Sunteți pe pagina 1din 348

ALTAY KERİM

LEYLA KERİM-WİLSON

DICȚIONAR
ROMÂN - TĂTAR
19 august 2002 – marţi

PREFAŢA

Fostul preşedinte al U.D.T.T.M.R. filiala Bucureşti, domnul


Şefkati Abduraim, într-o bună zi m-a vizitat la sediul ziarului Karadeniz
şi mi-a făcut următoarea mărturisire pe cât de benefică, pe atât de
impresionantă.
- Măi băiete, faţă de tine eu sunt mai în vârstă, nu ştiu cât o să
mai trăiesc, de aceea te rog insistent să pregăteşti şi să publici, mai ales
pentru tinerii noştri de etnie tătară, un dicţionar Român-Tătar mai
accesibil.
În anul 1998, luna august, am vizitat prima oară CRIMEEA-
KIRIM, leagănul strămoşilor noştri. Ajunşi la Akmescit - capitala
Crimeei, am fost cazaţi la un hotel central. Colegul meu de cameră a fost
domnul Timuşin Yusuf, în compania căruia am petrecut o noapte de
neuitat cu ness şi palincă. Discuţiile noastre s-au încheiat cu un fel de
jurământ verbal. Domnul Timuşin, privind pătrunzător în ochii mei, mi-
a propus:
- Nene Altay, deja eşti autorul unui dicţionar trilingv. Te-aş ruga
să scrii un alt dicţionar bilingv Român-Tătar pentru tineretul nostru,
care din motive mai mult obiective, nu-şi vorbeşte curent limba
maternă. Oare era posibil să refuz o asemenea propunere atât de nobilă,
atât de stringentă pentru etnia mea, propunere avansată în incinta unui
hotel din inima Crimeei?
Din motive mai mult subiective, timp de patru ani nu mi-am
onorat cuvântul dat, până într-o zi când două tătăroaice foarte frumoase,
foarte inimoase, inteligente, Dilaver Memet şi Serhan Osman, imediat
după încheierea lansării de carte a doamnei Nasipali Raime, m-au
înconjurat şi m-au rugat insistent tătăreşte să încep să redactez
dicţionarul bilingv promis. A doua zi (13.II.2002) am demarat
redactarea lui.
Prezenta lucrare lexicografică, cred premieră în acest domeniu,

