Sunteți pe pagina 1din 6

RELACION

PR
PROJEKTLIGJIN PR NJ SHTES N LIGJIN NR.7895,
DAT 27.1.1995 KODI PENAL I REPUBLIKS S SHQIPRIS,
T NDRYSHUAR

N ligjin nr.7895, dat 27.1.1995, Kodi Penal i Republiks s Shqipris,


propozohet t bhet nj shtes n kreun VIII, Krime kundr autoritetit t
shtetit, seksioni I, Vepra penale kundr veprimtaris shtetrore t kryera nga
shtetasit.
N seksionin n fjal parashikohet shtimi, si vepr penale, e Shpifjes ndaj nj
funksionari t lart shtetror ose t zgjedhur, konkretisht, neni 238/a i Kodit
Penal.
I. QLLIMI I PROJEKTAKTIT DHE OBJEKTIVAT Q SYNOHEN T
ARRIHEN
Qllimi i ktij projektligji sht shtimi n Kodin Penal i nj dispozite sikurse ajo
e Shpifjes ndaj nj funksionari t lart shtetror ose t zgjedhur, t
parashikuar nga neni 238/a i Kodit Penal.
Ky projektligj vjen si propozim i Kryeministrit. Arsyeja e propozimit t ksaj
dispozite sht ajo e penalizimit t cilitdo q, duke abuzuar me lirin e
shprehjes, prhap qllimisht, me fardolloj mjeti dhe mnyre, shpifje ndaj nj
zyrtari t lart shtetror apo t zgjedhur, t natyrs t till q i ngarkon kta t
fundit me fakte q ligji penal i parashikon si vepra penale.
Liria e shprehjes prfaqson nj princip t paprekshm. Ajo sht e sanksionuar
n nenet 22 dhe 23, t kreut II, t Kushtetuts, sikurse edhe n Konventn
Evropiane t t Drejtave t Njeriut, ndrkoh q pr her t par kjo liri gjeti
shprehje n Deklaratn e t Drejtave t Njeriut dhe t Qytetarit t vitit 1879.
Neni 22/1 i Kushtetuts
1. Liria e shprehjes sht e garantuar.
Neni 10 i Konvents Evropiane pr Lirit dhe t Drejtat e Njeriut
Liria e shprehjes
1

1. dokush ka t drejtn e liris s shprehjes. Kjo e drejt prfshin lirin e


mendimit dhe lirin pr t marr ose pr t dhn informacione dhe ide pa
ndrhyrjen e autoriteteve publike dhe pa marr parasysh kufijt. Ky nen
nuk i ndalon shtetet q tu krkojn ndrmarrjeve t transmetimit
audioviziv, televiziv ose kinematografik t pajisen me licenc.
2. Ushtrimi i ktyre lirive q prmban detyrime dhe prgjegjsi mund tu
nnshtrohet atyre formaliteteve, kushteve, kufizimeve ose sanksioneve t
parashikuara me ligj dhe q jan t nevojshme n nj shoqri demokratike,
n interes t siguris kombtare, integritetit territorial ose siguris publike,
pr mbrojtjen e rendit dhe parandalimin e krimit, pr mbrojtjen e shndetit
ose t moralit, pr mbrojtjen e dinjitetit ose t t drejtave t t tjerve, pr
t ndaluar prhapjen e t dhnave konfidenciale ose pr t garantuar
autoritetin dhe paanshmrin e pushtetit gjyqsor.
Kushdo sht i lir t shpreh nj opinion pozitiv ose negativ pr nj shtje t
caktuar, sikundr dhe pr nj person. Megjithat, si pr do liri apo t drejt,
rastet e abuzimit n emr t tyre nevojitet t sanksionohen, duke riafirmuar se
do liri apo e drejt ka dhe kufijt e saj t ushtrimit.
II. VLERSIMI I PROJEKTAKTIT N RAPORT ME PROGRAMIN
POLITIK T KSHILLIT T MINISTRAVE, ME PROGRAMIN
ANALITIK T AKTEVE DHE DOKUMENTE T TJERA
POLITIKE
Projekakti n fjal nuk sht pjes e angazhimit sipas programit qeveriss, por
pa dyshim sht nj qndrim unitar i qeveris sa i takon nevojs pr t
penalizuar sjellje q manifestohen prkundrejt funksionarve t lart shtetror
ose t zgjedhur, n rastin kur ndaj ktyre t fundit shpifet me qllim dhe
publikisht lidhur me fakte t cilat ligji i parashikon si vepra penale.
Pshtjellimi, q denoncime t tilla shpifse shkaktojn n opinionin shoqror,
sht i till q cenon maksimalisht dhe mbi t gjitha ndjenjn e siguris dhe t
besimit q shteti nprmjet prfaqsueve t tij m t lart shtetror pron dhe
ka pr detyr t proj te qytetart.
Pikrisht sjellje t tilla, njsoj si n legjislacionet e vendeve m t zhvilluara t
Bashkimit Evropian, si Franc, Itali, nuk mund t shprfillen, prkundrazi
nevojitet t sanksionohen qart dhe prfundimisht n Kodin Penal.

