Sunteți pe pagina 1din 479

Η ΚΑΙΝΗ ∆ΙΑΘΗΚΗ

Η ΚΑΙΝΗ ∆ΙΑΘΗΚΗ

The New Covenant

The Greek New Testament Stephanus 1550 Received Text

with 7456 textual notes, containing the collation of the four major recensions

Sun 8 th May, 2005

New corrected text, notes and typesetting 2002–2005 Bibles.org.uk.

Typeset with pdfL a T E X under Linux: Sun 8 th May, 2005 at 16:25 Permission for personal use only is hereby given.

c

Introduction.

This edition of Greek New Testament contains two revisions of the Textus Receptus and two other recensions of the Text, as described in the following paragraphs. It was prepared in strict accordance with the following basic principles:

No variations, however strongly supported by the Greek manuscripts and printed editions have been introduced into the text but were rele-

gated to the footnotes. The total number of footnotes in this revision is

7456.

While the modern chapter and verse numbering was preserved for the sake of convenient reference, the elements that rely on human inter- pretation, such as capital letters and punctuation, were completely disregarded as they have no support from the ancient manuscripts.

A special symbol is used as a verse terminator.

The following four main textual recensions are fully collated in the base text and the footnotes of this book.

T

Textus Receptus, Stephanus 1550 edition. This is the base text of the present edition. Both the original 1550 edition and the Cambridge edition which was prepared by F.H.A. Scrivener in 1892 were used in the preparation of this work.

K

Scrivener, 1894. This is the text underlying the English Authorized Version of 1611 (K stands for KJV).

M Majority Text. Byzantian Text recension.

V Alexandrian recension (V stands for Vatican). This is the text of the Greek New Testament which comes from the manuscripts of the Alexandrian recension.

The decision as to which recension to choose as a body of the text and which to place in the footnotes is pretty much arbitrary. However, once decided, it was never deviated from. Thus, the main text represents exactly that of Stephanus 1550 Textus Receptus, whilst the readings in the footnotes correspond exactly to the recensions represented by their respective symbols. In effect, this book contains “four books in one”, i.e., assumes that the reader will work with the footnotes as diligently as with the main text. There is nothing intrinsic that would make any reading in the footnotes preferred to

iv

that of the text or vice versa and, in each case, the reader must consult the Spirit of Truth, to be guided by the way of wisdom into the light of understanding. In some cases (such as Mat 27:49 or Luk 6:4) the main recensions were not sufficient and I had no choice but to quote the individual MSS directly. The following abbreviations are used to refer to the manuscripts in the footnotes.

Codex Sinaiticus, IV century.

A Codex Alexandrinus, V century.

B Codex Vaticanus (no book of Revelation), IV century.

C Codex Ephraemi Rescriptus, V century.

D Codex Bezae Cantabrigiensis, V century.

The word on which there is a textual variant note has a little circle. If the textual variant affects multiple words then only the end of the first word is marked with the circle. Also, some peculiar cases like Joh 16:33 necessitated inclusion of extra information in the footnote. It is my pleasure to acknowledge the helpful contributions from the following people (in alphabetical order by first name): Andreas Matthias, Anoush Yavrian, Antonis Tsolomitis, Apostolos Syropoulos, Claudio Estrugo, Donald Arseneau, Heiko Oberdiek, Jonathan Melville, Mark Shoulson, Piet van Oostrum, Sebastian Rahtz, Taras Dyatlik, Victor Zhuromsky, Vladimir Volovich and Yannis Haralambous. And, most of all, I thank and praise the Lord God of Israel for providing everything his servant needed for preserving his precious words in this gen- eration. May the Lord use the labours of all his servants to open the eyes of many in Israel and in all nations.

Tigran Aivazian

London, England.

The Greek Alphabet.

The Greek letters were 24, and the required number, 27, was made up by using the final ς (called Stigma) for 6, and adding two arbitrary symbols called respectively Koppa, for 90 and Sampi, for 900.

Alpha

α

=

1

Iota

ι

=

10

Rho

ρ

=

100

Beta

β

=

2

Kappa

κ

=

20

Sigma

σ

=

200

Gamma

γ

=

3

Lambda

λ

=

30

Tau

τ

=

300

Delta

δ

=

4

Mu

µ

=

40

Upsilon

υ

=

400

Epsilon

ε

=

5

Nu

ν

=

50

Phi

φ

=

500

Stigma

ϛ

=

6

Xi

ξ

=

60

Chi

χ

=

600

Zeta

ζ

=

7

Omikron

ο

=

70

Psi

ψ

=

700

Eta

η

=

8

Pi

π

=

80

Omega

ω

=

800

Theta

θ

=

9

Koppa

ϟ

=

90

Sampi

ϡ

=

900

The Books Of The New Testament

Page

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

1

ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

59

ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

101

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

166

ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

 

.

.

214

ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

278

ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

300

ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Β

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

322

 

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

337

ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ

. ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

345

353

ΠΡΟΣ ΚΟΛΑΣΣΑΕΙΣ

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

359

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

365

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Β

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

370

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α

ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

373

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

379

384

. ΠΡΟΣ ΦΙΛΗΜΟΝΑ

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

387

ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

389

ΙΑΚΩΒΟΥ

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

406

ΠΕΤΡΟΥ Α .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

412

ΠΕΤΡΟΥ Β .

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

419

ΙΩΑΝΝΟΥ Α

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

423

ΙΩΑΝΝΟΥ Β

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

430

ΙΩΑΝΝΟΥ Γ

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

432

. ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ .

ΙΟΥ∆Α

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

433

435

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

ΑΓΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ.

˚

Βίβλος γενέσεως ἰησοῦ χριστοῦ υἱοῦ δα βὶδ υἱοῦ ἀβραάµ ἀβ- 1, 2

ραὰµ ἐγέννησεν τὸν ἰσαὰκ ἰσαὰκ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἰακὼβ ἰακὼβ δὲ

ἐγέννησεν τὸν ἰούδαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἰούδας δὲ ἐγέν- 3 νησεν τὸν ϕαρὲς καὶ τὸν Ϲαρὰ ἐκ τῆς ϑάµαρ ϕαρὲς δὲ ἐγέννησεν τὸν εσρὼµ ἐσρὼµ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἀράµ ἀρὰµ δὲ ἐγέννησεν τὸν 4 ἀµιναδὰβ ἀµιναδὰβ δὲ ἐγέννησεν τὸν ναασσὼν ναασσὼν δὲ ἐγέννη-

˚

˚

σεν τὸν σαλµών σαλµὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν ϐοὸ ζ ἐκ τῆς ῥαχὰβ ϐοὸ ζ 5

˚

˚

δὲ ἐγέννησεν τὸν ὠ βὴδ ἐκ τῆς ῥοὺθ ὠ βὴδ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἰεσσαί

˚

˚

ἰεσσαὶ δὲ ἐγέννησεν τὸν δα βὶδ τὸν ϐασιλέα δα βὶδ δὲ ὁ ˚ ϐασιλεὺς 6 ἐγέννησεν τὸν σολοµῶντα˚ ἐκ τῆς τοῦ οὐρίου σολοµὼν δὲ ἐγέννη- 7 σεν τὸν ῥοβοὰµ ῥοβοὰµ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἀβιὰ ἀβιὰ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἀσά˚ ἀσὰ˚ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἰωσαφὰτ ἰωσαφὰτ δὲ ἐγέννησεν 8 τὸν ἰωρὰµ ἰωρὰµ δὲ ἐγέννησεν τὸν ὀζίαν ὀζίας δὲ ἐγέννησεν τὸν 9 ἰωάθαµ ἰωάθαµ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἄχαζ ἄχαζ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἐζε- κίαν ἐζεκίας δὲ ἐγέννησεν τὸν µανασσῆ µανασσῆς δὲ ἐγέννησεν 10 τὸν ἀµὼν˚ ἀµὼν˚ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἰωσίαν ἰωσίας δὲ ἐγέννησεν τὸν 11 ἰεχονίαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τῆς µετοικεσίας ϐαβυλῶ- νος µετὰ δὲ τὴν µετοικεσίαν ϐαβυλῶνος ἰεχονίας ἐγέννησεν τὸν 12 σαλαθιὴλ σαλαθιὴλ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ϲοροβάβελ Ϲοροβάβελ δὲ ἐ- 13 γέννησεν τὸν ἀβιοὺδ ἀβιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἐλιακεὶµ˚ ἐλιακεὶµ˚ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἀζώρ ἀζὼρ δὲ ἐγέννησεν τὸν σαδὼκ σαδὼκ δὲ 14 ἐγέννησεν τὸν ἀχεὶµ˚ ἀχεὶµ˚ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἐλιούδ ἐλιοὺδ δὲ ἐ- 15 γέννησεν τὸν ἐλεάζαρ ἐλεάζαρ δὲ ἐγέννησεν τὸν µατθὰν µατθὰν δὲ ἐγέννησεν τὸν ἰακώβ ἰακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν ἰωσὴφ τὸν ἄνδρα 16 µαρίας ἐξ ἧς ἐγεννήθη ἰησοῦς ὁ λεγόµενος χριστός πᾶσαι οὖν αἱ 17

Inscription: T : ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ ΑΓΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ, K: ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΤ- ΘΑΙΟΝ, M: ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ, V: ΚΑΤΑ ΜΑΘΘΑΙΟΝ. 1. v.1 T ,M,K: δαβιδ, V: δαυιδ. v.5 T ,M,K: ϐοοζ, V: ϐοες. v.5 T ,M,K: ωβηδ,

v.6 T ,K:

σολοµωντα, M,V: σολοµωνα. v.7 T ,M,K: ασα, V: ασαφ. v.8 T ,M,K: ασα, V: ασαφ. v.10 T ,M,K: αµων, V: αµως. v.13 T ,M,K: ελιακειµ, V: ελιακιµ. v.14 T ,M,K: αχειµ, V: αχιµ.

V: ιωβηδ.

v.6 T ,M,K: δαβιδ, V: δαυιδ.

v.6 T ,M,K: ο ϐασιλευς, V:

.

1:18—2:8

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

2

˚

˚

γενεαὶ ἀπὸ ἀβραὰµ ἕως δα βὶδ γενεαὶ δεκατέσσαρες καὶ ἀπὸ δα βὶδ ἕως τῆς µετοικεσίας ϐαβυλῶνος γενεαὶ δεκατέσσαρες καὶ ἀπὸ τῆς

18

µετοικεσίας ϐαβυλῶνος ἕως τοῦ χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες τοῦ

δὲ ἰησοῦ χριστοῦ ἡ γέννησις˚ οὕτως ἦν µνηστευθείσης γὰρ˚ τῆς µη- τρὸς αὐτοῦ µαρίας τῷ ἰωσὴφ πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτοὺς εὑρέθη ἐν

19

γαστρὶ ἔχουσα ἐκ πνεύµατος ἁγίου ἰωσὴφ δὲ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς δί- καιος ὢν καὶ µὴ ϑέλων αὐτὴν παραδειγµατίσαι˚ ἐβουλήθη λάθρα

20

ἀπολῦσαι αὐτήν ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἐνθυµηθέντος ἰδοὺ ἄγγελος κυ-

˚

ρίου κατ’ ὄναρ ἐφάνη αὐτῷ λέγων ἰωσὴφ υἱὸς δα βὶδ µὴ ϕοβηθῇς παραλαβεῖν µαριὰµ˚ τὴν γυναῖκά σου τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ

21

πνεύµατός ἐστιν ἁγίου τέξεται δὲ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνοµα αὐ- τοῦ ἰησοῦν αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁµαρτιῶν

22

αὐτῶν τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ˚ κυ-

23

ρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱὸν καὶ καλέσουσιν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐµµανουὴλ ὅ ἐ-

24

στιν µεθερµηνευόµενον µεθ’ ἡµῶν ὁ ϑεός διεγερθεὶς˚ δὲ ὁ ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ὕπνου ἐποίησεν ὡς προσέταξεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος κυρίου

25

καὶ παρέλαβεν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ οὐκ ἐγίνωσκεν αὐτὴν ἕως οὗ ἔτεκεν τὸν˚ υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἰησοῦν

2

Τοῦ δὲ ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν ϐηθλεὲµ τῆς ἰουδαίας ἐν ἡµέραις ἡρώδου τοῦ ϐασιλέως ἰδοὺ µάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς

2

ἱεροσόλυµα λέγοντες ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς ϐασιλεὺς τῶν ἰουδαίων εἴδοµεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ καὶ ἤλθοµεν προ-

3

σκυνῆσαι αὐτῷ ἀκούσας δὲ ἡρώδης ˚ ὁ ϐασιλεὺς ἐταράχθη καὶ

4

πᾶσα ἱεροσόλυµα µετ’ αὐτοῦ καὶ συναγαγὼν πάντας τοὺς ἀρ- χιερεῖς καὶ γραµµατεῖς τοῦ λαοῦ ἐπυνθάνετο παρ’ αὐτῶν ποῦ ὁ

5

χριστὸς γεννᾶται οἱ δὲ εἶπον˚ αὐτῷ ἐν ϐηθλεὲµ τῆς ἰουδαίας οὕ-

6

τως γὰρ γέγραπται διὰ τοῦ προφήτου καὶ σὺ ϐηθλεὲµ γῆ ἰούδα οὐδαµῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεµόσιν ἰούδα ἐκ σοῦ γὰρ ἐξελεύ-

7

σεται ἡγούµενος ὅστις ποιµανεῖ τὸν λαόν µου τὸν ἰσραήλ τότε ἡρώδης λάθρα καλέσας τοὺς µάγους ἠκρίβωσεν παρ’ αὐτῶν τὸν

8

χρόνον τοῦ ϕαινοµένου ἀστέρος καὶ πέµψας αὐτοὺς εἰς ϐηθλεὲµ

v.17 T ,M,K: δαβιδ, V: δαυιδ. v.18 T ,M,K: γεννησις, V: γενεσις. v.18 T ,M,K: γαρ,

. v.19 T ,M,K: παραδειγµατισαι, V: δειγµατισαι. v.20 T ,M,K: δαβιδ, V: δαυιδ.

V:

v.20 T ,M,K: µαριαµ, V: µαριαν. v.22 T ,M,K: του, V: . v.24 T ,M,K: διεγερθεις, V:

εγερθεις. v.25 T ,M,K: τον υιον αυτης τον πρωτοτοκον, V: υιον. 2. v.3 T ,M,K: ηρωδης ο ϐασιλευς, V: ο ϐασιλευς ηρωδης. v.5 T ,M,K: ειπον, V: ειπαν.