1
cuprinde cca 22.200 de cuvinte româneşti tălmăcite în limba tătară
dobrogeană. Limba noastră maternă fiind o limbă cu o evoluţie
sinuoasă, cam zbuciumată, mulţi ani fiind vorbită în surdină şi scrisă
mai mult pentru sertar, fireşte că ea nu deţine toate corespondentele
necesare vizavi de limba de pornire - limba română. În asemenea
situaţie, eu am recurs la perifază sau am apelat la împrumuturi din limba
turcă sau română. Spre exemplu: abataj = maden ocagın bĭr uşı, acalmie
= tınışlık, fırtınadan sora tınışlık, amăgi = tĭlbazlık man aldatmak,
bălărie = koralarda, şöllerde ösken faydasız ot, ölet, scară = merdüwen,
lichid = sıvı, a repara = tamir etmek, akrobat, aktor, elveda, adres,
antrenor, icar, kola (apret) etc. Bineînţeles, am consemnat şi numeroase
neologisme precum astronaut, televizor, telefon, cancer, tren, cinema
etc.
Având în vedere că limba tătară dobrogeană este o limbă
(dialect) mai mult orală, decât scrisă, am consemnat o serie de dublete
ca o notă particulară a limbii nostre: araret - hararet, awa - hawa, aklı -
haklı, macĭr - muacĭr, caş - yaş, kalk - halk, ürmet - hürmet, wak - ufak,
etc.
În dorinţa de a oferi, în primul rând, cititorilor care au acces la
limba tătară, cât mai multe corespondente tătăreşti ale celor româneşti,
am inclus numeroase noţiuni arhaice şi chiar regionalisme extrase din
mai multe dicţionare explicative româneşti: abagiu, aboală, ajuna,
albiliţă, atlangic, baiaderă, balbaş, baraboi, barabuli, becheraş,
bectemis, beşleagă, binagiu, bittaş, bodiu, brăcinar, budală, cuşmă etc.
Deci, am urmărit să ofer cât mai multe corespondente tătăreşti,
nu cu informaţii semantice sau etimologice. Ţin foarte mult să
consemnez câteva cuvinte tătăreşti neaoşe: aksakal, aksüyek, awırayak,
azĭrcewap, celcetmez, cengĭlsüyek, cĭnasĭr, cumarlamak, dömbelek,
ebanay, ĭşkĭyew, keday, kıskayaklı, kıymas, kömekiy, kuşcetmez,
oşagan (figurat), totay, toy etc. Rămânând în aceeaşi sferă de interes
aparte pentru limba noastră maternă, am acordat spaţiu şi unei forme
verbale (infinitivul lung) extrem de sugestive dar utilizată mai rar în
vorbirea noastră curentă: barıw, catıw, cĭberĭw, cĭbĭtĭw, karaw, kazıw,
kelĭw, ketĭw, körĭnĭw, satĭw, yanaşıw, yaraw etc. Într-o altă ordine de
idei, vreau să menţionez un amănunt semnificativ. Fostul meu
învăţător, celebrul cărturar tătar Ahmet-Naci Cafer Ali mi-a sugerat să
nu ocolesc nici noţiunile considerate vulgare, indecente, deoarece dacă
nu vor fi consemnate într-un asemenea dicţionar, s-ar putea ca ele să fie
2
date uitării definitiv. Hârtia suportă, susţinea Domnia sa, orice fel de
cuvinte. De fapt, indecenţă, vulgaritate înseamnă atunci când cineva
utilizează astfel de cuvinte în prezenţa copiilor, în cadrul unei sindrofii,
într-o împrejurare neadecvată frizând bunul simţ, Codul manierelor
elegante.

Altay KERIM

3
BIBLIOGRAFIA

1. Dicţionar român-turc, Grecu Mitică, Baubec Agiemin, Mambet


Zeidula, Editura Ştiinţifică Enciclopedică, Bucureşti, 1977
2. Dicţionar turc-român, Editura Ştiinţifică şi Enciclopedică, Buc.
1979 Agiemin Baubec, Mitică Grecu
3. Dicţionar tătar-turc-român, Altay Kerim, Leyla Kerim, Editura
Kriterion, 1996, Bucureşti
4. Dicţionarul limbii române moderne, Academia Republicii
Populare Române, Bucureşti, 1956(7)
5. Dicţionar Universal al limbii române de Lazăr Şăineanu,
Editura Scrisul Românesc S.A. Ediţia a VI-a 1929
6. Cel mai nou dicţionar de buzunar pentru tălmăcirea cuvintelor
radicale şi zicerilor streine din limba română de Alexandru
Stănceanu, Bucureşti, Editura Librăriei H. Streinberg & Fiul,
str. Lipscani, 94, 1925
7. Türkçe Sözluk, 1 A-J yeni baskı. Atatürk Kültür Dil ve Tarih
yüksek Kurum Türk Dil Kurumu, Ankara, 1988
8. Türkçe Sözluk, 2 K-Z yeni baskı. Atatürk Kültür Dil ve Tarih
yüksek Kurum Türk Dil Kurumu, Ankara, 1988
9. Okul Sözlüğü, Türk Dil Kurumu, Ankara, 1994
10. Tıp Güneş Sözlüğü, Editör Prof. Çağatay Güler, Güneşkitapevi,
1997, Ankara, 1. Baskı
11. Ayu Kulak Batır, Nedret Mahmut, Enver Mahmut, Kriterion
kitap üyĭ, Bucureşti, 1991
12. Dobruca ve Türkler, 2. Baskı, Müstecip Ülküsal, Ankara, 1987
13. Kırım Tatar şarkıları, Zsuzsa Kakuk, Türk Dil Kurumu
Yayınları 564, Ankara, 1993
14. Toy, Şiirler, İsmail H. A. Ziyaeddin, Kriterion, Bükreş, 1992
15. Kırım – Crimeea, Necip Hacı Fazıl, Ekĭ tĭllĭ eser, Ediţie
bilingvă, Ex Ponto 2002
16. Azaplar, Necibe Şukuri
17. Romanya Türk Tatar Edebiyatı, Conf. Dr. Nedret Mahmut I+II,
Editura Europolis, Constanţa 2000
4
18. Boztorgay, Ahmet-Naci C. Ali, Memet Ablai, Nuri Vuap,
Kriterion kitap üyĭ, Bucureşti 1980
19. Kuwnaksız balalık, Cidem Narçis Brăslaşu, Editura Europolis,
Constanţa 2002
20. Kırımtatar adları, Enver Özenbaşlı, Akmescid, Tavriya, 1992