III. ARGUMENTIMI I PROJEKTAKTIT LIDHUR ME PRPARSIT,


PROBLEMATIKAT, EFEKTET E PRITSHME
Sikundr u trajtua dhe m lart, sqarojm se ka nj iniciativ t Kryeministrit t
shprehur publikisht, t Kshillit t Ministrave po ashtu, pr t ripar kuadrin
ligjor n rastin e veprave penale t opinionit apo moralit, ku prfshihen veprat
penale t fyerjes dhe t shpifjes, t parashikuara prkatsisht nga nenet 119 dhe
120 t Kodit Penal.
Prmbajtja e dispozitave, n t cilat parashikohen kto dy vepra penale,
posarisht dhe ajo e disa figurave t veanta t ktyre veprave, i sht
nnshtruar rishikimit nga ana e ligjvnsit n vitin 2012, kur me ligjin
nr.23/2012 u vendos q veprat penale t fyerjes dhe t shpifjes t
dekriminalizohen dhe vepra penale e Shpifjes pr shkak t detyrs, q
parashikohej nga neni 240 i Kodit Penal, t shfuqizohej, ndrkoh q vepra
penale e Fyerjes s gjyqtarit nuk u shfuqizua, por ndryshoi vetm maksimumi
i dnimit t saj, nga 2 vjet burg n tre muaj burg.
N diskutimet e asaj kohe, opozita, mazhoranca sot, nprmjet relatorit t saj n
Komisionin prkats Parlamentar t t Drejtave dhe Lirive t Njeriut dhe
shtjeve t Administrats Publike shprehu nj qndrim t kundrt sa i takonte
depenalizimit t veprs penale t Shpifjes pr shkak t detyrs, duke
argumentuar qartsisht nevojn pr ta pasur nj dispozit t till n Kodin ton
Penal.
Shfuqizimi i ksaj vepre penale, kur kan kaluar pothuaj trej vjet, par i lidhur
ngusht me praktikn, rastet e rnda t ndodhjes s ksaj vepre dhe mungess s
ndshkimit t plot t saj, edhe n t vetmen rrug ligjore at civile, konfirmon
qart dhe pa asnj dyshim se ky ishte nj veprim jo thjesht i parakohshm, por
me nj impakt trsisht negativ, pasi ka nxitur n mnyrn m ekstreme shpifjen
n emr t liris s shprehjes, shpifjen duke i atribuar dikujt tjetr pa asnj
hezitim kryerjen e veprave nga m t rndat penale, ndrkoh q dihet me
siguri se faktet e prezumuara si t tilla jan trsisht t pavrteta.
do qytetar q preket nga fyerja dhe shpifja n prgjithsi ka mundsi t
mbrohet duke zgjedhur rrugn penale ose at civile ose t dyja bashk,
ndrkoh q sht e paarsyshme q prfaqsuesit m t lart t shtetit, t
zgjedhurit e tij, t mos ken mundsin t prfitojn nga mbrojtja n rrug
penale, q sht nj rrug absolutisht m e shpejt dhe m garante n pikpamje
t ndarjes t s vrtets nga e pavrteta ose e vrteta prgjysm, pr sa koh
barrn e t provuarit do ta ket nj organ i specializuar, i pavarur dhe i
paanshm, si organi i prokuroris, n dallim nga do person fizik.
3