3

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

2:9—23

εἶπεν πορευθέντες ἀκριβῶς˚ ἐξετάσατε περὶ τοῦ παιδίου ἐπὰν δὲ εὕρητε ἀπαγγείλατέ µοι ὅπως κἀγὼ ἐλθὼν προσκυνήσω αὐτῷ οἱ 9 δὲ ἀκούσαντες τοῦ ϐασιλέως ἐπορεύθησαν καὶ ἰδοὺ ὁ ἀστὴρ ὃν εἶ- δον ἐν τῇ ἀνατολῇ προῆγεν αὐτοὺς ἕως ἐλθὼν ἔστη˚ ἐπάνω οὗ ἦν τὸ παιδίον ἰδόντες δὲ τὸν ἀστέρα ἐχάρησαν χαρὰν µεγάλην σφόδρα

καὶ ἐλθόντες εἰς τὴν οἰκίαν εὗρον˚ τὸ παιδίον µετὰ µαρίας τῆς µη- 11 τρὸς αὐτοῦ καὶ πεσόντες προσεκύνησαν αὐτῷ καὶ ἀνοίξαντες τοὺς ϑησαυροὺς αὐτῶν προσήνεγκαν αὐτῷ δῶρα χρυσὸν καὶ λίβανον καὶ σµύρναν καὶ χρηµατισθέντες κατ’ ὄναρ µὴ ἀνακάµψαι πρὸς 12 ἡρώδην δι’ ἄλλης ὁδοῦ ἀνεχώρησαν εἰς τὴν χώραν αὐτῶν ἀνα- 13 χωρησάντων δὲ αὐτῶν ἰδοὺ ἄγγελος κυρίου ϕαίνεται κατ’ ὄναρ τῷ ἰωσὴφ λέγων ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν µητέρα αὐτοῦ καὶ ϕεῦγε εἰς αἴγυπτον καὶ ἴσθι ἐκεῖ ἕως ἂν εἴπω σοὶ µέλλει γὰρ ἡρώδης Ϲητεῖν τὸ παιδίον τοῦ ἀπολέσαι αὐτό ὁ δὲ ἐγερθεὶς πα- 14 ρέλαβεν τὸ παιδίον καὶ τὴν µητέρα αὐτοῦ νυκτὸς καὶ ἀνεχώρησεν εἰς αἴγυπτον καὶ ἦν ἐκεῖ ἕως τῆς τελευτῆς ἡρώδου ἵνα πληρωθῇ 15 τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ˚ κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος ἐξ αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν υἱόν µου τότε ἡρώδης ἰδὼν ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπὸ τῶν 16 µάγων ἐθυµώθη λίαν καὶ ἀποστείλας ἀνεῖλεν πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν ϐηθλεὲµ καὶ ἐν πᾶσιν τοῖς ὁρίοις αὐτῆς ἀπὸ διετοῦς καὶ κατωτέρω κατὰ τὸν χρόνον ὃν ἠκρίβωσεν παρὰ τῶν µάγων τότε 17 ἐπληρώθη τὸ ῥηθὲν ὑπὸ˚ ἱερεµίου τοῦ προφήτου λέγοντος ϕω- 18 νὴ ἐν ῥαµᾶ ἠκούσθη ϑρῆνος˚ καὶ κλαυθµὸς καὶ ὀδυρµὸς πολὺς ῥαχὴλ κλαίουσα τὰ τέκνα αὐτῆς καὶ οὐκ ἤθελεν παρακληθῆναι ὅτι οὐκ εἰσίν τελευτήσαντος δὲ τοῦ ἡρώδου ἰδοὺ ἄγγελος κυρίου 19 κατ’˚ ὄναρ ϕαίνεται τῷ ἰωσὴφ ἐν αἰγύπτῳ λέγων ἐγερθεὶς παρά- 20 λαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν µητέρα αὐτοῦ καὶ πορεύου εἰς γῆν ἰσραὴλ τεθνήκασιν γὰρ οἱ Ϲητοῦντες τὴν ψυχὴν τοῦ παιδίου ὁ δὲ ἐγερ- 21

10

˚

θεὶς παρέλαβεν τὸ παιδίον καὶ τὴν µητέρα αὐτοῦ καὶ ἦ λθεν εἰς γῆν ἰσραήλ ἀκούσας δὲ ὅτι ἀρχέλαος ϐασιλεύει ἐπὶ˚ τῆς ἰουδαίας ἀντὶ 22 ἡρώδου˚ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐφοβήθη ἐκεῖ ἀπελθεῖν χρηµατισθεὶς δὲ κατ’ ὄναρ ἀνεχώρησεν εἰς τὰ µέρη τῆς γαλιλαίας καὶ ἐλθὼν 23 κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγοµένην ναζαρὲτ˚ ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι ναζωραῖος κληθήσεται

v.8 T ,M,K: ακριβως εξετασατε, V: εξετασατε ακριβως. v.9 T ,M,K: εστη, V: εσταθη. v.11 T : ευρον, K,M,V: ειδον. v.15 T ,M,K: του, V: . v.17 T ,M,K: υπο, V: δια. v.18 T ,M,K: ϑρηνος και, V: . v.19 T ,M,K: κατ οναρ ϕαινεται, V: ϕαινεται κατ οναρ. v.21 T ,M,K: ηλθεν, V: εισηλθεν. v.22 T ,M,K: επι, V: . v.22 T ,M,K: ηρωδου του πατρος αυτου, V: του πατρος αυτου ηρωδου. v.23 T ,M,V: ναζαρετ, K: ναζαρεθ.

3:1—4:1

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

4

3

᾿Εν δὲ ταῖς ἡµέραις ἐκείναις παραγίνεται ἰωάννης ὁ ϐαπτιστὴς

2

κηρύσσων ἐν τῇ ἐρήµῳ τῆς ἰουδαίας καὶ λέγων µετανοεῖτε ἤγγι-

3

κεν γὰρ ἡ ϐασιλεία τῶν οὐρανῶν οὗτος γάρ ἐστιν ὁ ῥηθεὶς ὑπὸ˚ ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος ϕωνὴ ϐοῶντος ἐν τῇ ἐρήµῳ ἑτοιµά-

4

σατε τὴν ὁδὸν κυρίου εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ αὐτὸς δὲ ὁ ἰωάννης εἶχεν τὸ ἔνδυµα αὐτοῦ ἀπὸ τριχῶν καµήλου καὶ Ϲώνην δερµατίνην περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ ἡ δὲ τροφὴ αὐτοῦ ˚ ἦν ἀκρίδες

5

καὶ µέλι ἄγριον τότε ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν ἱεροσόλυµα καὶ

6

πᾶσα ἡ ἰουδαία καὶ πᾶσα ἡ περίχωρος τοῦ ἰορδάνου καὶ ἐβα- πτίζοντο ἐν τῷ ἰορδάνῃ˚ ὑπ’ αὐτοῦ ἐξοµολογούµενοι τὰς ἁµαρτίας

7

αὐτῶν ἰδὼν δὲ πολλοὺς τῶν ϕαρισαίων καὶ σαδδουκαίων ἐρχοµέ- νους ἐπὶ τὸ ϐάπτισµα αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς γεννήµατα ἐχιδνῶν τίς

8

ὑπέδειξεν ὑµῖν ϕυγεῖν ἀπὸ τῆς µελλούσης ὀργῆς ποιήσατε οὖν

9

καρποὺς˚ ἀξίους τῆς µετανοίας καὶ µὴ δόξητε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς πατέρα ἔχοµεν τὸν ἀβραὰµ λέγω γὰρ ὑµῖν ὅτι δύναται ὁ ϑεὸς ἐκ τῶν

10 λίθων τούτων ἔγειραι τέκνα τῷ ἀβραάµ ἤδη δὲ καὶ˚ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται πᾶν οὖν δένδρον µὴ ποιοῦν καρπὸν