5
LISTA ABREVIERILOR

- adj. Adjectiv
- adm. Administrativ
- adv. Adeverb
- agr. Agricultură
- anat. Anatomie
- arh. Arhaic
- arheol. Arheologie
- arhit. Arhitectură
- astr. Astronomie
- av. Aviaţie
- biol. Biologie
- bot. Botanică
- chim. Chimie
- cinem. Cinematografie
- com. Comerţ
- conj. Conjuncţie
- constr. Construcţie
- culin. Arta culinară
- econ. Economie
- el. Electricitate
- f. (substantiv de gen) feminin
- fam. Familiar
- fig. Figurat
- fil. Filozofie
- filol. Filologie
- fin. Finanţe
- fiz. Fizică
- fiziol. Fiziologie
- folc. Folclor
- fon. Fonetică
- geogr. Geografie
- geol. Geologie
- geom. Geometrie

6
- gram. Gramatică
- impres. Impersonal (verb)
- interj. Interjecţie
- interog. Interogativ
- ist. Istorie
- jur. Juridic
- iht. Ihtiologie
- înv. Învechit
- ling. Lingvistică
- lit. Literatură
- m. (substantiv de gen) masculin
- mar. Marină
- mat. Matematică
- mec. Mecanică
- med. Medicină
- meteo. Meteorologie
- mil. Militar
- min. Minerit
- mineral. Mineralogie
- mitol. Mitologie
- muz. Muzică
- nav. Navigaţie
- n. (substantiv de gen) neutru
- nehot. Nehotărât
- num. Numeral
- peior. Peiorativ
- pict. Pictură
- poetic Poetic
- pl. (număr) plural
- pol. Politic
- pop. Popular
- prep. Prepoziţie
- pron. Pronume
- psih. Psihologie
- rar Rar
- reg. Regional
- rel. Religie
- s. Substantiv
7
- soc. Social
- sport Sport
- stil. Stilistică
- teatr. Teatru
- tehn. Tehnică
- text. Textile
- tipogr. Tipografie
- topogr. Topografie
- v. f. Verb factitiv
- vi. Verb intranzitiv
- vr. Verb reflexiv
- vt. Verb intranzitiv
- v. Vezi
- zool. Zoologie

8
ÎN LOC DE POSTFAŢĂ...
Povestea cărţii „DICŢIONAR ROMÂN-TĂTAR”, o carte pentru toţi