Pr analogji, ligjvnsi ka siguruar mbrojtjen n nivel penal t aktorve t


sistemit t drejtsis nga vepra t ngjashme sikundr fyerja dhe kt e ka br
pr shkak t detyrs s veant q kta kryejn prkundrejt publikut.
Kjo mbrojtje e veant u duhet njohur pa asnj dyshim dhe prfaqsuesve t
lart shtetror ose t zgjedhurve, t cilt, edhe pse me t drejt jan ose bhen
objekt i kritiks m shum se kushdo tjetr, nuk mund t bhen objekt i
shpifjeve q t atribuojn kryerjen e nj vepre penale dhe kto lloj shpifjesh t
vijojn t trajtohen si shpifje t thjeshta, ku rolin aktiv t t proceduarit t
fajtorit nuk e luan m prokuroria, por ai q ka psuar shpifjen, i dmtuari
akuzues, n referenc t termit q prdor pr kt rast legjislacioni procedural
penal.
Nga ana tjetr, efektet e nj dnimi penal, duke qen m t rnda se ato t nj
vendimi gjyqsor civil, e realizojn plotsisht jo vetm parandalimin e posam,
por at q ka m shum rndsi n lidhje me moralin shoqror, parandalimin e
prgjithshm.
Jan kto arsyet q prtej diskutimeve pr depenalizim a dekriminalizim t
veprave penale t moralit apo opinionit q kurrsesi nuk mund t zhvillohen pa
marr parasysh rrethanat, traditn, zakonin dhe moralin, shkalln e emancipimit
shoqror n nj vend dhe n nj koh t caktuar, imponojn kt rishikim t
Kodit Penal duke rikthyer nj figur t re t veprs penale t Shpifjes dhe,
konkretisht, Shpifjen ndaj nj funksionari t lart shtetror ose t zgjedhur.
Objekt i ksaj vepre penale jan marrdhniet juridike penale q garantojn
moscenimin prej shpifjeve t tipit denoncues t figurs dhe autoritetit t nj
prfaqsuesi t lart shtetror ose t nj t zgjedhuri.
Nga ana objektive, vepra penale e msiprme konsumohet nprmjet veprimeve
aktive shpifse q i atribuojn nj funksionari t lart shtetror ose nj t
zgjedhuri kryerjen e veprimeve apo mosveprimeve, q ligji nga ana e tij i
parashikon si vepra penale. Mjetet e kryerjes s ksaj vepre penale jan nga m
t ndryshmet, por t tilla q bjn t mundur prhapjen n publik t thnieve
shpifse.
Subjekti aktiv i ksaj vepre penale sht i prgjithshm, pra cilido q, i shtyr
nga motive t ndryshme, qllimisht, i atribuon kryerjen e nj vepre penale nj
funksionari t lart shtetror, ndrkoh q dika e till sht e pavrtet, sht e
gnjeshtrt.
Nga sa m lart, kuptohet se subjekt pasiv i veprs jan funksionart e lart
shtetror, t zgjedhurit, t cilt, pr shkak t detyrs dhe funksionit
4

shnjestrohen duke iu atribuar fakte t pavrteta e q pr m tepr nga ligji


parashikohen si vepra penale. Pikrisht, nga ktu buron dhe arsyeja pse duhet t
sanksionohen sjellje t tilla abuzive, t cilat qartsisht rrezikojn marrdhnien
e besimit mes qytetarit dhe shtetit, ndjenjn e siguris q shteti duhet tu
garantoj shtetasve t tij.
IV. VLERSIMI I LIGJSHMRIS, KUSHTETUTSHMRIS DHE
HARMONIZIMI ME LEGJISLACIONIN N FUQI VENDAS E
NDRKOMBTAR
Projektvendimi i propozuar sht n prputhje me rendin juridik t brendshm.
V. VLERSIMI I SHKALLS S PRAFRIMIT ME ACQUIS
COMMUNAUTAIRE (PR PROJEKTAKET NORMATIVE)
Projektvendimi nuk synon prafrimin me legjislacionin komunitar.
VI. PRMBLEDHJE
PROJEKTAKTIT

SHPJEGUESE

PRMBAJTJES

N nenin 1, t projektligjit, propozohet q, pas nenit 238, Kanosja pr shkak t


detyrs, t seksionit I, Vepra penale kundr veprimtaris shtetrore t kryera
nga shtetasit, t kreut VIII, Krime kundr autoritetit t shtetit, t ligjit
nr.7895, dat 27.1.1995, Kodi Penal i Republiks s Shqipris, t shtohet
neni 238/a, me kt prmbajtje:
Shpifja ndaj nj funksionari t lart shtetror ose t zgjedhur
Shpifja e kryer botrisht ndaj nj funksionari t lart shtetror apo t
zgjedhur, me qllim atribuimin atij t nj fakti, q parashikohet nga ligji
si vepr penale, dnohet me gjob ose me burgim deri n tre vjet..
N nenin 2 t projektligjit parashikohet hyrja n fuqi e tij n afatin e
prgjithshm, 15 dit pas botimit n Fletoren zyrtare.
VII. INSTITUCIONET DHE
ZBATIMIN E AKTIT

ORGANET

NGARKOHEN

PR

Zbatimi i ktij ligji sht i detyrueshm pr t gjith shtetasit, shqiptar, t huaj


ose pa shtetsi, sipas kritereve q vet ligji penal ka vendosur n pjesn e
prgjithshme t tij.

VIII. MINISTRIT, INSTITUCIONET DHE SUBJEKTET E TJERA Q


KAN KONTRIBUAR N HARTIMIN E PROJEKTAKTIT
Ky projektligj sht prgatituar nga ministri i Shtetit pr Marrdhniet me
Parlamentin, n baz t propozimit t Kryeministrit.

XI. RAPORTI I VLERSIMIT


SHPENZIMEVE BUXHETORE

ARDHURAVE

DHE

Ky projektigj nuk ka ndikim n buxhet.

KSHILLI I MINISTRAVE