11 καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ ϐάλλεται ἐγὼ µὲν ϐαπτίζω ˚ ὑµᾶς ἐν ὕδατι εἰς µετάνοιαν ὁ δὲ ὀπίσω µου ἐρχόµενος ἰσχυρότερός µού ἐστιν οὗ οὐκ εἰµὶ ἱκανὸς τὰ ὑποδήµατα ϐαστάσαι αὐτὸς ὑµᾶς ϐα-

12 πτίσει ἐν πνεύµατι ἁγίῳ καὶ ˚ πυρί οὗ τὸ πτύον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ διακαθαριεῖ τὴν ἅλωνα αὐτοῦ καὶ συνάξει τὸν σῖτον αὐτοῦ εἰς

13 τὴν ἀποθήκην τὸ δὲ ἄχυρον κατακαύσει πυρὶ ἀσβέστῳ τότε πα- ραγίνεται ὁ ἰησοῦς ἀπὸ τῆς γαλιλαίας ἐπὶ τὸν ἰορδάνην πρὸς τὸν

14 ἰωάννην τοῦ ϐαπτισθῆναι ὑπ’ αὐτοῦ ὁ δὲ ἰωάννης διεκώλυεν αὐ- τὸν λέγων ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ ϐαπτισθῆναι καὶ σὺ ἔρχῃ πρός

15 µε ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἰησοῦς εἶπεν πρὸς αὐτὸν ἄφες ἄρτι οὕτως γὰρ πρέπον ἐστὶν ἡµῖν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην τότε ἀφίησιν

16 αὐτόν καὶ˚ ϐαπτισθεὶς ὁ ἰησοῦς ἀνέβη ˚ εὐθὺς ἀπὸ τοῦ ὕδατος καὶ ἰδοὺ ἀνεῴχθησαν˚ αὐτῷ οἱ οὐρανοὶ καὶ εἶδεν τὸ πνεῦµα τοῦ ϑεοῦ

17 καταβαῖνον ὡσεὶ περιστερὰν καὶ ἐρχόµενον ἐπ’ αὐτόν καὶ ἰδοὺ ϕωνὴ ἐκ τῶν οὐρανῶν λέγουσα οὗτός ἐστιν ὁ υἱός µου ὁ ἀγαπητὸς ἐν ᾧ εὐδόκησα

4 Τότε ὁ ἰησοῦς ἀνήχθη εἰς τὴν ἔρηµον ὑπὸ τοῦ πνεύµατος πειρα-

3. v.3 T ,M,K: υπο, V: δια. v.4 T ,M,K: αυτου ην, V: ην αυτου. v.6 T ,M,K: ιορδανη, V: ιορδανη ποταµω. v.8 T ,K: καρπους αξιους, M,V: καρπον αξιον. v.10 T ,M,K: και,

V:

.

v.11 T ,M,K: ϐαπτιζω υµας, V: υµας ϐαπτιζω.

v.11 T ,K,V: και πυρι, M:

.

v.16 T ,M,K: και ϐαπτισθεις, V: ϐαπτισθεις δε. v.16 T ,M,K: ανεβη ευθυς, V: ευθυς ανεβη.

v.16 T ,M,K: ανεωχθησαν, V: ηνεωχθησαν.

5

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

4:2—21

σθῆναι ὑπὸ τοῦ διαβόλου καὶ νηστεύσας ἡµέρας τεσσαράκοντα˚ 2 καὶ νύκτας τεσσαράκοντα˚ ὕστερον ἐπείνασεν καὶ προσελθὼν˚ αὐ- τῷ ὁ πειράζων εἶπεν εἰ υἱὸς εἶ τοῦ ϑεοῦ εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν γέγραπται οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ µόνῳ Ϲή- 4 σεται ἄνθρωπος˚ ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ ῥήµατι ἐκπορευοµένῳ διὰ στόµατος ϑεοῦ τότε παραλαµβάνει αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν καὶ ἵστησιν˚ αὐτὸν ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ καὶ λέγει αὐτῷ εἰ υἱὸς εἶ τοῦ ϑεοῦ ϐάλε σεαυτὸν κάτω γέγραπται γὰρ ὅτι τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ καὶ ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσίν σε µήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σοῦ ἔφη αὐτῷ ὁ ἰησοῦς πάλιν γέγραπται 7 οὐκ ἐκπειράσεις κύριον τὸν ϑεόν σου πάλιν παραλαµβάνει αὐ- 8 τὸν ὁ διάβολος εἰς ὄρος ὑψηλὸν λίαν καὶ δείκνυσιν αὐτῷ πάσας τὰς ϐασιλείας τοῦ κόσµου καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν καὶ λέγει˚ αὐτῷ ταῦτα 9 πάντα˚ σοι δώσω ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς µοι τότε λέγει αὐτῷ ὁ 10 ἰησοῦς ὕπαγε˚ σατανᾶ γέγραπται γὰρ κύριον τὸν ϑεόν σου προσκυ- νήσεις καὶ αὐτῷ µόνῳ λατρεύσεις τότε ἀφίησιν αὐτὸν ὁ διάβολος 11 καὶ ἰδοὺ ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν αὐτῷ ἀκούσας δὲ ὁ˚ 12 ἰησοῦς ὅτι ἰωάννης παρεδόθη ἀνεχώρησεν εἰς τὴν γαλιλαίαν καὶ 13 καταλιπὼν τὴν ναζαρὲτ˚ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς καπερναοὺµ˚ τὴν πα- ραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ϲαβουλὼν καὶ νεφθαλείµ˚ ἵνα πληρωθῇ 14 τὸ ῥηθὲν διὰ ἡσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος γῆ Ϲαβουλὼν καὶ 15 γῆ νεφθαλεὶµ˚ ὁδὸν ϑαλάσσης πέραν τοῦ ἰορδάνου γαλιλαία τῶν ἐθνῶν ὁ λαὸς ὁ καθήµενος ἐν σκότει εἶδε˚ ϕῶς µέγα καὶ τοῖς κα- 16 θηµένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ ϑανάτου ϕῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς ἀπὸ 17 τότε ἤρξατο ὁ ἰησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν µετανοεῖτε ἤγγικεν γὰρ ἡ ϐασιλεία τῶν οὐρανῶν περιπατῶν δὲ ὁ ˚ ἰησοῦς παρὰ τὴν ϑά- 18 λασσαν τῆς γαλιλαίας εἶδεν δύο ἀδελφοὺς σίµωνα τὸν λεγόµενον πέτρον καὶ ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ϐάλλοντας ἀµφίβληστρον εἰς τὴν ϑάλασσαν ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς καὶ λέγει αὐτοῖς δεῦτε ὀπίσω 19 µου καὶ ποιήσω ὑµᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὰ 20 δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ καὶ προβὰς ἐκεῖθεν εἶδεν ἄλλους δύο 21 ἀδελφοὺς ἰάκωβον τὸν τοῦ Ϲεβεδαίου καὶ ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐ-

3

5

6

4. v.2 T ,M,K: τεσσαρακοντα, V: τεσσερακοντα. v.3 T ,M,K: προσελθων αυτω ο πειρα- ζων ειπεν, V: προσελθων ο πειραζων ειπεν αυτω. v.4 T ,M,K: ανθρωπος, V: ο ανθρωπος. v.5 T ,M,K: ιστησιν, V: εστησεν. v.9 T ,M,K: λεγει, V: ειπεν. v.9 T ,M,K: παντα σοι,

V: σοι παντα. v.10 T ,K,V: υπαγε, M: υπαγε οπισω µου. v.12 T ,M,K: ο ιησους, V:

v.13 T ,M: ναζαρετ, K: ναζαρεθ, V: ναζαρα. v.13 T ,M,K: καπερναουµ, V: καφαρναουµ.

v.13 T ,M,K: νεφθαλειµ, V: νεφθαλιµ. v.15 T ,M,K: νεφθαλειµ, V: νεφθαλιµ. v.16 T ,K:

ειδε ϕως, M: ειδεν ϕως, V: ϕως ειδεν. v.18 T ,K: ο ιησους, M,V:

.