Stimaţi cititori mari şi mici, permanenţi sau ocazionali,

Vă rog să-mi permiteţi să vă reţin atenţia cu o poveste, zic eu,


interesantă şi curioasă în acelaşi timp. Este povestea acestui
“DICŢIONAR ROMÂN-TĂTAR”, avându-l ca autor principal pe
regretatul profesor de limba şi litaratura română, dar şi de limba turcă-
tătară, ALTAY KERIM, un neobosit activist al muncii de revigorare a
tot ceea ce înseamnă NEAMUL TĂTĂRESC.
Povestea începe într-o zi de marţi, 28 mai 2002, ora 11, când
Altay, după o perioadă de organizare şi adunare a materialelor necesare,
începe tălmăcirea primelor cuvinte româneşti în limba tătară, şi se
termină sâmbătă, 19 aprilie 2003, ora 14, când, după traducerea
ultimului cuvânt al dicţionarului, Altay Kerim consemna pe ultima
pagină de manuscris:
“ Cumartesĭ, 19 Nisan 2003, saat 14,
ALLAH'IMA ŞÜKÜR, PĬTĬRDĬM!”
“Sâmbătă, 19 aprilie 2003, ora 14,
Mulţumesc lui Allah, am terminat!”
După această dată, manuscrisul este predat la U.D.T.T.M.R.
pentru începerea demersurilor de editare a dicţionarului.
Dar la 5 mai 2006, Altay Kerim încetează din viaţă, dicţionarul
nefiind încă editat la vremea aceea, astfel că nu are fericirea de a vedea
realizăndu-se un mare vis de-al său.
În ultimele sale zile de viaţă, şi-a exprimat dorinţa ca, după
moartea sa, eu să fac toate demersurile necesare pentru ca lucrarea să fie
totuşi editată.
Dar... SURPRIZĂ! Manuscrisul dispăruse din sediul Uniunii
Democrat a Tătarilor Turco-Musulmani din România (U.D.T.T.M.R.).
Unde dispăruse, cum dispăruse, şi cu ce scop fusese sustras, nu pot să
precizez.
La insistenţele mele, oamenii de bună credinţă din
U.D.T.T.M.R. au scotocit prin toate dulapurile şi sertarele, neavând însă
finalitatea dorită.
9
Cert este că după mult timp, am fost anunţat că într-un sertar a
apărut un dosar ce cuprindea o parte din dicţionar, dactilografiat în
cadrul uniunii. Acest lucru se întâmpla la 24 martie 2009. Manuscrisul
totuşi nu apăruse. Nu pot să arunc anatema asupra vreunei persoane din
U.D.T.T.M.R.
În această situaţie, am fost nevoit să completez eu dicţionarul cu
părţile dispărute, aceasta însemnând muncă şi timp: reverificarea
cuvintelor existente, inventarierea şi ordonarea acestora, tălmăcirea
celor dispărute, în număr de câteva mii, etc.
Iată deci de ce a tot fost tărăgănată atât de mult redactarea şi
editarea acestui dicţionar.
M-am străduit să respect, pe cât mi-a stat în putinţă, principiile
de lucru folosite de autorul principal al dicţionarului, astfel încât
“DICŢIONARUL ROMÂN-TĂTAR” să fie perceput ca un TOT
UNITAR, ca rezultat al muncii unui singur om de concepţie a lucrării,
care este ALTAY KERIM.
Fie ca, după 4 ani de la moartea autorului principal, editarea
POST-MORTEM a D.R.T. să constituie o recunoaştere a efortului
depus de autor într-o luptă inegală cu boala parşivă şi necruţătoare de
care suferea. Iar BUNUL ALLAH să facă astfel încât bucuria şi
mulţumirea noastră sufletească să ajungă la SUFLETUL CELUI CE A
FOST ALTAY KERIM, care, iată, a mai adăugat încă o dovadă a
existenţei neamului şi limbii tătare pe meleagurile româneşti şi nu
numai.
Prezenta lucrare lexicografică este o carte pentru toţi, adică o
carte şi pentru tătarii mai vârstnici, şi pentru românii tatarologi şi
turcologi, şi pentru românii nespecialişti şi care doresc să comunice
tătăreşte cu cei cu care convieţuiesc de sute de ani pe aceste meleaguri,
dar, mai ales, este o carte pentru etnicii tătari mai tineri şi foarte tineri,
care din motive obiective sau subiective nu vorbesc încă limba maternă.
Este, cred, un îndrumător de un real ajutor atât pentru elevii noştri care
participă la cursurile de învăţare a limbii tătare, într-un cadru organizat
(fie în sistemul de învăţământ, fie în sistemul cursurilor comunitare),
cât şi pentru cadrele didactice care predau la aceste cursuri.
Desigur că acest “DICŢIONAR ROMÂN-TĂTAR” este
perfectibil.
Fikiret GENIŞA
EFORIE-NORD, 22 August 2010
10
A
a interj. a! eh!
aba sf. aba
abandon sn. vazgeşme, vazgeşĭw
abandona vt. vi. 1. vazgeşmek 2. bırakmak
abandonare sf. v. abandon
abagerie sf. aba satılgan tükân, aba tükânı
abagiu sm. abacı, aba satkan kĭşĭ
abajur sn. abajur
abanos sm. abanoz
abataj sm. (într-o mină) maden ocagın bĭr uşı
abate1 vt. 1. uzaklaştırmak 2. fig. saptırmak, başka yaka cönetmek
abate2 sm. popaz (călugăr) şeyk
abatere sf. 1.(îndepărtare) uzaklaşma 2. (contravenţie) kabaat
abator sn. salhane, abator
abătut adj. moñ, tüşüncelĭ
abces sn. şıban
abdica vi. vazgeşmek
abdicare sf. vazgeşme, vazgeşĭw
abdomen sn. karın
abecedar sn. alfabet kitabı
aberaţie sf. 1. tabii bolmagan şey 2. manasızlık
abia adv. illalla, zor man
abil adv. 1. becerĭklĭ, aşĭkköz 2. kurnaz
abilitate sf. 1. becerĭklĭlĭk 2. kurnazlık
abis adj. 1. sonsızlık 2. (prăpastie) car
abject adj. pis, ciyrendĭrgen bĭrew
abjura vt. 1. yemĭn etĭp bĭr dinden vazgeşmek 2. fig. bĭr fikirden büsbütün
vazgeşmek
ablativ sn. (gram.) - den, - dan halĭ; -ten, - tar (köyden, arabadan,
mektepten, şanaktan)
abluţiune sf. (rel.) abdest
abnegaţie sf. fedakârlık
aboală sf. (denumire populară) koyanşıkmarazı
aboli vt. müteberlĭkten şıkmak, şıgarmak
abolire sf. müteberlĭkten şıgarma, şıkma
abominabil adj. akılga sıymaycak korkınışlı, yaman
abona vt. 1. abonat etmek 2. abonat bolmak
abonament sn. abonament
abonat adj. abonat bolgan
aborda vt. kolga (elge) almak, laf etmek
abordabil adj. kolga (elge) alınabĭlgen, közden geşĭrĭlmege uygun
aborigen adj. bĭr memketke ait (halk, terek, şeşek)
abraş adj. alaca at
abrevia vt. kıskartmak (U.D.T.T.M.R.) Uniunea Democrată a Tătarilor

13
Turco-Musulmani din România
abreviere sf. kıskarma, kıskartma-kıskartıw
abroga vt. bĭr kanunnı, bĭr adetnĭ müteberlĭkten şıgarmak
abrogare sf. yok etme
abrupt adj. tĭm tĭk (duwar, taw)
abrutiza vt. 1. sertleştĭrmek 2. matüleştĭrmek
absent adj. 1. eksĭk 2. fig. dalgın
absenţă sf. 1. eksĭklĭk, bĭr yerde tabılmama 2. dalgınlık, dıkkatsızlık
absint sn. pelin yapragından yapılgan likör
absolut I. adv. mutlakka, kattiyen II. adj. mutlak
absolutism sn. mutlaklık, absolutizm
absoluţiune sf. (rel.) katolik dinĭnde günaların affetĭlmesĭ
absolvent sm. mezun, bĭr mektep, ĭş pĭtĭrgen kĭşĭ
absolvi vt. bĭr mektep, fakultate pĭtĭrmek
absolvire sf. bĭr licew, bĭr fakultate pĭtĭrme
absorbant sn. (chim.) emgen, suwurgan
absorbi vt. 1. emmek, suwurmak 2. tartmak, özĭne tartmak, özĭne
yakınlatmak
absorbit adj. deren tüşüncege dalgan, ĭşĭ köp bĭr kĭşĭ
abstinent adj. yemekten, ĭşkĭden awzın tıygan bĭr kĭşĭ
abstinenţă sf. amelsĭzlenmeme
abstract adj. abstrakt, kol man tutulmagan, köz men körĭlmegen
absurd I. adj. manasız (kucurlı) II. adv. manasızlık man
absurditate sf. manasızlık, anlamsızlık
abţine vr. 1. tartılmak, sakınmak 2. özĭñ tutmak, nepĭsĭn cenmek
abţinere sf. 1. tartılma, sakınma 2. nepĭsĭn cenme
abubă sf. zerlĭ kara kotır (awuzga şıkkan kotır)
abulie sf. (med.) irade, kuwwet kıtlıgı
abunda vr. artmak, fazla bolmak
abundent adj. bol, gark
abundenţă sf. bollık, bereket, bereketlĭk
abur sm. buw
abureală sf. 1. buwlama 2. fig. kafa tutma
aburi vt. buwlamak
aburire sf. nefes alma, buwlandırma
aburit adj. buwlangan (kızartma)
aburos adj. buwlı (kazan)
abuz sn. addĭñ geşme
abuza vi. addĭñ geşmek, addĭñ bĭlmemek
abuziv adv. zorlap ĭş yapmak
ac sn. 1. ine 2. (ţeapă) tengenek 3. (indicator) köstergeş
acadea sf. bĭr türlĭ bombon
academician sm. akademiye azası
academie sf. akademiye
akaju sn. Amerika'da ösken kırmızımsı, sert bĭr terek, mobila üşün

14
kullanıla
acalmie sf. (mar.) fırtınadan soragı tınışlık
acapara vt. zaptetmek, özĭne mal etmek
acaparator adj. zaptetmeknĭ süygen kĭşĭ
acar sm. 1. inecĭ, ine yasagan kĭşĭ 2. trencolnı trenge aşkan ya da
kapagan ĭşçĭ
acaret sn. akaret, kiranlangan bina odaları
acasă adv. üyde, üy ĭşĭnde
acatist sn. 1. kristiyan kĭlselerĭnde Meryem Ana'ga ayak üstünde okılgan
ilaye 2. bo duwanı okımak üşün popazga berĭlgen para, bakşış
accede vt. razı bolmak, bĭr teklifnĭ kabıl etmek
accelera vt. ızlandırmak
accelerare sf. ızlandırma, ızlandırıw
accelerat sn. (tren) ızlı tren
accelerator sn. ızlandırgan, ızlandırıwcı
accent sn. (lingv.) akçent
accentua vt. 1. akçent men aytmak, konışmak 2. fig. ısrar etmek, koymamak
accepta vt. kabıl etmek, razı bolmak
acceptabil adj. kabıl etĭlgendiy
accepţiune sf. laf, söz manası
acces sn. 1. kĭrme, katına kĭrme 2. (med.) araret, kriz
accesibil adj. kolayca yaklaşılgan yer, kĭşĭ
accesorii sn. pl. aletler (ufak tefekler)
accident sn. 1. beklenmegen bĭr şiy 2. kaza (de circulaţie)
accidenta 1. vt. kazaga ogratmak, kazalandırmak 2. vr. kazaga ogramak,
kazalanmak
accidental adj. rastgelen
accidentat 1. adj. (despre teren) ömerse tömerse (tüz tuwıl) 2. sm. kazalangan
kĭmse
acciz sn. ĭşkĭ ve ĭşĭlgen ĭşkĭge ödelgen bergĭ
ac de mare (iht.) uzun ve ĭncĭ bĭr balık cınısı
acefal adj. başsız, başı yok
acel, acea pron. o – katıñda bolmagan kĭmse, eşya
acelaşi, aceeaşi adj. ep o, aynı
acerb adj. şiddetlĭ
acest, această adj. bo (katındası)
acetilenă (chim.) açetilen (biyazımsı, alewlĭ) carıklık gazı, 1836 da Davy
keşf ete. Bĭrĭncĭ açetilen lambası 1895 te Paris'te satılgan
acetonă sf. (chim.) açeton
achita I. vt. 1. (a plăti) ödemek 2. (jur.) dawa kazandırmak, haklı şıgarmak
3. fig. öttĭrmek II. vr. 1. ödenmek 2. (de o sarcină) yerĭne ketĭrmek
achitare sf. ödeme kawgası, cezadan kurtulma
achiu sn. tak, bilyard tayagı
achiziţie sf. edĭnme, kazanş, kâr
achizitor sm. mahsul ve materyal toplagan, satıp algan

15
aci adv. bo yerde
acid (chim.) sm. adj. ekşĭ (acid sulfuric – vitriol, acid acetic – oţet, acid
nitric – apă tare)
acidulat adj. ekşĭmsĭ, ekşĭmtırak
acioaie sf. traka (bronz)
aciua vr. sıyınmak, barınmak
aclama vt. algışlamak, kol şapıldatmak
aclimatiza vt. başka iklimge, awaga alıştırmak
acoladă sf. balaban tırnak, parantez
acolit sm. taraftar, fig. pali
acolo adv. onda, şonda
acomoda vr. alışmak, uymak
acomodare sf. alışma, uyma
acompania vt. eşlĭk etmek, akompaniyat etmek
acompaniament sn. eşlĭk, akompaniyament
acont sn. akont
aconta vt. akont bermek
acoperământ sn. 1. örtĭ 2. sıgınak
acoperi 1. capmak, örtmek (a astupa) 2. (a înveli) kaplamak 3. (a înăbuşi)
buwmak 4. fig. Gĭzlemek, caşırmak
acoperiş sn. üytöbe
acord sn. 1. anlaşma 2. (muz.) akort 3. (gram.) uyma
acorda vt. 1. (a da) bermek 2. (muz.) akort etmek
acordeon sn. akordeon
acordeonist sm. akordeoncı
acosta I. 1. şatmak (kızlarga) II. vi. (mar.) yanaşmak
acreală sf. ekşĭklĭk
acredita vt. 1. diplomatik vazife men cıbermek 2. fig. ortaga şıgarmak
acritură sf. 1. ekşĭ 2. turşı
acrobat sm. akrobat
acrobaţie sf. akrobatlık
acrostih sn. akrostih
acru adj. ekşĭ
act sn. 1. (document) akt-vesika 2. (acţiune) hareket 3. (teatru) perde
activ I. sn. memurlar, personel II. adj. aktiv, faal
activa I. vt. canlandırmak II. vi. ĭşlemek
activist sm. aktivist (parti)
activitate sf. ĭş, faaliyet, aktivitate
actor sm. aktor, artist
actriţă sf. kadın aktor, aktriţa
actual adj. bugünkĭ, şĭmdĭgĭ
actualitate sf. şĭmdĭgĭ zaman
actualmente adv. bugün, şĭmdĭ
acţiona I. (a influenţa) tesĭr etmek 2. (jur.) dawaga bermek 3. (a pune în
mişcare) kıymıldatmak, ĭşletmek II. vi. ĭşlemek hareket etmek

16
acţiune sf. 1. faaliyet 2. (influenţă) tesĭr 3. (mişcare) hareket 4. (jur.) dawa 5.
(subiect) olay 6. (fin.) pay, hisse
acuarelă sf. suwlı boya, akuarelĭ
acum adv. şĭmdĭ, bugün
acumula vt. 1. toplamak, bĭrĭktĭrmek 2. fig. üst üstke salmak
acumulator sn. akumulator (akü)
acupunctură sf. ine batırmak tedavisĭ, akupunktura
acurateţă sf. bellĭ, şeber ĭşleme
acustic adj. akustik
acustica sf. akustik ilmĭ
acuş (acuşika) adv. şĭmdĭşĭk
acut adj. keskĭn, sert, kuwwetlĭ
acuza vt. bĭrewĭn kabaatĭn aytmak, köstermek
acuzare sf. kabaatĭn kösterme
acuzat sm. adj. kabaatlĭ, sanık
acuzativ sn. (gram.) i halĭ
acuzator sm. dawacı
acvariu sn. akvariu
acvilă sf. kartal, şĭpşealgış
Adam sm. Adem Aleyhisselam'ga berĭlgen at (ad)
adaos sn. eklentĭ
adapta I. vt. uydırmak, alıştırmak II. vr. uymak, alışmak
adaptare sf. alışma, uyma
adânc adj. deren
adânci vt. derenleştĭrmek, deren etmek, fig. dalmak
adâncime sf. derenlĭk
adăpa I. vi. Ĭşĭrmek, suwarmak II. vr. (despre vite) suwarmak
adăpătoare sf. aywanlar üşün aşlaw, su aşlawı
adăpost sn. 1. sıyınılacak cer 2. (casă) mekan
adăpostire sf. saklanma, saklanıw
adăsta vi. sabırsızlanıp beklemek
adecvat adj. uygun, onaylı
ademeni vt. kandırmak
ademenire sf. kandırma – kandıruw
ademenitor adj. aldatkan, aldatıcı
adept sm. taraftar, bĭrewĭn cırĭn cırlagan
adera vi. katılmak, begenĭp kĭrmek
aderenţă sf. cabışıklık
ades – adeseori adv. sık, sık
adevăr sn. dogrılık, hakikat
adevărat I. adj. dogrı, hakiki II. adv. hakikaten
adeveri I. vt. ispatlamak II. vr. gerçekleşmek
adeverinţă sf. vesika, adeverintı
adeziune sf. razılık, özrazılıgıñ
adeziv sn. adj. cabışkan

17
adia vi. esmek (cel)
adiacent adj. pĭtĭşĭk
adică adv. yani
adiere sf. esme, esĭw
adineauri adv. bana, banaları, banaşık
ad-interim adj. az wakıt üşün vazife
adio interj. Adiyo!, elveda!
adiţional adj. katma, eklengen
adiţiune sf. ekleme, katma
adjektiv sn. (gram.) sıfat
adjektival adj. sıfatka baylı
adjudeca vt. 1. köp para bergen bĭrewge layık körmek, tutturmak 2. fig.
mukâfat bermek (recompensă)
adjunct sm. yardımcı (wazifede ekĭncĭ)
adliteram adv. sözĭ sözĭ men, bolganınday
administra idare etmek
administrativ adj. idari
administrator sm. idarecĭ
administraţie sf. idare, idarecĭlĭk
admira vt. bek begenmek, hayran bolmak
admirabil adj. maktanılmaga bek layık
admirator sm. bek begengen bĭrew
admiraţie sf. bek begenme-begenĭw
admis adj. alıngan, kabıl etĭlgen
admisibil adj. kabıletĭlebĭlgen
admite vt. 1. (a accepta) kabıl etmek (a primi) almak 2. (a permite) müsaade
etmek
admitere sf. 1. alma 2. (permitere) müsaade etme 3. (la şcoală) yazılma
sınawı, imtaan
admonesta vt. tazĭrlemek
admonestare sf. tazĭr, tazĭrleme, tazