsi. VIfofI pIute pInkenkItsuvuge
takera pinkamantaigakerira pitovaireegi
tyufu InkuntuIgukempu kumetI IfoguvI
suukoIgukefIfu TusofIntsI Impegukem
para Igoveenkariegite.
61
Inianake pashini ikanti:
Notinkami, naro aikiro nokogake
nogiavagetakempira, kantankicha
oketyo noatapanaate novankoku
noniantapanutera.
62
Kantankicha Jeso ikantiri:
TyunIfIku koguvetunkIchu IfogIuvu
getakenara, kantankicha aityorika
ItutsIventukufIfu mutsI tyufu Inkuntu
kempa impegasanotakerira Tasorintsi
Igoveenkarite impiriniventakerora
ikogagetirira? Garatyo yagaveimati.
Jeso itigankaigakerira 72
inkenkitsavageigakera
10
1
Impogini yogari Atinkami
itigankaigake 72 irogamereegi
iriivaiganakerira tyarikara iriatakera
irirori. Ikantaigakeri: Gara papuntaiga
paniro. Onti pagavakagaiganakempa
pitenipage pinaiganake, piteni atankitsine
IROKASHI9,10
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
326
u10.12 Jen. 19.24-28.
parikoti, piteni atankitsine parikoti,
ariompa pintsotenkavageiganakempari.
2
Impo ikantaigavakeri: NonkuntusunoI
gakempi aio tovaini kogakoigankicharira
irogoigakera tyara inkantaigakempa
kameti irogavisaakoigakerira Tasorintsi
impegakempara Igoveenkariegite,
kuntunkIchu tesukonu IntovuIge gotuguI
gakerineririra. Onti ikaoIgukufo osumpu
tira turigoki ogatuitakoni tesakonara
intovaige gaigakeronerira. Irorotari maika
nonkuntuIgukempI pInIuIgukefIfu TusofIn
tsi pinkantaigakerira intigankaigakera
gotagaigakerineririra.
3
Piaige viroegi.
Onti nontigankaigakempi itimaigira
kIsuntuIgutsIfIfu IfutsIpefeukuguIguvukem
pityo kara kaomataka intinirikatyo
notigankake ityomiani ovisha iriatakera
yapatotara garirira ovisha.
4
Gara pamaigi
pitsagine, ontiri yoyagantaganirira koriki,
aikiro gara pamaigi pashini pisapatote.
Gufu pIpIfInIgeIgunuke uvotsIku pInIuvu
kagaigakempara pintentaigakerira
tyanirika pintonkivoaigakempa.
5
Tyarika kara inkaemaigavakempi
pImuguIgukefu Ivunkoku pInkIuIgunuke
fIku tsompogI oketyo pInkuntuIgupuu
keri: Nokogake inkavintsajaigakempira
Tasorintsi.
6
Irishinetanakemparika
irirori inkogakera inkavintsaakerira
Tasorintsi, ariotyo inkaotakempa
Tasorintsi inkavintsaakerityo. KuntunkI
cha garika ikogi garatyo ikavintsajairi
Tasorintsi, punIfotyo InkuvIntsujuIgu
kempi viroegi.
7
IfIshIneventuIguvukempI
rika pinkantakani pimagimoigakeri
ovashi piaiganaera, gara pogagumaiga.
PoguIgukempufofu tutufIku oItu ImpuIgu
kempi, aikiro poviikaigakemparora
yoviikaigarira iriroegi. Okantaganitari
kumetItuke ImpunuIgukenkunIfu tuvugeI
gatsirira. Nefotyo kumetItuke ImpuIgu
kempira magatiro pikogakogeigakarira
pIutImoIgukefItufI pIkenkItsutImoIguke
rira.
8
Tyarika kara piaigake, InkuemuIguvu
kempIfIku pIsekutuIgukempufu poguIgu
kemparora tatarika impakoigavakempi.
9
Povegaigaerira mantsigaigankitsirira,
aikiro pinkantaigakerira maganiro: Onti
nopokashiigake nonkamantaigakempira
tyufu Inkuntukempu TusofIntsI IfoguvIsuu
koIgukefIfu mugunIfo kemutsuIgukefIne
rira impegakempara Igoveenkariegite.
10
Kantankicha tyarika piaigake garika
yagaigavakempi inkemisantaigakempira
pInkenuIgunuketyo uvotsIku yuputotusu
noIgukufu mutsIgenkuegI pInkuntuIgunu
kera:
11
Atsi shonkaige, nopotevonkItItu
sunoIgunuufotyo kIputsIpune nugutIkukoI
gakempira kameti pogoigakeniri onti
nokasanoiganaempi noaigakera parikoti
teranika pishineigavakena. Kantankicha
nokoguIguke pogoIgukefu ontI nopoku
shiigavetaka nonkamantaigakempimera
tyara pinkantaigakempa kameti
irogavisaakoigakempira Tasorintsi
impegakempara Pigoveenkariegite,
kantankicha viroegi tera pinkogaige
pinkemisantaigakenara.
12
MuIku nonkun
tuIgukempI ugunukempufIku InkIsushItun
taigakemparirira Tasorintsi maganiro
tefIfu InkemutsuIgefI puIfotyo IfoguguIgu
kefI tefIfu InkoguIge InkemIsuntuIgukem
pira. Yogaegiri timaigavetacharira pairani
Soromaku ogakonatyo inkantaigakeri.
u
Jeso ikanomajaigakeri timaigatsirira
Korasunku, Vetsairaku ontiri
Kaperenaoku
(Mt. 11.20-24)
13
Maikaniroro pantsipereavageigake
viroegi timantaigarorira Korasun!
Maikaniroro pantsipereavageigake
viroegi timantaigarorira Vetsaira!
PIneuIguvetukufotyo novetsIkImoIguvetu
IROKASHI10
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
327
kempirira, kantankicha teratyo
pinkogaige pinkantatigaiganakempara
pampakuaiganakerora povetsikageigira
terira onkametite. Yogari pinkante
timaigavetacharira pairani Tiroku ontiri
Suronku iriroegimetyo neaigakerome
InkuntutIguIgunukempumetyo IfoguguIgu
nakemparome tontaporokiri, aikiro
intiaitaiganakempametyo samampopane
IokotuguntuIgukempufu IkenkIsufeuIgu
kara ineaigakera yovetsikageigira terira
onkametite inkantatigaiganakempara.
14
Kantankicha viroegi aganakempara
inkisashitantakemparirira Tasorintsi
maganiro terira inkematsaigeri, pairotyo
irogagaigakempi kara avisavagetakerotyo
inkisashiigakemparira Tirokunirira
intiegiri Suronkunirira.
15
Viroegiri
tImuIgutsIfIfu Kupefenuoku puventukovu
geigaka. Pineaigiri ariori piaigake
enoku? Garatyo! Ontityo piaigake
morekariku.
16
Impo ikantaigiri irogamereegi:
Tyanirika kemisantavintsaigakempine
viro, nanti ikemisantavintsaigake. Yogari
terira inkemisantavintsaigempi viro tera
inkemisantavintsaigena naro, aikiro tera
inkemisantavintsaigeri tigankakenarira.
Ipigaigaara itigankaigakerira Jeso
17
Impogini ipigaigaa yogaegi 72
itigankaigakerira ishinevageigapaakatyo
ikantaigi:
Notinkami, IkemutsugeIgumutunu
kenutyo kumugufInIpuge noneuguIguku
rira naventashiigakarira pivairo.
18
Ikantaigiri Jeso:
Jeeje, arisanoniroro, naro noneakeri
Satanashi yagaveinkanira.
19
Naro
nagaveakagaigakempi pagatikaigakerira
maranke intiri kitoniro gara tyara
ikantumaigimpi. Ario inkaotuke kumugu
fInI kIsushItuntuchufIfu guveuvugevetuchu
rira garatyo yagaveimaigimpi.
20
KuntunkI
cha nonkantaigakempi, gara iroro
pIshIneventuIgu pIneuIgukefu puguveuIgu
kerira kamagarinipage, ontItyo pIshInevu
geigakempa pineaigakera piaigakera
enoku pinkantakanira pintimaigake,
tsirinkakoigakavitari enoku.
Jeso ishineventakarira Tasorintsi
(Mt. 11.25-27; 13.16-17)
21
Impo ogutyo Ikenuke Jeso IshInevu
getanakatyo kara yogishineakerira Isure
Tasorintsi inianakeri Iriri ikantiri: Apa,
vinti vetsikagetakerorira inkite ontiri
kIputsI ontIfI uIkIfo mugutIfo tImuntuge
tarorira. Noshineventakempityo kara,
pomanapitsaigakeritari govageigatsirira
tera pogotagaigeri tyara pikanta viro.
Inti pogotagaigake terira irogovageige.
Arioniroro okaotaka maika, ariotari
pikogakeri viro.
22
Impo ikantaigiri maganiro: Ipugetu
kenaro Apa magatiro, uIkIfo yuguveuku
gavagetakena posante. Tera tyani
gotatsine tyara nokanta. IntugunI gotunkI
tsi Apa. Aikiro tera tyani gotatsine tyara
ikanta irirori. Intagani naro gotankitsi
IntIegIfI uIkIfo yoguegI nonkogukuguIgu
kerira nogotagaigakerira.
23
Impo IshonkuteIgunukufI Ifogume
reegi ikantaigiri iriroegi: IkuvIntsuuvu
geIgukempI TusofIntsI pIneuntuIgukufo
rira magatiro pineageigakerira maika.
24
Nonkantaigakempi itimaigavetaka
tovaini kamantantaigatsirira intiegiri
koveenkufIegI IkoguIguvetuku IneuIgu
keromera pineaigakerira viroegi maika,
kantankicha teratyo ineimaigero. Aikiro
ikogaigavetaka inkemaigakeromera
pikemaigakerira, kantankicha teratyo
inkemumaigero.
Samaritano kavintsaantatsirira
25
Impogini ikavirimatanakatyo paniro
gotagantirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi ikogakotagantakerira Jeso
ineakerira tyarikara inkante. Impo ikantiri:
IROKASHI10
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
328
v10.27 Ireo. 6.5. w10.27 Ire. 19.18. x10.28 Ire. 18.5.
Gotagantatsirira, tyufu nonkuntu
kempu muIku nogIshIneukefIfu TusofIn
tsi ganiri noneairo nogamane onti
nonkantakani nontimake?
26
Ikantiri Jeso:
Tyara okantira itsirinkakotanakerira
Moiseshi? Piniavantirora, tyara okanti?
27
Inianake irirori ikanti:
Onti okanti: 'AIo punIfo TusofIntsI
sanorira, irirori inti Pitinkami. PIntusu
novugetunukempufItyo pIsufetusunotu
nakemparira, uIkIfo pImpunIfotusunotu
nakerira.
v
PIntsufogukuguvugetukempu
rira pitovaire pinkaotugusunotukempu
tyo pitsarogakagara vikiiro.
w
28
Ikantiri Jeso:
Pikantasanotakeniroro. PInkuntukunI
rika pintsataganakero okantakerira ario
pinkante inkavintsaavagetakempi
Tasorintsi pintimagantsivagetake kameti.
x
29
KuntunkIchu IfIfofI Isufemutunuku
tyo ikanti ariorika inkantake Jeso:
Iroroventi tyara okantakara atanatsi
pikogakotagantakenara, matakatari
pogotakero., nerotyo ikantantakaririra:
Tyanimpatyora notovaire?
30
Ikantutarityo Jeso:
Paniro matsigenka iavetanakara
Jerikoku iponianaka Jerosarenku. Kuntun
kIchu ImpogInI yuguvetunukufo nIgunkI
pokI yuguIguvukefI koshIntIegI IkoshIufun
tusunoIgukefItyo mugutIfo IufukI yoguIgu
kerityo noganiro, ipasapasaiganakeri ton
ton ton ineaigi panikya inkamanake
iokaigapanutiri.
31
Impogini ikenanake
kara paniro saserorote iponianaka irirori
aikiro Jerosarenku, ineavetanakari
ikenapitsatapanutirityo antakona anta
yavisanake.
32
Aikiro ario ikenanake kara
paniro irevita, ario ikaotaka irirori
ineavetanakari yavisanaketyo.
33
Kuntun
kicha ikenapaake paniro Samariakunirira
ineitarityo itsarogakaganakarityo.
34
Ishigatetanakari inoshikanake aseite
ontIfI vIno yoguvIntugIsetukefI Iponugetu
keri. Impo yogatsonkutakeri iashinoteku
ikenantavetapaakarira irirori itentanakari
pashiniku pankotsi imagantapiniigarira
visapiniigatsirira kara. IsentukefI Ipugetu
keri ikogakogetakarira.
35
Impo okutugIte
tanakera iatanake inoshikanake piteni
tenario ipanakeri shintarorira ivanko
ikantiri: 'NefI yoku kofIkI nompunutunu
kempira pineasanotaerira yoga. Garika
imonkarata nompunatapaempi impogini
nompigaera.
36
Maikari maika atsi
kantena tyani pegakeri itovaire?
37
Ikanti irirori:
Inti yoga tsarogakagakaririra.
Ikantiri Jeso:
Iroroventi maika ariotyo pinkaotu
kempari viro.
Iatakera Jeso ovankoku
Mareta ontiri Maria
38
AfIompu IutIfI Jeso Impo yogonke
vagetaka itimaigira pashini. Ario otimi
kara tsinane opaita Mareta, okuemuvu
keri ovankoku.
39
Aio ovirentote opaita
Maria. Irorori opiriniventavakeri Jeso
okemisantakerira ikenkitsavagetakera.
40
KuntunkIchu ogufI Mufetu ovunkInu
ventakarotyo antavagetakerira. Impo
oshigatetanakari Jeso okantiri:
Notinkami, pIneuvetukufo novIfen
tote tera omutakotena, punIfo nupuntu
shitakaro magatiro, tefu tyufu pInkuntu
matero. AtsI kuntefonItyo omutukotuke
nara.
41
Ikantutarotyo Jeso:
Mareta, onti pisuretakogetaka
posante povankinaventakaro.
42
Kuntun
kicha aityo patiro pairorira avisake
okogakotunkanira. IfofotufI opIfInIven
take maika Maria. Gufu tyunI pukuuku
gumatiro.
IROKASHI10
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
329
Jeso yogotagaigakerira irogamereegi
iriniaigerira Tasorintsi
(Mt. 6.9-15; 7.7-11)
11
1
Impogini iatake Jeso parikoti
iniakerira Iriri. Impo yugutunu
kera inianake paniro irogamere ikanti:
Notinkami, yogufI Joun yogotuguI
giri irogamereegi iriniaigakerira
Tasorintsi. Maika atsi gotagaigena viro
noniaigakerira naroegi.
2
Ikantaigiri Jeso:
Antari piniaigerira Tasorintsi onti
pinkaoigakero maika pinkantaigakerira:
Apa Tasorintsi, nokogaigake
impinkatsatasanoigakempira
maganiro matsigenkaegi
InkemutsutusunoIgukempIfu ImpeguI
gakempira Igoveenkariegite.
3
PImpuIgukenufu omIfInku noguIgu
kemparira.
4
PImugIsuntuefofu novetsIkuIguke
rira terira onkametite gara
pikenkiagaiganaro.
Ariotari nokaoigakari naroegi
nomagisantaigakero
yovetsIkuIgukefIfu tsIpefeukuguIgu
kenarira tera nonkenkiagaigeri.
Pimpampogiakoigakenara ganiri
opokushIgeIgunu gufIfu noshIn
tsitashigeigiro.
5
Impo ikantaigiri aikiro:
Pine viroegi intimera piamigote
impogini piatake ivankoku nigankigite
pinkaemapaake: Amigoo, pinatena mavati
pan,
6
ikyaenkasano gonketapaacha
noamigote, narori mamerisanotyo
tatampa nompavakeri.
7
Impo Inkuemu
nake irirori anta tsompogi inkantempi:
Gara poveraanatana, shitakotaanatari,
magaiganaanatari maganiro. Gara nagavei
nomputempira.
8
Garatyo ipavetimpi,
kantankicha atanatsirika pinevinatanakeri
intinaanaketyo imputempira magatiro
pikogakotakarira. Kantankicha gara iroro
ipashitimpi ipegimpira iamigote, ontityo
impashitakempi kameti ganiri atanatsi
poveraanatirira.
9
IfofotufI muIku nonkuntuntuIgukem
pirira neviigeri Tasorintsi tatarika
pIkogukogeIguku Impo IfIfofI ImpuIgu
kempirotyo. Pinkogasanoigakerorika
pineakoigakemparotyo. Atanatsirika
pInevInutukefI TusofIntsI InkemuIgu
kempityo impaigakempirora.
10
Yogari
nevitantatsirira ipunkani. Yogari
kogankitsirira ineakero. Aikiro yogari
tyanirika atanatsirira inevitantira
ikemunkani ipunkanityo.
11
Matsi pinkaoigera viroegi
inevitempira pitomi shima pinoshike
maranke pimperi?
12
Intirika inevitakempi
igitsoki, pinoshike pimperi kitoniro?
13
Kaotari viroegi pikaovageigavetari
akyari pipaigiri pitomiegi tatarika oita
kametiripage ineviigakempirira, IfIfompu
fofokufItyo PIfI tImutsIfIfu enoku puIfofo
kufI IntIgunkImoIgukefI Isufe IntImuguI
gakerira maganiro neviigakerineririra.
Ikantunkanira Jeso inti
tinkamitakari kamagarini
(Mt. 12.22-32; Mr. 3.20-30)
14
Impogini Jeso yoneagaari kamagarini
ItImugutukefIfu punIfo sufufI Imukunutu
gakeri, iroro ikontetanaira kamagarini
oga ikenake inianai. Yogavageiganaketyo
kavako maganiro.
15
Kantankicha
ikonogagarantaigaka onti ikantaiganake:
Inti tinkamitakari Veresevo itinkami
kamagarinipage. Irirotari gaveakagakeri
yoneugunontuntuIgukufIfIfu ItImuguIgu
kerira kamagarinipage.
16
Impo ikonogagarantaigaka pashini
ikogaigakera ineaigakerira tyarika
inkante ikantaigakeri:
Atsi pineakagaigakenara pashini
terira oneimagetenkani onkoneatakera
kara inkiteku nogoigakeniri arisano
piponiaka enoku.
IROKASHI11
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
330
17
Kantankicha irirori yogotavakerotyo
isureigakarira ikantaigiri:
PIne IntImefu mutsIgenku IfuputoItu
keri itovaire impegakempara itinkami
Impo IntsItIIgunukefofIku InkIsuvukuguIgu
nukempufu ovushI IfushIfIkovukuguIgunu
kempa iokaiganakeri itinkami panivani
irinae, mumefI tyunImputyo Ifompefu
taempa. Ario ikaoigaka tentaigaririra
IItuneegI IkIIfofu pufuntuvukuguIgunuu
chane inkisavakagaigakempara oga
inkenaigake irashirikovakagaiganakempa
ganige itsipavakagaigaa.
18
Ario ikaotaka
Satanashi irirori, mutsI tyufu Inkuntukem
para ikiirora parantavakagaigaachane
inkisavakagaigaempara intentaigaemparira
itovaireegi kamagarinipage? Impogefeuke
ririka itovaire panivani irinae, ario
tyanimpatyora iromperataempa? Onti
nokantaigakempi maika nogotaketari
pikantaigakenara inti tinkamitakena
Vefesevo nuguveuntukufIfu noneugunontuI
gakarira itimaguigakerira kamagarinipage.
19
Iriromera gaveakagakenane kamagarini
ario tyaniratyo gaveakagaigakerira
pitovaireegi yoneaganontaigakarira
itimaguigakerira kamagarini? Irorotari
ogotantunkani onti pikomuigakaro viroegi.
20
Kantankicha intityo gaveakagakena
TusofIntsI noneuguntugetukufIfIfu kumugu
rinipage, iroro pogotantaigavakempa atake
ikoveenkatanake Tasorintsi aka viroegiku.
21
Yogari kamagarini onti ikaotakari
pashini matsigenka suraritatsirira
timatsirira iviane, ichakopite, magatiro
yaventakarira. Isentasanovagetakerotyo
ivanko teratyo tyani gaveimaterine
inkoshiterira.
22
Kantankicha iripokera
pashini pairorira yavisakeri, irirori
pInkunte IfuguveukefItyo IfugupItsutuke
rira magatiro yaventagevetakarira,
IfushIntutukempufI mugutIfo ImpuIgu
keri tyanirika inkogakagake irirori.
23
Maganiro terira irishinetena onti
ikisashitakena, aikiro yogari terira
intentena napatotantakera onti
itivarokantake.
Kamagarini ipigashitarira itimaguvetarira
(Mt. 12.43-45)
24
Antari itimagutirira matsigenka
kamagarini impo iokanairi iatake anta
osarigagitetapaakera yanuivagetakera.
Impo Ikoguvetuku IfupIshIgopIfeuvugetu
kempamera, kantankicha teratyo iragavee
ovashi isurematanaatyo ikanti: 'IfIfompu
tyo nompigashitanae notimaguvetarira.
25
Impo IpIguvetuu IneupuukefI gIukomutu
katyo kaomataka pankotsi otarogaganira
onegintetaganira saagitemataketyo kara.
26
Ovashi iatake yagakitira pashini 7
kamagarini pairorira yogagavageigaka.
Impo ItImuguIgupuukefI yogu ItImuguve
tarira okyara ovashi irirori oga ikenake
pairotyo yogagavagetanaka.
Tyani pairo inkavintsaavagetakenkani
27
Impogini aiokyara iniavageti Jeso
okaemamatanaketyo paniro tsinane
tentaigakaririra patoigankicharira
okanti:
Pairotyo oshinevagetaka piniro
tomintakempirira tsomitagakempirira!
28
Kantankicha irirori ikanti:
IfIfompusunotyo shInetusunoIgunkI
chu kemIsuntuIgIfofIfu IfInIune TusofIn
tsi isuretakoigakaro itsatagaigakero
okantakerira.
Jeso ikanomajaigakerira
patoventaigakaririra
(Mt. 12.38-42; Mr. 8.12)
29
ImpogInI ufIomputyo yuputoventuIgu
nukufIfI Jeso yonkuutukovugeIgunukufI
tyo kara, impo yogotagaiganakeri ikanti:
VIfoegI upuIventuvugeIgukempI kuovu
getagantsi, pikogantaigavetakarira
noneukuguIgukempIfu tefIfu oneImuge
tenkani, kuntunkIchu gufutyo noneukugu
maigimpi. IntugutItyo noneukuguIgu
IROKASHI11
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
331
y11.29 Jon. 13. z11.31 1 Kov. 4.34.
kempi pashini onkaotakemparo ikaotu
gunkanira kamantantatsirira Jonashi
pairani.
y 30
Pikemakoigakeritari irirori
tyara ikantakeri Tsorintsi kameti
ineakagaigakeriniri Ninivekunirira
irogoigakeniri arisano inti tigankakeri.
Ario inkaotagakeri Kaotasanotakaririra
MutsIgenku ImpogInI kumetI pogoIguke
niri viroegi inti tigankakeri irirori aikiro.
31
ImpogInI ugunukempufu InkIsushIIgu
kemparira Tasorintsi maganiro terira
InkemutsuIgefI Inkuntuke ogufI Igoveen
kufIegIte SuvukunIfIfu puIfotyo uvIsuIgu
kempi viroegi, opokashitakeritari
Saromon pairani oponiavagetakatyo
sumunI kufu onkemIsuntukefIfu Ifogotu
gagetakerora,
z
kantankicha maika
ipokavetaka pairorira yavisavagetakeri
Saromon, teratyo pinkematsaigeri.
32
Ario
inkaotuguIgukefI uIkIfo tImuIguvetuchu
rira pairani Niniveku inkantake pairotyo
yavisaigakempi viroegi, maganirotari
Ninivekunirira ikematsaigakeri Jonashi
IkenkItsutImoIgukefIfu IkenkIsufeuIgu
naka ineaigaketari yovetsikagisevageigira
tefIfu onkumetIte ovushI IkuntutIguIgu
naka. Kantankicha maika ipokavetaka
pairorira yavisavagetakeri Jonashi,
teratyo pinkematsaigeri.
Suretakotasanotarorira Iriniane Tasorintsi
onti ikaotakari neatsirira
(Mt. 5.15; 6.22-23)
33
Antari yogimataganira mechero tera
ario iromanenkani, aikiro teratyo
intatakotenkani kovitiku, ontityo
yovItukotunkunI enoku kumetI Inkoneu
gItetukoIgukenIfI mugunIfo pItuIgunkItsI
rira kara.
34
YogufI sufetukotusunovugetu
kemparonerira Iriniane Tasorintsi
irogotasanotakero magatiro ikogagetirira
irirori, onti inkaotakempari neatsirira
tyufIku IutI Ineusunotunuke tefu IfontIvu
tumatempa, okoneagitetimotakeritari
magatiro. Kantankicha yogari terira
Isufetukotusunotempufo IfInIune TusofIn
tsi tera irogotero ikogagetirira, onti
ikaotakari terira inee, tyumpu Inkuntu
kempa iranuivagetakera, ontI yontIvutI
vavagetaka, tefunIku onkoneugItetImo
teri, onti ineakero pavatsaasemataka.
35
Kantankicha pisureigakemparorika
IfInIune TusofIntsI tsIkyunIfu pImuIguvuI
rokari oniashitaganirira kogapage
pisureigavaemparora.
36
PinkaoIgunu
kemparika maika gara pogoigiro
ikogakerira Tasorintsi, kantankicha
patirorika pintsatagaiganakero Iriniane
ario pinkante pogotasanoigake. Onti
onkaotakempa yovitakotaganira
mechero enoku yontenenkakoigakeri
mugunIfo pItuIgunkItsIfIfu kufu IkoneugI
tetakoigakeri.
Jeso ikanomajaigakeri pariseoegi intiegiri
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi
(Mt. 23.1-36; Mr. 12.38-40; Ir. 20.45-47)
37
Impogini yagatanakera iniavagetakera
Jeso InIunuke punIfo pufIseo Ikuemunuke
rira isekatimotakemparira. Impo iatake
IkIunuke IpItupuuke mesuku Isekutuvugetu
kara.
38
Kantankicha yogamatanaketyo
kavako kaemakeririra ineakerira
isekatakara kogapage tera inkivakotempa
inkaoigakemparira iriroegi ikivakoigara
punIkyufu IsekutuIgukempu IfIsuunkuIgu
kempara okitsitinkaigakerira tatapagerika
oita.
39
Kantankicha irirori ikantiri:
VIfoegI pufIseoegI IntugutI pIpIfInI
ventavageigi pamatavinaigakerira
matsigenkaegi pagutageigakerira
yashintageigarira. Kaomataka
intagatira okivagani pamoko ontiri
perato otishitaku, untufI otenIku puIfutu
matake potsitasematake.
40
ITefu pogotu
IROKASHI11
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
332
a11.42 Pipagarantaigiri: irinianeku virakocha onti okantake ustedes separan para Dios la
dcima parte (onti onkantakera 1/10).
maige viroegi! Matsi tera pogoige
yogari vetsikakerorira ivatsa matsigenka
iriro vetsikakero isure aikiro?
41
Kuntun
kicha maika kantatigaiganakempa
pukuuIgunuefo mugutIfo pIsufegIsevugeI
gakarira, pIntsufogukuguntuIgunukem
para. Pinkaoigakemparika maika
garatyo tatoita kitsitinkumaigimpi.
42
Maikaniroro pantsipereavageigake
viroegi pariseoegi! TutufIku oItu pushIntu
maiga ontirika mentashi, sankonka
ontIfIku pushInI posuntepuge pIpunkIgeI
girira pikonogantaigarira piseka
pipagarantaigiri
a
Tasorintsi, kantankicha
pImugIsuntuvugeIgukefo IkuntuIgukempI
rira pintasanoigakemparira irirori, aikiro
pintsarogakagaigakemparira pitovaire
negintekyara pogaigakeri. Kametitaketyo
pIpugufuntuIgukefIfu TusofIntsI pushIntu
geigarira, kantankicha gametyo
pimagisantaigiro otovaire ikantakerira.
43
Maikaniroro pantsipereavageigake
viroegi pariseoegi! Omirinkatari piaigira
pankotsiku papatoitantaigarira viroegi
pikogaigake pimpitaigakera ipiriniigira
tinkamiigatsirira. Ario okaotaka aikiro
pIuIgIfu opImuntugetugunIfu ufukIntsI
page ontiri ogagetaganirira pikogaigake
iriniaigavakempira inkaotuguIgukem
pira iniaganira pitinkamipage.
44
Maikaniroro pantsipereavageigake
vIfoegI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi vintiegiri pariseoegi
kametitamampegaigacharira! Ontitari
pikaoigakaro ikitatantaganirira
igamaga pairani impo tenige onkoneatae.
Okenapinitunkani agatitinavagetunkani,
tenigetari onkoneatae oneakenkanira.
Ariotari pikaoigakari viroegi maika
IneuIgukempIfu yoguegI konoItuIgImpI
fIfu IneuIgIfI ufIofI opuItuku pIkemutsutu
sanoigirira Tasorintsi, kantankicha
teratyo, tefunIku IfogoIge ontI pIsufegIse
vageigaka posante terira onkametite.
45
Impo iniamatanaketyo paniro
gotagantirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi ikanti:
Gotagantatsirira, nokemuIgukem
pIfu pIkuntukefu muIku potsImujuIgunu
kenatyo naroegi aikiro.
46
Kantankicha Jeso ariompatyo
inianakeri ikantiri:
Maikaniroro pantsipereavageigake
viroegi aikiro, gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInku
kotanakerira Moiseshi! PovushIgukovugeI
gukufItufI mutsIgenkuegI pogotuguIguke
fIfu posunte IntsutuguIgukefofu IfIshIne
ventaigakempariniri Tasorintsi, kuntunkI
cha viroegi teratyo pintsatagumaigero.
47
Maikaniroro pantsipereavageigake
viroegi! Yogaegiri yashikiiganakempirira
yogaigakeri kamantantaigatsirira
pairaninirira, maikari maika viroegi
povetsIkushIIgukenefI IsufetukotuntuI
gaenkanirira pogageigakerora kara
IkItutuIgunkunIfu gunIfI ImugIsuntuIguu
gani.
48
Antari povetsikaigakenerira
ogunIfIkutyo pIkuntumuIguke kumetItu
ketyo yogaigakerira. Iriroegi yogaigakeri
pairani, muIku vIfoegIkyu vetsIkushIIgu
keneri isuretakotantaigaenkanirira.
49
Yogotaketari Tasorintsi pairani ario
onkaotakempa maika, nefotyo Ikuntun
takarira: Nontigankimoigavetakempari
kamantantaigatsirira intiegiri pashini
kenkitsatimoigakerinerira, kantankicha
inkonogagarantaigakempa irogaigakeri,
pashini onti iratsipereakagaigakeri.
50
IfofotufI InkIsuntuIgukempIfIfu TusofIn
tsI vIfoegI tImuIgutsIfIfu muIku InkenkIu
gaviigakempirira kamantantaigatsirira
yogaigunkanirira pairani okyasanokyara
ovetsikunkanira kipatsi ovashi maika.
51
Yogari iketyosanorira yogunkani inti
IROKASHI11
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
333
b11.51 Jen. 4.3-8.
Averi.
b
Yogari impogitasanotanankitsirira
inti Sakariashi yogunkanirira ivankoku
TusofIntsI Inuvetukufu uIkyufu Ituguntu
ganirira piratsipage. IfofotufI nonkuntun
taigakempirira maika arisanotyo
inkisaigakempi viroegi timaigatsirira
maika inkenkiagaviigakempirira
maganiro yogaigunkanirira.
52
Maikaniroro pantsipereavageigake
vIfoegI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi! Pogoigavetakarotari
Iriniane Tasorintsi, pinkogaigakeme
pogoigakera tyara pinkantaigakempa
irogavisaakoigakempira, irorometyo
pogotantaigakempa. Kantankicha
teranika pinkogaige pogoigakera viroegi,
uIkIfo ItImuIguvetuku pushInI koguIguve
tankicharira irogoigakera teratyo
iragaveaige irogoigakera, povushIgukovu
geIgukufItufI pogotuguIgukefIfu pIkuntuI
gakerira intsatagageigakerora posante
nerotyo tyampa inkantaigakempa
inkematsaigakera iriroegi aikiro.
53
Impo IkonteIgunuIfu IkIsuIgumutunu
kutyo gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi intiegiri pariseoegi
ovashi ikogakotagantaiganakeri posante
54
ineaigakerira tyarika inkante kameti
ontimakeniri onkenantakemparira
inkisakagantaigakerira.
Jeso ikantaigakerira irogamereegi gara
ikematsatamampegaiga kogapage
12
1
Impogini yapatovageiganakatyo
kufu mutsIgenkuegI ItovuIguvuge
tityo kara yagatikavakagaiganakatyo.
Yogari Jeso ikantaigiri irogamereegi:
Tsikyanira pikaoigarikari pariseoegi
ineakagantaigara inkantaigakenkanira
ikematsatasanoigiri Tasorintsi, kuntunkI
cha teratyo arisano inkematsatasanoige,
ontityo ikematsatamampegaigaka
kogapage.
2
Kantankicha magatiro terira
ogotenkunI muIku ImpogInItyo ogotuken
kani. Ario okaotuku mugutIfo omunuge
tunkunIfIfu muIku ImpogInItyo ogIkoneu
takenkani.
3
IfofotufI muIku nonkuntuntuI
gakempirira ogari magatiro mairenirira
pikantaigirira ganiri tyani gotumatatsi
impoginityo ogotanakenkani, IfogoIgunu
kero maganiro. Ario okaotaka, magatiro
pIkuntuIgukefIfu pufIkotI pomunukotuke
rora ganiri tyani kemumaigimpi
impoginityo onkemakotanakenkani
ontsotenkakovagetanakempatyo kara.
Panirosanotyo impinkakenkanira
Tasorintsi
(Mt. 10.26-31)
4
Maika nonkantaigakempi viroegi
noamigoegite, gufu pIpInkuIgIfI koguIgun
kitsinerira irogamagaigakempira. Iriroegi
irogamagaigakempirika intagatitari
kamankitsine pivatsa, kantankicha
gufutyo yuguveImuIgI IfogumuguIguke
rora pisure.
5
Kantankicha naro
nonkumuntuIgukempI tyunI pImpInkuI
gake. Irirotari pimpinkaigake Tasorintsi,
panirotari ikantara irirori yagaveira
inkantakera tyani kamankitsine impo
Ifuguveuke IntIgunkukefofu Isufe mofeku
riku. Jeeje, ufIsunonIfofo IfIfo pImpInkuI
gake.
6
Matsi tera pineaigeri tsimeripage
intagatira ipunata 5 tsImefI pImentyukI
teni koriki?, kuntunkIchu yogufI TusofIn
tsi teratyo imagisantumateri.
7
Kaotari
pigishiegi akyari yogotiro papeapagetiro.
Irorotari nonkantantaigakempirira gara
pitsarogaigi, pairotari pavisavageigakeri
tsimeripage.
Terira impashiventagaigempari
Jesokirishito
(Mt. 10.32-33; 12.32; 10.19-20)
8
Maika nonkantaigakempi tyanirika
kuntusunotunkItsIne Ikemutsutusunotuke
IROKASHI11,12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
334
nara inkamantaigakerira itovaireegi,
ariotyo inkaotukempu Kuotusunotuku
ririra Matsigenka impogini inkantaketyo:
Nanti shintari, inkemaigakerira
maganiro isaankariite Tasorintsi.
9
Kantankicha tyanirika kantankitsine:
Tera nonkematsateri Jeso, inkante,
ariotyo inkaotukempu Kuotusunotuku
ririra Matsigenka impogini inkantaketyo:
Tera naro shintemparine, InkemuIguke
rira maganiro isaankariite Tasorintsi.
10
TyunIfIku sumutsunutukefIne Kuotusu
notakaririra Matsigenka iragaveake
Tasorintsi imagisantakotaerira, kuntun
kicha yogari samatsanatakerine Isure
Tasorintsi garatyo imagisantakotumatiri.
11
Antari ariorika iramaitanakempi
pankotsiku yapatoitantaigarira ontirika
inaigira joese intirika koveenkaripage,
gara pisureigaro tyarika pinkantaige. Gara
pikantaigi: Tyarika nonkantaigeri?,
12
isuretagaigakempitari Isure Tasorintsi
kameti pogoigakeniri tyara pinkantaige.
Tera onkametite onkogenkanira
ashintavagetakenkanira
13
Impo iniamatanaketyo paniro
mutsIgenku tentuIgukufIfIfu putoItuIgun
kicharira ikantiri Jeso:
Gotagantatsirira, atsi kanteri ige
Impugufuntukenufofu IokImoIgunuunu
rira apa ikamanakera, ItsuneupItsutuke
narotari nashintakemparimera.
14
Kantankicha Jeso ikantiri:
MutsI nufo joese kumetI nonkuntu
kerira impagarantakempira?
15
Impo ikantaigiri maganiro:
TsIkyunIfu pIkoguIgIkufI pushIntuvu
geigakempara. PushIntuvugeIguvetukem
patyo, matsi iroro ganiaigakempine?
16
OvushI IkuntukotunukefI shIntuvuge
tacharira ikanti: Itimake pashini
matsigenka shintavagetacharira.
YushIntugemututyo IgIputsIte IpunkItu
gantagematityo turigoki impo otimanake
ojojoo, tyarika, teratyo choeni.
17
Impo
gInI uvIsuvugetunukefotyo kufu yoguntu
rorira, tyampatyo irogakero, ikanti:
Tyarikatyo nonkantakero?, uvIsunukefo
tari nogantarorira. Maika tyarika
nogakero?
18
Impo isurematanakatyo
ikanti: Maika nogotake tyara nogakero.
NontIfeukuguntukefo noguntugevetufo
rira novetsikakagantagetakera pashini
omarapageni kameti ogonketakempaniri
magatiro nogantagetakemparora
noturigokite ontiri aikiro magatiro
noarakipage.
19
Impo ishinevagetanaka
ikanti: Maika timakotakenaniroro tovaiti,
gututu otsonkugetu ontovuIgukovugetu
nuke shIfIugufInI gufu tutoItu nokoguko
tumata. MuIkufI muIku numpIshIgopIfeu
vagetakempa, nosekatavagetakempa,
noviikavagetakempa, noshInevugetukem
patyo kara.
20
Kantankicha Tasorintsi
ikantiri: Tera pogotumate viro, paitatyo
pInkumuke tsItenIgetIku pokugetunuke
rora magatiro pashintagetakarira,
tyanimpatyo shintagetaemparone.
21
Ario
ikaota maika maganiro yoga kogatsirira
intaganira irashintavagetakempa irirori,
kuntunkIchu tefu Ifogote yogufI TusofIn
tsI IneukefI kuomutuku tefu IfushIntumu
tempa maani.
Tasorintsi impaigakeri
kematsatasanoigiririra magatiro
ikogakogeigakarira
(Mt. 6.25-34)
22
ImpogInI Jeso IkuntuIgIfI Ifogume
reegi: Maika nonkantaigakempi gara
povankinaventaigaro pisekaegi
pinkantaigakera: Maikaniroro kamani
tatarikatyo nogaempa? Aikiro gara
povunkInuventuIgufo poguguIgukempu
rira pinkantaigakera: Tyarikatyo
nagakero nogagutaemparira?
23
Kaotari
pisure paniantaigarira yagaveaketyo
Tasorintsi itimakagakerora irorompari
piseka pairo impaigakempiro. Ario
IROKASHI12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
335
okaotaka pogaguigakemparira, kaotari
yagaveakera Tasorintsi itimakagakerora
pivatsa irorompari pogaguigakemparira
pairo impaigakempiro.
24
Pineaigiritari
kogonti teratyo impankivageigavetempa,
uIkIfo tefutyo ontImuvetempu IfoguntuI
gakemparorira iseka iriatapiniigakera
iragapiniigakera isekataigakempara,
kantankicha Tasorintsi ipaigirityo
irogaigakemparira. Viroegimparorokari
puIfo ImpuIgukempI pIsekuegI poguIgu
kemparira, pairotari pavisaigakeri
aragetatsirira!
25
AntufI povunkInuventuI
gemparora pinkimoiganakera matsi ario
pagaveaigake pinkimoiganakera?
Garatyo pagaveimaigi.
26
Iroroventi tera
puguveuIgenIku tesunofIfu onkomu
tempa, tyufu okuntuku povunkInuven
tuIgukufofu puIfofIfu uvIsuke okomutupI
tsaigakempira?
27
Pineaigironirorotyo oka otegapage
tsikyata oshivokashiigaro irorori tera
antumaigavetempa, uIkIfo tefu onkIfIkuI
gavetempa akyari okametivageigi
avisavagetaketyo kara okametitakera,
uvIsugetukefotyo kumIsu kumetImugofI
sanorira pairanitirira yogagutarira
koveenkari Saromon pairorira avisake
okametimagotakera.
28
Kaotari oka
otegupuge pofenkumuIvugetuke IkumetI
tagagetirora Tasorintsi, kantankicha
kamani ovatuakenkani ontagakenkanira,
viroegimparorokari pairo impaigakempi
pogaguigakemparira! Kantankicha
viroegi tera pinkematsatasanoigeri onti
povankinaventaiga posantepage.
29
Ifofo
tari maika nonkantaigakempi gara
povankinaventaigaro pogaigakemparira
ontiri poviikaigakemparira.
30
Intitari
kuoIgIfo muIku yoguegI tefIfu Inkemu
tsuIge yovunkInuventuIgufofu posunte
page, irorotari ipiriniventaigi iriroegi.
Kantankicha viroegi gara pikaoigiro
maika, aiotari Piri timatsirira enoku.
Irirori yogotake omirinka tatarika oita
pikogakoigaka.
31
Ifofomputyo pInkogu
sanoigake pimpiriniventaigakerora
magatiro ikogagetirira Tasorintsi, impo
irirori impaigakempiro magatiro
pikogakogeigakarira.
Oshineventavagetakenkanira magatiro
ikogagetakerira Tasorintsi
(Mt. 6.19-21)
32
Gara pitsarogaigi. Viroegi onti
pikaoigakari ovisha, narori nanti
sentaigimpirira. Tefutyo pIntovuIguve
tempa, kantankicha Piri timatsirira enoku
IshIneventuIgukempItyo IfoguvIsuukoIgu
kempira kameti pintimimoigakeriniri
ImpogInI Impegukempufu IgoveenkufIe
gite maganiro kematsaigakerineririra.
33
PImpImuntuIgukefofu pushIntugeIguku
rira pagaigakera koriki pimpaigakerira
kogakoigankicharira. MugutIfo pushIntuI
gukufIfu uku kIputsIku ontsonkutunuem
patyo, kantankicha pimpaigakeririka
pushInI ufIo pInkunte TusofIntsI Inkuntu
kani inkavintsaavageigakempi impogini
enoku. AkufI uku pushIntugeIguvetukem
patyo posantepage, aiotari koshintiegi
inkoshinanaigakempityo. Aikiro aiotari
gugetufofIfu kumIsu ontItyo Ifogugetu
kempufo kumIsupuge pushIntugeIgukem
parira. Kantankicha antari anta enoku
gara tyani pakuakagumatiri Tasorintsi
inkavintsaakempira.
34
Antari irororika
pIshIneventuvugeIgukempu tImugetutsI
fIfu uku kIputsIku Ifofotyo pImpIfInIven
tavageigake, IntugutItufI pIsufetukoIgu
kempa. AntufI IfofofIku pIshIneventuvu
geigakempa ikogagetirira Tasorintsi ario
pInkunte Ifofotyo pImpIfInIventuvugeI
gake, irorotari pisuretakoigakempa.
Irogiavaenkanira Atinkami
35-36
Viroegi pinkaoigakemparira
numpIfIuntsIegI yogIuIguvuIfIfu shIntuIgu
ririra iatakera ineerira pashini iamigote
iragakera tsinane. Yovetsikashiigavaari
IROKASHI12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
336
iripokaera, yogimorekageigake mechero
yogIuIgukefIfu Inkuemupuukefu IfushIfeu
koigavaerira.
37-38
Nonkantasanoigakempi
maika irishinevageigakempatyo yogaegi
nampiriantsiegi kireaigankitsirira
giaigavairirira shintaigaririra iripokaera.
Iripokavetapaempatyo nigankigite
ontIfIku onkutugItetumunukefu kuntunkI
cha ineaigapaakeririka ironampiriaegi
kIfeuIgunutsI IfovetsIkushIIgupuukempufI
tyo irirori irovirinitaigapaakerira mesaku
impakovageigapaakerira iseka.
39
Atsi
sureigemparatyo, intimera pashini
shintankicharira ivanko irogotemera
tyatirikara iripokantakempa koshinti,
matsi ario irimagake? Garatyo! Ontityo
InkIfeuventukefo IufukI gunIfI IkIushItu
gani inkoshitakenkanira.
40
Irorotari
nonkantantaigakempirira pinkantakanira
pinegintevageigakempa pogiaigavaerira
Kaotasanotakaririra Matsigenka
impigaatera, gatanika pogoiginika tyati
impigantaempa, ontitari katsiketyo
inkomutagaigapaempi.
Nampiriantsi kametiri
intiri terira inkametite
(Mt. 24.45-51)
41
Impo iniamatanake Perero ikanti:
Notinkami, tyani pikantakoigake?
Intagani naroegi pogamereegi ontirika
maganiro pikantakoigakeri?
42
Ikanti Atinkami: PinkaoIgukempu
rira nampiriantsi govagetatsirira
kematsatasanotiririra shintaririra. Pine
intimera shintacharira ironampiriaegi
impo iriatakera parikoti inkantanaeri
paniro ironampiria ineaigaerira maganiro
irapinampiriantsiegitene impaigaerira
omirinka isekaegi.
43
Antari iripokaerika
ineapaakeririka itsatagasanotakero
ikantanakeririra, ufIomputyo IfIshIneven
tasanotanakempariri
44
inkantanakerira:
Maika nokogake pineagetakenarora
magatiro nashintagetarira. Impo irirori
irishinevagetakempatyo kara.
45
KuntunkI
cha antari garika yogiavairi shintaririra
onti inkantake: Gatatarorokari ipokai,
ovushI IntsItItunukefo InkIsukIsuIgunuke
rira irapinampiriantsiegitene, surariegi
ontiri tsinaneegi. OntI ImpIfInIventunte
tanake isekatavagetakempara, aikiro inti
inkonoivageiganakempa shinkisenari.
46
KuntunkIchu kutsIketyo Inkomutugu
puukefI shIntufIfIfu InkIsushIvugetupuu
kempufItyo kufu IntentuguntuIgukempu
rira maganiro terira inkematsaigeri.
47
Yogari nampiriantsi govetacharira
tatoita irantake ganiri ikishiri shintaririra,
kantankicha tera inkematsateri, aikiro
tera irovetsikashitempari iripokaera,
impasapasatakenkanityo kara.
48
Kuntun
kicha yogari nampiriantsi terira irogote
tatoita irantake, IfovetsIkugevetukempu
tyo tefIfu Inkogefo shIntufIfIfu gusukonu
tyo ipasatagani, teranika irogote. Kuntun
kicha tyanirika yogotagasanotunkani,
okogunkanityo irimatakempara irirori
inkaotagasanotakemparora tyarika
ikantunkani okyara yogotagunkanira.
Tera iroro iripokashite Jeso
irishinevakagaigakempara maganiro
(Mt. 10.34-36)
49
Naro nopokake aka kipatsiku
kameti inkisaviitakenarora magatiro
yovetsikageigakerira maganiro
matsigenkaegi. Intagame kantaka
mataka visaakotaana!
50
Maika nogotake
nantsipereavagetaketyo kara nerotyo
novunkInuvugetukutyo kufu nokenkIsu
feuvugetunuku nufokyutyo uguvugetu
nake.
51
PIneuIgIfI IfofofI nopokushI
take irishinevakagaigakempara
maganiro? Teratyo iroro nompokashite,
ontItyo nopokushItuke onkenuntunu
kemparora inkisavakagaiganakempara.
52
Nefotyo muIku IntImuIguke mutsIgen
kaegi pankotsiku 5 irinaigake. KuntunkI
cha mavani gara ishineventaigana,
IROKASHI12
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
337
piteni shineventaigakenane, nerotyo
inkisavakagaigakempara.
53
Yogari
surari inkisanakeri itomi, irirokya itomi
inkisanakeri iriri. Ogari itsinanetsite
onkIsunukefo oshInto ontIfI onevutyu
gete, irorokya oshinto onkisanakero
iniro, ario onkaotake onevatyagete
irorori onkisanakero ovagirote.
Tera irogoigero
yogikoneatimoigavetakaririra Tasorintsi
(Mt. 16.1-4; Mr. 8.11-13)
54
Impogini ikantaigiri maganiro: Antari
pineaigirora omenkorisekantira anta iatira
poreatsiri pikantaigake: 'MuIku ompufIgu
nake inkani, impo opaiganake.
55
Aikiro
otampiatira oponiaenkatara kamatikya
pikantaigake: 'MuIku onkutsIfInkugIte
take, impo okatsirinkagitetanake.
56
IPIshI
neigakara ontityo pineakagantaigaka
kameti inkantaigakempiniri pogovageigi!
Viroegi pogoigavetaro pinegiteaigirora
ariorika omparigake ontirika gara. Ontiri
uIkIfo pogoIguvetufo tyutI onkutsIfInkugI
tetantakempa, kantankicha teratyo
pogotumuIge tyufu okuntuku yogIkoneutI
moigakempirora Tasorintsi magatiro
pineageigakerira maika.
Pogishineaigaerira kisaigakempirira
(Mt. 5.25-26)
57
Tyara pikantaigakara viroegi tera
pinkogaige pinkantaigakera tatoita
kametitankitsi?
58
Inkisakempirika
pitovaire ineakera pipegakotakerira
impo inkogavetakempa iramanakempira
joeseku kameti inkantakeniri irirori
tyara inkantaitakempi. Kantankicha viro
pInIunIutunukefI uvotsIku pogIshIneue
rira ganiri yamimpi. AntufI Ifumunu
kempirika joeseku irirokya kaemakerine
soraro, IfIfokyu sofufo ontI Ifugupunu
tempi irashitakotakempira.
59
Nonku
muntusunotukempItyo gufIku pIpunutu
sanotairi kisakempirira magatiro
pipegakotakeririra garatyo yapakuaimpi
shitakotakempirira.
Ikantaigakerira Jeso garika ikantatigaiga
impogereaigakempatyo
13
1
Impogini ipokaigapaake
pashini ikamantaigapaakerira
Jeso ikantaigiri:
Pikemakoigakeri Garireakunirira
yogakagantaigakerira Pirato? IuIguvetu
kufu Ivunkoku TusofIntsI yumuIguvetunu
kenefIfu susefofote IpIfuegI IfovetIsuIgu
kenerira Tasorintsi. ImpogInI ItIgunkuIgu
keri Pirato isoraroegite irogaigakiterira.
Impo iaigake ineaigapaakeri anta
tsompogi yovatuaigakeri ovoatanake
iriraa okonoatanakarotyo iriraa ipiraegi
yovetisaigakerira saseroroteegi.
2
Ikantaigirityo Jeso:
Ario pineaigiri pairori yavisaigake
ikaovageigakara iriroegi Garireakunirira
yavisaigakeri itovaireegi, nerotyo
ikaotantaigunkanira maika? Teratyo.
3
Naro nonkantaigakempi viroegi aikiro
garika pikenkisureaiga pineaigakera
povetsikageigira terira onkametite
pInkuntutIguIgunukempufu pImpogefeuI
gakempatyo viroegi aikiro impogini
pinkaoigakemparira iriroegi.
4
Impo
uIkIfo pIkemukoIgukefIfu JefosufenkunI
fIfu opufIguteIgukefIfu punkotsI ochovuun
kunkanirira pairani anta Suroeku.
Otsitokaigakeri ikamaigake 18. Ario
pineaigiri pairori yavisaigake ikaovugeI
gakara iriroegi yavisaigakeri itovaireegi
timaigatsirira Jerosarenku? Teratyo.
5
Naro
nonkantaigakempi viroegi aikiro garika
pikantatigaiga pimpogereaigakempatyo
pinkaoigakemparira iriroegi.
Jeso ikantakoigakerira terira
inkematsatasanoigeri
6
Impo ikantakoigakeri Jeso iriroegi
ikanti: Itimake paniro matsigenka
ipankitake patiro igera itsamaireku, impo
IROKASHI12,13
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
338
c13.14 Ek. 20.9-10.
iatapiniti ikamosotirora timakerikara oi,
kantankicha iavetaka mamerityo.
7
Iperamatanakarotyo ikantutarityo
tsamaitakotirorira: Atsi geka. NopokushI
tironi pairani, muIku ogutyo omuvutukotu
naka shiriagarini teratyo ontime oi. Maika
togeronityo, onti tikankicha kara.
8
Kantankicha irirori ikantiri: Atsi
arionetata. MuIkufI muIku nonkIguvutuko
takero otsitiku impo nontiantakemparo
itiga piratsi
9
impa ariorakari ontimanake
oi. Impo oshiriaganaerika aikiro, garika
otimi ario pinkante pintogakagantakero.'"
Jeso yovegairora miguchasenari
kutagiteriku apishigopireantaganirira
10
Impogini aganakara kutagiteri
upIshIgopIfeuntugunIfIfu yogotuguntuvu
getuke Jeso punkotsIku yuputoItuntuIgu
rira jorioegi.
11
Ario onake kara paniro
tsinane omantsigantevagetakeni pairani
niganki agavagetanaka 18 shiriagarini
tera ovegaempa, itimagutakerotari
kamagarini imiguchasetagakero, tyampa
onkantaempa ovetinkajaempara.
12
Antari
ineakerora Jeso ikaemakero ikantiro:
Maika mataavi vegaavi.
13
Impo ipatikaitakero ogitoku oga
okenake ovetinkaanaka ovashi
oshineventanakari Tasorintsi okanti:
Pairo yavisavagetake Tasorintsi
yagaveavagetakera.
14
Kantankicha yogari tinkamitatsirira
pankotsiku yapatoitantaigarira
IneukefIfu Jeso yovegukefofu kutugIte
fIku upIshIgopIfeuntugunIfIfu IkIsumutu
nakatyo ikantaigiri patoitaigankicharira:
Aityo 6 kutugItefI untuvugetuntugu
nirira, irorotyo pimpokantapiniigempa
kameti irovegaigaempiniri. Gara iroro
pIpokuntuIgu kutugItefI upIshIgopIfeun
taganirira.
c
15
Iniamatanaketyo Jeso ikantiri:
IPIshIneIgukufu pIneukuguntuIgu
kufu InkuntuIgukempIfu pIkemutsutusu
noigakera! Kaotari viroegi agara
kutagiteri apishigopireantaganirira
pitsaakoigirira pivakane intirika
piashinote pamaiganakeri pipaigakerira
nia yoviikaigakara.
16
Iroromparorokari
oka tsinane iyashikitanakerira Averan
pairo novegantaemparo kutagiteri
apishigopireantaganirira, noneakerotari
itimagutakerora kamagarini aganaka 18
shiriagarini tyampa onkantaempa
ovetinkajaempara novegaironiroro.
17
IneuIgukefu IkuntuIgukefIfu IpushIven
tavageiganakatyo maganiro kisaigakeririra.
KuntunkIchu yogufI ItovuIfe IshInevugeIgu
nukutyo kufu IneuIgukefIfu Jeso yovetsIku
gemati posante terira oneimagetenkani.
Jeso ikantakotakerora ipegakara
Tasorintsi Igoveenkariegite matsigenkaegi
ikaotagakaro okitsoki mosetasa
(Mt. 13.31-32; Mr. 4.30-32)
18
Impo ikanti Jeso: Maika tatoita
okaotukufo Ipegukufu TusofIntsI Igoveen
kariegite matsigenkaegi? Tatarikatyo
nonkaotagakemparo?
19
Ariokya
nonkaotagakemparo okitsoki mosetasa.
Iatake paniro matsigenka ipankitakerora
pakitsotiro mosetasa itsamaireku impo
oshIvokunuke okImovugetunuke otsegofo
roitanake okaotunuufo Inchuto ItImuntuI
gaaro tsimeripage.
Jeso ikantakotairora ipegakara Tasorintsi
Igoveenkariegite matsigenkaegi
ikaotagakaro opoegantarira pan
(Mt. 13.33)
20
Impo ikanti aikiro: Tatarikatyo
nonkaotagakemparo ipegakara
TusofIntsI IgoveenkufIegIte mutsIgen
kaegi?
21
Ariokya nonkaotagakemparo
opoegantarira pan. Pineirotari tsinane
IROKASHI13
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
339
d13.21 Kimopane turigopane: irinianeku virakocha onti okantake tres medidas de harina.
ovetsikira pan agavatake kimopane
turigopane,
d
impo okonogantakaro
opoeguntufIfu ogutyo okenuke opoegu
nake magapatsatiro.
Sotsimoro maaniakitirira
(Mt. 7.13-14, 21-23)
22
Impogini ariompa iatanakeri Jeso
Jerosarenku ikenagetanake itimageigira
matsigenkaegi yogotagageiganakerira.
23
Aio pashini ikantiri:
Notinkami, gufu ItovuIgI guvIsuu
koiganankichanerira?
Impo inianai Jeso ikantiri:
24
Pimpomirintsiventaigakemparora
pinkiantaigakemparora sotsimoro
maaniakitirira. NonkuntusunoIgukempI
tufI IntImuIguke tovuInI koguIguvetunkI
chanerira inkiantaigakemparora, kuntun
kicha garatyo yagaveaigi ikiaigira.
25
ImpogInItufI InkuvIfItunuke shIntufo
rira ivanko irashitakero sotsimoro.
Viroegi terira pinkiaige paratinkaigake
sotsi poenenkaigavetakemparotyo
shitakomentontsi pinkaemaiganakera:
Notinkamii, shireakoigena.' KuntunkI
cha irirori inkantaigempityo: 'Tyumpu
tyora piponiaigakara viroegi?, teranika
naro shintaigempine.
26
PInkuntuIguvetu
nakempatyo: 'NotentuIgukempI noseku
tavageigara, uIkIfo vIfo pogotuguntuvu
geti avotsiku napatotasanoigakara.
27
Kantankicha irirori ariompatyo
inkantaiganakempiri: 'NokuntuIgukempI
tari tera naro shintaigempine. Piaigetyo
pufIkotI mugunIfo vIfoegI vetsIkugIsevu
geigirorira terira onkametite.
28
Ovashi
pIfuguIgunukempu pInkuemuvuvugeIgu
ketyo kara pantsikagiseiganakerora pai
pineaigakerira Averan, Isaako, Jakovo
intiegiri pashini kamantantaigatsirira
itentaigakarira Tasorintsi, viroegi onti
intigankaigakempi parikoti.
29
IfIpokuI
gapaaketari tovaini terira iriroegi
jorioegi imponiageigamatempatyo
samani kara pashinipageku kipatsi
IfIshInevugeIgukemputyo IntentuIgukem
parira Tasorintsi impegakempara
IgoveenkufIegIte mugunIfo kemutsuIgIfI
rira. Imponiageigamatempatyo oatakara
ikontetira poreatsiri, pushInI ImponIugeI
gamatempatyo iatira poreatsiri, pashini
kamatikya, pushInIkyutyo ponIuIgunkI
chane katonko.
30
AIoegItufI IneuIguve
tunkanirira maika yavisaigakerira
itovaire, kantankicha iriroegikyatyo
iravisaiganaenkani impogini. Iriroegikya
ineaigavetunkanirira yavisaigunkanira
maika, ImpogInI IfIfoegIkyutyo vIsuntuI
ganaatsine.
Jeso iragatsikaigakarira
Jerosarenkunirira
(Mt. 23.37-39)
31
Impo osumunItunukefu IkenuIgu
paake pariseoegi ikantaigapaakeri Jeso:
Maika piatae, yogukari Erorishi.
32
Kantankicha irirori ikantaigiri:
Piaige pinkantaigapaakerira yoga
matavitantatsirira pinkantaige:
Ikantake: Atsi geka, maikari maika
aiokya noneagempari kamagarinipage
ontIfI uIkIfo noveguIguefIfu muntsIguI
gankitsirira. Ario nonkaotake kamani,
tenigetari ontovaige kutagiteri
nagatagetanaerora nopokashitakerira.
33
Kantankicha maika ariompatyo
noatanakeri Jerosarenku. Ario nonkao
take maika ontiri kamani ontiri aikiro
kamani pashini. MutsI tyufu onkuntu
kempufu IfogukenkunIfu kumuntuntutsI
rira parikoti garira ario Jerosarenku?
34
Jerosarenkunirira, JefosufenkunI
rira, pogaigirira kamantantaigatsirira,
uIkIfo pIpItunkuIgIfIfu ItIgunkImoIgukem
pIfIfu TusofIntsI InkenkItsutImoIgukempI
IROKASHI13
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
340
rora Iriniane! PIneuIgIfo utuvu osuvoguI
girira otyomiani, nokoganagevetakatyo
naro nonkaotagaigakempimera
mugunIfo vIfoegI numputoItuIgukempI
mera pinkematsaigakenara, kantankicha
viroegi teratyo pinkogumaige.
35
Maikari
maika ganigetyo inimoigaimpi Tasorintsi
panivani pampuntavageigaempa.
Nonkantaigakempi maika gara
pineaigaana kigonkero aganakempara
pinkantaigavakenara: Pairo ikametiti
yoga itigankakerira Tasorintsi!'"
Jeso yovegairi nonasenari
14
1
Impogini agakara kutagiteri
apishigopireantaganirira iatake
Jeso isekatakara ivankoku itinkamiegi
pariseoegi. Yogari itovaireegi pariseoegi
ikamagutasanoigakerityo ineaigakerira
tyarika inkantakempa.
2
Ario inake kara
iriroku paniro nonasenari.
3
Impo yogari
Jeso ikantaigiri gotagantaigirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi intiegiri
pariseoegi:
Kametitake povegerira mantsigari
kutagiteriku apishigopireantaganirira,
ontirika tera onkametite?
4
KuntunkIchu IfIfoegI IkemIsuntuIgunu
ketyo. Impo Jeso itsagatakeri nonasenari
yovegakeri ikantakeri iriataera.
5
Impo
ikantutaigaarityo aikiro pariseoegi:
Matsi viroegi irashiriera otseraaku
piashinote intirika pitorone kutagiteriku
apishigopireantaganirira ario gara
pinoshikaigaatiri? Matsi ario
pogIuIguke uvIsunuefu upIshIgopIfeuntu
ganirira ario pinoshikaigaateri?
6
Tyampatyo inkantaigeri, teratyo
iriniimaige maani.
Yogari ventakovagetacharira
irogipashiventavagetakenkani
7
Impo yogari Jeso ineaigakerira
mugunIfo IkuemuIgunkunIfIfu IsekutuI
gakempara ontira ikogasanoigake
impitaigakera intentaigakemparira
kuemuntunkItsIfIfu ovushI IkumuntugeI
gakeri ikantaigiri:
8
Inkaemaigempirika ikyarira gankitsi
tsinane pisekatimoigakemparira gara
Ifofo pIpIfInItuntupuuku ImpIfInItuntu
kemparira tentasanotakemparinerira
kaemantankitsirira. Katinkariratyo
iripokapaake pashini pairorira yavisake
ishineventakarira kaemaigakempirira,
9
impo iripokapaake irirori inkantempi:
Atsi mereanakeri yoka.' OvushI pImpushI
ventunukempu ukyu pIntsutuke pImpIfInI
tantakemparora panivatirira onai terira
ompirinitantenkani, ontItufI ImpIfInItun
tukempufIfu tefIfu IfIshIneventusunotem
pari kaemantankitsirira.
10
Ariompa onti
pImpIfInItupuuke untu kumetI InkIupuu
kera kaemakempirira ineapaakempira
inkantapaakempiniri: Amigo, taina
pimpirinitakera aka naroku. Impo
inkemaigakera tentaigakempirira mesaku
irogoigake viro ishineventasanotaka
kaemakempirira.
11
ImIfInkutufI ventuko
vagetacharira impotetashivagetakempari
Tasorintsi irogipashiventavagetakerira.
IfIfokyu tefIfu Ifuventukotempu IfIshIne
ventakempari inkavintsaavagetakerira.
12
Impo IkuntukefI uIkIfo kuemukefI
rira ikantiri:
Ponkotakaganterika piseka
pInkuemuntukefu gufu IntugunI pIkuemu
vintsaigi piamigoegite intirika pirentiegi,
garira intirika pinkaemaigake piitanepage
intirika shintavageigacharira timaigatsirira
aioni pivankoku. IfIfoegIfIku pInkuemuI
guke ImpuguIguempItyo InkuemuIguem
pira viro pisekatimoigakemparira iriroku.
13
Irirompatyo pinkaemaigake terira
IfushIntuvugeIgempu IntIegIfI shInkogIse
nari intiegiri terira iranuitagantsiige
intiegiri aikiro terira ineaige.
14
PIshInevu
getukemputyo kufu gutunIku yuguveuIgI
nika impugaigaempira iriroegi, kuntunkI
cha inti pugaigaempine Tasorintsi
IROKASHI13,14
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
341
impogini iraniaiganaera yogaegi
ineaigakerira kaomataka tenirikatyo
inkaovagetumaigempa.
Jeso ikantakotakerora irapatoitaigakerira
Tasorintsi maganiro kematsaigiririra
(Mt. 22.1-10)
15
Aio paniro pirinitankitsirira
mesaku iroro ikemavakerira Jeso
ikantakera iniamatanaketyo ikanti:
IIfIshInevugeIgukempu sekutImoIgu
kemparineririra Tasorintsi impogini
IfuputoItuIgukefIfu mugunIfo kemutsuIgI
ririra impegakempara Igoveenkariegite!
16
Impo inianake Jeso ikanti:
Itimake pashini matsigenka ikogake
inkaemantakera, Impo Ikumuntukugun
taigakeri maganiro inkaemaigakerira
IsekutImoIgukItempufIfu IntovuIguvuge
teratyo kara.
17
ImpogInI yonkotukugun
take posante iseka impo oposagetakera
ItIgunkuke IfonumpIfIu InkuntuIgukIte
rira: Tsame, mataka posatake magatiro.
18
KuntunkIchu mugunIfotyo IkuntuI
ganake: Gara nopoki. Paniro ikantake:
Nakyaenkasano punaventankitsi kipatsi,
noataketari nonkamosotakiterora
noneakiterora. Gumefu ontI nompokuke
metyo.
19
Pashinikya kantanankitsi:
Nakyaenkasano punaventankitsi 10
toro, noutuketufI noneukItefIfu nogoIgu
kerira arisanorika yantavageigi. Gamera
inti nompokakemetyo.
20
Yogari
irapitene ikanti: Nakyaenkatari gankitsi
nojina, gara noati.
21
Impo IpIguu IfonumpIfIu Ikumuntu
getapaakeri shintaririra. IkIsumutunuku
tyo irirori ikanti: Iroroventi piatetyo
untu uputotukufu punkotsI pIntsotenku
vagetanakerora magatiro avotsipage
pIntentuIgukefIfu tefIfu IfushIntuvugeI
gempa intiegiri shinkogisenari intiegiri
terira iranuitagantsiige intiegiri aikiro
tefIfu IneuIge IfIpokuIgukefu IsekutukoI
gakenara.
22
Impogini osamanivagetanake ipokai
ironampiria ikantapaakeri: Mataka
nagaigakitiri, kuntunkIchu tekyu Intsoten
kaigempa mesaku.
23
InIunuke numpItufI
rira ikantiri: Iroroventi piate piganake
ariokya pinkenanake avotsipageku
tekyufIfu pInkumosogetefo pInkumosoge
tapanuterira maganiro timaigatsirira kara
pintentaigakerira ishatekaitanakempara
novankoku.
24
MuIku nonkumuntuIgu
kempi garatyo isekatumaiga iketyorira
nokaemaigavetaka.'"
Tyanirika garira yatsipereaventiri Jeso
gara ipegaigiri irogamereegi
(Mt. 10.37-38)
25
Impogini ikenanake Jeso avotsiku
yogiaiganakerityo tovaini matsigenkaegi
kara. Impo ishonkateiganakari
ikantaigiri:
26
Tyanirika kogankitsine
Inkemutsutusunotukenufu Impegusunotu
kempara nogamere garatyo pairo yavishi
itasanoigarira tomintaigaririra, ontirika
itsinanetsite, itomiegi, irishintoegi,
irirentiegi, ontirika iritsiroegi, narokya
ogakona intakena. Antari inkaotukem
parika maika garatyo yagaveimati
impegakempara nogamere. Ario
okaotuku uIkIfo gufIku IkogI Ifupukuu
getunukefofu tutufIkufu oItu IshIneventu
getakarira irirori garatyo ipegasanota
nogamere.
27
Ario ikaotaka aikiro
tyunIfIku tefIfu Inkoge IfutsIpefeuventu
vagetakenara irogiavagetakenara garatyo
yagaveimati ipegasanotara nogamere.
28
TyunIfIku kogunkItsIne IfovetsIku
kera pankotsi inchovaankakagakerora
matsi gara oketyo isuretaro akatirika
IkogushItuku kofIkI kumetI Ifugutuke
rora magatiro?
29
Antari garira oketyo
Isufetufo ontIfIku IfovetsIkushItukem
pufo kogupuge Impo nIgunkI ontsonku
tukotunukempu ufIo tyufu IfugushItu
kero pashini kameti iragatakeroniri.
Gufutyo yugutIfo ontIfofokufI Isumutsu
IROKASHI14
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
342
natakenkani ineakenkanira intagatira
maani yogaratinkagetakero.
30
Inkuntu
kenkani: Irirori yovetsikavetanakaro
tera iragaveero iragaterora.
31
Ontirika intimake koveenkari
shintankicharira 10,000 soraroegi
iriatake iromanatavakemparira pashini
koveenkari shintankicharira 20,000
isoraroegite, matsi gara oketyo isureta
ariorika iragaveakeri ontirika gara
yagaveaigiri? Isuretakempanirorotyo.
32
Impo ineerika gara yagavei, IntIgunku
ketyo IsofufoegIte IntonkIvouIguvukem
pufIfu puIfofIfu yuvIsuIgukefI IneuIguke
fIfu ufIofIku IfuguveuIguke IfogumetIuI
gaerira.
33
Arioniroro okaotaka maika
tyanirika terira inkoge iokagetanakerora
magatiro yashintagetakarira garatyo
ipegasanota nogamere.
Tyara onkantakenkani tivi terira
ompochatae
(Mt. 5.13; Mr. 9.50)
34
Ogari tivi opochatira pairo
okogasanotagani, kantankicha antari
omasankatera ganigera opochatai, ario
tatatyo onkogavitaenkani? Matsi
tyampatyo onkantaenkani kameti
ompochatanaera?
35
Ganigetyo tatoita
okametitashitumatai. Gara okametiti
ontiantakenkanira kipatsi kameti
ontimasanotakeniri pankirintsi, aikiro
gara okametiti onkonogantakenkanira
kuufu ontIukotuntukenkunIfu punkIfIn
tsi. Ontityo ovuokakenkani parikoti.
PIkemuIgukenufIku muIku utsI sufetusu
noigemparotyo nokantaigakempirira.
Ovisha pegavetankicharira
(Mt. 18.10-14; Jn. 10.1-18)
15
1
Impogini yogaegiri maganiro
kogantaigaririra itovaireegi
koriki irashi koveenkari intiegiri
kaovageigacharira yaioniiganakari
Jeso inkemisantaigakerira.
2
Impo
ineaigavakerira pariseoegi intiegiri
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi ovashi iniashinaigakari Jeso
ikantaigi:
Atsi geka, tyara ikantakara yonta
ItentuvIntsuIgukufIfu kuovugeIguchu
rira isekatakoigakarira?
3
Impo inianake Jeso ikantakotakara
ikanti:
4
Pine viroegi pashintaigempara
100 ovIshu pumuIgunukefI untu shImpe
nashiku isekataigakempara impo
impegakempa paniro, matsi gara
pokaiganakeri itovaire piatakera
pinkogaaterira kigonkero pagaerira?
5
Impo pagaeririka pintsomaanaeri
pamanaeri pishinevagetakempatyo kara.
6
Impo pogonketapaakempara
pivankoku pinkaemaigapaakeri
pIumIgoegIte IntIegIfI choenItukoIgImpI
rira pinkantaigakerira: 'Tsume ushInevu
geigakempara, nagairitari novishate
pegavetankicharira.
7
MuIku nonkuntuI
gakempi ario okaota intimera paniro
kaovagetacharira irapakuaerora
yovetsikagisetakera terira onkametite
ovushI InkuntutIgunukempu IfIshIneven
tavagetakenkanityo kara anta enoku
avisakerotyo ishineventaganira 99
matsigenka terira inkogakoigempa
inkantatigaigakempara.
Koriki pegavetankicharira
8
Ontirika ashintakempa paniro
tsinane 10 kofIkImentu Impo Impegu
kempa pamentaniro matsi gara
ogimoreki mechero ontarogakotakerira
onkogasanotaerira agaerira?
9
Impo
agaeririka onkaemaigakero oamigaegite
ontIfI choenItukoIgufofIfu onkuntuIgu
kerora: Tsame ashinevageigakempara,
nuguIfItufI nogofIkIte peguvetunkIchu
rira.
10
Maika nonkantaigakempi ario
ikaoigaka isaankariite Tasorintsi
IshInevugeIgutyo kufu IneuIgIfu IkuntutI
gara paniro kaovagetacharira.
IROKASHI14,15
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
343
Gavairirira itomi
paratutakeririra igorikite
11
Impo ikantake Jeso aikiro: Itimi
paniro surari aio itomi piteni.
12
Impo
yogari iyashiki ikantakeri iriri: Apaa,
atsi penaronityo maika magatiro
nashintakemparira naro impogini
pinkamanaera. Yogari iriri ipaigakeri
piteniro magatiro okatinkageigakeririra
paniropage.
13
Impo omavagitetanakara
kutagiteri yogari iyashiki yaganakeri
maganiro igorikite iavagetaketyo samani
kara pashiniku kipatsi, ufIo kufu yovetsI
kagisevagetanake posante yaparatakeri
igorikite itsonkatasanotakerityo kara
yogakatyo noganiro.
14
ImpogInI Itsonku
tasanotakerira maganiro igorikite
otsonkumutunukutyo sekutsI upugIteunu
karotyo kara, tyampatyo iragaero
irogaemparira yatsipereavagetake
itasegane.
15
ImpogInI Iutuke Ifuntuvuge
timotakerira pashini timatsirira kara.
Irirori itigankakeri irisentakenerira
ishintorite.
16
Tyarika, itasegagetanaketyo
kara irorokyatyo iroganakempa otaki
ipaganirira shintori inkemanakempara,
teranika tatakona impumatenkani
irogakemparira.
17
ImpogInI Isufemutu
naatyo ikanti: Yogari tavagetimoigiririra
apa isekatavageigatyo kara, okonogaka
ikemaiganaka tera intsonkatasanoigero.
Narori aka panikya aganakena
notasegane.
18
Atsi nompiganaeta apaku
nonkantapaakeri: Apaa, ineakena
Tasorintsi novetsikagisevagetakera terira
onkametite, uIkIfo vIfo nogIpushIventu
vugetukempItyo notsonkutusunogetuke
rora magatiro pipagevetakenarira
naparatakerora.
19
Maika ganigerorokari
pikantaana: Notomi, onti pimpegaena
tavagetimotimpirira.
20
Impogini iatanai
yogonkevagetaa ivankoku iriri.
Irorotyo ineventakotavakarira
ikenapaakera itsarogakaganakarityo
kara ishiganakatyo itonkivoavakarira,
yuguvuIfI yuvInutuvukefItyo yusufuunu
tavakarira.
21
Impo inianake irirori
ikantiri: Apaa, ineakena Tasorintsi
novetsIkugIsevugetukefu tefIfu onkume
tite, uIkIfo vIfo nogIpushIventuvugetu
kempityo notsonkatasanogetakerora
mugutIfo pIpugevetukenufIfu nupufutu
kero. Maika ganigerorokari pikantaana:
Notomi.
22
KuntunkIchu IfIfI IkuntuIgIfI
tyo ironampiriaegi: Piaige gaigute
kumIsu puIfofIfu uvIsuke okumetItusuno
takera pogaguigakerira intiri aikiro
aniyo pogakenerira ichapakiku, aikiro
pisapatoigakerira.
23
Pagaiguterira toro
akamotiakyanirira keitasanotankitsirira
povetisaigakerira. ITsume usekutuvugeI
gakempara ashinevageigakempara!,
24
pigaatari notomi, okyara noneiri
ariori ikamake. Ipegasanovetakatari,
maikari maika aneaigairi.' Impo Isekutu
vageiganaka ishinevageigaka.
25
YogufI ItsItIkI ontI Inuke tsumuIfIn
tsiku. Impo Ipokuvetupuuku IkemIsuntu
matapaakerotyo sonkarintsi tyarika, ontiri
aikiro itosoigakera.
26
Impo ikaemake
paniro nampiriantsi ikantiri: Tatatyo
oitara kara?
27
Irirori ikantiri: Ontitari
ipokaira pirenti. MuIku yovetIsukuguntu
kefI pIfI ukumotIukyunIfIfu tofo keItusuno
tankitsirira, kametikyatari yogonketaa.
28
Ogatyo ikenake ikisamatanakatyo irirori
teratyo inkoge inkiaera pankotsiku. Iroro
ikemakotakerira iriri ikontetanake iatake
ikantakerira inkianaera.
29
Kantankicha
irirori ogatyo ikantanakeri: Atsi geka,
pogotuke vIfo nufo omIfInkutyo nuntuvu
getImovugetImpI tefutyo nompugutsutu
matempi, tera ario pimpumagetena paniro
kavera ityomiani nonkaemaigakerira
noamigoegite nosekatagaigakemparira
noshinevageigakempara.
30
Kantankicha
muIku IpokuIfu pItomI tsonkututukempIfI
rira pigorikite yaparatagantakarora
tsinaneegi pogereantaigatsirira, pInoshIkI
IROKASHI15
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
344
tyo povetIsukuguntInIfI tofo keItusunotun
kitsirira.
31
Inianaityo iriri ikantiri:
Notomi, virori ariotari piniri naroku.
Magatiro nashintagetarira onti pashi viro
aikiro.
32
Kantankicha maika kametitake
usekutuvugeIgukempufu ushInevugeIgu
kempara, pokaitari pirenti, okyara noneiri
ariori ikamake, ipegasanovetakatari,
maikari maika pokai aneaigairi.'"
Matavitakeririra ivaterote
16
1
Impogini Jeso ikantaigiri aikiro
irogamereegi:
Itimake paniro shintavagetacharira
aio iromperane neagetiniririra
magatiro yashintagetarira. Impogini
IkumuntunkunI IkoshItugufuntutunuke
rira yashintagetarira.
2
Impo ikaemakeri
ikantiri: 'AfIsuno pIkoshItugufuntunu
kena? Atsi makenaro pisankevantite
pitsirinkakotantagetarorira magatiro
noneakerora tyara pikantanakero,
ganigetari pantimovagetaana.
3
Impo irirori isuretanaka ikanti:
Tyarikatyo nonkantakempara maika?
Ganigetari nantimotairi, tatarikatyo
nantae? Teranika noshintsite, tyara
nonkuntukempufu nontsumuIvugetu
kera? NopushIventuku nonevItuntuvuge
takera.
4
Impo ikanti: Maika nogotake
tyufu nonkuntukempu kumetI IntImuke
niri pakenanerira noseka impogini
intigankaenarika novaterote.
5
Impo Iutuke IkuemuIgukefI pegukoI
gakeririra ivaterote, paniropagekya
ikaemavake. YogufI IketyofIfu Ikuemu
keri ikantiri: Akatovaiti pipegakotiri
novaterote?
6
Inianake irirori ikanti: Inti
nagakotake aseite inakotake 100 irata.
Impo ikantiri: Nero oka pisankevantite
pItsIfInkukotukefIfu kufunkI pIpegukotu
keririra. Maika atsi tainapage shintsi
tsirinkaero aka pinkantatigakerora
intaganivati pogae 50.
7
Impogini
ikaemake pashini imatakeri irirori
ikantiri: Akatovaiti pipegakotiri
novaterote? Irirori ikanti: 'OntI nuguko
take turigoki onakotake 100 kantiri.
Impo ikantiri: Nero oka pisankevantite
pItsIfInkukotukefofu kufunkI pIpegukotu
keririra. Maika atsi taina tsirinkaero aka
pinkantatigaerora intaganivati pogae 80.
8
Impogini yogari ivaterote yogotakera
ikaotakerora maika yogavagetanaketyo
kavako ikanti: Matsi pairo yogoti yoga
matavitantatsirira? Irorotari maika
nonkantantaigakempirira maganiro terira
inkematsaigeri Tasorintsi yogovageigityo
tyara inkantaigakeri itovaireegi kameti
iragaveakoigakeroniri tatarika ikogaigake,
yavisaigakerityo kematsaigiririra.
9
KuntunkIchu muIku nufo nonkuntuI
gakempi viroegi intimaigera pigorikite
pInkuvIntsujuIgukefI kogukoIgunkIchu
rira pimpaigakerira tatarika oita
IkogukoIguku kumetI IfIshIneIgukempI
niri, Impo pInkumuIgunuefIku pokuIgu
naero magatiro pashintageigavetakarira
iragaigavakempi iriroegi anta enoku
pankotsiku garira otsonkatumata.
10
Tyanirika negintetacha intagatityo
ikantavetunkani maani intsatagakerora
kantankicha inegintetakerotyo magatiro
itsatagakerora. Impo ario ikaotagakaro
aikiro tatarika pairorira avisake
ikantunkanirira. YogufI tefIfu InegInte
tempa teratyo inegintetero maanitirira
ikantunkani intsatagakerora impo
ariotyo ikaotagakaro aikiro pairorira
avisake ikantunkanirira intsatagakerora.
11
Nerotyo viroegi pamparaigakerorika
tImugetutsIfIfu uku kIputsIku pegunkI
chanerira impogini, mutsI ufIo ImpuItu
kempIfo puIfofIfu uvIsuke okumetItu
kera onkantakanirira ontimake?
12
Ario
okaotaka aikiro garika pineasanotiro
tutufIku oItu InkuntukempIfIfu shIntufo
rira pineakenerira, ario tyanityora
puIgukempIfone pushIntusunoIgukempu
rora pairorira avisake okametitakera?
IROKASHI15,16
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
345
e16.21 Ovoroki: okantagani aikiro oporoki.
13
Gara tyani gaveatsi intimakera
pItenI shIntufIfIfu InkemutsutusunoIgu
kerira piteniro. PunIfotyo IfIshIneventu
kempa inkematsatasanotakerira, yogari
irapitene gara ikematsatiri, gatanika
ishineventari. Ario ikaotaka tyanirika
kogunkItsIne IfushIntuufuntuvugetukem
pufu gufutyo IkogumutI Inkemutsutusu
notakerira Tasorintsi.
14
Impogini yogaegiri pariseoegi
nuIgunkItsIfIfu kufu Ifofo IkemuIguke
fIfu Jeso ogutyo IkenuIguke IsumutsunuI
ganakeri, intiegitari kogasanoigiririra
koriki.
15
Ikantaigutarityo Jeso: Viroegi
vintiegi pegamampegaigacharira
negIntevugeIguchufIfu pIneukuguIguke
rira matsigenkaegi, kantankicha
Tasorintsi ineasurentaigakempityo.
Irirori tera irishineventemparo
ishineventaigarira matsigenkaegi,
ontityo ikisashitasanotaro.
Ontsatagagetanakempa magatiro
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi
16
Pairani tekyara iripoke Joan
inkenkitsatakera, ikantake Tasorintsi
ontsutugugetukenkunIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi ontiri aikiro
ItsIfInkukoIgunukefIfu kumuntuntuIgu
tsirira, kantankicha impogini
Ipokukefu Joun Ifofokyu IkenkItsutu
kotake tyara inkantaigakempa
mutsIgenkuegI kumetI IfoguvIsuukoIgu
kerira Tasorintsi impegakempara
Igoveenkariegite, impo maganirotyo
kogasanoigankitsirira impegakempara
TusofIntsI IgoveenkufIegIte yoguvIsuu
kotunkani.
17
OgufI InkIte ontIfI kIputsI ontson
kagetanaempa, kantankicha ogari
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi
garatyo okantatigumata, ontityo
ontsatagagetanakempa magatiro.
Gara tyani okumatiro itsinanetsite
(Mt. 19.1-12; Mr. 10.1-12)
18
TyunIfIku okunukefone ItsInune
tsite pashinikya iragake onti ikaovuge
taka. Ario ikaotaka gakeronerira
tsinane okunkanirira onti ikaovuge
taka.
Shintavagetacharira intiri Irasaro
19
Itimake paniro shintavagetacharira
yogagugematatyo kamisa mechomagori
ogametirepagetyo kara. Omirinkatyo
kutugItefI Isekutusunovugetuku posunte
puge kufu tefu tutoItu Inkogukotumu
tempa.
20
Itimake aikiro paniro terira
tatakona irashintumatempa, ipaitaka
Irasaro. Ojojoo ontiratyo itere teratyo
choeni! Omirinka yamapinitagani
yoginoriapinitaganira sotsimoroku
ivankoku shintavagetacharira.
21
YutsI
pefeuvugetuketyo Itusegune Ikoguvetu
katyo intimashitavakerora ovoroki
e
ushIfIukufu mesuku Isekutufu shIntuvu
getacharira irogakemparora. IpokushII
gakeri otsiti inerogiseigakerira.
22
Impogini ikamake Irasaro. Yogari
isaankariite Tasorintsi yamaiganairi
inakera Averan intentaemparira anta
okametigitetira. Impogini ikamanake
shintavagetacharira irirori ikitataagani,
23
kantankicha yatsipereavagetaketyo kara
morekariku Impo ineventakotakari
Averan itentakari Irasaro.
24
Ikuemukotu
tarityo ikantiri: Apaa Averan, tsufoguku
gavagetenakario, tigankeri Irasaro
iokaachapakitapanutempara niaku
iripokakera irorenkakerora nonene,
natsipereavagetaketyo aka tsitsiku,
tyarika, onkatsirinkavageteratyo kara.
25
Kantankicha Averan ikantiri: Notomi,
suretaemparotyo pairani tekyara
pinkame, viro pishinevagetakatyo kara
IROKASHI16
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
346
f17.4 Okyatyo, okyatyo, okyatyo: irinianeku virakocha onti okantake siete veces.
tera tatoita pinkogakotumatempa. Yogari
Irasaro yatsipereavagetaketyo kara.
Maikari maika irirokya shinevagetankicha
aka, virokya tsipereavagetankitsi.
26
Aikiro
otsatenivagetitarityo kara viroku,
tyanimpatyora gaveankitsine iriatakera
kara. Ario ikaoigaka naigankitsirira kara
garatyo yagaveimaigi iripokaigakera aka,
ario tyara inkenaigake?
27
Impo InIunuI uIkIfo shIntuvugevetu
charira ikantiri: Iroroventi maika
nokogake pintigankakerira Irasaro
ivankoku apa.
28
Aioegitari anta igeegi
5 inaigake. Inkamantaigakerira ganiri
IpokuIgI IfIfoegI uIkIfo uku IfutsIpefeuvu
geigakera.
29
Ikantiri Averan: 'AItyonI
roro itsirinkakotanakerira Moiseshi
intiegiri kamantantaigatsirira, irorotyo
iriniavantaigake irogoigakera tyara
InkuntuIgukempu kumetI IfIpokuIguke
niri aka naroku.
30
Inianai irirori
ikantiri: Jeeje, apa, pIkuntusunotukenI
roro, kantankicha iriatera paniro
kamankitsirira inkamantaigerira, ario
pinkante inkantatigaiganakempatyo.
31
Kantankicha Averan ikanti: Kaotari
itsirinkakotanakerira Moiseshi intiegiri
kumuntuntuIgutsIfIfu tefu ufIo IfIshIne
ventaigemparo, ariomparorokari iriatera
kamankitsirira garorokarityo ikogumaigi
inkemisantaigerira inkematsaigakerira.'"
Pairo inkisashitakenkani
kaovagetagantankitsinerira
(Mt. 18.6-7, 21-22; Mr. 9.42)
17
1
Impogini ikantaigiri Jeso
irogamereegi:
Omirinka itimaigi kogaigankitsirira
inkaovagetagantaigakera, kantankicha
maikaniroro iratsipereavagetake
tyanirika kaovagetagakerine pashini,
pairotari inkisashitakenkani!
2
Tyanirika
kaovagetagakerine paniro yoka
kemutsutukenufIfu tefIfu ImpuItumu
tempa inkisashivagetakenkanityo kara.
Irorotari nonkantantaigakempirira ganiri
ikaotIfI muIku oketyome Ifogutsutuko
tantakenkani itsanoku omarane mapu
otononkantaganirira iramanakenkanira
iokaatakenkanira otsompogiatira
omaraaniku nia.
3
Tsikyanira viroegi!
Tyarika inkantakempi pitovaire
ontirika inkoshitakempi, ontirika
inkisakempi, ontirika pashini tatarika oita,
pinkanomaakerityo. InkemutsutukempI
rika pimagisantakotaero magatiro, gara
pikenkiagiri.
4
Ontirika patiro kutagiteri
tyufIku InkuntukempI Imuumuugevetu
kemparotyo kara okyatyo, okyatyo,
okyatyo,
f
kantankicha isuretanaemparo
inkantaempirika: Ario nokantavagetaka
naro, maika gara nomatumatairo aikiro,
iroroventi viro pimagisantakotaerityo
magatiro, gara pikenkiagairi.
Onkematsatakenkanirika ikantakerira
Tasorintsi agaveakenkanityo magatiro
5
Yogaegiri iritigankaneegi ikantaigiri
Atinkami:
Nogoigavetakatyo yagaveavageti
TusofIntsI kuntunkIchu muIku nokoguI
gake pogotagasanoigakenara tyara
Ikuntu yuguveuvugetIfu kumetI ufIompu
niri nogotasanoiganakera.
6
Inianake irirori ikantaigiri:
Nufo nonkuntuIgukempI pogotumuI
gakerika maani yagaveavagetira Tasorintsi
ufIo pInkunte puguveuIguketyo pInkuntuI
gerora oka inchato: Atsi shianakempa,
piate paratinkapaakera omaraaniku nia,
pagaveaigakerotyo oatakera.
Irantane nampiriantsi
7
PIne vIfoegI IntImefu punIfo ponum
piria ikyaenkasano pokapaatsine
itsamaivagetira tsamairintsiku ontirika
IROKASHI16,17
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
347
g17.14 Ire. 14.1-22.
isentakempirira pivakane, matsi ario
pinkantavakeri: Taina, pImpIfInItupuu
kera aka pisekatapaakempara? Garatyo.
8
Ontityo pinkantavakeri: Kotapaakena
noseka, povetsIkukempufu pImpukovu
getakenara nosekatakempara. Impo
nagatanakera ario pisekatakempa viro.
9
Impo pugutunuefu mutsI ufIo pInkuntu
keri: Tyarika noshinevagetakatyo
noneakempitari pitsatagakerora
nokantakempirira! Ganirorotyo
pikantiri.
10
Pinkaoigera viroegi
pintsatagaigerora ikantaigakempirira
Tasorintsi, gufutyo pogIukoIgufI IfIshIne
ventaigakempira. Ontityo pinkantaigake:
Narori tera tatakona nagaveimagete,
kantankicha nantitari ironampiria
notsatagantakarorira ikantakenarira.'"
Jeso yovegaigairira 10 vesegasenari
11
Impogini Jeso ariompa iatanakeri
Jerosarenku ikenanakera okaragetanakera
Samaria ontiri Garirea.
12
Impo yogonketu
puukufu ItImuIgIfu pushInI ItonkIvouIguvu
kari vesegasenari inaigake 10, kuntunkI
cha tera iraioniigempari onti inaigake
antakona,
13
ikaemavaitanaketyo:
Jesoo, Gotagantatsiriraa, tsufogu
kagavageigenakario!
14
Ikemaigavakerira Jeso ikantaigiri:
Piaige pokotagaigakemparira
saseroroteegi.
g
Iaiganaketyo, impo tekyaenkasano
osumunItumute ogu IkenuIguke yoveguI
ganaka.
15
Impo aio paniro ineakera
yoveganaara inianake imaraenkarikatyo
kara ikanti:
Pairo ikavintsaavagetakena
Tasorintsi! Mataka vegaana!
Ipigaa inakera Jeso
16
yomputukuven
tapaakari ikantakerira:
Pairo pikavintsaavagetakena
povegaanara!
Irirori inti Samariakunirira.
17
Ikanti
Jeso:
Matsi tera irovegaigaempa
maganiro? Tyanityora maika itovaire?
18
Panirosano ipigaara yoka terira iriro
jofIo InkuntukefIfu TusofIntsI IshIneven
takari ikavintsaavagetakerira?
19
Impo ishonkatetanakari irirori
ikantiri:
Tinaanae, piatae, pogotaketari
nagaveakera novegaempira, nerotyo
povegantaarira.
Mataka ipegaka Tasorintsi Igoveenkariegite
maganiro kematsatasanoigakeririra
(Mt. 24.23-28; 36-41)
20
Yogari pariseoegi ikantaigiri Jeso:
Tyatityora intsititantanakempara
TusofIntsI IfuputoItuIgukuefu Impegukem
para Agoveenkariegite aka kipatsiku?
Ikanti irirori:
Gara tyani neimatiro maika,
teranika oneenkani.
21
Aikiro gara tyani
gaveimatatsi inkantakera: Nero oka,
ontirika inkante: Nero onta, matakatari
ipegaka Tasorintsi Igoveenkariegite
maganiro kematsatasanoigakeririra.
22
Impo IshonkuteIgunukufI Ifogume
reegi ikantaigiri:
ImpogInI ugunukempufu puntsIpe
feuntuvugeIgukempufIfu pInkogugeIgunu
ketyo iripokaera Kaotasanotakaririra
Matsigenka pinkantaiganaketyo:
Intagametyo kantaka iripokutera,
kantankicha gatatatyo ipoki.
23
PushInIkyu
tyo kantaigakempine: Pokake, ontirika
inkantaigake: Anta inake anta, kuntunkI
cha garatyo piaigi pinkamosoiguterira.
Inkantaigavetakempityo: Tsame, garatyo
pogiaigiri.
24
Pineaigirotari kareti tyara
okantaka okantira tsarere tsarere, tera ario
maani onkoneagitete, magatirotyo
ontenenkagiteapinitakaro. Ario inkaotu
IROKASHI17
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
348
h17.26 Jen. 6.5-8. i17.27 Jen. 7.6-24. j17.28 Jen. 18.2019.25.
k17.32 Jen. 19.26.
paempa Kaotasanotakaririra Matsigenka
iripokaera, mugunIfotyo IneusunoIguvu
keri.
25
KuntunkIchu oketyo IfutsIpefeuvu
getuke posunte InkIsukenkunIfu Inkuntu
kenkanira: Tera iriro agiaigakerira.
26
Ariotari okaotakari pairani
aiokyara itimaveta Noe
h
ariotyo onkao
tanakempa impogini iripokaera irirori.
27
Kaotari iriroegi tyarika, isekataigaka,
yoviikaigaka, yagaigake tsinane, aikiro
ipimantaigakero irishintoegi agunkanira,
tefu IfogotumuIge punIkyu ImpogefeuIgu
kempa. Impo niganki aganaka kutagiteri
ikiantanakarira Noe tsompogi arekaku,
impogini opariganake omarane inkani
okimoatanake, apamankakoiganakeri
maganirosanotyo ipogereaigaka
ikamaigakera iokajaigakara.
i
28
Ario okaotaka aikiro pairani
aiokyara itimi Irote.
j
Ario ikaoigaka
iriroegi isekataigaka, yoviikaigaka,
ipunaventavageigake posante, aikiro
ipimantavageigake, ipankivageigake
aikiro yovetsikavageigake pankotsi tera
IfogotumuIge punIkyu ImpogefeuIgu
kempa.
29
Impogini yamereanakara Irote
Iutukefu pufIkotI yogIvufIgukefo TusofIn
tsi tsitsi okonogakaro asopuri oponiaka
enoku, otagavioigakeri maganiro
Soromakunirira opogereaigakerityo
kara, teratyo intimumaigae paniro.
30
Ariotyo onkaotakempa impogini
iripokaera Kaotasanotakaririra
Matsigenka onti inkomutagantapaake.
31
Tyanirika pitankitsine otishitapankoku
ivanko irishigapanute garatyo ikiapanaati
iragagetapanaaterora iaraki. Ontirika
pashini irinake tsamairintsiku garatyo
ipigapanaata ivankoku.
32
SufeIguempufo
ratyo itsinanetsite Irote
k
kumetI pogoIgu
keniri ganiri pikaoigaro irorori.
33
TyunI
rika intagati ikogake irovetsikagetakera
tatarika ikogagetakerira irirori ikiirotyo
kaotagantanankicha, kantankicha yogari
kogunkItsIfIfu IfovetsIkukefofu IkogugetI
rira Tasorintsi, IfIfo pInkunte InkuvIntsuu
vagetakeri, aikiro inkantakani intimake.
34
Maika nonkantaigakempi antari
iripokaatera Kaotasanotakaririra
Matsigenka, irimagaigake matsigenka
piteni irinoriaigake, punIfo Ifugunuken
kani, yogari irapitene iokanakenkani.
35
Ario onkaoIguke pItenI tsInune ompItuI
gake ontononkavageigakera, paniro
aganakenkani, ogari apitene okanakenkani.
36
Ario inkaoigake aikiro surari piteni
irinaigake itsamaireku, punIfo Ifugunuken
kani, yogari irapitene iokanakenkani.
37
Ikemaigavakera ikantakerira
ikantaigiri:
Notinkami, tyarikara kara?
Ikantaigiri irirori:
Tyarika kara inoriaka igamaga
IneventumutukufIfu sumponefo kutsIke
tyo iparigashitapaakeri. Ario onkaotake
ImpogInI IfIpokuefu KuotusunotukufI
fIfu MutsIgenku tyufIku kufu IfInuIgu
kera vetsikageigirorira terira onkametite
katsiketyo inkomutagaigapaakeri.
Ogamakotaga intiri joese
18
1
YogufI Jeso Ikoguke IfogotuguI
gukefIfu IfogumefeegI IfInIuIguke
rira Tasorintsi omirinka gara iperaiga
ikanti:
2
Itimake paniro joese teratyo
impinkumateri Tasorintsi, aikiro tera tyani
impinkumate.
3
Ario otimi aikiro kara
paniro ogamakotaga. Irorori omirinkatyo
oatashitapinitiri joese okantakerira
inkisakerira kisashitakarorira irorori.
4
Okyufu tefutyo Inkoguvetempu Inkemu
tsatakerora, kantankicha impogini
isurematanakatyo ikanti: 'Tefutyo nompIn
kagevetempari Tasorintsi, aikiro teratyo
IROKASHI17,18
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
349
tyani nompinkagevetempa,
5
kantankicha
utunutsItufI opokushInutunufu ovefuunutu
nakena, muIkufI muIku nonkemutsutukefo
tyo nompugamentakerora ganigeniri
overaanataana nokishirokari.'"
6
Impo ikanti Atinkami: Ariotari
ikaotukefofI muIku yogu joese kIsuntu
tsirira, teratyo inkametivetempa,
kantankicha ipugamentakerotyo
ogamakotaga kameti ganiri atanatsi
overaanatirira.
7
Iriromparorokari
TusofIntsI puIfofokufI ImpugumentuIgu
keri irashiegi irirori niaigiririra omirinka,
matsi ario gara imutakoigiri? Maikari
maika tekya,
8
kuntunkIchu nonkuntuIgu
kempI ImpogInI IfIfofutyo kogumutunun
kItsIne InkutImutefotyo shIntsI Impugu
mentaigakempira. Kantankicha antari
iripokaera Kaotasanotakaririra
Matsigenka, ufIo IntImuIguke kemutsutu
sanoigiririra?
Pariseo intiri kogantaigaririra itovaireegi
koriki irashi koveenkari
9
Impogini Jeso ikantakoigakeri
yogaegi ventakovageigankicharira
neaigavetankicharira yavisaigakeri
itovaireegi ikematsaigirira Tasorintsi
ikanti:
10
Piteni surari iaigake ivankoku
Tasorintsi iriniaigakerira. Paniro inti
pariseo, yogufI IfupItene IntI koguntuIgu
fIfIfu ItovuIfeegI kofIkI IfushI koveen
kari.
11
Yogari pariseo yaratinkapaaketyo
iniamampegakarira Tasorintsi ikanti:
Viro, Tasorintsi, noshineventakempityo
kara pineakenatari tera nonkaoIgem
pari pashini kaovageigacharira,
irirompasanotyo yonta kogantiniririra
koveenkari koriki. Tera nonkoshite, tera
namatagumatempa, uIkIfo tefu noneuko
tantavagete tsinane.
12
Omirinka avishira
mava kutagiteri napakuaati tera
nosekatumatempa intagani viro
nosuretakotaka. Aikiro nopagarantimpi
tatarika oita nashintaka okyapagerira.
13
Kantankicha yogari kogantiniririra
koveenkari koriki yaratinkapaaketyo
anta panikyara sotsimoroku. IpushIven
taka teratyo ineventumatempa enoku,
ontityo ipatosanegintavagetaka ikanti:
Viro Tasorintsi, tsarogakagena,
nantitari kaovagetacharira!
14
Maika
nonkuntuIgukempI yogufI koguntInIfI
rira koveenkari koriki iriro pinkante
IshIneventuku TusofIntsI yoguvIsuuko
takeri impo iatai ivankoku. KuntunkI
chu yogufI pufIseo tefutyo IfoguvIsuu
koteri, ImIfInkutufI ventukovugetuchu
fIfu ImpotetushIvugetukempufI TusofIn
tsi irogipashiventavagetakerira.
Irirokya terira iraventakotempa
IfIshIneventukempufI InkuvIntsuuvuge
takerira.
Jeso iniaventaigakerira ananekiegi
(Mt. 19.13-15; Mr. 10.13-16)
15
Impogini ipokaigake pashini
yamaigapaakenerira Jeso ananekiegi
impatikaiigakerira igitoku. Yogari
IfogumefeegI IneuIguvukefIfu yumuIgu
paakerira ikantaviigavakeri ikantaigiri:
Maiganaeri parikoti, gufu povefujuI
giri.
16
Kantankicha Jeso ikaemaigakeri
ikanti:
Atsi arionenityo iripokaigakera
naroku, ishineventaigaritari Tasorintsi
impegakempara Igoveenkariegite
kaoigaririra yogaegi ananekiegi.
17
NonkumuntusunoIgukempI pInkemu
tsutusunoIgukefIfu TusofIntsI pogIukovu
geigakemparira pinkaoigakemparira
ananekiegi ikematsavageigirira
tomintaigaririra yogiakovageigarira.
Antari garika pikaoigiro maika garatyo
ipegumata Tasorintsi Pigoveenkariegite
ovushI gufu pIneImuIgI pIntImImoIguke
rira impogini irapatoitaigakerira
mugunIfo kemutsuIgIfIfIfu Impegukem
para Igoveenkariegite.
IROKASHI18
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
350
l18.20 Ek. 20.13-16.
Shintavagetacharira
(Mt. 19.16-30; Mr. 10.17-31)
18
Impogini ikenapaake paniro
itinkami jorioegi ikantiri Jeso:
Gotagantatsirira, pairo pikametiti.
Atsi kamantena tyara nonkantakempa
kameti nonkantakanira nontimake.
19
Ikantiri Jeso:
Tyara okantakara pikantakenara:
Pairo pikametiti?, mumefItufI kumetI
tasanotatsinerira, panirotari ikantara
Tasorintsi ikametitira.
20
Pogotakerotari
magatiro itsirinkakotanakerira Moiseshi
okanti: Gara piatashitiro tsinane, gara
poganti, gara pikoshiti, gufu pItsoeven
tari pitovaire, pimpinkatsaigakerira piri
ontiri piniro gara pipugatsanaigari.
l
21
Irirori ikantiri:
Arioniroro nokaotari maika
notsItItunukefo notsutugusunotunuke
rora notyomiakyanira ovashi maika.
22
Ikemavakerira Jeso ikantiri:
Maika ontivani piatakera
pimpimantagetakerora magatiropage
pashintagetarira pagantakemparora
kofIkI pImpuIgukefIfu kogukoIgunkIchu
rira, Impo pImpokuke pogIuvugetunuke
nara. ImpogInI ufIokyu InkuvIntsuuvuge
takempi Tasorintsi enoku.
23
Kantankicha ikemutatyo ikantakerira
ogatyo ikenake ikenkisureavagetanaka,
intitari shintavagetacharira.
24
Yogari Jeso
ineavakerira ikenkisureanakara ikanti:
IOkomuvugetufutyo kufu IfoguvIsuu
koigakenkanira shintavageigacharira
Impegukempufu TusofIntsI IgoveenkufIe
gite!
25
Matsi ario iragaveake kameyo
inkianakera otsempokiku kitsapi
iravisakerora aikyara? Gufutyo yuguveI
mati. IfIfompusunotyo shIntuvugetuchu
fIfu IntusunotukempufofIku yushIntuge
tarira garatyo yogavisaakotagani.
26
Ovashi ikantaigake kemaigakeririra
ikantakera maika ikantaigiri:
IfofoventI tyunImputyofu IfoguvI
saakotakenkani?
27
Yogari Jeso ikantaigiri:
Gara tyani gavisaakotumatacha
tsikyata, intaganitari Tasorintsi gaveatsi
yogavisaakotantira, teranika tatoita
komutapitsatumatemparine irirori.
28
Impo inianake Perero ikantiri:
Notinkami, naroegi nokaiganakero
mugutIfo nushIntuIguvetufIfu nogIuvu
geiganakempira.
29
Ikanti Jeso:
Maika nonkamantasanoigakempi,
tyanirika okanakerone ivanko ontirika
itsinanetsite intirika irirentiegi, iritsiroegi,
iriri, iriniro intirika itomiegi, iriatakera
inkamantaigakerira pashini tyara
InkuntuIgukempu kumetI IfoguvIsuukoIgu
kerira Tasorintsi impegakempara
Igoveenkariegite
30
impakenkani pashini
aka kipatsiku pairotyo avisavagetakero
yashintagevetakarira, ImpogInI Inkuntu
kani intimake gara ineimatairo igamane.
Jeso ikamantutaigaarityo
aikiro inkamakera
(Mt. 20.17-19; Mr. 10.32-34)
31
ImpogInI IkuemuIgukefI Ifogume
reegi iriroku ikantaigiri:
Maika aiganakai Jerosarenku
ontsatagagetanakempara magatiro
ItsIfInkuIgunukefIfu kumuntuntuIgutsI
fIfu puIfunI ItsIfInkukoIgukefIfu Kuotu
sanotakaririra Matsigenka.
32
Ifuguku
gantakenkanitari iramanakenkanira
inaigakera terira iriroegi jorioegi
isamatsanatakenkanira, Intsoenkunutu
kenkanira, intoatoanatakenkanira.
33
Impo impasapasatakenkani ovashi
irogakenkani, kuntunkIchu omuvutunu
kempara kutagiteri iranianaetyo.
IROKASHI18
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
351
m19.8 Pairo nogavisakero nompaigaerira: irinianeku virakocha onti okantake le devolver
cuatro veces ms.
34
Kantankicha iriroegi teratyo
irogotumaige tatoita iniakotake teranika
inkemaigavakerinika. Tyampatyo
inkantaigakempa irogoigakera, okomu
tapitsaigakaritari.
Jeso ineakagairira terira
inee timatsirira Jerikoku
(Mt. 20.29-34; Mr. 10.46-52)
35
Panikyara irogonketapaakempa Jeso
Jerikoku, ufIo IpItuke kufu onumpInupo
kIku punIfo tefIfu Inee InevItuntuvugetu
kera koriki.
36
IkemuIguvukefIfu yuvIsuIgu
nakera tovaini matsigenkaegi ikanti:
Tatatyo oitara?
37
Ikamantunkani ikantagani inti
pokapaatsi Jeso Nasarekunirira.
38
Ikaemamatanaketyo:
Jesoo, Iyashikitanakerira Iravi,
tsarogakagavagetenakario!
39
Yogaegiri ivaigapaakeririra Jeso
ikantaigiri:
Atsi kemisantenityo!
Kantankicha irirori teratyo inkeme,
ariompatyo ikaemasanotanakeri:
Viro, Iyashikitanakerira Iravi,
tsarogakagavagetenakario!
40
Yogari Jeso asatyo yaratinkapaake
ikantake iramakenkanira. Impo yumun
kanira aioni ikantiri:
41
Tata pikogake?
Inianake irirori ikanti:
Notinkami, onti nokogake
noneanaera.
42
Ikantiri Jeso:
Iroroventi maika neanake!, pogotu
ketari nagaveakera noneakagakempira.
43
Irorotyo ikantakerira ogatyo ikenake
ineanai ovashi iatake yogiatanakerira,
ishineventakarityo Tasorintsi kara ikanti:
Pairo ikavintsaavagetakena
Tasorintsi!
Ario ikaoIguku mugunIfo neuIgukefI
rira ishineventaiganakarityo Tasorintsi.
Jeso intiri Sakeo
19
1
Impogini yogonketaka Jeso
Jerikoku ikenanake apatotakara
pankotsi.
2
Ario itimi kara paniro
sintavagetacharira ipaita Sakeo. Inti
itinkamiegi kogantaigaririra itovaireegi
koriki irashi koveenkari.
3
Irirori
ikemakotavakerira Jeso ikogaketyo
ineakerira, kuntunkIchu tyumpu Inkuntu
kempa ineakerira, yuputoventuIgukufI
tari pashini tovaini itikaigakeri, intitari
icharianirira.
4
Ishigamatanakatyo
antakona anta tyarikara inkenanakera
Jeso yatagumatanake inchatoku kameti
ineavakeriniri.
5
Impo yagapaakerora
Jeso inakera ineventa enoku ikantiri:
Sakeo, tainapagenityo guitanake,
virotari nomagimotake.
6
Yaguimatanaketyo ishinetanaka
itentanakari Jeso ivankoku.
7
IneuIguvu
kefIfu mugunIfo Iutukefu InIushInuIgu
nakarityo ikantaigi:
Tyarikatyo ikantakara Jeso atake
irimagakera ivankoku kaovagetacharira.
8
AntufI InuIgukefu Ivunkoku yufutIn
kanake Sakeo ikantiri Atinkami:
Atsi geka, Notinkami. Magatiro
nushIntugetukufIfu nufo nompugufuntuI
gakeri terira irashintumaigempa.
Tyanirika namatavitake novashigakari
nokogantakarira impo nagagarantavake
naro, maikari maika nogipigaigaeneri,
kantankicha pairo nogavisakero
nompaigaerira.
m
9
Yogari Jeso ikantiri:
Maika yogavisaakoigunkani
timantaigarorira oka pankotsi ikaotunu
karitari Averan yashikitakeririra,
ariotari ikaotari irirori ikematsatira.
IROKASHI18,19
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
352
10
IfofotufI IpokushItuke Kuotusunotuku
ririra Matsigenka inkogaaterira
pegaigankicharira irogavisaakoigakerira.
Jeso ikantakotakerora impegakempara
Tasorintsi Igoveenkariegite maganiro
ikaotagakaro matsigenka
shintavagetacharira koriki
(Mt. 25.14-30)
11
Yogari patoventaigakaririra Jeso
ikemisantaigakerira iniakerira Sakeo,
yogotaketari onti iriatanakera
Jefosufenku IneuIgIfI IfofofI IutushItu
nake impegakempara igoveenkariegite.
Kantankicha irirori yogotaketyo,
12
impo
ikantakotaka ikanti: Itimake paniro
shintavagetacharira impo iavagetake
samani kara parikoti pashiniku kipatsi
kumetI ImpegukugukenkunIfu koveen
kari, impogini impigaera itimira ovashi
impegapaempa igoveenkariegite
itovaireegi.
13
Antari panikyara iriatanake
ikaemaiganakeri 10 iromperaneegi
ipageiganakeri paniropage paniro
korikimenta yovetsikantunkanirira kori
impo ikantaiganakeri: Neri yoka koriki
nompuIgunukempIfIfu puguntuIgukempu
rira pashini, tsikyata pineaigake viroegi
tyufu pInkuntuIgukefI pogItovuIguIguke
rira, Impo nompokuefu noneuIgupuu
kempi akatovainirika pagaigake
paniropage.
14
Kantankicha yogari
ItovuIfeegI tefutyo InkoguIgefI IkIsuIgu
kefItyo kufu ItIgunkuIguketyo InkuntuIgu
kiterira pegakagakerinerira koveenkari
inkanteri: 'Tefu nonkoguIge Impegukem
para yoga nogoveenkariegite.
15
KuntunkIchu ufIomputyo Ipegukugu
nunkaniri koveenkari, impo ipigaa
itimira. ImpogInI yogonketuufu Ikuemu
kagantaigapaakeri iromperaneegi
yogimoiganakerira koriki ineaigakerira
akatovainirika yagageigake paniropage.
16
Impo ipokapaake paniro ikantiri:
Yogari pigorikite pipanakenarira paniro
inavetaka, maika nagake pashini inake
10.
17
Ikantiri irirori: Kametitake,
pitsatagakerotari nokantakempirira.
Maika nompegakagakempi itinkamiegi
timaigatsirira 10 apatogetara pankotsi.
18
Impo ikenapaake pashini ikantapaakeri:
Yogari pigorikite pipanakenarira paniro
inavetaka, maika nagake pashini inake 5.
19
Ario ikaotakeri irirori ikantiri: Maika
viro nompegakagakempi itinkamiegi
timaigatsirira 5 apatogetara pankotsi.
20
KuntunkIchu IfupItene Ikenuvetu
paaka ikantapairi: Neri yoka pigorikite.
NoponutuIfI puoIfontsIku nonegInte
tairi,
21
nopinkakempitari noneimpitari
vinti kisantatsirira, pagashigematari
koriki kogapage tera tatoita pantumate,
aikiro pagutantagemati terira viro
shintemparone.
22-23
Inianake irirori
ikantiri: Virori, tera pinkametite.
Tsikyatatyo pikaotagantaka viro
pikantakera maika. Tyara okantakara
tera ario pamanakeri nogorikite
pimpakerira pinatantavagetatsirira
irampinatantakerira iragantaemparira
pashini, impo pimpavaenarira
nopigaara maika. Irorotari pineanara
nantira kisantatsirira, nugushIgemutu
rira koriki kogapage tera tatoita
nantumate, aikiro nagutantagematira
terira naro shintemparone.
24
Impo
ikantaigiri naigankitsirira anta:
'GupItsuIgefI yogu nogofIkIte pImpuIgu
kerira gankitsirira 10.
25
Kantankicha
iriroegi ikantaigiri: Nogoveenkarite,
aiotari irashi 10.
26
Inianake irirori
ikanti: Maika nonkantasanoigakempi
tyanirika shintasanotankicharira
pairotyo impasanotakenkani, kuntunkI
cha yogari terira irashintavagetempa
irogapuntarenkapitsatakenkanityo
yashintagevetakarira.
27
Maikari maika
yogaegiri kisaigakenarira terira
InkoguIge nompegukempufu Igoveenku
riegite maigakeri aka pogaigakerira.'"
IROKASHI19
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
353
Yogonketanakara Jeso Jerosarenku
(Mt. 21.1-11; Mr. 11.1-11; Jn. 12.12-19)
28
ImpogInI yugutunukefu Jeso InIuvuge
takera imatanairo aikiro iatanakera
Jerosarenku, iketyo ivatanankitsi.
29
Impo
panikyara irogonkeigapaempa Vetipajeku
ontiri Vetaniaku choenitakotakarorira
otishi Orivoshi, itigankaigake piteni
irogamereegi ikantaigavakeri:
30
Piaige anta choeni itimageigira
pineaigapaakeri kara paniro ashino
akamotiakyanirira tsatakotaka,
tekyaenka irishigakotantumatenkani.
Pintsaakoiganakeri pamaigakenarira.
31
Tyanirika kantaigakempine: Antari
gara pitsaakoigiri? MutsI tyufu pInkun
taigakeri? viroegi pinkantaigeri: Inti
kogakotakari Atinkami.
32
Impo iaigake ineaigapaakeri
tsatakotaka.
33
Ifofo ItsuukoIguvetunuku
rira ikantaigiri shintaririra:
Antari gara pitsaakoigiri? Matsi
tyara pinkantaigakeri?
34
Iriroegi ikantaigi:
Intitari kogakotakari Atinkami.
35
Impo yagaiganakeri yamaiganakeneri
Jeso IpushImItItsuIgukenefI ImunchukIe
giku kameti impitakeniri. Impo yogutson
kuigakeri yovirinitaigakeri.
36
Impo
ishigakotanaka iatanake. Yogaegiri
gIuIgunukefIfIfu IshItuvokItushItuntuIguvu
kenefI ImunchukIegI uvotsIku Ikenuntunu
karira.
37
AntufI ochoenItupuukufu unonku
kara otishiku Orivoshi maganirosanotyo
giaiganakeririra ishinevageiganakatyo
kara ikaemageigamatityo eee eee eee,
IshIneventuIgukufIfu TusofIntsI IneuIguke
rira yovetsikagematityo Jeso posante
terira oneimagetenkani.
38
Ikantaigi:
IPuIfo IkuvIntsuuvugetukefI TusofIn
tsi yoga itigankakerira impegakempara
Agoveenkariegite! Pairo ikametiti
Tasorintsi timatsirira enoku, matakatari
itigankakeri Gavisaakoigakaenerira!
39
Impo ikonogagarantaigaka
pufIseoegI nuIgunkItsIfIfu kufu IkuntuI
giri Jeso:
Gotagantatsirira, kantaigerinityo
inkemisantaigakera.
40
Kantankicha Jeso ikantaigiri:
Arionetyo inkaoigake. NonkuntuI
gakempi inkemisantaigera iriroegi
irorokyatyo kaemavaitanankitsine mapu.
41
Impo yagavagetanakerora aioni
Ineventupuukufofu Jefosufen IfugutsIku
naigamatanakarityo timantaigarorira
ikanti:
42
Maikari maika aiokyanara
nonake aka pogotumaigakemetyo tyara
pInkuntuIgukempufu kumetI IfIshIneIgu
kempiniri Tasorintsi! Kantankicha
muIku gufutyo puguveImuIgI pogotumuI
gera.
43
Aganakempatari impogini
pantsipereavageigakera, IfIpokushIIgu
kempItufI kIsuIgukempInefIfu Ifonkuutu
koigapaakempi intantakoigapaakempira
44
irogaigakempira maganiro viroegi
impogereaigakempira. IfogImumefInku
sanoigakerotyo magatiro mapu
ovetsikantunkanirira pitimantaigarira
ontaikavagetanakempatyo savi, uguvetu
kutufI IpokuntukItufIfu pogIuIguvetuku
rira irogavisaakoigakempira, kuntunkI
cha viroegi tera pogoigavakeri.
Jeso yoneagaigaarira
pimantavageigatsirira ivankoku
Tasorintsi
(Mt. 21.12-17; Mr. 11.15-19; Jn. 2.13-22)
45
Impogini iatake Jeso ivankoku
Tasorintsi ikiavetapaaka ineaigapaakeri
pImuntuvugeIgutsIfIfu IntIegIfI punuven
tavageigatsirira, yoneagaigapaakari
ikantaigiri:
46
Okantake Itsirinkakagantakerira
Tasorintsi okanti: Ogari novanko onti
ashi iripokapiniigera iriniaigakenara,
kuntunkIchu vIfoegI ontI pIpegukuguIgu
nukufo IpImuntupInIIgIfu mutuvItuntuI
gatsirira.
IROKASHI19
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
354
47
Impogini omirinkatyo kutagiteri
yogotagantavageti Jeso ivankoku
Tasorintsi. Kantankicha yogaegiri
itinkamiegi saseroroteegi intiegiri
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi intiegiri aikiro itinkamiegi
jorioegi ikogaigavetaka ineaigakera
tyufIku InkuntuIgukefI IfogukuguntuIgu
kerira.
48
Kantankicha teratyo iragaveaige
tyampatyo inkantaigakeri, maganirotari
ishineventaigakari ikemisantaigakerira.
Ikogakotagantunkanira
Jeso tyani tigankakeri
(Mt. 21.23-27; Mr. 11.27-33)
20
1
Impogini yogotagantavagetake
Jeso ivankoku Tasorintsi
ikamantaigakerira maganiro tyara ikanta
Tasorintsi yogavisaakotantira. Impo
ikenaigapaake itinkamiegi saseroroteegi
IntIegIfI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi itentaigapaakari
itinkamiegi jorioegi ikantaigapaakeri:
2
Atsi kamantaigena. Tyani
kantakempira pinkaotakerora maika
poneuguIguempufIfu pImuntuvugeIgutsI
rira? Tyanimpatyora tigankakempira?
3
Yogari Jeso ikantaigiri:
MuIkufI muIku nufokyu kogukotu
gantaigakempine. Atsi kamantaigena,
4
tyunI kuntukefI Joun IfogIvIutuntuvu
getakera? Irirorika kantakeri Tasorintsi
intirika kantaigakeri matsigenkaegi?
5
Ifofo IkemuIguvukefu InIuvukuguIgu
matanakatyo ikantavakagaiganakara:
Tyarikatyo ankantaigakeri? AnkuntuI
gavetempari inti kantakeri Tasorintsi,
irirori inkantaigakaetyo: Iroroventi
tyara okantakara tera pinkematsaigeri?
6
Ariokya ankantaigavetempari inti
kantaigakeri matsigenkaegi, ImpItunkuI
gakaetyo maganiro patoigankicharira,
maganirotari ikantaigake inti kantakeri
Tasorintsi inkamantantavagetakera.
7
Nerotyo ikantantaigakaririra:
Nirorotyo, tyanirorokari kantakeri.
8
Impo irirori ikantaigiri:
Iroroventi ariotyo nonkaotakempa
naro, garatyo nokamantaigimpi tyani
tigankakena.
Jeso ikantakoigakerira itinkamiegi
saseroroteegi intiegiri pariseoegi
(Mt. 21.33-44; Mr. 12.1-11)
9
IpogInI ItsItItunukefo Jeso InIuIgunu
kerira maganiro, kantankicha onti
ikantakotantake ikantaigiri: Itimake
paniro matsigenka ipankishiatake ova
itsotenkantakaro patuitiro itsamaire,
onti yogoshiatake. ImpogInI IkuemuI
gake pashini intsamaitakoigakenerira.
AntufI ontImunukefIku ImpugufuntuI
gaeri irirori. Impo iavagetake samani
itimuntevagetakera anta.
10
Impogini
ugunuufu IfukuntufIfu ovu ItIgunkuvetu
kufI punIfo Ifompefune InevIIguutefI
mera impagarantaigaerira irirori,
kantankicha iriroegi ipasapasaigavakeri
itigankaigairi kogapage, tefu ImpumuI
gavakeri maani.
11
Impo yogufI shIntufo
rira itigankai pashini iromperane. Ario
ikaoigakeri irirori ipasapasaigavakeri
iposanteigakeri itigankaigairi kogapage.
12
Impo itigankutaatyo aikiro pashini
kantankicha ipasaigavakerityo igitoku
itimporokaitakeri iokaigakitiri parikoti.
13
Impogini ikantutatyo shintarorira
igipatsite ikanti: 'TyufIkutyo nonkun
taigakerira maika? Atsi impatyo iriro
nontigankake notomi notasanotarira,
irirorakari impinkatsaigake.
14
Kuntun
kicha iriroegi irorotyo ineaigavakerira
Ikenupuukefu InIuvukuguIgumutunuku
tyo ikantaiganakera: Neri yonta
shintakemparonerira magatiro impogini
inkamanaera iriri. TsumekufIo uguIguke
fIfu kumetI ufoegInIfI shIntusunoIgu
kemparone.
15
Impo yuguIgumutunukefI
tyo yumuIgunukefIfu pufIkotI yoguIguke
rira.
IROKASHI19,20
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
355
Maika tyara pinkantaige viroegi?
Tyarika inkantaigakeri shintarorira
igipatsite?
16
Ontityo iriatashiigakiteri
irogaigakiterira, pashinikyatyo
inkaemaigae impugakagaigaerira.
IkemuIguvukefIfu Ikuntukefu IkuntuI
gutarityo:
Ejee, garatyo!
17
Kantankicha Jeso ipampogiaigakeri
ikanti:
Iroroventi, tatatyo okantakotakera
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi
okantakera?:
'OgufI mupu tefIfu IfIshIneventuIgu
vetemparo vetsikaigakerorira
pankotsi
yogari Tasorintsi ishineventakaro
ipegakagakaro okusotantakarira.
18
Nantitari oka mapu. TyunIfIku kuntun
kitsine tera iriro tigankenane Tasorintsi
tyumputyo Inkuntukempu IfoguvIsuuko
takenkanira. Inkantakanirika inkao
take maika nonkisashitasanotakempari
ImpogInI InkIsushIIgukempufIfu TusofIn
tsi maganiro terira inkematsaigeri
garatyo yogavisaakotumatagani.
19
Yogaegiri itinkamiegi saseroroteegi
IntIegIfI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkuko
tunukefIfu MoIseshI Ifofotyo IkemuIgu
vukefIfu Ikuntukefu Jeso IkIsuIgumutu
nukutyo IkoguIguvetukutyo Ifugukugun
taigakerimera, ikemaigavakeritari inti
ikantakoigake, kantankicha ipinkaigairi
patoigankicharira.
Ikogakotagantunkanira Jeso
kametitakerikara impakenkanira
Sesa koriki
(Mt. 22.15-22; Mr. 12.13-17)
20
Impogini itigankaigake pashini
IfIuIgukefu ImpegumumpeguIgunukem
pufu ufIsunofIku IkoguIguke IfogoIgu
kera, inkogakotagantaigakiterira Jeso
ineaigakerira tyarikara inkantera impo
inkantumatakera tatarika oita iroroniri
IntumumpeguIgukempu IfumuIgunukene
fIfu InumpInu Sesu InkIsukuguntuIguke
rira.
21
Irorotari ikantantaigakaririra:
Gotagantatsirira, nogoigake viro tera
pamatagumatempa, pogotagantavagetira
tera tyani pagamaempa, tera pinkante:
Tsikyanira ikemaigikari pashini.
Pogotagantira katinka pogagetiro
pIkumuntuIgukefIfu tyufu InkuntuIgu
kempu InkemutsutusunoIgukefIfu TusofIn
tsi.
22
Pogotirotari ikantirira koveenkari
Sesa ikantira: Maganirosanotyo jorioegi
impaigakena koriki. Maika tyara
pinkante viro? KumetItuke nompuIguke
rira ontirika tera onkametite? Ario
nompaigakeri ontirika gara nopaigiri?
23
Kantankicha Jeso yogotavaketyo
tera kametikya inkantaigeri onti
ishinetamampegaigakari kogapage,
nerotyo ikantaigutarityo:
Tyara okantakara pikaovIntsuIgu
kenara maika?
24
Atsi maigakenanityo
pamentaniro koriki noneakerira.
Iriroegi yamaigakeneri, Impo IkuntuI
giri:
Tyani yoka itsirinkakotunkanirira?
Tyani shintaro ivairo?
Ikantaigiri:
Inti koveenkari Sesa.
25
Impo ikanti irirori:
IfofoventI IntItufI tsIfInkukotunkI
cha Sesa paigerityo irirori kameti
pintsatagaigakeroniri magatiro
ikantagetakerira, kantankicha ariotyo
pinkaotagaigakempari Tasorintsi aikiro
pInkemutsutusunoIgukefIfu pIntsutuguI
gakerora magatiro ikantagetakerira.
26
Teratyo iragaveimaige iriroegi
iriniakagaigakerira terira onkatinkate
InkemuIgukefIfu mugunIfo putoventuI
gakaririra. OmIfInku InIukefu kutInku
tyo yogakero, nefotyo yoguvugeIgunu
kera kavako kogakotagantaigakeririra
ineaigakeritari yogovageti, ovashi
ikemisantaiganake.
IROKASHI20
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
356
n20.37 Ek. 3.6.
Ikogakotagantunkanira Jeso
anianaenkanira impogini
(Mt. 22.23-33; Mr. 12.18-27)
27
Impogini irirokya aigankitsi
saroseoegi inkamosoiguterira Jeso.
IfIfoegI IntI kuntuIgutsIfIfu gufu yunIuIgu
nai igamaga.
28
Ikantaigapaakeri:
Gotagantatsirira, yogari Moiseshi
itsirinkanake pairani ikanti: 'IntImuke
rika matsigenka terira intomintempa
impo inkamanakerika iokanakero
itsinanetsite, aiorika irirenti irirokya
guefone IntomIntuguempufonIfI kuomu
tuku IfIfonIfIkutyo tomIntufI kumunkItsI
rira.
29
MuIku nokoguIguvetuku nonkun
taigakempira. Pairani itimake paniro
notovaire itomintaka 7. Yogari itsitiki
yagavetaka tsinane, kantankicha niganki
ikamanake tera intomintaganakemparo.
30
Impo irirokya gavetaaro irapitene
giatiririra. Ario ikaotaka irirori
ikamanake tera intomintaganakemparo.
31
Ario ikaovetuku IfupItene nIgunkInI
rira. Ariompa ipogereanakari maganiro
yuguIguvetukufofu tefu IntomIntuguIgu
nakemparo.
32
Impo okamamatityo
irorori.
33
Maika atsi kantaigena, antari
impogini iraniaiganaerika maganiro
igamaga, tyanirikatyo gasanotaerone?,
maganirotari yagaigavetakaro.
34
Irirori ikantaigiri:
Maikari maika aka yagaigi tsinane,
ario okaotaka tsinane agaigi surari.
35
KuntunkIchu yoguegIfI yoguvIsuukoI
gunkanirira iraniaiganaera impogini
iriaigakera itimira Tasorintsi garatyo
yagumaigai tsinane, aikiro tsinane
gufutyo opImuntumutuugunI ojImentuI
gaempara.
36
Gatanika ikamumaigai,
ataketari yoganiaigaagani. Onti inkaoI
ganakempari isaankariite Tasorintsi,
aikiro inkaoiganakempari Tasorintsi
terira ineimagetero igamane, matakatari
ipegaigakeri itomiegi.
37
Kaotari
itsirinkanakerira Moiseshi pairani
itsirinkakotakerora iniakerira Tasorintsi
tankoku opoamatakera ikanti: Nanti
Tasorintsisanorira Itinkami Averan,
Isaako intiri aikiro Jakovo.
n
Irorotari
ogotantunkanirira iraniaiganaera
igamaga.
38
Matsi tyara inkantakempara
igamaga impegakerira Itinkami? Garatyo
yagaveimati. Intaganitari pegaigiri
Itinkami niaigankitsirira. AfoegI uneuIgu
vetakari kamake, kantankicha Tasorintsi
irirori ineakeri tera inkame.
39
ImpogInI IkuntuIgutufItyo gotugun
taigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi ikantaigiri:
Gotagantatsirira, pIkuntusunotuke
niroro.
40
Ovashi yapakuaiganakeri tenige
inkogakotagantanaigaeri pashini,
ineaigakeritari tera iragaveaigeri
irogemisantaigerira.
Tyani yashikitanakeri Kirishito
(Mt. 22.41-46; Mr. 12.35-37)
41
Impogini ikanti Jeso:
VIfoegI pIkuntuIguke yogufI Ikoguku
gakerira Tasorintsi impegakempara
Pigoveenkariegite inti iyashikitanakerira
Iravi. Tyara okantakara pikantaigakera
maika?
42
Irirotari kantankitsi Iravi
pairani itsirinkakera isankevantiteku
paitacharira Saremo ikanti:
Yogari Tasorintsi ikantakeri
Notinkami:
Pirinite nonampinaku nakosanoriraku
43
pIntentukenufu kIgonkefo nuguveuI
gukefIfu mugunIfo kIsushIIgu
kempirira.
44
Yogari Iravi irorotari ikantakerira:
Notinkami, tyara inkantakempara
iyashikitakerira?
IROKASHI20
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
357
Ikantakera Jeso gara
yogiatakoigagani gotagantaigirorira
itsirinkakotanakerira Moiseshi
(Mt. 23.1-36; Mr. 12.38-40; Ir. 11.37-54)
45
Maganiro ikemisantaigakeri impo
irirori ikantaigiri irogamereegi:
46
TsIkyunIfu pogIutukoIgIfIkufI gotugun
taigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi, yoguguvIntsuIgufotufI munchu
kintsi ariotsantsamagopagerikatyo kara
kameti ineakagantaigakempaniri. Aikiro
iatapiniigira anta opimantagetaganira
arakintsipage ontiri ogagetaganirira
ikogaigake iriniaigavakenkanira
inkaotagaigakenkanira iniaganira
itinkamipage. Ario okaotaka aikiro
iaigira pankotsiku yapatoitantaigarira
ikogaigi iroviriniigakenkanira ipiriniigira
tinkamiigatsirira. Ario ikaoigiro aikiro
yapatovageigara isekataigakempara onti
IkoguIgI IntentuIgukempufIfu kuemuntun
kitsirira.
47
Aikiro yamatavinaigakero
ogumukotugupuge ItsonkutupItsugeIgunu
kerora ashintageigarira. Aikiro
ineakagantaigakara akaenkinityo
iniaiganakeri Tasorintsi teratyo aiokya
iragataige. Iriroegi pairotyo iravisaigake
inkisashivageigakenkanira impogini.
Ogamakotaga opakerira Tasorintsi
maganiro ogorikite
(Mt. 12.41-44)
21
1
Antari inakera Jeso kara
ivankoku Tasorintsi onti ipitake
onakera yoyagantaganirira koriki
ipunkanirira Tasorintsi. IfIfofI Ipumpo
gIuIgukefI shIntuvugeIguchufIfu yoyuguI
gakera igorikite.
2
Impo ineiro paniro
ogamakotaga terira ashintumagetempa
oyagake irorori pimentyakitenisano
koriki.
3
Impo inianake ikanti:
Maika nonkamantasanoigakempi
ogufI ogu ogumukotugu tefIfu ushIntu
magetempa ineakero Tasorintsi oyagake
tovaini avisaigakeri maganiro.
4
Yogari
iriroegi intitari yoyagaigake aiokyarira
inai, kuntunkIchu IfofofI ontI ogupuntu
reakeri maganiro ashintakarira
agantaemparimera oseka.
Jeso ikantakera ogashiriakenkani
ivanko Tasorintsi
(Mt. 24.1-2; Mr. 13.1-2)
5
IkonogugufuntuIguku InIuventuIgu
kero ivanko Tasorintsi ineaigakerotari
onkametivageteratyo kara. OvetsIkun
tunkani mapu ogametirepagetyo, aikiro
ogantagetunkani pashini posantepage
ogametirepagetyo kara ipagetunkanirira
Tasorintsi. Impo inianake Jeso ikanti:
6
ImpogInItyo ugunukempu ogushIfIu
getukenkunIfu mugutIfo ogu pIneuIgunu
kerira maika garatyo otimumatai patiro
mapu vikotaachanerira, magatirosanotyo
ogashiriagetakenkani.
Tyara onkantanakempa impogini
ontsonkatanaempara kipatsi
(Mt. 24.3-28; Mr. 13.3-23)
7
Impogini ikantaigiri:
Gotagantatsirira, tyutI ogushIfIun
tagetakenkani? TutoItu nogotuntuIgu
vakemparo?
8
Ikanti Jeso: TsIkyunIfu yumutuvInuI
gimpikari, iripokaigaketari tovaini
matsigenkaegi kantaigankitsinerira:
'NuntI IkogukugukefIfu TusofIntsI Impegu
kempara Pigoveenkariegite. Matakana
pokakena. Kantankicha viroegi garatyo
pikematsaigiri.
9
ImpogInI pInkemukoIgu
kefI pushInI IfomunutuvukuguIgukem
para. Pashinikya isariaiganakempari
igoveenkariegite impugakagaigaerira
pashini. Kantankicha gara pitsarogaigi.
Ariotari onkaotanakempari maika,
kuntunkIchu gutututyo ugu ontsonkugetu
naempara magatiro kipatsi.
10
Impo ikantaigakeri aikiro: Yogari
timageigatsirira pashinipageku kipatsi
IROKASHI20,21
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
358
IfIutushIIgukefI tImugeIgutsIfIfu pufIkotI
pageku iromanatavakagaigakempara.
Ario inkaoigake koveenkariegi
intimagarantaigake intigankaigakeri
isoraroegite iriatashiigakerira pashini
koveenkari iromanatavakagaigakempara
irogavakagaigakempara.
11
OntInInkuge
matanakempatyo kara tyarika. Ontsonku
gemutunukemputyo sekutsIpuge untsIpe
reavagetanakenkanityo tasegagantsi.
Onkoneuenkugemutunuketyo muntsIgu
rintsi omposanteenkagematanakempatyo
kara ontsotenkagiteanakemparora
magatiro. AntufI enoku omposuntegemu
tanakempatyo kara ogoveenkarepagetyo
onake ogotantavakenkanirira panikya
ontsonkagetanaempa magatiro.
12
Kantankicha gatata okaota maika,
vIketyoegItyo InkIsuIgunuke IfutsIpefeuku
gaigakempira. IfuguIgunukempI IfumuIgu
nukempIfu punkotsIpugeku yuputoItuntuI
garira pitovaireegi inkisaigakempira
irashitakotagantaigakempira. Aikiro
IfumuIgunukempI InuIgukefu koveenkufI
puge IntIegIfI InumpInuegI Sesu IneuIgu
kempira pikematsaigakenara.
13
InkaoI
gakempirika maika iramaiganakempira
tyufIku kufu usutyo pInkenkItsutukovugeI
gakena naro.
14
Kantankicha gara
pisureigaro pinkantaigakera: Tyarikatyo
nonkante nompugamentanaempara
ImpogInI IfumuIgunukenufIku InkIsuIguke
nara?
15
Narotari suretagaigakempine
kameti pogoigakeniri tyara pinkantaige
gunIfI yuguveuIgImpI ImpuguIgunukem
pira pikantaigakeririra, ontItyo InkIsushII
gakempi kogapage.
16
Kantankicha viroegi
pInkonogugufuntuIgukempu IntsoeventuI
ganakempityo kara, irimaiganakempatyo
tomintaigimpirira, pirentiegi, piitaneegi
IntIegIfI pIumIgoegIte IfogukuguntuIgu
kempi.
17
MugunIfosunotyo InkIsuvIIgunu
kempiro pikematsaigakenara,
18
kuntunkI
cha viroegi pimirinkaegityo piaigake
ItImIfu TusofIntsI pInkuntukunI pIntImuI
gake.
19
Pantsipereakovageigakemparika
mugutIfo oku gufu pupukuImuIgI pIkemu
tsaigakenara, ario pinkante piaigake
enoku itimira Tasorintsi gara pineaigairo
pigamane.
20
Impogini pineaigavakerorika
Jerosaren ironkuatakoigapaakemparora
soraroegi iroro pogotantaigavakempa
panikya ontsonkagetanakempa magatiro
pankotsipage irogashiriageigakerotari.
21
Yogaegiri naigankitsinerira Joreaku
irishigaiganaketyo otishipageku.
Yogaegiri naigankitsinerira Jerosarenku
irishigaigapanutetyo parikoti. Ario
ikaoIguke nuIgunkItsInefIfu tsumuIfIn
tsiku tsikyanira iaigapanaatikari
ivankoku, patirotyo irogaiganakero
irishigaiganakera.
22
Aganakempatari
inkisashitantaigakemparirira Tasorintsi
ontsutugunukempufu ItsIfInkukuguntuke
rira pairani.
23
IMuIkunIfofo untsIpefeuvu
geige tsinaneegi kamonkiigankitsinerira
ontiri tsomitagaigankitsinerira, pairotari
avisaigake antsipereasanovageigakera
oshigaiganakera, iratsipereavageigaketari
mugunIfo tImuIgutsIfIfu uku InkIsushIIgu
kenkanira, tyarika!
24
InkonogugufuntuIgu
kempa irogageigakenkani kara tyarikara
yomanatavakagaigakara. Pashini
IfumugeIgumutunukenkunItyo pufIkotIpu
geku kara. Iriroegikya terira iriroegi
jorioegi poniaigankichanerira parikoti
imposantenaiganakerotyo Jerosaren
kigonkero agavagetanakempara
inkantaera Tasorintsi: Maika intagati.
Tyara onkantanakempa impigaatera Jeso
(Mt. 24.29-35, 42-44; Mr. 13.24-37)
25-26
Impogini panikyara iripokapae
Kaotasanotakaririra Matsigenka,
intsivakanake poreatsiri intiri aikiro
kashiri. YogufI ImpokIfopuge IfushIfIuge
tanakempa, ganigetari ikusotai. MugunI
rosanotyo timaigatsirira aka kipatsiku
ogutyo InkenuIguke IntsufoguvugeIgunu
IROKASHI21
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
359
o22.1 Ek. 12.1-18, 21-27.
kefu kufu InkemuIguvukefofu ompoImuu
tunukefu omufuunI nIu onkuntugemute
tyo ovore jiriririri togn. IfovunkInuvugeI
ganakempatyo kara inkantaiganakera:
Maikaniroro tyampatyo aigake!
PuIfotyo IntsufoguvugeIgunuke ugupInII
gukefItyo Itsufone ImpegupInIIgukempu
tyo kara isuretakoiganakemparora
tyarika onkantanakempara impogini.
27
ImpogInI IneuvukenkunI Kuotusunotu
karirira Matsigenka iripokapaakera
Inkenupuukefu menkofIku Inkoveenkuvu
getapaakera, uIkIfo Ifuguveuvugetupuu
kera iravisaigakerityo maganiro.
28
Antari
pineaigavakerora onkaogetanakempara
maika pishineiganakempara, panikyatari
IfoguvIsuukoIgukempI TusofIntsI putsIpe
reavageigakera.
29
Impogini ikaotagakaro igera ikanti:
Pineaigirora igera ontirika pashini
inchato
30
otImunuIfu oshI Ifofo pogotun
taigavaaro panikya osariganae.
31
Ariotyo
onkaotukempu ImpogInI pIneuIguvuke
rorika onkaotunukempufu nokumuntuI
gukempIfIfu muIku Ifofo pogotuntuIguvu
kempa panikyasano impegakempa
Tasorintsi Igoveenkariegite maganiro.
32
Arisanotyo nonkantaigakempi
magatirotyo oka nokantaigakempirira
maika ontsatagagetanakempatyo
tekyaenkara pimpogereaigempa viroegi.
33
OgufI InkIte ontIfI kIputsI ontsonkuge
tanaempa, kuntunkIchu ogufI nokuntuge
takerira garatyo okantatigumata, ontityo
ontsatagagetanakempa magatiro.
34
VIfoegI tsIkyunIfu pIpIfInIventuIgI
rokari tatarika oita posantepage terira
onkumetIte ontIfIku pIshInkIvugeIgu
kempu gufIfu ontIfIku povunkInuventu
vageigakempa posantepage. PinkaoIgu
nakemparika maika gara pagaveaigi
pIsufetukoIgukempufIfu Kuotusunotu
karirira Matsigenka iripokaera, impo
onti inkomutagaigapaempi.
35
Ontitari
okaotakaro ogashivagetaganira pine
yoga tatarika iita yogashitunkani tera
ario irogote ariorakari onake anta. Onti
Ikenugevetuku kogupuge Impo kutsIke
tyo ipaagi togn agiri oshitikiri tyampa
inkantanaempa. Ariotari onkaotunu
kempufI ImpogInI IfIpokuefu Kuotusu
notakaririra Matsigenka, katsiketyotari
iripokapaake garatyo yogotumaigi
maganiro timaigatsirira aka kipatsiku,
impo tyampatyo inkantaige.
36
KuntunkI
chu vIfoegI pInkuntukunIfu pogIuIgu
vaeri, aikiro pinkantakanira piniaigakeri
Tasorintsi kameti ganiri pineaigiro
magatiro oka nokamantaiganakempirira
maika, uIkIfo kumetIkyunIfI IneuIgupuu
kempi Kaotasanotakaririra Matsigenka
iripokapaakera.
37-38
Ario ikaotakero Jeso maika
omIfInkutyo kutugItefI yogotuguntuvu
geti ivankoku Tasorintsi. Omirinka
tsitekyamani ipokageigamatityo
mugunIfo InkemIsuntuIgukefIfu InkenkI
tsavagetakera. Antari tsitenigetiku
irirori onti iatapiniti otishiku Orivoshi.
Isarianunkanira Jeso
iragakagantakenkanira
(Mt. 26.1-5, 14-16; Mr. 14.1-2, 10-11;
Jn. 11.45-53)
22
1
Impogini panikyara
ugunukempu vIesetu oguntugu
nIfIfu pun tefIfu onkonogempu opoegun
tarira okantaganirira Pasekoa,
o 2
yogari
itinkamiegi saseroroteegi intiegiri
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
MoIseshI ufIomputyo IsufIuIguvetunuku
fIfI tyufIku InkuntuIgukefI Ifugukugun
taigakerira Jeso irogakagantaigakerira,
kantankicha tyampatyo inkantaigakeri,
IpInkuIgukefItufI mugunIfo putoventuI
garirira.
IROKASHI21,22
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
360
3
ImpogInI yogufI SutunushI IpokushImu
tapaakerityo itinkamitapaakarira paniro
irogamere Jeso paitacharira Jorashi
Ishikariote.
4
OvushI Iutuke InkumosoIgu
terira itinkamiegi saseroroteegi intiegiri
ItInkumIegI sentuIgIfofIfu Ivunko TusofIn
tsi. Impo itentaigakari iniavakagaigakara
InIuventuIgukefIfu Jeso tyufu Inkuntuke
rira Jorashi iragakagantaigakenerira.
5
IkemuIguvukefIfu IshInevugeIgumutunu
katyo kara ikantaigakeri impaigakerira
koriki.
6
Irirori ishinetanaka ovashi
Ikogunuke tyufIku InkuntukefI Ifugukugun
taigakenerira panirora irapuntakempa.
Jeso isekatagaiganaarira irogamereegi
(Mr. 26.17-25; Mr. 14.12-21; Jn. 13.21-30)
7
Impo aganaka vieseta ogantaganirira
pan terira onkonogempa opoegantarira,
aikiro onti yovetisantaganirira ovisha
yogaganira osuretakotaaganira Pasekoa.
8
Yogari Jeso itigankakeri Perero intiri
Joan ikantaigavakeri:
Piaige povetsikaigavakera magatiro
kameti asekataigakempaniri paita.
9
Ikantaigiri iriroegi:
Tyara kara novetsikaigake?
10
Ikanti Jeso:
PIuIge Jefosufenku Impo pogonkeI
gapaakemparika pineaigapaake paniro
surari iramakotapaake iniate, iriro
pogiaiganake. Tyarika inkianake kara
ario pinkiaiganake viroegi.
11
PInkuntuI
gapaakeri shintarorira ivanko: Yogari
Gotagantatsirira ikantake: Tyara kara
nosekutuIgukempu puItu nontentuIgu
kemparira nogamereegi?
12
Irirori
intentaiganakempi omenkotakara enoku
IokotuguIgukempIfo otuntukufu ufIoegI
terika, mataka vetsikagetaka magatiro.
Ario kara povetsikageigakero magatiro
asekataigakempara paita.
13
Impo iaigake ineaigapaakero
magatiro ikantaigavakeririra Jeso
inkaara ario okaotaka maika. Ario kara
yovetsikavageigake isekataigakempara
paita.
14
Impo ochapinienkatanakera ipokake
Jeso itentaigakari iritigankaneegi
ipitaigapaake mesaku isekataigakara.
15
Impo ikanti Jeso:
Maika agamatatyo oka Pasekoa
nokogusunotuntukufIfu nontentuIgukem
pira nosekatagaiganaempira tekyara
ugempu nuntsIpefeuvugetukefu nonkumu
kera,
16
gatanika noneimatairo
nosekataempara aikiro Pasekoaku
kigonkero irapatoitaigakerira Tasorintsi
maganiro kematsaigiririra impegakempara
Igoveenkariegite ovashi ontsataganakempa
magatiro okantakotakerira Pasekoa.
17
Impo osumunItunukefu InoshIkuko
takero vino iniakeri Tasorintsi ikanti:
Apa, noshineventakempi pipakenarora
oka vino." Impo IpukoIgukefI Ifogume
reegi ikantaigiri:
Nero oka paagavakagaigempa.
18
MuIku nonkuntuIgukempI gufu novIIku
mutuufo vIno kIgonkefo IfuputoItuIguke
rira Tasorintsi maganiro kematsaigiririra
impegakempara Igoveenkariegite.
Jeso ikotagakerora pan
ipaigakerira irogamereegi
(Mt. 26.26-29; Mr. 14.22-25; I Kor. 11.23-26)
19
Impo osamanitanaira inoshikakero
pan irorori yapagotakero iniairi aikiro
Tasorintsi ikanti: Apa, noshIneventu
kempi pipakenarora oka pan. Impo
ikotagakero ipaigakerira irogamereegi
ikantaigiri:
OkufI oku pun kuomutuku ontInIfI
katyo novatsa, nonkumuventuIgukempI
tari kameti pavisaakoigaeniri viroegi.
Nero gaigemparo. Omirinkara pinkaoI
gempa maika pisekataigempara
pisuretakoigaenara naro.
20
Impo ario ikaotakero apitakotene
vino yagataiganakera isekataigakara
inoshikakotakero ikantaigiri:
IROKASHI22
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
361
Okari oka vino kaomataka
ontinirikatyo noriraa ovoatanakera
nonkamaventaigakerira maganiro
matsigenkaegi, ikantaketari Tasorintsi
maika onti irogavisaakotantaigakempari
noriraa maganiro kematsaigakenanerira.
21
Yogari gakagantakenanerira aio
muIku uku Itentukenu mesuku Isekutuko
takena.
22
Ontitari ontsataganakempara
IkuntukefIfu TusofIntsI puIfunI InIukotu
kerira Kaotasanotakaririra Matsigenka,
kuntunkIchu ImuIkunIfofo IfutsIpefeuvu
getake yoga gakagantakenanerira!
23
Nerotyo ikantavakagantaiganakarira
maganiro: TyunIfIkutyo gukuguntuke
rine?
Irogamereegi Jeso iniaventaigakerora
tyanirika pairorira yavisaigakeri
itovaireegi
24
Impo itsitiigamatanakerotyo
InIuvukuguIgunukufu IkuntuvukuguIgunu
kara tyanirika pairorira yavisaigakeri
itovaireegi irorokyatyo ikantaigi,
irorokyatyo ikantaigi.
25
Kantankicha
Jeso ikantaigiri: YogufI IgoveenkufIe
gIte tefIfu IfIfoegI jofIoegI ontI Ipotetu
shivageigari itovaireegi, kantankicha
ikogaigake inkantaigakenkanira
kavintsaantatsirira.
26
Kantankicha
viroegi gara ario pikaoigiro maika.
Yogari visaigakeririra itovaireegi
tsikyatatyo inkaotagakempa terira
iravisantumate. Ario inkaotake
peratantacharira inkaotagakempatyo
nampiriantsi.
27
Matsi tyanimpatyora
visantatsirira? Iriro yonta pirinitatsirira
mesaku isekatakempara intirika
nampiriantsi pakovagetakeririra iseka?
Intityo pirinitatsirira mesaku. KuntunkI
cha naro maika nopokakera aka nokao
vagetakarityo nampiriantsi, irorotari
nopokashitake nonkavintsajaigutempira.
28
MuIku vIfoegI pIkuntukunI pItentu
vageigakena natsipereavagetakera.
29
IfofotufI muIku nonkuntuntuIgukempI
rira kaotari naro ikantakenara Apa
ImpogInI Impegukugukenu IgoveenkufIe
gite maganiro kematsaigakenanerira,
ario nonkaotakempa naro maika
nonkantaigakempi viroegi impogini
nompegakagaigakempi koveenkariegi,
30
kumetI pIntentuIgukenunIfI nompegu
kempufu IgoveenkufIegIte kemutsuIgunu
rira pimpirinitaigakera nomesaneku
pisekatimovageigakenara, uIkIfo povIIku
vageigakempara. AIkIfo nompegukuguI
gakempi ijoeseegite maganiro
iseraereegi.
Jeso ikamantakerira Perero
interatakotakerira
(Mt. 26.31-35; Mr. 14.27-31; Jn. 13.36-38)
31
Impogini ikanti Atinkami aikiro:
Sumo, Sumo, ikogake Satanashi
iratsipereakagaigakempira viroegi
maganiro ineaigakempira arisanorika
pikematsatasanoigakena,
32
kantankicha
naro noniaventakempi viro ganiri
pupukuusunotunukenu pIkemutsutuke
nara. Intagati pampakuavetutena,
kantankicha impo pimatanaerorika aikiro
pinkematsatasanotanakenara nokogake
pishintsitagaigaerira papigematsaegine.
33
Ikanti Sumo:
Notinkami, noataketyo naro
nogiatakotanaempira, IfushItukoItukem
pirika irimaitakenatyo naro, garatyo
nokumatimpi. Ontirika irogaitakempi
irimaitakenatyo naro aikiro.
34
Ikantiri Jeso:
Perero, nonkantasanotakempi paita
tekyara irinie atava pinteratakotakena
mavati.
Panikyara iratsipereavagetake Jeso
35
ImpogInI IkuntuIgIfI Jeso Ifogume
reegi:
AntufI notIgunkuIgukempIfu pInken
kitsavageigutera nokantaigavakempira
IROKASHI22
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
362
gara pamaigi pitsagine, poyagantarira
pigorikite intiri pisapatote, matsi ario
putsIpefeuvugeIguke pIkogukovugeIgu
kara?
Iriroegi ikantaigi:
Tera tatoita nonkogakotumaigempa.
36
Impo ikantaigiri:
Kantankicha maika ariokya
tyanirika shintankichane itsagine
iramanakerotyo ontiri yoyagantarira
igorikite. Tyanirika terira ontime
isavurite impimantakerotyo imanchaki
iragantakemparora savuri kameti
iroroniri impugamentantakempa,
37
ontsataganakenkanitari okantirira
Itsirinkakagantakerira Tasorintsi
oniakotakenara okantakera: 'Itentugun
tunkani vetsikagisevageigatsirira terira
onkametite.' MugutIfotufI ItsIfInkukoItu
kenarira ontsataganakenkanityo.
38
Ikantaigiri iriroegi:
Notinkami, akari aka aityo piteti
savuri.
Ikanti irirori:
Maika intagatiroro.
Jeso iniakerira Tasorintsi Jetsemaniku
(Mt. 26.36-46; Mr. 14.32-42)
39
Impogini iatanai Jeso otishiku
Orivoshi ariotari iatapinitiri kara.
Yogari irogamereegi yogiaiganairi.
40
Impo yogonkeigapaakara ikantaigiri:
NIuventuIgempu gunIfI pupukuuIgu
nai pikematsaigakenara.
41
Impo iatanake antakona anta
itigeroanaka inianakeri Iriri ikantiri:
42
Apa, pInIntukefIku poguvIsuukotue
nara ganiri natsipereavageti, kuntunkI
cha impatyora viro tyarika pinkante.
43
Impo ipokashitakeri isaankariite
TusofIntsI IponIuku enoku IshIntsItuguke
rira.
44
Ineavakara yatsipereasanotanakera
ufIomputyo InIuventunukufI ImusuvItunu
ketyo kara ashiriaagematanakatyo
arioaapagerikatyo iriraa.
45
Impo yugutunu
kera iniaventakara ikaviritanaa iatake
inkamosoiguterira irogamereegi, IneuIgu
puukefI mugusevugeIguke IkenkIsufeuvu
geigakatarityo kara.
46
Ikantaigiri:
Antari gara pimagaigi? TInujuIgu
nake piniaventaigakempara ganiri
papakuaiganai pikematsaigakenara.
Yaganunkanira Jeso
(Mt. 26.47-56; Mr. 14.43-50; Jn. 18.2-11)
47
Impogini aiokyara iniavageti Jeso
ipokaigapaake tovaini matsigenkaegi
itsaisevagetapaakatyo kara. Yogari
irogamere paitacharira Jorashi ikenapaake
iivatapaake. Iroro yagapaakerora aioni
IshIgutetupuukufI Jeso yusufuunutupuuku
rira.
48
Impo Jeso ikantiri:
Jorashi, antari gara pikaota
muIku pusufuunutupuukufIfu Kuotusu
notukufIfIfu MutsIgenku pugukuguntuke
rira?
49
YoguegIfI IfogumefeegI IneuIguvuke
rira maganiro pokashiigakeririra
ikantaigiri:
Notinkami, ufIo nompugumentuI
ganakempi nonkaratantaigavakemparira
nosavurite?
50
IshIgunuku punIfo IsefogempItututu
rityo ironampiria itinkamisanorira
saseroroteegi,
51
kantankicha Jeso
ikanti:
Arione, intagati.
Inoshi itsagatiro igempita oga
okenake paa shitikaa vegasanovagetaa.
52
Impo InIuIgukefI ItInkumIegI susefofo
teegi intiegiri itinkamiegi soraroegi
sentaigirorira ivanko Tasorintsi intiegiri
itinkamiegi jorioegi ikantaigiri:
Matsi naro koshinti nerotyo
pIpokushIIgupuukenufu pumushIIgupuu
kenara savuri ontiri inchakii?
53
Antari
nokonoivageigimpira omirinka anta
Ivunkoku TusofIntsI tefu tyufu pInkuntu
maigena, kantankicha maika ontitari
aganakara pagaveantaigakenarira ontiri
IROKASHI22
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
363
aikiro iragaveantakemparira kamagarini,
nerotyo pikaotantaigakarorira maika.
Perero iteratakotakerira Jeso
(Mt. 26.57-58, 69-75; Mr. 14.53-54, 66-72;
Jn. 18.12-18, 25-27)
54
Impogini yagaiganakeri Jeso
yumuIgunukefIfu Ivunkoku ItInkumIsu
norira saseroroteegi. Yogari Perero
yogiatakotanakeri kantankicha intaina
yaratinkagetapaake.
55
Ario kara
itagaigake tsitsi pampatuiku ipitaigake
itaenkaigakera yonkuvokiigakaro.
Yogari Perero iatake itentaigakarira.
56
Impogini oneakerira paniro
nampiriantsi itaenkavagetakera
opampogiamatanakerityo sorerererere
okanti:
Intitari aikiro yoga itentarira Jeso.
57
Kantankicha Perero ikanti:
Ariorikaratyo, tefunIku noneImu
teri.
58
Impo osamanitanake pashinikyatyo
neakeri ikantiri:
Vironirorotyo aikiro irogamere
Jeso.
Ikantutaatyo aikiro Perero:
Teratyo!
59
Impo osamanitanaira aikiro
ariompatyo ikantanakeriri pashini:
Arisanoniroro itentavagetariri,
intitari Garireakunirira.
60
YogufI Pefefo Ikemumumpegunuku
tyo ikanti:
Jaaa, tatoita? Tyara pikanti?
Ifofotyo InIukefu Pefefo InIumutunu
ketyo atava.
61
Ishonkamatanaka
Atinkami ikamagutiri Perero ogatyo
ikenake irirori isurematanaarotyo
ikantakeririra Jeso inkaara ikantiri:
PuItu tekyufu IfInIImute utuvu pIntefu
takotakena mavati.
62
Ikaviritapanuta
IutuIfu ogutyo Ikenuke Ifugumutunuku
tyo jiii jiii jiii, ikaemavavagetaketyo
kara.
Isamatsanatunkanira Jeso
(Mt. 26.67-68; Mr. 14.65)
63
Impo mugunIfo sofufoegI sentuIgu
keririra Jeso isamatsanaigakerityo kara
ipasapasaigakerityo togn togn togn,
tyarika.
64
IpushIokIIgukefI ItuutuuIguke
rira ivoroku ikantaigavakerira:
Atsi gotenityo tyani taakempi,
irorotari vintira kamantantatsirira.
65
IposuntenuIgukefItyo kufu Isumutsu
naigakerira.
Yamanunkanira Jeso yapatoitaigakara
itinkamipage jorioegi
(Mt. 26.59-66; Mr. 14.55-64; Jn. 18.19-24)
66
ImpogInI okutugItetunukefu yuputoI
taigaka itinkamiegi jorioegi intiegiri
itinkamiegi saseroroteegi intiegiri aikiro
gotagantaigirorira itsirinkakotanakerira
Moiseshi, IntIegItufI mugunIfo ItInkumI
page jorioegi. Impo IkuemukuguntuIgu
kefI Jeso IfumukenkunIfu Inkogukotu
gantaigakerira.
67
Ikantaigiri:
Atsi kamantaigena, arisanotyo
vIntI IkogukugukefIfu TusofIntsI Impegu
kempara Nogoveenkariegite?
Ikantaigiri irirori:
Nonkantaigavetakempi: Jeeje,
nanti, garatyo pikematsaigana.
68
AfIokyu nonkogukotuguntugeIguvetu
kempi garatyo piniaigi viroegi.
69
KuntunkIchu muIku IfIutue Kuotusu
notakaririra Matsigenka impirinitakera
IfukosunofIfuku TusofIntsI guveuvugetu
tsirira, kantanakaniroro.
70
Impo ovashi ikantaigakeri maganiro:
IfofoventI vIfo vIntI ItomI TusofIn
tsi?
Ikanti Jeso:
Jeeje, naroniroro, virotari
kantaigankitsi.
71
Ovashi ikantaiganake iriroegi:
Iroroventi maika intagatityo
ukuemukuguntuIgI pushInI IfIpokuIgu
IROKASHI22
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
364
kera inkamantaigakaera ikemaigakerira
ikaotagumanatakarira Tasorintsi,
matakaniroro akemaigakeri tsikyata
aroegi ikantakera.
Yamanunkanira Jeso Piratoku
(Mt. 27.1-2, 11-14; Mr. 15.1-5; Jn. 18.28-38)
23
1
Nerotyo maganirosanotyo
IkuvIfIIgunuku IuIgukefu yumuI
ganakerira Jeso Piratoku.
2
Impo
yogonkeIgupuukufu ItsoeventuIgupuu
kari ikantaigi:
YokufI yoku nokemuIgukefI InIunIuI
gunukefIfu notovuIfeegI IkuntuIgunuke
rira inkisaiganakerira koveenkari, ontiri
aikiro ikantake: Ganige pipaigairi koriki
koveenkari Sesa. Aikiro onti ikantanake:
Nanti Ikogakagakerira Tasorintsi
impegakempara Pigoveenkariegite.
3
Yogari Pirato ikantiri:
Arisano viro Igoveenkariegite
jorioegi?
Ikanti Jeso:
Jeeje, ufIsuno pIkuntusunotukenI
roro, naroniroro.
4
Ikantutaigaarityo Pirato maganiro
itinkamiegi saseroroteegi intiegiri
maganiro matsigenkaegi ikantaigiri:
Yogari yoga naro noneakeri tera
tutoItu IfovetsIkumute kumetI InkIsuken
kanira.
5
Kantankicha iriroegi ariompatyo
ishintsiiganakeri ikantaiganakera:
Arisanotari yogotagantavagetanake
InIunIuIgunukefIfu mugunIfo JofeukunI
rira ikantaigakerira inkisaiganakerira
koveenkari Sesa impugaiganakemparira.
Itsititapanutiro Garireaku maika atake
ipokanakero aka.
6
Impo Ikemuvukefu PIfuto IkuntuIgu
tarityo:
Arisano iriro Garireakunirira?
7
Iroro ikantaigakerira: Jeeje, IfIfonI
roro, itigankutarityo Erorishiku,
pokaketari irirori Jerosarenku, kuntun
kicha inti neagetakeneririra Sesa
magatiro anta Garireaku.
Erorishi ikogakotagantagevetakarira Jeso
8
Yogari Erorishi ineavakerira Jeso
ishinevagetanakatyo kara ikogavetakatari
ineakerimera karanki, ikemakotiritari
iniakotaganira, nerotyo ikogantakarira
ineakerira kameti ineakagakerira terira
oneimagetenkani.
9
Ikogukotuguntugetu
kerityo posante kara, kantankicha Jeso
ikemisantanake, teratyo iriniimate.
10
Ario
inaigake kara itinkamiegi saseroroteegi
IntIegIfI gotuguntuIgIfofIfu ItsIfInkukotu
nakerira Moiseshi. Iriroegi ariompatyo
ishintsiiganakeri itsoeventaiganakarira.
11
Yogari Erorishi intiegiri isoraroegite
iposantenaigakerityo Jeso kara, aikiro
isamatsanaigakeri yogagutantaigakarira
kumIsu kufenImugofI kuofIfu yogugutu
rira koveenkari. Impo ukIIfo yumukugun
tairi Piratoku.
12
OvushI yogumetIuvuku
gaigaa Pirato itentaarira Erorishi, karanki
ontitari ikisavakagaigavetaka.
Ikantunkanira Jeso irogakenkanira
(Mt. 27.15-26; Mr. 15.6-15; Jn. 18.3919.16)
13
Impo yogari Pirato yapatoitaigakeri
itinkamiegi saseroroteegi intiegiri
itinkamiegi jorioegi intiegiri aikiro
maganiro matsigenkaegi
14
ikantaigiri:
Viroegi pamaigavetakenari yoga
pIkuntuIguke InIunIuIgunukefI mutsIgen
kaegi ikantaigakeri inkisaiganakerira
koveenkari impugaiganakemparira,
kantankicha naro noneakeri tera
inkaogetero maika pikantaigakenarira,
tsikyatatari pikemaigakeri viroegi
iniakera nokogakotagantakerira inkaara.
15
Ario ikaotaka Erorishi irirori ineakeri
tera irovetsike terira onkametite,
nerotyo yogipigantavaaririra. Maika
pineaigake tera tatoita irovetsikumate
kameti inkamakera.
16
Nompusutuguntu
vakeri impo nampakuaeri.
IROKASHI22,23
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
365
17
Ikantakeri maika omirinkatari agara
Pasekoa yogari Pirato yapakui paniro
yashitakovitunkanirira yovetsikakera
terira onkametite.
18
Kantankicha
Ikemukefu IkuntukefIfu PIfuto mugunI
rosanotyo ikaemavaitaiganake ikantaigi:
Kentakoteri! IIfIfomputyo pumpu
kuae Varavashi!
19
YogufI VufuvushI ontI yushItukovItun
kunI ItentushIIgukufIfu pushInI tImuIgutsI
rira kara Jerosarenku ikisaiganakerira
soraroegi iromanoegi ontiri aikiro
yogantakera.
20
YogufI PIfuto Ikoguvetu
kutyo IfupukuuefImefu Jeso InIItuIguufI
tyo aikiro.
21
Kantankicha iriroegi
ariompatyo ikaemasanoiganakeri:
Kentakoteri! Kentakoteri!
22
Ikantutaigaarityo aikiro Pirato:
Matsi tyara ikantakara? Tutumpu
tyora yovetsikakera? Nokogukotuguntuve
tukufI noneukefI nufo tefu tutoItu IfovetsI
kumate kameti inkamakera. Nompusutu
gantavakeri impo nampakuaeri.
23
Kantankicha iriroegi ariompatyo
ishintsiiganakeri ikaemaiganakera:
Kentakoteri! Kentakoteri!
Pairotari ikaemageigamatake ovashi
yagaveantaiganake.
24-25
Nerotyo Pirato
ikematsaigakeri ikantaigiri:
NefI yoku Jeso tyufIku pInkuntuIgu
keri virompatyo viroegi.
Impo yupukuuIfI VufuvushI yushItuko
vitunkanirira itentaigakarira pashini
ikisaiganakerira igoveenkarite ontiri
aikiro yogantakera. Irirotari ikogaigake
irapakuaenkanira.
Ikentakotunkanira Jeso
(Mt. 27.32-44; Mr. 15.21-32; Jn. 19.17-27)
26
Impo iaiganake yamaiganakerira
Jeso inkentakoigakerira. ItonkIvouIgu
kari paniro Surenekunirira paitacharira
Sumo iponiapaaka anta parikoti. Iriroegi
yagaigavakeri inatakagaigakerira
igoroshite Jeso yogiataganakerira.
27
YogIuIgunukefItyo tovuInI mutsIgen
kuegI ontIegIfI uIkIfo tsInuneegI ontovuI
gavageteratyo kara iragatsikanaigakarira
okenkisureakoigakarira.
28
Kantankicha
Jeso ipampogiaigakero ikantaigiro:
Viroegi tsinaneegi Jerosarenkunirira,
gara piragatsikaigana naro, virompaegityo
iragatsikaigaachane intiegiri pitomiegi.
29
AgunukemputufI kutugItefI onkuntunu
kenkanira: Ogari terira intimumaige
otomi ikavintsaavagetakero Tasorintsi,
teranika oneimaigerinika oananekite, tera
ontsomitagumaige.
30
Impogini
maganiro inkantaiganakerotyo
otishipage: Tarankanake
pintsitokaiganakenara!,
InkuntuIgunukefotyo uIkIfo otonkou
vatsagetakara: Manakoigena,
pintikakoigakenara!
31
Kaotari naro akyari ikaoitana
maika iriromparorokari matsigenkaegi
puIfo IfoguguIgukenkunI InkIsushIIgu
kenkanira.
32
AIkIfo yumununkunI pItenI vetsIkuI
gunkItsIfIfu tefIfu onkumetIte Inkentu
koIgukenkunIfu IntentuguntuIgukenku
nira Jeso.
33
Impo yogonkeIgupuukufu Kufuve
raku ario kara ikentakoigakeri Jeso
ItentuguntuIgukufI yoguegI vetsIkuIgun
kitsirira terira onkametite, paniro
yogaratinkakotunkani irakosanoriraku,
yogufI IfupItene ontI yogufutInkukotun
kani irampateku.
34
Ifofotyo Ikentukotu
nunkunIfu Jeso ogutyo Ikenuke InIuven
taiganakeri kentakoigakeririra ikanti:
Apa, gara pikisaviigiri ikaoIguke
nara maika, teranika irogoige.
Impo yogari soraroegi isokagiaigakero
mapukicho ogotantaganirira kameti
irogotantaigakemparora tyanirika
shintakemparone imanchaki.
35
Ario
inaigake kara tovaini matsigenkaegi
ipampogiaigakerira. Yogari itinkamiegi
isamatsanaigakerityo ikantaigakerira:
IROKASHI23
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
366
p23.45 Ek. 26.1-37.
Kogupuge IkuntunkunI yuguveuvu
getityo ikavintsaantavagetakera
yogavisaakotakerira pashini matsigenka.
MuIkufI muIku utsI kuntetyo Impugu
mentanakempara irogavisaakotaempara
ikiiro, irorotari intira Ikogakagakerira
TusofIntsI Impegukempufu Agoveenku
riegite.
36
Ario ikaoigaka soraroegi irirori
isamatsanaigakerityo yaioniiganakari
ipaigakerira vino kachoari.
37
Aikiro
ikantaigakeri:
Irorotari vintira Igoveenkariegite
jorioegi atsi pugamentanakempanityo
pogavisaakotaempara.
38
Impo otsirinkunkani ogunkani
igoroshiteku igitotakera okanti: Yokari
yoka inti Igoveenkariegite jorioegi.
39
Inianake paniro vetsikankitsirira
terira onkametite itentagantaigakaririra
ikaveganatakeri Jeso ikantiri:
Irorotari vintira Ikogakagakerira
TusofIntsI Impegukempufu Nogoveenku
riegite, atsi pugamentanakempanityo
pogavisaakotaempara vikiiro ovashi
pimaigaena naroegi aikiro.
40
Kantankicha ikisutarityo irapitene
ikantiri:
Matsi tera pimpinkeri Tasorintsi?
Pineavetakatyo ikentakoitakempira
itentagantaitakempirira, atanatsi
pikaotakara maika!
41
AfoegI untsIpefeuI
getutyo uvetsIkuIguketufI tefIfu onkume
tite ikaotantaigakairira maika, kuntunkI
cha irirori tera tatoita irovetsikumate, onti
yatsipereakagunkani kogapage.
42
Impo ishonkatematanakarityo Jeso
ikantiri:
Jeso, impogini aganakempara
pImpokuefu pImpegukempufu Igoveen
kariegite maganiro pisuretaenara naro
gara pimagisantana.
43
Inianake Jeso ikantiri:
Nonkantasanotakempi maikatyo
piatae okametigitetasanovagetira
pintentakenara.
Ikamanakera Jeso
(Mt. 27.45-56; Mr. 15.33-41; Jn. 19.28-30)
44
Antari ikantakera maika atake
ikatinkatanake poreatsiri. Apuvutsuusemu
tanakatyo magatiro apagiteanakarotyo
kara ovashi itsunkavagetanake,
45
teranika
inkoneatumatae poreatsiri. Impo ogari
kamisa tsatamagotacharira ivankoku
Tasorintsi
p
ogutyo okenuke osufuumutunu
ketyo nIgunkIsuno okuntunukefu tseefefe
rere pairatamatake kotarenkasanotake.
46
YogufI Jeso IkuemupunutI ImufuenkufI
katyo kara ikanti:
Apaa, gavaero nosure!
Iroro ikantakera maika oga ikenake
ikemisantanake ikamanakera.
47
Yogari itinkamiegi soraroegi
iromanoegi ineavakerora okaogetakara
maika ikanti:
Pairo yavisaenkavageti Tasorintsi!
Arisanoniroro tera tatoita irovetsikumate
irirori onti ikentakotunkani kogapage.
48
YoguegIfI mugunIfo putoItuIgunkI
charira inkaara impampogiaigakerira
Jeso InkentukotukenkunIfu IkenkIsufeu
vugeIgunukutyo kufu IuIgunuI Iputosune
gintaiganakatyo ton ton ton,
49
kuntunkI
cha yogaegiri tentavageigaririra Jeso
ontiegiri tsinaneegi giaigakeririra
iponiakara Garireaku yaratinkaigake
antakona anta ipampogiaigakerira.
Yogaataganira Jeso imperitanakiku
(Mt. 27.57-61; Mr. 15.42-47; Jn. 19.38-42)
50-51
ItImuke punIfo sufufI kuvIntsuun
tavagetatsirira kematsatasanotiririra
Tasorintsi ipaita Jose, onti iponiaka
Arimateaku. (Ogari Arimatea onti onake
aikiro Joreaku.) Irirori inti itentaigarira
IROKASHI23
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
367
q23.56 Ek. 20.9-10.
ItInkumIpuge jofIoegI yuputoItupInII
gara. Igantaga pairani yogiakerira
iripokakera Ikogakagakerira Tasorintsi
impegakempara Igoveenkariegite
iseraereegi, nerotyo ikantaigakera
itovaireegi irogakenkanira Jeso, tera
irimavagetempa irirori.
52
Impo
ineakerira ikamakera iatake Piratoku
ikantakerira ikogakera iramanaerira
Jeso inkitataerira. Irirori ikantiri:
Nani, manaeri.
53
Ovashi iatake ikentakoreakerira
iponaviotantakari mechomagori kamisa
ovetsikantunkanirira irino. Impo
yamanairi yogantaatari imperitanaki
okyaenkarira okigantunkani tekyaenka
ogantumatenkani igamaga.
54
Ogari
ikamantakarira Jeso onti kutagiteri
yovetsikavagetantaiganakarira jorioegi
mugutIfo InkogukoIgukempufIfu onkutugI
tetunukefu uguntukempufIfu upIshIgopI
reantaganirira, panikyatari aganakempa,
ataketari inanai poreatsiri shavini.
55
Ogari
tsinaneegi poniaigankicharira Garireaku
ogiaigakerira Jeso ipokakera oaigake
oneaigakitirora yogunkanira, okiaigake
tsompogI oneusunoIgukefI tyufu Ikuntun
kani yoginoriinkanira.
56
Impo
opokuIguIfu punkotsIku ovetsIkuvugeIgu
paakero kasankari ontiri kasankapatsari.
Impo apishigopireaigaka kutagiteriku
apishigopireantaganirira otsatagaigakero
IkuntukefIfu MoIseshI ItsIfInkukotunuke
rora.
q
Yanianaira Jeso
(Mt. 28.1-10; Mr. 16.1-8; Jn. 20.1-10)
24
1
Impogini okutagitetamanakera
tominkoku tsitekyamanisano
oaigamanake anta yogaaganira Jeso
amaiganake kasankari ovetsikageigakerira
chapi ikamantakarira.
2
Impo ogonkeIguve
tupuuku oneuIgupuukefo mupu ItIkukotun
tavetunkanirira paa gagaka shirenakitaka.
3
Okiaigavetanaka mameri irinoriaera
Atinkami Jeso.
4
Otsarogavageiganaketyo
kara tyampatyo onkantaige. Impo
oneuIgutufItyo pItenI IsuunkufIIte TusofIn
tsI kuoIgumutuku mutsIgenku kuntukoIgu
mataketyo imanchaki porerererere.
5
Ogutyo okenuIguke otsufogusunoIgunu
kera ogivoiganakara. Iriroegi ikantaigiro:
AntufI gufu pIpokuIgI uku yogugu
nira igamaga pikogaigakerira atakerira
yanianai?
6
Mameritari aka, ataketyo
itinaanaa yanianaira. AtsI sufeIguempufo
ratyo ikantaigakempirira aiokyara anta
Garireaku ikantakotakara ikanti:
7
Yogari
KuotusunotukufIfIfu MutsIgenku Ifuguku
guntukenkunI IfuguIgukefIfu kuovugeIgu
chufIfu InkentukoIgukefI Impo omuvutu
nakempara kutagiteri iranianae.
8
Impo iroroegi osureigamatanaarotyo
ikantakerira Jeso okyara iniavagetakera.
9
Impogini opokaigaira pankotsiku
okamantageigapaakeri iritigankaneegi
naigaatsirira 11, intiegiri aikiro pashini
itovaireegi.
10
OgufI kumuntugeIgupuuke
ririra ontiegi Maria Magarena, Joana
ontiri Maria iriniro Santiago ontiri aikiro
pashini otentaiganakarira.
11
Kantankicha
iriroegi teratyo inkematsaigero. Ineaigiri
ontiri oniagisevageiganake kogapage.
12
Kantankicha Perero ikaviritapanuta
ishigavagetanakatyo yogunkanira Jeso
ikamosogantavetapaaka tsompogi
mameri, ontI Ineupuuke kumIsu Iponutun
tavetunkanirira. Impo ipiganaa
pankotsiku yogavagetaketyo kavako.
Iaiganakera irogamereegi Jeso Emaoshiku
(Mr. 16.12-13)
13
Impogini paita osamanitanakera
iaiganake piteni irogamereegi
Emaoshiku choeni osamanitakotakaro
Jerosaren, ariorika onake 11 kIfome
IROKASHI23,24
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
368
tero.
14
Impo antari iaiganakera avotsiku
iniavageiganake iniakoigakerira Jeso
tyara ikantunkani yogunkanira.
15
Iroro
iniavageigakera irorokya ikantaigi
irorokya ikantaigi, ikenapaake Jeso
irirori itentaiganakari iaiganakera.
16
Ineaigavetakarityo, kantankicha
tyarika ikantakoigakeri Tasorintsi ganiri
yogoigiri inti Jeso.
17
Impo ikantaigiri
Jeso:
Tatatyo piniaventaiganakera
maika?
Iriroegi asatyo yaratinkaigake
kenkisureaigamataka.
18
Paniro ipaita
Kereopashi. Irirori inianake ikanti:
Matsi panirosanotyo pikantakara
viro pinavetakara chapi Jerosarenku
tera pinkemakotero iniakoigakerira
maganiro?
19
Irirori ikantaigutarityo:
Tatatyo oitara?
Ikantaigiri:
PIne ontI Ikumukefu Jeso Nusufeku
nirira. Irirori inti kamantantatsirira
gaveavagetatsirira yovetsikagemati
posante, aikiro yogovagetityo kara
yogotagantavagetira, IntItufI guveukugu
keri Tasorintsi, nefotyo IshIneventuntuI
gakaririra maganiro matsigenkaegi.
20
ImpogInI yogufI ItInkumIegI susefofo
teegI IntIegIfI notInkumIegI yumuIgunu
kefI IpImuntuIgukefIfu Ifompefuventu
kenkunIfu Inkumukefu Inkentukotuken
kanira.
21
Okyara noneaigiri ariori irirori
pugamentaigakaene aroegi iseraereegi
ganigera yashintaigajai pashini kameti
antimaigaeniri kogapage. Maikari maika
atake omavatanaka ikamakera.
22
Kantankicha okonogagarantaigaka
tsInuneegI notentuIgukufIfu ouIgumu
nuke Inkuufu tsItekyumunI onkumosoI
gerimera yogavetaaganira,
23
kuntunkI
cha mameri. Impo opokuIguI omIntsufo
gaigakenatyo okamantaigapaakenara
oneaigakerira isaankariite Tasorintsi
ikantaigakerora atake yanianai.
24
Impo
ikonogagarantaigaka notovaireegi
IuIgukItI IfIfoegI IneuIgukItIfo IkuntuI
gake okantasanoigakeniroro mameri
Jeso.
25
Impo ikantaigiri Jeso:
Tekyaenkatyo pogotumaige!
Tyarikatyo pinkantaiganakempa
pogotusunoIgunukefu ufIsuno Ikuntusu
noigake kamantantaigatsirira pairani!
26
MutsI tefu InkuntuIge yogufI Ikoguku
gakerira Tasorintsi impegakempara
Igoveenkariegite iseraereegi oketyo
iratsipereavagetake inkamakera impo
iroganiaenkani iramanaenkanira enoku?
27
Impo ovashi yogotagageiganakeri
mugutIfo okuntukogetukefIfu ItsIfInku
kagantakerira Tasorintsi oniakotakerira
IfIfofI ItsItItupunutIfo ItsIfInkukogetuke
rira Moiseshi impo imagetanakero
uIkIfo ItsIfInkukogeIgukefIfu kumuntun
taigatsirira iriroegi.
28
Impogini
yogonkeigapaakara Emaoshiku ineaigiri
Jeso ariompatyo iatanakeri,
29
kuntunkI
cha yagaigavakeri ikantaigiri:
Atsi gatata piati. Nokoguke pImugI
moiganakenara naroegi, panikyatari
onchapinitanae, ataketari ishonkanaa
poreatsiri.
OvushI IkIunuke tsompogI ItentuIgunu
karira.
30
Impogini ipirinitaigake mesaku
isekataigakempara. IfIfofI InoshIkunu
kero pan iniakeri Iriri ikantakerira
ishineventakaro, impo ikotagakero
ipaigakeri.
31
Iroro ineaigakerira
ikotagakerora pan yogotantaigavaaririra
inti Jeso, kantankicha irirori asatyo
ipegaenkataka.
32
IkuntuvukuguIgumutu
nakatyo:
Iroroventi irirora inkaara anta
uvotsIku yogotuguIgukuIfofu ItsIfInkuku
gantakerira Tasorintsi tyarikatyo
okantaiganakai otsagasurentaiganakaira
asureegiku ogishineaiganakaityo kara.
IROKASHI24
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
369
33
Impo ovashi ikaviriigapanuta
iaiganaira ipigaiganaara Jerosarenku.
Ineaigapaakeri iritigankaneegi Jeso
patoitaigaka itentaigakari pashini
itovaireegi.
34
Iriroegi ikantaigavakeri:
Arisanoniroro yanianai Atinkami,
ineakeritari Sumo.
35
Ovashi ikamantaiganakeri iriroegi
uIkIfo tyufu IkuntuIgukefI ItentuIgunuku
rira avotsiku tera irogoigeri, impogini
ineaigakerira pankotsiku ikotagakerora
pan ovashi yogotantaiganaaririra inti
Jeso.
Jeso ikoneatimoigakeri irogamereegi
(Mt. 28.16-20; Mr. 16.14-18; Jn. 20.19-23)
36
Aiokyara iniavakagaiga katsiketyo
yaratinkimoigapaakeri iniaigapaakeri
ikantaigiri:
Shineiganaempa.
37
Iriroegi itsarogaiganaketyo kara
ipinkaiganakerira ineaigiri irirori
kasuvarerini.
38
Kantankicha Jeso
ikantaigiri:
Tatatyo pipinkaviiganakenara?
Tyara pikantaigakara pisureigakara
maika?
39
Atsi gaigero kavako nako
ontiri nogiti ikentakoitakenara.
Narotari. TsuguIgenu pIneusunoIguke
nara. Yogari kasuvarerini teranika
ontime ivatsa ontiri itonki inkaotuke
nara naro maika pineaigakenara.
40
Iroro ikantaigakerira maika
iokotagageigakeri irako ontiri ivonkiti
ikentakotunkanira.
41
Kantankicha
ineaigakerira tenigera iragaveaigae
isureigaempara, puIfotufI IshInevugeIgu
naka yogavageiganakera kavako,
ikantaigiri:
Aityo pisekaegi?
42
Iriroegi ikantaigiri:
Aio shima tashiri.
Ovashi ipaigakeri
43
yagakeri yogakari
ineakoigakeri maganiro.
44
Impo IkuntuI
giri:
MuIkufI muIku mugutIfo pIneugeIgu
kerira irorotari nokamantaigakempirira
karanki aiokyara notentavageigimpi,
nokantakera ontsataganakempa
magatiro itsirinkakotanakenara Moiseshi
ontIfI ItsIfInkukoIgunukenufu kumuntun
taigatsirira ontiri aikiro sankevantiku
Saremo itsirinkakotakenara Iravi.
45
Impo irirori yagaveakagaigakeri
irogotasanoiganakerora tatoita
okantakotake Itsirinkakagantakerira
Tasorintsi
46
ikantaigiri:
Ario okaotuku muIku otsIfInkuko
tunkunIfIfu onIukotukefIfu Ikogukuguke
fIfu TusofIntsI Impegukempufu Igoveen
kariegite israereegi. Onti okantake
impogini iratsipereavagetake inkamakera
kantankicha omavatanakempara
kutagiteri iranianae.
47
ImpogInI IntIgun
kaigakeri kamantakoigakerinerira
iriaigakera inkenkitsatimoigakerira
maganiro matsigenkaegi intsitiiganakero
Jefosufenku ovushI IntsotenkugIteuvugeI
ganakero kara inkantaigakerira maganiro
irapakuaiganakerora yovetsikageigakera
tefIfu onkumetIte InkuntutIguIgunukem
para inkematsaiganakerira itigankakerira
Tasorintsi irogavisaakotantakera kameti
irogavisaakoigakeriniri Tasorintsi
ImugIsuntukoIgukefIfu mugutIfo yovetsI
kageigakerira.
48
Viroegi mataka
pineaigakero otsatagagetunkanira
magatiro oka otsirinkakotunkanirira,
maika viroegikya kenkitsatakoigakerone.
49
Naro nontigankimoigakempiri
IkuntukefIfu Apu IntIgunkImoIgukempI
rira, kantankicha timaigetata aka
Jerosarenku gatata piaigai parikoti.
GIukoIgemputu uku IntIgunkImoIgukem
pirira Apa Isure iragaveakagaigakempira.
Iatanaira Jeso enoku
(Mr. 16.19-20)
50
Impogini Jeso itentaiganakari
irogamereegi parikoti oatara
IROKASHI24
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
370
Vetaniaku. Impo yogaenokanake irako
iniaventaigakerira.
51
Iroro ikaotunu
kerora maika iniaventaigakerira
ineaigiri yogaenokanaka ariompa,
ariompa yogaenokavagetanaari, onti
yamanaaganira enoku.
52
Iriroegi
ishineventaiganakari ikantaiganake:
Arisanoniroro inti Itomi Tasorintsi
pairorira yagaveavageti. Impo
IpIguIgunuu Jefosufenku IshInevugeIgu
katyo kara.
53
Omirinkatyo iatapiniigi
ivankoku Tasorintsi ikantaigakeri
maganiro: Pairo ikametiti Tasorintsi!
Pairo yagaveavageti!
IROKASHI24
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
371
a1.3 Jen. 12.
Itsititanakerora Joan
ikamantakotanakerira Jesokirishito
1
1
Antari pairani tekyaenkara tatakona
timumagetatsine igantaga itimakera
Kirishito ikantaganirira Iriniane Tasorintsi.
Irirori ikantakani itimakera itentakarira
Tasorintsi, intitari Tasorintsi.
2
Irirotari
tentakari Tasorintsi okyasanokyara.
3
Irirotari vetsikagetakero magatiro tatarika
oita timagetatsirira. Tera ontimumate
pashini terira iriro vetsikerone, aikiro
game inti game atimumaigi aroegi.
a
4
Irirori inti ganiantatsirira, aikiro inti
kutugItetukoIgIfIfIfu mugunIfo mutsIgen
kaegi.
5
IkutugItetukoIgukefI puvutsuukoI
gankicharira. Iriroegi ikisaigavetakarityo
kantankicha teratyo iragaveaigeri.
6
Yogari Tasorintsi itigankakeri paniro
matsigenka ipaita Joan.
7
OntI ItIgunkuvI
tukefI InkumuntukotukefIfu yogu kutugIte
tukotuntutsIfIfu kumetI InkemutsuIgukefI
niri maganiro.
8
Yogari Joan tera iriro
kutagitetakotantatsirira, IntugutI IpokushI
take inkamantakotakerira,
9
panikyatari
InkutugItetukotuntunuke yogu ponIunkI
chufIfu enoku kumetI InkutugItetukoIgu
nakeriniri maganiro matsigenkaegi.
10
Irirotyo vamparoaigavetakari
matsigenka, kantankicha impogini
ipokavetutara tera irogoigavakeri.
11
Ario
ikaoigaka aikiro itovaireegi iseraereegi,
iriroegityo ipokashiigavetaka, kuntunkI
cha tera irishineventaigavakempari.
12
KuntunkIchu mugunIfo shIneventuIgu
vakaririra kematsaigavakeririra irirori
ipegakagaigakari itomiegi Tasorintsi.
13
Antari ipegaigakerira Tasorintsi itomi
tera ario onkaotemparo itomintaigara
matsigenka, aikiro tera ario onkaotem
pufo IkogIfu mutsIgenku IntomIntukem
para, intitari kogankitsi Tasorintsi
intomintaigakemparira.
14
Yogari Kirishito ipokuti aka
kipatsiku imechotakera ikaotusunoIgu
kai aroegi ikonoivageigakai. AneuIgu
keri ikoveenkatakera, intitari Itomi
Tasorintsi paniro ikantakara irirori.
Pairo ikavintsaantavageti, aikiro
yogikoneatimotasanoigakai tyara ikanta
Tasorintsi.
15
YogufI Joun Ikumuntukotu
kerira imaraenkarika kara ikanti:
Irirotari yoga noniakotakerira okyara
nokamantaigakempira nokantakera
IfIpokuke pushInI puIfofIfu yuvIsuvuge
takena, iketyotari timatsi.
16
Irirori pairotyo ikavintsaantavageti
nefotyo IkuntukunItyo IkuvIntsuuvugeI
gakai.
17
Pairani Moiseshi intagati
itsirinkakogetakero ikantagetirira
Tasorintsi ontsatagagetakenkanira,
kuntunkIchu untufI IpokutIfu JesokIfI
shito onti ikavintsaavageigakai aikiro
yogikoneatimotasanoigakai tyara ikanta
Tasorintsi.
18
Tera tyani neimaterine
Tasorintsi, kantankicha yogari Itomi
JOAN ITSIRINKAKOTAKERI JESOKIRISHITO
TYARA IKANTA YOGAVISAAKOTANTIRA
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
372
b1.21 Ireo. 18.15.
punIfofIfu tentusunotufIfIfu yogIkoneutI
moigakai tyara ikanta irirori.
Joan Giviatantatsirira
ikamantakotakerira Jesokirishito
(Mt. 3.11-12; Mr. 1.7-8; Ir. 3.15-17)
19
Yogari jorioegi Jerosarenkunirira
itigankaigake saseroroteegi intiegiri
IyushIkIIgunukefIfu IfevI Inkogukotugun
taigakiterira Joan tyanira irirori impo
ikantaigiri:
Tyanimpatyora viro? VIfo nogIuIgu
kerira impegakempara Nogoveenkariegite?
20
Impo irirori tera iramatavinaigeri
ontI kutInku yogukefo IkumuntusunoIgu
kerira ikantaigiri:
Teratyo naro pikantaigakerira maika.
21
Impo imatutaigaarityo aikiro
ikantaigiri:
Iroroventi, viro kamantantatsirira
nogiaigakerira?
b
Ikanti:
Teratyo naro.
22
Impo imatutaigaarityo aikiro
ikantaigiri:
Tyanimpatyora viro? AtsI kumun
tuIgenu kumetI nonkumuntuIgupuukefI
niri tigankaigakenarira. Tyara
pinkante? Tatoitatyo pipokashitake?
23
Impo ikantaigiri Joan:
NuntI kenkItsututsIfIfu osufIgugItetu
paakera nomaraenkarika kara, narotari
ItsIfInkukotunuke puIfunI kumuntuntutsI
rira Isaiashi ikantakera impogini
intimake paniro inkenkitsavagetake anta
osarigagitetapaakera inkante: 'NegIntetu
shiigavakempari pokankitsinerira
impegakempara Atinkamiegi.
24
Yogaegiri kogakotagantaigakeririra
Joun IntI tIgunkuIgukefI IfupIvufIseoegI
tene.
25
Impo ikantaigiri:
IfofoventI tefunIku vIfo Ikogukugu
kerira Tasorintsi impegakempara
Nogoveenkariegite, tyara okantakara
pogiviatantavagetakera? Pikantaketari
tera viro Eriashi, aikiro tera viro
kamantantatsirira nogiaigakerira.
26
Ikanti Joan:
Narori intagati nogiviatanti niaku,
kuntunkIchu uIo punIfo konoIIgukempI
rira terira pogoigeri,
27
IfIfotufI pogItupuu
kenanerira. Narori garorokarityo nokao
tumatari irirori, onti nagamaavagetakari,
pairotari yavisavagetakena.
28
Yogaegi kogakotagantaigakeririra
onti iatashivageigakitiri Vetaniaku. Ogari
Vetania onti onake intati Jororanku
ariotari yogiviatantavagetakeri kara.
Jeso inti itigankakerira Tasorintsi
29
Impogini okutagitetanakera yogari
Joan ineiri Jeso ikenapaake ikanti:
Neri yoga Ovisha itigankakerira
Tasorintsi inkamaventaigakerira
maganiro kaovageigacharira!
30
Irirotari nokenkitsatakotakerira
nokantakera: 'IfIpokuke pushInI ImpogI
tupuukenunefIfu puIfofIfu yuvIsuvugetu
kena, iketyotari timankitsi.
31
Naro
aikiro teratyo nogovetempa iriro
agiaigakerira, kuntunkIchu ontI nogIvIu
tantavagetake kameti irogoigakeniri
maganiro iseraereegi iriro pokankitsi.
32-33
Impogini ikanti aikiro Joan:
Okyara tera nogovetempari, kuntunkI
chu yogufI tIgunkukenufIfu nogIvIutuntu
vagetakera niaku ikantakena: Tyanirika
pineake iraguitashitapaakeri Nosure
IfupusutInkugutupuukempufI IfInugutu
paakerira, irirotari tigankakerineririra
Nosure intimasurentantakera. Impo
noneakeri Isure Tasorintsi iponiapaaka
enoku ikaotupuukufI shIfomegu yupusu
tinkagutapaakari inagutapaakeri.
34
Noneasanotakeri, IfofotufI nokuntuntu
karira inti Itomi Tasorintsi.
JOAN1
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
373
c1.42 Sepashi: Cefas, arameoku onti okantagani Kephas. Perero: Pedro, guriegoku onti
okantagani Petros. Pitetiro onti onkantakera mapu.
Iketyosanorira ipegaigake
Jeso irogamereegi
35
Impogini okutagitetamanakera
yogufI Joun uIo Inuke kufu ItentuIgu
kari piteni irogamereegi.
36
Impo iroro
ineavakerira Jeso ikenanakera kara
ikamagutavakeri ikanti:
Neri yoga Ovisha itigankakerira
Tasorintsi!
37
Ifofotyo IkemuIguvukefu Ifogume
reegi oga ikenaigake yogiaiganakeri
Jeso.
38
Irirori ishonkapanuta ineaigiri
yogiaigapaakeri ikantaigiri:
Tata pikogaigake?
Iriroegi ikantaigi:
Gotagantatsirira, tyara pitimi?
39
Ikanti Jeso:
Atsi tsame pineaigakerora.
Impo iaigake ineaigakerora imagakera
ovashi imagimoigakeri, ataketari inanai
shavini poreatsiri.
40
PunIfo gIutunukefI
rira Jeso inti irirenti Sumo Perero ipaitaka
Anturishi.
41
Irirori iatake ikogakerira
irirenti impo ineakerira ikantiri:
Noneaigakeri Meshiashi (onkuntu
kera: Kirishito).
42
Impo itentanakari inakera Jeso.
Iroro ineavakerira ikamagutavakeri
ikantiri:
Vinti Sumo, itomi Joan. Maikari
maika ariokya pimpaitaempa Sepashi
(onkantakera: Perero).
c
Jeso ikaemaigakerira
Jeripe intiri Natanaeri
43
Impogini okutagitetamanaira iatake
Jeso Garireaku. Impo ario kara ineakeri
Jeripe ikantiri:
Tsame pogiatanakenara.
44
Yogari Jeripe onti itimi Vetsairaku
itimira Anturishi intiri Perero.
45
Impo
gini iatake ikogakerira Natanaeri. Iroro
ineapaakerira ikantiri:
NoneuIgukefI yogu ItsIfInkukotunu
kerira Moiseshi pairani intiegiri aikiro
pashini kamantantaigatsirira. Irirori inti
Jeso Nasarekunirira, itomi Jose.
46
Ikantiri Natanaeri:
MutsI IkumetItumuIgIfutyo Nusufe
kunirira?
Ikantiri Jeripe:
Atsi tsameratyo pineakiterira viro.
47
Yogari Jeso iroro ineavakerira
ikenapaakera Natanaeri ikanti:
NefI yogu Isefuefe kemutsutusunotu
keririra Tasorintsi. IfIfofI tefu Ifumutu
gumatempa.
48
Ikanti Natanaeri:
Matsi tyara pineakenara kara?
Ikantutarityo Jeso:
Noneakempiniroro pinakera
otapinaku igera tekyara inkantakitempi
Jeripe.
49
Ovashi ikantanake irirori:
Gotagantatsirira, vIntI ItomI TusofIn
tsi, vinti Igoveenkariegite iseraereegi.
50
Ikantiri Jeso:
Iroro pikemakera nokantakempira
noneukempI otupInuku Igefu pugupu
gero pogakero pikantakenara maika?
Impogini pineagetanake pashini
pairorira avisagetakero oka.
51
Impo ikanti aikiro Jeso:
Maika nonkamantasanoigakempi,
ImpogInI pIneuIgukefo InkIte ushIfeunu
kempara. Yogari isaankariite Tasorintsi
IfuguItushItupInIIgukefI Kuotusunotuku
ririra Matsigenka.
Okyasanokyara yovetsikake
Jeso terira oneimagetenkani
2
1
Impogini avisanakera mavati
kutagiteri yagake tsinane paniro surari
JOAN1,2
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
374
d2.6 70 potiria: irinianeku virakocha onti okantake de cincuenta a setenta litros.
e2.13 Ek. 12.1-18, 21-27.
timatsirira Kanaaku Garireaku. Ario onake
kara iriniro Jeso.
2
Ikaemunkani Jeso irirori
intiegiri aikiro irogamereegi.
3
Impogini
otsoamatanakatyo vino. Ogari iriniro Jeso
oatake okamantakerira okantiri:
Notomi, tsoataka vino.
4
Kantankicha irirori ikantiro:
JeufIo, tyufu okuntukufu pIkumun
takenara? Totatatyo, tekyatanika
agempa nokotagantakerora nagaveane.
5
Kantankicha irorori okantaigiri
paatantaigankitsirira vino:
Pintsatagasanoigakerora tatarika
inkantaigakempi.
6
Ario onake kara 6 omarapageni koviti
ogatsantsanakini ovetsikantunkanirira
mapu. Antari oshatekaatantarora nia
patiropage omonkaratakaro ariorika 70
potiria.
d
OkufI oku nIu ontI yovItukoIguke
nefIfu jofIoegI IfugujuIgukefu InkIvukoIgu
kempufu IsekutuIgukempufu IntsutuguIgu
kerora yogameigarira iriroegi. Ariotari
ikantaigari maganiro jorioegi omirinka
ikivakoiga tekyara isekataigempa
irisaankaigakempara okitsitinkaigakerira
tatapagerika oita.
7
Impo Jeso ikantaigiri
paatantaigankitsirira vino:
Atsi shatekajaigaero nia kovitiku.
Impo ishatekajaigairo okaraagetake
otseraku.
8
Impo ikantaigiri:
Maikari maika pinkitajaiganakera
muunI pumukoIgunukenefIfu negIntege
takerorira vieseta ineakerora.
Impo IkItujuIgunuke yumukoIgunuke
neri.
9-10
Iroro yoviikakarora ikaemakeri
ikyarira gankitsi itsinanetsite ikantiri:
ImIfInku utovuIfeegI oketyo IpImun
taigi kametiarisanorira vino, impo
yaravoaiganakera ikaemaigunkanirira
irorokya ipimantaiganake tesakonarira
onkametiate. Tyara pikantakara viro
tera ario pinkaotero maika?, onti oketyo
pogiivatake tesakonarira onkametiate
irorokya pitsoteataka kametiarisanorira.
Ikantantakaririra maika teranika irogote
tyara oponiaka vino, intagani goigankitsi
paatantaigankitsirira, IfIfoegItufI shuteku
jaigakero nia okyara.
11
Ariotari kara
Kanaaku Garireaku itsititanakero Jeso
yovetsikakera terira oneimagetenkani
ineakagaigakerira maganiro iragaveane,
ovashi ikantaigake irogamereegi: AfIsuno
niroro inti Ikogakagakerira Tasorintsi
impegakempara Agoveenkariegite.
12
ImpogInI Iutuke Kupefenuoku Itentunu
karo iriniro intiegiri irirentiegi intiegiri
aikiro irogamereegi. Ario itimaigakiti kara.
Jeso yoneagaigaarira
pimantavageigatsirira ivankoku
Tasorintsi
(Mt. 21.12-13; Mr. 11.15-18; Ir. 19.45-46)
13
Impogini ochoenitapaakara Pasekoa
e
iatake Jeso Jerosarenku.
14
Impo
iavetapaakara ivankoku Tasorintsi inti
ineaigapaake pimantavageigatsirira toro
intiri ovisha intiri aikiro shiromega. Ario
inaigake aikiro kampiavageigiririra koriki.
15
Yogari Jeso yagamatanaketyo iviritsa
yampityagitakero ipasatantaigakarira
mugunIfo yoneuguIgukufIfu yogIkonteIguI
rira itentagantaigaarira irovishate intiri
itorone. Isokagisetutaigakeri igorikiegite
kumpIuvugeIgIfIfIfu kofIkI yogIshonkuge
tutaigakeri imesane.
16
Impo ikantaigiri
pimantaigatsirira shiromega:
Maiganaeri pishiromegate parikoti!
IOgufI Ivunko Apu gufutyo pIpegukuguI
garo opimantantapinitaganirira!
17
YogufI IfogumefeegI ovushI IsufeIgu
nukufo okuntukefIfu ItsIfInkukuguntuke
rira Tasorintsi okanti: NonkIsukotu
kempufo pIvunko osumutsunutukenku
nIfu ovushI InkIsushIItukenu IfutsIpefeu
JOAN2
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
375
kagasanoitakenara.
18
Impo yogari
jorioegi ikantaigutarityo:
Tyani kantakempi pinkaotukem
para maika? Irirorika kantakempi
Tasorintsi atsi gikoneatimoigenanityo
tefIfu oneImugetenkunI kumetI nogoIgu
kera irirorika tigankakempi.
19
Ikanti Jeso:
Nonkaotakeniroro. AtsI gImumefIn
kaigeroratyo oka ivanko Tasorintsi, impo
omuvutunukempufu kutugItefI novetsI
kaero nonkaotagasanotaemparo.
20
Ikantaigiri iriroegi:
Ariorikaratyo, ogari oga ivanko
TusofIntsI tyufIku IpomIfIntsIventuvu
geigakaro kara yantunteigakerora 46
shiriagarini. Tyara onkantakempara
povetsikaerora viro mavati kutagiteri?
21
Kantankicha antari ikantakera ivanko
Tasorintsi intityo kantakotankicha.
22
Nerotyo impogini yanianaira yogaegiri
irogamereegi isureiganaaro ikantakera
okyara ovashi ikantaigake: AfIsunonI
roro ikantasanotake, ineaigaketari
otsutugunukufu mugutIfo IkuntuIgukefI
rira, ontIfI uIkIfo mugutIfo ItsIfInkuku
gantakerira Tasorintsi niakotakeririra.
Jeso ineasurentaigiri maganiro
23
Impogini aganakara Pasekoa
aiokyara Jeso Jerosarenku, ario kara
yovetsIkugetuke posunte tefIfu oneImu
getenkani ovashi ikantaiganake tovaini:
Arisanoniroro inti Ikogakagakerira
TusofIntsI Impegukempufu Agoveenku
riegite.
24
KuntunkIchu Jeso yogotuke
tyo tera arisano inkematsatasanoigeri,
yogoigiritari maganiro matsigenkaegi.
25
Tefu Inkogukotempu Inkumuntukenku
nira tyara ikantaiga, tsikyatatyo yogoti
irirori, ineasurentaigiritari maganiro.
Jeso intiri Nikoremo
3
1
Itimake paniro pariseo ipaita
Nikoremo, inti itinkami jorioegi.
2
IfIfofI Iutuke tsItenIgetIku Inkumosotu
kiterira Jeso, impo ikantiri:
Gotagantatsirira, nogoigake inti
tIgunkukempI TusofIntsI pogotuguIguke
nara, tefunIku tyunI guveutsIne IfovetsI
kugetefu posuntepuge tefIfu oneImuge
tenkani inkaotakempira viro garira
iriro gaveakagiri Tasorintsi.
3
Yogari Jeso ikantiri:
Maika nonkamantasanotakempi,
tyanirika garira imechotai aikiro, gara
ineimati impegakempara Tasorintsi
Igoveenkarite.
4
Ikanti Nikoremo:
Tyaratyo inkantakempara
matsigenka imechotaera aikiro? Matsi
tyara inkantakempara antarini
ImpIgunuefu omotIuku IfInIfo Imecho
taera?
5
Ikantiri Jeso:
Maika nonkamantasanotakempi
tyanirika garira yogiviata niaku aikiro
garira yoganiasurentairi Isure Tasorintsi
gara ineimati impegakempara Tasorintsi
Igoveenkarite.
6
Yogari itomintarira
matsigenka inkamake impogini,
matsigenkatari inake, kantankicha antari
iroganiasurentakerira Isure Tasorintsi
ario pinkante inkantakani intimake gara
ineimatairo igamane.
7
Gara poganake
kavako pineakera nokantakempira
tyanirika garira imechotai aikiro, gara
ineimati impegakempara Tasorintsi
Igoveenkarite.
8
Onti okaotakaro
tampia, pine irorori otampiatira
opoimaenkatanake, kantankicha tera
ogotenkani tyara oponiaenkataka aikiro
tyara oaenkatake. Ario ikaota Isure
Tasorintsi yoganiasurentantira.
9
Ikantutaatyo aikiro Nikoremo:
Tyarikatyo okantakara oka?
10
Ikantutarityo Jeso:
Kogapage vinti gotagaigiririra
pitovaire tyara pikantakara tera
pogotero oka?
11
MuIku nonkumuntusu
JOAN2,3
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
376
f3.14 Nm. 21.8-9.
notakempi, nufoegI ontI nokumuntuIgu
vetakempi nogoigirira ontiri aikiro
noneageigirira, kantankicha viroegi tera
pinkematsaigena.
12
Kaotari maika
nokumuntuvetukempIfo oneugetugunI
fIfu uku kIputsIku tefu ufIo pInkemutsu
tenu ufIompufofokufI nonkumuntuge
tempirora isariagetakarira Tasorintsi
garorokarityo pikematsatumatana.
13
Tera tyani atumatatsine enoku
itimira Tasorintsi ineagetakerora magatiro
timagetatsirira anta. Panirosanotyo
neasanogetakero Kaotasanotakaririra
Matsigenka.
14
Pairani yogari Moiseshi
yogaenokakotakeri maranke anta
osarigagitetapaakera.
f
Ario inkaotugu
kenkani Kaotasanotakaririra Matsigenka
irogaenokakotakenkanira impogini,
15
ovashi tyanirika kematsatakerine gara
ineairo igamane inkantakani intimake.
16
Yogari Tasorintsi pairotari yavisake
ItusunovugeIgukufIfu mugunIfo mutsIgen
kaegi, nerotyo itigankantakaririra Itomi
panirorira inkamaventaigakerira kameti
ganiri ineaigairo igamane maganiro
kematsaigakerinerira onti inkantakani
intimaigake.
17
TefunIku Ifofo IntIgunku
vItefI uku kIputsIku InkIsukuguntuIguke
rira matsigenkaegi, ontItyo ItIgunkuvItu
keri irogavisaakoigakerira.
18
Tyanirika kematsatakeri gara
ikisashitagani, kantankicha yogari terira
inkoge inkematsatakerira iriro pinkante
mataka ikaotuguntuku IkIIfo InkIsushI
takenkanira, teranika inkematsateri.
19
MugunIfo tefIfu InkoguIge InkemutsuI
gakerira inkisashiigakenkani. Kuomu
tuku ontInIfIkutyo IpokushItuke InkutugI
tetakoigapaakerira, kantankicha iriroegi
pairo yavisaigake ishineventaigakarora
pavatsaari, yovetsikagisevageigaketari
terira onkametite.
20
Maganirotari
vetsIkugIsevugeIgutsIfIfu tefIfu onkume
tIte tefu InkoguIge InkutugItetukoIguken
kunIfu gunIfI oneugunI yovetsIkuIguke
rira.
21
KuntunkIchu yogufI negIntevugeI
guchufIfu IshInevugeIguku IkutugItetu
koigunkanira, IkoguIguketufI oneukenku
nIfu yovetsIkugeIgukefIfu ogotukenkunI
niri inti gaveakagaigakeri Tasorintsi.
Joan Giviatantatsirira
ikamantakotairi Jeso
22
Impogini iatake Jeso Joreaku
itentaiganaari irogamereegi. Ario
InuIguke kufu tovuItI kutugItefI yogIvIu
tantavageigakera.
23
Ario ikaotaka Joan
irirori aio yogiviatantavagetake
Enonku ochoenitira Sarime, ariotari
apatoatakari okonteagetakera niateni.
IpokushItupInIIgukefI tovuInI mutsIgen
kaegi yogiviaigakerira,
24
tekyatanika
irashitakotenkani.
25
Impo yogari
irogamereegi Joan itentaigakari paniro
jorio iniaventaigakerora tyatirikara
pairo avisake osaankantira.
26
Impogini
iatashiigakeri Joan ikantaigiri:
Gotagantatsirira, yogufI pItentuku
rira chapi anta intati Jororanku
pikamantakotakerira, maika aio
yogiviatantavagetake. Iatashiiganakeri
maganiro irogiviaigakerira.
27
Ikantaigiri Joan:
Tera intimumate gaveatsinerira
tsikyata garira inti gaveakagiri Tasorintsi.
28
PIsutyo pIkemuIgukenu vIfoegI nokuntu
kera tera naro Ikogakagakerira Tasorintsi
impegakempara Pigoveenkariegite, onti
itigankakena noivatakerira.
29
Pine yogari
ikyaenkarira gankitsi itsinanetsite irirotari
shintasanotakaro. Yogari mampiakeririra
intagati yamampiakeri ikemisantakeri
iniavagetakera, ishinevagetakatyo kara.
Ario nokaotaka naro noshinevagetaka
noneaigakerira iatimoigakerira.
30
Maika
irirori ariompatyo iravisavagetanakeri
JOAN3
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
377
g4.5 Jen. 33.19; Jos. 24.32.
irishineventanakenkanira, narokya ganige
ishineventasanoitaana.
Poniankicharira enoku
31
Yogari poniankicharira enoku
pairotyo yavisageigakeri maganiro
timaigatsirira aka kipatsiku. Yogari
kipatsikunirira intagati ikenkitsatakogeti
ineagetirira kipatsiku, kantankicha yogari
poniankicharira enoku
32
ontI IkenkItsutu
kogetake ineagetirira ontiri aikiro
ikemagetirira irirori anta, kantankicha
tera inkematsatenkani.
33
AntufI Ikemutsu
taganira iroro ogotantunkani omirinka
katinka yogagetakero Tasorintsi magatiro
tera iramatagumatempa.
34
Yogari
itigankakerira Tasorintsi intagatitari
ikenkitsavagetake ikantakeririra irirori,
ikantakanitari itinkamitasanotakari Isure.
35
Yogari Tasorintsi itasanovagetarityo
ItomI IkuntuntukufIfIfu IfushIntugetukem
parora magatiro yovetsikagetakerira,
aikiro ikantakeri iriro kantankitsine tyara
InkuntuIgukenkunI mugunIfo mutsIgen
kaegi.
36
Tyanirika kematsatakerine gara
ineairo igamane, onti inkantakani
intimake. Yogari garira ikematsatiri gara
ikantakani itimi, ontItyo InkIsushIvugetu
kempari Tasorintsi impogini.
Jeso ontiri Samariakunirira
4
1
Antari aiokyara inake Jeso
Jofeuku yogufI pufIseoegI IkemukoI
gukefI ufIompu ItovuIgunukefI Ifogume
reegi, uIkIfo puIfo yuvIsunuke yogIvIutun
tavagetanakera yavisanakeri Joan.
2
Kantankicha teratyo arisano iriro
giviatantavetachane Jeso, intityo
giviatantavageigankitsi irogamereegi.
3
Impo yogari Jeso iroro ikemakotakara
iniakotunkanira iatai Garireaku.
4
Antari iatanaira onti ikenanai
Samariaku.
5
Karari kara Samariaku
yogonketapaaka apatotara pankotsi
opaita Sukare ochoenitakotakaro kipatsi
yashintavetarira Jakovo pairani impo
ipakeri itomi paitacharira Jose.
g 6
Ario
onake kara omonkia okantaganirira
imonkiatsite Jakovo. Ishigopitaketari
Jeso yanuitakera ovashi ipirinitapaake
kara. Katinkavagetake poreatsiri.
7-8
YogufI IfogumefeegI IuIguke uputotu
kara pankotsi impunaventaigera iseka.
Impo yogari Jeso ineiro okenapai tsinane
timatsirira kara agaatera nia. Ikantiro:
Atsi pimpakenara noviikakempara.
9
Irorori okantiri:
Tyara okantakara pinevitakenara
nia poviikakempara? Vintitari jorio,
narori nanti samaritana.
(Yogari jorioegi ikisumaigiritari
samaritanoegi.)
10
Ikantutarotyo Jeso:
Pogotukeme tutoItu InIntukugu
kempi Tasorintsi, aikiro pogotakeme
tyani nevitakempi nia, vIfo pInevItukefI
metyo irirori, impo irirokyametyo
pakempine nia ganiantatsirira.
11
Irorori okantiri:
Mameritari pinkitaatantakemparira,
aikiro ogari oga omonkia onaavagetitari
savi, ario tyara pagaatakerora kara nia
ganiantatsirira pimpakenara?
12
Matsi
puIfo puvIsukefI Jukovo yushIkIIgunuke
narira pairani vetsikanakerorira oka
omonkia?, IfofotufI yovIIkuntetunuku
rira irirori intiegiri itomiegi intiegiri
aikiro ipirapage.
13
Ikantiro Jeso:
Maganiro viikaigarorira oka nia
imireigae aikiro.
14
Kantankicha yogari
viikakemparonerira nompakeririra naro
garatyo imiretumatai. Ogari oga nia
nompukefIfIfu onkuntukunI ontImugutu
keri isureku ovashi gara ineimatairo
igamane inkantakani intimake.
15
Okanti:
JOAN3,4
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
378
AtsI penufonItyo ogu nIu novIIku
kempara kameti ganiri nomiretumatai,
ganiri nopokumatai aka nagaataera.
16
Impo ikantiro Jeso:
Atsi kantakiteri pijime impo
pimpigae.
17
Okantiri:
Mameritari nojime.
Ikantutarotyo Jeso:
Pikantasanotakeniroro mameri pijime.
18
Itimavetaka pijime 5 pagavetakarira.
Yogari pagairira maika tera iriro pijime.
Arisanoniroro pikantasanotakeniroro.
19
Irorotyo okemavakera ikantakerora
okantutarityo:
Virorakarityo kamantantatsirira.
20
Yogaegiri yashikiiganakenarira pairani
onti iniapiniigiri Tasorintsi aka otishiku.
Viroegiri jorioegi onti pikantaigi
iriniakenkanira Tasorintsi Jerosarenku.
21
Ikantiro Jeso:
Maika nonkamantasanotakempi
gapaaka kutagiteri ganigera iniaagani
Tasorintsi aka otishiku ontirika
Jerosarenku.
22
Viroegi samaritanoegi tera
pogoigeri piniaigirira, onti piniashiigari
kogapage. Naroegiri jorioegi nogoigiri,
ikantaketari Tasorintsi okyara yogari
intigankakerira irogavisaakoigakerira
maganiro matsigenkaegi jorio irinake.
23
Kantankicha maika gapaaka kutagiteri
IfInIuguntsIIgukefIfu TusofIntsI gotusunoI
gakerinerira tyara ikanta, uIkIfo Ifuguveu
kagaigakeri Isure iriniaigakerira. Ariotari
ikogakeri irirori inkaoigakempara maika
niaigakerinerira.
24
Yogari Tasorintsi
suretsi inake. Tyanirika kogankitsi
IfInIuguntsItukefIfu IntugutI kogukotunkI
cha irogotasanotakerira tyara ikanta,
aikiro iragaveakagakerira Isure.
25
Okantiri irorori:
Nogotake iripokake Meshiashi
(irirotari ikantaganirira Kirishito).
AntufI IfIpokukefu InkumuntusunoIgu
kae magatiro.
26
Impo ikantiro Jeso:
Oga irironiroro niakempi maika,
narotari.
27
Impo ikenaigapai irogamereegi.
Iroro ineaigapaakerira iniakerora
tsinane yogavageiganaketyo kavako,
kantankicha tera tyani kanterine,
Tyara pikantiro?, ontIfIku InkuntuI
gakeri, Tyufu okuntukufu pInIuke
rora?
28
Ogari irorori okapanutiro
agaatantarira nia oatakera anta otimira
okantaigapaakerira timaigatsirira kara:
29
Tsame pineaigakerira yonta surari
ikantakena magatiro novetsikagetirira.
Tyanirikatyo? Terikara iriro
kumuntuntutsIfIfu ugIuIgukefIfu IntIgun
kakerira Tasorintsi?
30
Ovashi yogiaiganakero iaigakera
inakera Jeso.
31
Yogaegiri irogamereegi
irorotyo ineaigavakerora oatanakera
onkantaigakiterira ikantaigiri Jeso:
Gotagantatsirira, atsi sekatempa.
32
Ikanti irirori:
Naro aityo noseka terira pineaigero
viroegi.
33
Iriroegi ikantavakagaiganaka:
Ariorakari yamunkani iseka
inkaara?
34
Kantankicha Jeso ikantaigiri:
OgufI noseku ontI nompIfInIventuke
rora ikogakagakenarira tigankakenarira
kIgonkefo nontsotenkukefofu nontsutugu
sanogetakerora magatiro ikantakenarira.
35
Viroegi pikantaigi: Maika pitepagenivani
kushIfI osumputunukefu tufIgo ugukenku
nira, kantankicha naro nonkantaigakempi
atsi gaigeratyo kavako neaigeroratyo
turigoshi mataka sampatake.
36
Yogari
gukefonefIfu Ineukotukempu Impunutuken
kanira, intitari kematsatagaigakerineririra
pashini matsigenkaegi inkantakaniniri
intimaigake. ImpogInI yogufI punkItukefo
fIfu IntentukempufIfu gukefofIfu IfIshIne
vageigakempara.
37
Arisanoniroro
okantasanotunkani: Paniro pankitakero,
JOAN4
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
379
pashinikya gakerone.
38
Nufo notIgunkuI
gakempi pagaigakerora terira viro
pankiigerone, pashini pankiigakero maika
virokya gaigakerone.
39
Impogini tovaini timaigatsirira kara
Sukareku ikantaigake: Irironiroro
pokankitsi agiaigakerira intigankakerira
Tasorintsi." IkemuIgukefotufI okuntuIgu
kerira oga tsinane okantakera: Ikuntu
kena magatiro novetsikagetirira.
40
Iroro
IpokuIgukefu IneuIgukefIfu Jeso IkuntuIgu
keri irimagimoiganakerira. Ovashi iatake
imagimoigakerira piteti kutagiteri.
41
Impo
ikantaigake pashini tovaini: AfIsunonI
roro iriro agiaigakerira." IkemusunoIguke
ritari ikenkitsavagetakera irirori.
42
Impo
ikantaigiro oga tsinane:
Maika nogotasanoigake arisanoniroro
inti gavisaakoigakerinerira maganiro
matsigenkaegi, teranika patiro nonkemaige
pikantaigakenarira viro chapi, tsikyatatari
nokemasanoigakeri naroegi aikiro.
Jeso yovegairira itomi inampina koveenkari
43
Impogini iatanai Jeso Garireaku,
44
IkuntuketufI IfIfofI yogufI kumuntuntu
tsirira tera irishineventenkani itimira.
45
Antari yogonketapaakara Garireaku
yagaigavakerityo timaigatsirira kara
ishineventaigavakarira, iaigakititari
IfIfoegI uIkIfo Jefosufenku yoguvIsuIgutI
fofu Pusekou ovushI IneuIgukefI yovetsIku
getakera posante terira oneimagetenkani.
46
Impogini ipiganaa Jeso Kanaaku
ariotari kara ipegakagakarora nia vino
okyara. AIo punIfo InumpInu koveen
kari itimake Kaperenaoku, ImuntsIguvu
getake itomi.
47
Impo IfIfofI Ikemukotu
vakerira Jeso ipokakera Garireaku
IponIukufu Jofeuku Iutuke ItonkIvouvu
karira ikantakerira iriatakera ivankoku
irovegaaterira itomi, panikyatari
inkamanake.
48
Yogari Jeso ikanti:
VIfoegI gufIfu pIneuIgunu novetsI
kagetakera terira oneimagetenkani
ogakagaiganakempira kavako garatyo
pikematsaigana.
49
Ikanti irirori:
Tsamepage tekyara inkame notomi.
50
Ikantiri Jeso:
Maika piatae vegaa pitomi.
Irirori ikematsatakeri ovashi iatai.
51
Ifofo IutuIfu punIkyufu Ifogonke
taempa ivankoku itonkivoaigavakari
ironampiria ikantaigavakeri:
Vegaa pitomi.
52
Irirori ikantaigiri:
Tyara inake poreatsiri yoveganaara?
Ikantaigiri:
Chapi choekyanira itsunkatseitanake
oga ikenake ishavogatanai yoveganaara.
53
Ovashi isuretanakaro ariotari
choekyunIfu ItsunkutseItunuke Ikuntuke
rira Jeso: Vegaa pitomi. Impo ovashi
ikantake: AfIsunonIfofo IntI tIgunku
keri Tasrointsi. Ario ikaoigaka aikiro
maganiro magimoigiririra.
54
Pitetanaka
yovetsiki Jeso terira oneimagetenkani
iponiakara Joreaku iataira Garireaku.
Jeso yovegairira mantsigavagetankitsirira
5
1
ImpogInI yogufI jofIoegI yuputoItuI
gaka Jerosarenku irogavisaigakerora
iviesetaegite, ario iatake Jeso irirori.
2
Karari kara Jerosarenku ochoenitakara
sotsimoro okantaganirira Isotsimorote
Ovisha ario onake omonkia onti
okantagani irinianeku evereoegi Vetsata.
AfIo kufu ovetsIkunkunI otsImumpeguntu
ganirira 5 onake.
3
Irorotari inoriantaigaka
tovuInI muntsIguIgunkItsIfIfu yogIuIguke
rora omareaatanakempara nia. IposunteI
vagetanakatyo kara, pashini tera inee,
pashini onti tera iranuitagantsite, pushInI
kya onti ishinkogisetaka.
4
Ipokapinititari
IsuunkufIIte TusofIntsI yomufeuutupInItI
rora oga nia, impo tyanirika iketyo
giaatankicha oga ikenake yoveganaa pa
kaotasanotaa.
5
AIo punIfo kufu ImuntsI
gavagetini pairani tera irovegaempa
JOAN4,5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
380
ishiriagakogematatyo kara, ogatyo
agavagetanaka 38 shiriagarini.
6
Yogari
Jeso IneupuukefI nofIuku yogotupuukefI
tyo akatovaitakoti ishiriagakotaka
imantsigatakera, ikantantapaakaririra:
Pikogake povegaempara?
7
Irirori ikantiri:
Nokogavetakatyo kantankicha
omirinka omareaatara nia mameri
tyanimpa giaatakenane. NopunkInunu
vetaka naro tsikyata teratyo nagavee,
pashinikyatyo visaana.
8
Ikantiri Jeso:
AtsI tInuunuke gunuefo pInofIuntu
karira piatae.
9
Irorotyo ikantakerira ogatyo ikenake
yovegupugenItyo yugunuIfo InofIuntuku
rira akya yanuitanai. Kantankicha ontitari
kutagiteri apishigopireantaganirira,
10
ikantaigutarityo itinkamiegi jorioegi:
MuIku ontItufI kutugItefI upIshIgo
pIfeuntugunIfIfu tefu kumetI pumunu
kera pinoriantakarira, okuntuvItuntugu
nitari.
11
Irirori ikantaigiri:
Yogari vegaanarira irirotari
kantakena: Ganaero pinoriantakarira
piatae.
12
Ovashi ikantaigakeri:
Tyanityora kantakempira?
13
Kantankicha irirori teratyo irogote
tyani vegairi, yapatovageiganakatari
kara, yogari Jeso paa atai.
14
Impogini
Jeso ineairi ivankoku Tasorintsi ikantiri:
Maikari vegaavi, gara pimatairo
aikiro pinkaovagetaempara. PImutue
rorika aikiro omatashitanaempi pashini
pairo ogagakempi.
15
IfIfofI IshIgumutunukutyo Ikumun
taigakerira itinkamiegi ikantaigakerira:
Iriroratyo vegaana Jeso.
16
Ovashi ikisasanoiganakeri Jeso
ikogaigavetaka irogaigakerimera
ineaigakera yovegairira kutagiteriku
apishigopireantaganirira.
17
Kantankicha
Jeso ikantaigiri:
Ariotari ikaotakari Apa irirori
ikantakani yantavagetake, nokaotuntu
karorira naro aikiro omirinkara
nantavagetake.
18
Ariompatyo ikisasanoiganakari
itinkamiegi jorioegi ikogasanoiganakera
irogaigakerimera, ineaigakeritari tera
intagati irovegantemparo kutagiteri
apishigopireantaganirira, ontityo aikiro
ikaotagumanatanakari Tasorintsi
ikantakera inti tomintari.
Tatarika yovetsiki Jeso tera tsikyata
irovetsikashitemparo irirori
19
Impogini ikantaigiri Jeso: Maika
nonkamantasanoigakempi tatarika
novetsIkI tefu tsIkyutu novetsIkushItem
paro naro, IntugutItyo novetsIkI yovetsI
kagetirira Apa. Tatapagerika ipiriniventi
irirori, irorotyo nopiriniventi naro.
20
Yogari Apa itasanovagetakenatyo,
nefotyo tefu tutoItu IfomunupItsutumu
tena, kuntunkIchu ImpogInI Ifuguveuku
gakena novetsikakera pashini pairorira
avisakero pineaigakerira maika ovashi
pogavageiganaketyo kavako.
21
Yogari
Apu yogItInujuIgIfI kumugeIguvetunkI
charira yoganiaigairi. Ariotyo nokao
taka naro, tyunIfIku nokoguke nogunIue
fIfu nogunIuefItyo kumetI InkuntukunI
niri intimake.
22
Aikiro Apa tera iriro
kantatsine tyara inkantakenkani
paniropage matsigenka impogini, nanti
ikantake nonkantakera.
23
Ario ikaotu
kefo muIku kumetI ImpInkutsuIgukenu
niri maganiro inkaotagaigakenara
ipinkatsataganira irirori. Tyanirika terira
impinkatsatena naro tera impinkatsateri
aikiro Apa, irirotari tigankakena.
24
Maika nonkamantasanoigakempi
tyanirika kemakerone noniane ovashi
inkematsatakeri tigankakenarira
InkuntukunI IntImuke gufu IkIsushItumu
tagani. Antari tekyara inkematsate
kaomataka ontinirikatyo ikamake
JOAN5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
381
kantankicha impo ikematsatakera onti
yoganiaagani garatyo ineimatairo
igamane.
25
AIkIfo nonkumuntusunoIgu
kempi mataka gapaaka kutagiteri
inkemantaigakemparorira noniane
yogaegi tekyarira iroganiaigenkani,
impo naro noganiaigakeri maganiro
kematsaigakenanerira, nantitari Itomi
Tasorintsi.
26
Kaotari Apa yoganiantira,
ario ikaotagakena naro aikiro kameti
noganiantakera.
27
Aikiro ikantakena
naro kantankitsine tyara inkantakenkani
paniropage matsigenka impogini,
nantitari Kaotasanotakaririra
Matsigenka.
28
Gara pogavageigi kavako,
ugukemputufI kutugItefI nonkuemuIguke
rira maganiro kamageigavetankicharira.
Iroro inkemaigakenara oga inkenaigake
intinajaiganae.
29
YogufI vetsIkuIgunkItsI
rira kametiri intinajaiganae iriaigake
enoku inkantakanira intimaigake.
Irirokya vetsikaigankitsirira terira
onkametite intinajaigavetanakempa
kantankicha onti iriaigake morekariku
inkantakanira iratsipereavageigake.
30
Tera tatoita novetsikumate tsikyata.
Tatarika ikantake Apa, iroro nokantake
naro, aikiro katinka nogagetiro magatiro
nokantakerira, tefunIku Ifofo nompoku
shite novetsikakera tatarika oita nokogake
naro, ontityo nopokashitake novetsikakera
magatiro ikogakerira Apa tigankakenarira.
31
AntufI punIfomefu nonkumuntuko
tukempu nufo nonkuntukefu IntI tIgunku
kena Tasorintsi, ufIo pInkunte kumetItu
ketyo pinkantaigakera: Garatyo
nokematsaigiri, IkIIfotufI kumuntukotuu
cha.
32
Kantankicha aio pashini
kamantakotakenarira. Naro nogotake
onti ikantasanotake ikamantakotakenara
tera iramatagumatempa.
33
Antari
pItIgunkuIgukefu InkogukotuguntuIgukI
terira Joan, irirori katinka yogakero
ikamantakotakenara.
34
Kantankicha tera
ario nonkantaigempi maika noneakera
nokogakotakara inkamantakoitakenara,
teranika nonkogakotumatempanika.
Ontityo nokantaigakempi kameti
pInkemutsuIgukefu IfoguvIsuukoIgukem
piniri Tasorintsi.
35
Yogari Joan onti
ikaovetukufI mechefo tenenkukoIguke
ririra pavatsaakoigavetankicharira.
VIfoegI tuInutyo pIshIneventusunoIguve
takari impo papakuaiganairi.
36
Kuntun
kicha antari novetsikagetakerora
mugutIfo IkuntukenufIfu Apu novetsIku
getakera iroro ogotantasanotunkani iriro
tigankakena. PuIfotyo uvIsukefo Ikumun
takotakenara Joan.
37
Ario ikaotaka
Apa irirori ikamantakotakenatyo,
irirotari tigankakena, kantankicha
vIfoegI tefu pInkemumuIgefI IfInIuIgu
kempira, aikiro tera pineaigeri tyarika
ikantaka.
38
Ario okaotaka Iriniane
irorori okamantakovetakena, pIkemuIgu
vetukufo kuntunkIchu tefutyo puguIguvu
kero pisureegiku, teranika pinkogaige
pinkematsaigenara.
39-40
VIfoegI pIpIfInI
ventaigavetarotyo Itsirinkakagantakerira
TusofIntsI pIneuIgukefu Ifofo gunIuIgu
kempine, kantankicha teratyo
pinkogaige pinkematsaigakerira
onIukotukefIfu kumetI IfogunIuIgukempI
niri pinkantakanira pintimaigake,
narotari oniakotake.
41
Garika ishineventaigana matsigenka
garatyo tyara okantana.
42
Aikiro
nogoigimpitari tera pintumaigempari
Tasorintsi.
43
Narori inti tigankavetakena
Apa, viroegi teratyo pinkematsaigena.
Kantankicha antari iripokera pashini
gufIfu tyunI tIgunkIfI tsIkyutufu IfIpokushI
tukempufo IfIfofI ufIo pInkunte pInkemu
tsaigakerityo.
44
Tyufu pInkuntuIgukem
para pinkematsaigakenara? Ontitari
pIsufeIguku pIshIneventuvukuguIgukem
para, tera iroro pisuretumaigempa
irishineventaigakempira Tasorintsisanorira
panirorira ikanta irirori.
45
Gara pisureiga
pineaigiri ariori nonkamantakeri Apa
JOAN5
Las Sagradas Escrituras en Machiguenga del Per, 3ra ed. 2008, La Liga Bblica
382
viroegi tera pinkematsaigeri. Aiotyo
pashini kamantakerineririra, irirotari
Moiseshi paventasanoigarira.
46
Antari
pInkemutsutusunoIgukefome ItsIfInkuke
rira Moiseshi pairani, pInkemutsuIgukenu
metyo naro aikiro, nufotufI ItsIfInkuko
take.
47<