.

4:22—5:18

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

6

τοῦ ἐν τῷ πλοίῳ µετὰ Ϲεβεδαίου τοῦ πατρὸς αὐτῶν καταρτίζοντας

22

τὰ δίκτυα αὐτῶν καὶ ἐκάλεσεν αὐτούς οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὸ

23

πλοῖον καὶ τὸν πατέρα αὐτῶν ἠκολούθησαν αὐτῷ καὶ περιῆγεν ὅλην˚ τὴν γαλιλαίαν ὁ ἰησοῦς διδάσκων ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐ- τῶν καὶ κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τῆς ϐασιλείας καὶ ϑεραπεύων

24

πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν µαλακίαν ἐν τῷ λαῷ καὶ ἀπῆλθεν ἡ ἀ- κοὴ αὐτοῦ εἰς ὅλην τὴν συρίαν καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας ποικίλαις νόσοις καὶ ϐασάνοις συνεχοµένους καὶ δαιµονιζοµένους καὶ σεληνιαζοµένους καὶ παραλυτικοὺς καὶ

25

ἐθεράπευσεν αὐτούς καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἀπὸ τῆς γαλιλαίας καὶ δεκαπόλεως καὶ ἱεροσολύµων καὶ ἰουδαίας καὶ πέραν τοῦ ἰορδάνου

5

᾿Ιδὼν δὲ τοὺς ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος καὶ καθίσαντος αὐτοῦ

2

προσῆλθον˚ αὐτῷ οἱ µαθηταὶ αὐτοῦ καὶ ἀνοίξας τὸ στόµα αὐτοῦ

3

ἐδίδασκεν αὐτοὺς λέγων µακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύµατι ὅτι αὐ-

4

τῶν ἐστιν ἡ ϐασιλεία τῶν οὐρανῶν µακάριοι οἱ πενθοῦντες ὅτι

5

αὐτοὶ παρακληθήσονται µακάριοι οἱ πρᾳεῖς ὅτι αὐτοὶ κληρονο-

6

µήσουσιν τὴν γῆν µακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δι-

7

καιοσύνην ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται µακάριοι οἱ ἐλεήµονες ὅτι

8

αὐτοὶ ἐλεηθήσονται µακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ ὅτι αὐτοὶ τὸν

9

ϑεὸν ὄψονται µακάριοι οἱ εἰρηνοποιοὶ ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ ϑεοῦ κλη-

10

θήσονται µακάριοι οἱ δεδιωγµένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης ὅτι αὐτῶν

11

ἐστιν ἡ ϐασιλεία τῶν οὐρανῶν µακάριοί ἐστε ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑ- µᾶς καὶ διώξωσιν καὶ εἴπωσιν πᾶν πονηρὸν ῥῆµα˚ καθ’ ὑµῶν ψευ-

12

δόµενοι ἕνεκεν ἐµοῦ χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε ὅτι ὁ µισθὸς ὑµῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς οὕτως γὰρ ἐδίωξαν τοὺς προφήτας τοὺς

13

πρὸ ὑµῶν ὑµεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς ἐὰν δὲ τὸ ἅλας µωρανθῇ ἐν τίνι ἁλισθήσεται εἰς οὐδὲν ἰσχύει ἔτι εἰ µὴ ϐληθῆναι˚ ἔξω καὶ˚

14

καταπατεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ὑµεῖς ἐστε τὸ ϕῶς τοῦ κόσµου

15

οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειµένη οὐδὲ καίουσιν λύχνον καὶ τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν µόδιον ἀλλ’ ἐπὶ τὴν λυχνίαν

16

καὶ λάµπει πᾶσιν τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ οὕτως λαµψάτω τὸ ϕῶς ὑµῶν ἔµπροσθεν τῶν ἀνθρώπων ὅπως ἴδωσιν ὑµῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ

17

δοξάσωσιν τὸν πατέρα ὑµῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς µὴ νοµίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόµον ἢ τοὺς προφήτας οὐκ ἦλθον κα-

18

ταλῦσαι ἀλλὰ πληρῶσαι ἀµὴν γὰρ λέγω ὑµῖν ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ

v.23 T ,M,K: ολην την γαλιλαιαν ο ιησους, V: εν ολη τη γαλιλαια. 5. v.1 T ,M,K: προ- σηλθον, V: προσηλθαν. v.11 T ,M,K: ϱηµα, V: . v.13 T ,M,K: ϐληθηναι, V: ϐληθεν.

v.13 T ,M,K: και, V:

.

7

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

5:19—34

οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ ἰῶτα ἓν ἢ µία κεραία οὐ µὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόµου ἕως ἂν πάντα γένηται ὃς ἐὰν οὖν λύσῃ µίαν τῶν ἐντολῶν 19 τούτων τῶν ἐλαχίστων καὶ διδάξῃ οὕτως τοὺς ἀνθρώπους ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ ϐασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν ὃς δ’ ἂν ποιήσῃ καὶ δι- δάξῃ οὗτος µέγας κληθήσεται ἐν τῇ ϐασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν λέγω 20 γὰρ ὑµῖν ὅτι ἐὰν µὴ περισσεύσῃ ἡ ˚ δικαιοσύνη ὑµῶν πλεῖον τῶν γραµµατέων καὶ ϕαρισαίων οὐ µὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν ϐασιλείαν τῶν οὐρανῶν ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις οὐ ϕονεύσεις ὃς δ’ 21 ἂν ϕονεύσῃ ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει ἐγὼ δὲ λέγω ὑµῖν ὅτι πᾶς ὁ 22 ὀργιζόµενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ εἰκῆ˚ ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει ὃς δ’ ἂν

εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ῥακὰ ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ ὃς δ’ ἂν εἴπῃ µωρὲ ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός ἐὰν οὖν προσφέρῃς 23 τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ ϑυσιαστήριον κἀκεῖ˚ µνησθῇς ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει τὶ κατὰ σοῦ ἄφες ἐκεῖ τὸ δῶρόν σου ἔµπροσθεν τοῦ ϑυ- 24 σιαστηρίου καὶ ὕπαγε πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν σου ἴσθι εὐνοῶν τῷ ἀντιδίκῳ σου ταχὺ 25 ἕως ὅτου εἶ ἐν ˚ τῇ ὁδῷ µετ’ αὐτοῦ µήποτέ σε παραδῷ ὁ ἀντίδικος τῷ κριτῇ καὶ ὁ κριτής σε ˚ παραδῷ τῷ ὑπηρέτῃ καὶ εἰς ϕυλακὴν ϐληθήσῃ ἀµὴν λέγω σοι οὐ µὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν ἕως ἂν ἀποδῷς 26 τὸν ἔσχατον κοδράντην ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς˚ ἀρχαίοις οὐ 27 µοιχεύσεις ἐγὼ δὲ λέγω ὑµῖν ὅτι πᾶς ὁ ϐλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ 28 ἐπιθυµῆσαι αὐτῆς˚ ἤδη ἐµοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ εἰ 29 δὲ ὁ ὀφθαλµός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζει σε ἔξελε αὐτὸν καὶ ϐάλε ἀπὸ σοῦ συµφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν µελῶν σου καὶ µὴ ὅλον τὸ σῶµά σου ϐληθῇ εἰς γέενναν καὶ εἰ ἡ δεξιά σου χεὶρ 30 σκανδαλίζει σε ἔκκοψον αὐτὴν καὶ ϐάλε ἀπὸ σοῦ συµφέρει γάρ σοι

˚

ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν µελῶν σου καὶ µὴ ὅλον τὸ σῶµά σου ϐ ληθῇ εἰς γέενναν ἐρρέθη δὲ ὅτι˚ ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ δότω

αὐτῇ ἀποστάσιον ἐγὼ δὲ λέγω ὑµῖν ὅτι ὃς˚ ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυ- 32 ναῖκα αὐτοῦ παρεκτὸς λόγου πορνείας ποιεῖ αὐτὴν µοιχᾶσθαι˚ καὶ ὃς ἐὰν ἀπολελυµένην γαµήσῃ µοιχᾶται πάλιν ἠκούσατε ὅτι ἐρ- 33 ρέθη τοῖς ἀρχαίοις οὐκ ἐπιορκήσεις ἀποδώσεις δὲ τῷ κυρίῳ τοὺς ὅρκους σου ἐγὼ δὲ λέγω ὑµῖν µὴ ὀµόσαι ὅλως µήτε ἐν τῷ οὐρανῷ

34

31

v.20 T ,M,K: η δικαιοσυνη υµων, V: υµων η δικαιοσυνη.

v.22 T ,M,K:

εικη, V:

.

v.23 T ,K,V: κακει, M: και εκει. v.25 T ,M,K: εν τη οδω µετ αυτου, V: µετ αυτου εν τη οδω. v.25 T ,M,K: σε παραδω, V: . v.27 T ,K: τοις αρχαιοις, M,V: . v.28 T ,K:

αυτης, M,V: αυτην. v.30 T ,M,K: ϐληθη εις γεενναν, V: εις γεενναν απελθη. v.31 T ,M,K:

οτι, V: . v.32 T ,M,K: ος αν απολυση, V: πας ο απολυων. v.32 T ,M,K: µοιχασθαι, V:

µοιχευθηναι.

5:35—6:4

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

8

35

ὅτι ϑρόνος ἐστὶν τοῦ ϑεοῦ µήτε ἐν τῇ γῇ ὅτι ὑποπόδιόν ἐστιν τῶν ποδῶν αὐτοῦ µήτε εἰς ἱεροσόλυµα ὅτι πόλις ἐστὶν τοῦ µεγάλου ϐα-

36

σιλέως µήτε ἐν τῇ κεφαλῇ σου ὀµόσῃς ὅτι οὐ δύνασαι µίαν τρίχα

37

λευκὴν˚ ἢ µέλαιναν ποιῆσαι ἔστω δὲ ὁ λόγος ὑµῶν ναὶ ναὶ οὒ οὒ

38

τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐκ τοῦ πονηροῦ ἐστιν ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη

39

ὀφθαλµὸν ἀντὶ ὀφθαλµοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος ἐγὼ δὲ λέγω ὑµῖν µὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ ἀλλ’ ὅστις σε ῥαπίσει˚ ἐπὶ τὴν δε-

40

ξιάν σου˚ σιαγόνα στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην καὶ τῷ ϑέλοντί σοι

41

κριθῆναι καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν ἄφες αὐτῷ καὶ τὸ ἱµάτιον καὶ

42

ὅστις σε ἀγγαρεύσει µίλιον ἓν ὕπαγε µετ’ αὐτοῦ δύο τῷ αἰτοῦντί

˚

σε δί δου καὶ τὸν ϑέλοντα ἀπὸ σοῦ δανείσασθαι˚

µὴ ἀποστραφῇς

43

ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου καὶ µισήσεις τὸν

44

ἐχθρόν σου ἐγὼ δὲ λέγω ὑµῖν ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑµῶν εὐ- λογεῖτε˚ τοὺς καταρωµένους ὑµᾶς καλῶς ποιεῖτε τοὺς ˚ µισοῦντας ὑµᾶς˚ καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ˚ ὑµᾶς καὶ διωκόν-

45

των ὑµᾶς ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑµῶν τοῦ ἐν˚ οὐρανοῖς ὅτι τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθοὺς καὶ ϐρέχει

46

ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους ἐὰν γὰρ ἀγαπήσητε τοὺς ἀγαπῶντας

47

ὑµᾶς τίνα µισθὸν ἔχετε οὐχὶ καὶ οἱ τελῶναι τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν καὶ ἐὰν ἀσπάσησθε τοὺς ἀδελφοὺς˚ ὑµῶν µόνον τί περισσὸν ποιεῖτε οὐ-

48

χὶ καὶ οἱ τελῶναι˚ οὕτως ποιοῦσιν ἔσεσθε οὖν ὑµεῖς τέλειοι ὥσπερ˚ ὁ πατὴρ ὑµῶν ὁ ἐν˚ τοῖς οὐρανοῖς τέλειός ἐστιν

6

Προσέχετε˚ τὴν ἐλεηµοσύνην˚ ὑµῶν µὴ ποιεῖν ἔµπροσθεν τῶν ἀνθρώπων πρὸς τὸ ϑεαθῆναι αὐτοῖς εἰ δὲ µήγε˚ µισθὸν οὐκ ἔχετε

2

παρὰ τῷ πατρὶ ὑµῶν τῷ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ὅταν οὖν ποιῇς ἐλεηµο- σύνην µὴ σαλπίσῃς ἔµπροσθέν σου ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ ποιοῦσιν ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ ἐν ταῖς ῥύµαις ὅπως δοξασθῶσιν ὑπὸ τῶν

3

ἀνθρώπων ἀµὴν λέγω ὑµῖν ἀπέχουσιν τὸν µισθὸν αὐτῶν σοῦ δὲ ποιοῦντος ἐλεηµοσύνην µὴ γνώτω ἡ ἀριστερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιά

4

σου ὅπως ᾖ σου ἡ ἐλεηµοσύνη ἐν τῷ κρυπτῷ καὶ ὁ πατήρ σου ὁ

v.36 T ,M,K: λευκην η µελαιναν ποιησαι, V: λευκην ποιησαι η µελαιναν. v.39 T ,M,K:

ϱαπισει επι, V: ϱαπιζει εις. v.39 T ,M,K: σου σιαγονα, V: σιαγονα [σου]. v.42 T ,M,K:

διδου, V: δος. v.42 T ,M,K: δανεισασθαι, V: δανισασθαι. v.44 T ,M,K: ευλογειτε τους καταρωµενους υµας καλως ποιειτε, V: . v.44 T ,K: τους µισουντας, M: τοις µισουσιν, V:

. v.44 T ,M,K: υµας, V: . v.44 T ,M,K: επηρεαζοντων υµας και, V: . v.45 T ,K,V:

v.47 T ,K,V: αδελφους, M: ϕιλους. v.47 T ,M,K: τελωναι ουτως, V:

εθνικοι το αυτο. v.48 T ,M,K: ωσπερ, V: ως. v.48 T ,M,K: εν τοις ουρανοις, V: ουρανιος.

6. v.1 T ,M,K: προσεχετε, V: προσεχετε [δε]. v.1 T ,M,K: ελεηµοσυνην, V: δικαιοσυνην. v.1 T ,K: µηγε, M,V: µη γε.

εν, M: εν τοις.

9

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

6:5—22

ϐλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ αὑτὸς˚ ἀποδώσει σοι ἐν ˚ τῷ ϕανερῷ καὶ ὅταν προσεύχῃ˚ οὐκ ἔσῃ˚ ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ ὅτι ϕιλοῦσιν ἐν ταῖς συ- ναγωγαῖς καὶ ἐν ταῖς γωνίαις τῶν πλατειῶν ἑστῶτες προσεύχεσθαι ὅπως ἂν˚ ϕανῶσιν τοῖς ἀνθρώποις ἀµὴν λέγω ὑµῖν ὅτι˚ ἀπέχουσιν τὸν µισθὸν αὐτῶν σὺ δὲ ὅταν προσεύχῃ εἴσελθε εἰς τὸ ταµιεῖόν˚ 6 σου καὶ κλείσας τὴν ϑύραν σου πρόσευξαι τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ καὶ ὁ πατήρ σου ὁ ϐλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι ἐν˚ τῷ ϕανερῷ προσευχόµενοι δὲ µὴ ϐαττολογήσητε˚ ὥσπερ οἱ ἐθνι- 7 κοὶ δοκοῦσιν γὰρ ὅτι ἐν τῇ πολυλογίᾳ αὐτῶν εἰσακουσθήσονται µὴ οὖν ὁµοιωθῆτε αὐτοῖς οἶδεν γὰρ ὁ πατὴρ ὑµῶν ὧν χρείαν ἔχετε 8 πρὸ τοῦ ὑµᾶς αἰτῆσαι αὐτόν οὕτως οὖν προσεύχεσθε ὑµεῖς πάτερ ἡµῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἁγιασθήτω τὸ ὄνοµά σου ἐλθέτω ἡ ϐασι- 10 λεία σου γενηθήτω τὸ ϑέληµά σου ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς˚ γῆς τὸν ἄρτον ἡµῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡµῖν σήµερον καὶ ἄφες ἡµῖν 11, 12 τὰ ὀφειλήµατα ἡµῶν ὡς καὶ ἡµεῖς ἀφίεµεν˚ τοῖς ὀφειλέταις ἡµῶν καὶ µὴ εἰσενέγκῃς ἡµᾶς εἰς πειρασµὸν ἀλλὰ ῥῦσαι ἡµᾶς ἀπὸ τοῦ 13 πονηροῦ ὅτι ˚ σοῦ ἐστιν ἡ ϐασιλεία καὶ ἡ δύναµις καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας ἀµήν ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώ- 14 µατα αὐτῶν ἀφήσει καὶ ὑµῖν ὁ πατὴρ ὑµῶν ὁ οὐράνιος ἐὰν δὲ 15 µὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ˚ παραπτώµατα αὐτῶν οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑµῶν ἀφήσει τὰ παραπτώµατα ὑµῶν ὅταν δὲ νηστεύητε µὴ γίνε- 16 σθε ὥσπερ˚ οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποὶ ἀφανίζουσιν γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὅπως ϕανῶσιν τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες ἀµὴν λέγω ὑ- µῖν ὅτι˚ ἀπέχουσιν τὸν µισθὸν αὐτῶν σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψαί σου 17 τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι ὅπως µὴ ϕανῇς τοῖς 18 ἀνθρώποις νηστεύων ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ˚ καὶ ὁ πατήρ σου ὁ ϐλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ˚ ἀποδώσει σοι ἐν˚ τῷ ϕανερῷ µὴ ϑησαυρίζετε ὑµῖν ϑησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς ὅπου σὴς καὶ ϐρῶσις 19 ἀφανίζει καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσιν καὶ κλέπτουσιν ϑησαυ- 20 ρίζετε δὲ ὑµῖν ϑησαυροὺς ἐν οὐρανῷ ὅπου οὔτε σὴς οὔτε ϐρῶσις ἀφανίζει καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν ὅ- 21 που γάρ ἐστιν ὁ ϑησαυρὸς ὑµῶν˚ ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑµῶν˚ 22

5

9

v.4 T ,M,K: αυτος, V: . v.4 T ,M,K: εν τω ϕανερω, V: . v.5 T ,M,K: προσευχη, V:

προσευχησθε. v.5 T ,M,K: εση ωσπερ, V: εσεσθε ως. v.5 T ,M,K: αν, V: . v.5 T ,M,K:

οτι, V: . v.6 T ,M,K: ταµιειον, V: ταµειον. v.6 T ,M,K: εν τω ϕανερω, V: . v.7 T ,M,K:

ϐαττολογησητε, V: ϐατταλογησητε. v.10 T ,M,K: της, V: . v.12 T ,M,K: αφιεµεν, V:

αφηκαµεν. v.13 T ,M,K: οτι v.16 T ,M,K: ωσπερ, V: ως.

v.18 T ,K: εν τω ϕανερω, M,V: . v.21 T ,M,K: υµων, V: σου.

v.16 T ,M,K: οτι, V: . v.18 T ,M,K: κρυπτω, V: κρυφαιω.

αµην, V: . v.15 T ,M,K: τα παραπτωµατα αυτων, V:

.

6:23—7:6

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

10

λύχνος τοῦ σώµατός ἐστιν ὁ ὀφθαλµὸς ἐὰν οὖν ὁ˚ ὀφθαλµός σου

23 ἁπλοῦς ᾖ ὅλον τὸ σῶµά σου ϕωτεινὸν ἔσται ἐὰν δὲ ὁ ὀφθαλµός σου πονηρὸς ᾖ ὅλον τὸ σῶµά σου σκοτεινὸν ἔσται εἰ οὖν τὸ ϕῶς τὸ

24 ἐν σοὶ σκότος ἐστὶν τὸ σκότος πόσον οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν ἢ γὰρ τὸν ἕνα µισήσει καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει οὐ δύνασθε ϑεῷ δουλεύειν

25 καὶ µαµµωνᾷ˚ διὰ τοῦτο λέγω ὑµῖν µὴ µεριµνᾶτε τῇ ψυχῇ ὑµῶν τί ϕάγητε καὶ˚ τί πίητε µηδὲ τῷ σώµατι ὑµῶν τί ἐνδύσησθε οὐχὶ ἡ

26 ψυχὴ πλεῖόν ἐστιν τῆς τροφῆς καὶ τὸ σῶµα τοῦ ἐνδύµατος ἐµβλέ- ψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ὅτι οὐ σπείρουσιν οὐδὲ ϑερίζου- σιν οὐδὲ συνάγουσιν εἰς ἀποθήκας καὶ ὁ πατὴρ ὑµῶν ὁ οὐράνιος

27 τρέφει αὐτὰ οὐχ ὑµεῖς µᾶλλον διαφέρετε αὐτῶν τίς δὲ ἐξ ὑµῶν µεριµνῶν δύναται προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ πῆχυν ἕνα

28 καὶ περὶ ἐνδύµατος τί µεριµνᾶτε καταµάθετε τὰ κρίνα τοῦ ἀγροῦ

29 πῶς αὐξάνει˚ οὐ κοπιᾷ οὐδὲ νήθει λέγω δὲ ὑµῖν ὅτι οὐδὲ σολοµὼν

30 ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἓν τούτων εἰ δὲ τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ σήµερον ὄντα καὶ αὔριον εἰς κλίβανον ϐαλλόµενον ὁ

31 ϑεὸς οὕτως ἀµφιέννυσιν οὐ πολλῷ µᾶλλον ὑµᾶς ὀλιγόπιστοι µὴ οὖν µεριµνήσητε λέγοντες τί ϕάγωµεν ἢ τί πίωµεν ἢ τί περιβαλώ-

32 µεθα πάντα γὰρ ταῦτα τὰ ἔθνη ἐπιζητεῖ˚ οἶδεν γὰρ ὁ πατὴρ ὑµῶν

33 ὁ οὐράνιος ὅτι χρῄζετε τούτων ἁπάντων Ϲητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν ϐασιλείαν τοῦ ϑεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ καὶ ταῦτα πάντα

34 προστεθήσεται ὑµῖν µὴ οὖν µεριµνήσητε εἰς τὴν αὔριον ἡ γὰρ αὔριον µεριµνήσει τὰ˚ ἑαυτῆς ἀρκετὸν τῇ ἡµέρᾳ ἡ κακία αὐτῆς 7, 2 Μὴ κρίνετε ἵνα µὴ κριθῆτε ἐν ᾧ γὰρ κρίµατι κρίνετε κριθήσε-

3 σθε καὶ ἐν ᾧ µέτρῳ µετρεῖτε ἀντιµετρηθήσεται˚ ὑµῖν τί δὲ ϐλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλµῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου τὴν δὲ ἐν τῷ σῷ

4 ὀφθαλµῷ δοκὸν οὐ κατανοεῖς ἢ πῶς ἐρεῖς τῷ ἀδελφῷ σου ἄφες ἐκβάλω τὸ κάρφος ἀπὸ˚ τοῦ ὀφθαλµοῦ σου καὶ ἰδοὺ ἡ δοκὸς ἐν τῷ

5 ὀφθαλµῷ σου ὑποκριτὰ ἔκβαλε πρῶτον τὴν ˚ δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλ- µοῦ σου καὶ τότε διαβλέψεις ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλµοῦ

6 τοῦ ἀδελφοῦ σου µὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς κυσὶν µηδὲ ϐάλητε τοὺς µαργαρίτας ὑµῶν ἔµπροσθεν τῶν χοίρων µήποτε καταπατήσωσιν˚

v.22 T ,M,K: ο οφθαλµος σου απλους η, V: η ο οφθαλµος σου απλους. v.24 T ,K: µαµµωνα, M,V: µαµωνα. v.25 T ,M,K: και τι πιητε, V: [η τι πιητε]. v.28 T ,M,K: αυξανει ου κοπια

v.32 T ,M,K: επιζητει, V: επιζητουσιν.

v.34 T ,M,K: τα, V: . 7. v.2 T ,K: αντιµετρηθησεται, M,V: µετρηθησεται. v.4 T ,M,K:

απο, V: εκ. v.5 T ,M,K: την δοκον εκ του οφθαλµου σου, V: εκ του οφθαλµου σου την δοκον. v.6 T ,M,K: καταπατησωσιν, V: καταπατησουσιν.

ουδε νηθει, V: αυξανουσιν ου κοπιωσιν ουδε νηθουσιν.

11

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

7:7—25

αὐτοὺς ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν καὶ στραφέντες ῥήξωσιν ὑµᾶς αἰτεῖτε 7 καὶ δοθήσεται ὑµῖν Ϲητεῖτε καὶ εὑρήσετε κρούετε καὶ ἀνοιγήσε- ται ὑµῖν πᾶς γὰρ ὁ αἰτῶν λαµβάνει καὶ ὁ Ϲητῶν εὑρίσκει καὶ τῷ 8 κρούοντι ἀνοιγήσεται ἢ τίς ἐστιν ἐξ ὑµῶν ἄνθρωπος ὃν ἐὰν ˚ αἰ- 9 τήσῃ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἄρτον µὴ λίθον ἐπιδώσει αὐτῷ καὶ˚ ἐὰν ἰχθὺν 10 αἰτήσῃ˚ µὴ ὄφιν ἐπιδώσει αὐτῷ εἰ οὖν ὑµεῖς πονηροὶ ὄντες οἴδατε 11 δόµατα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑµῶν πόσῳ µᾶλλον ὁ πατὴρ ὑµῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν πάντα 12 οὖν ὅσα ἂν˚ ϑέλητε ἵνα ποιῶσιν ὑµῖν οἱ ἄνθρωποι οὕτως καὶ ὑµεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς οὗτος γάρ ἐστιν ὁ νόµος καὶ οἱ προφῆται εἰσέλθετε˚ 13 διὰ τῆς στενῆς πύλης ὅτι πλατεῖα ἡ πύλη καὶ εὐρύχωρος ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ἀπώλειαν καὶ πολλοί εἰσιν οἱ εἰσερχόµενοι δι’ αὐτῆς ὅτι˚ στενὴ ἡ πύλη καὶ τεθλιµµένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς 14 τὴν Ϲωὴν καὶ ὀλίγοι εἰσὶν οἱ εὑρίσκοντες αὐτήν προσέχετε δὲ ˚ ἀ- 15 πὸ τῶν ψευδοπροφητῶν οἵτινες ἔρχονται πρὸς ὑµᾶς ἐν ἐνδύµασιν προβάτων ἔσωθεν δὲ εἰσιν λύκοι ἅρπαγες ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν 16 ἐπιγνώσεσθε αὐτοὺς µήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν σταφυλὴν˚ ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα οὕτως πᾶν δένδρον ἀγαθὸν καρποὺς καλοὺς 17 ποιεῖ τὸ δὲ σαπρὸν δένδρον καρποὺς πονηροὺς ποιεῖ οὐ δύναται 18 δένδρον ἀγαθὸν καρποὺς πονηροὺς ποιεῖν οὐδὲ δένδρον σαπρὸν καρποὺς καλοὺς ποιεῖν πᾶν δένδρον µὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν 19 ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ ϐάλλεται ἄραγε˚ ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν 20 ἐπιγνώσεσθε αὐτούς οὐ πᾶς ὁ λέγων µοι κύριε κύριε εἰσελεύ- 21 σεται εἰς τὴν ϐασιλείαν τῶν οὐρανῶν ἀλλ’ ὁ ποιῶν τὸ ϑέληµα τοῦ πατρός µου τοῦ ἐν˚ οὐρανοῖς πολλοὶ ἐροῦσίν µοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡ- 22 µέρᾳ κύριε κύριε οὐ τῷ σῷ ὀνόµατι προεφητεύσαµεν˚ καὶ τῷ σῷ ὀνόµατι δαιµόνια ἐξεβάλοµεν καὶ τῷ σῷ ὀνόµατι δυνάµεις πολλὰς ἐποιήσαµεν καὶ τότε ὁµολογήσω αὐτοῖς ὅτι οὐδέποτε ἔγνων ὑµᾶς 23 ἀποχωρεῖτε ἀπ’ ἐµοῦ οἱ ἐργαζόµενοι τὴν ἀνοµίαν πᾶς οὖν ὅστις 24 ἀκούει µου τοὺς λόγους τούτους καὶ ποιεῖ αὐτοὺς ὁµοιώσω ˚ αὐ- τὸν ἀνδρὶ ϕρονίµῳ ὅστις ᾠκοδόµησεν τὴν˚ οἰκίαν αὐτοῦ ἐπὶ τὴν πέτραν καὶ κατέβη ἡ ϐροχὴ καὶ ἦλθον οἱ ποταµοὶ καὶ ἔπνευσαν 25 οἱ ἄνεµοι καὶ προσέπεσον˚ τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ καὶ οὐκ ἔπεσεν τεθε-

v.9 T ,M,K: εαν αιτηση, V: αιτησει. v.10 T ,M,K: και εαν, V: η και. v.10 T ,M,K: αιτηση,

V: αιτησει. v.12 T ,M,K: αν, V: εαν. v.13 T ,M,K: εισελθετε, V: εισελθατε.

v.14 T ,K:

οτι, M,V: τι. v.15 T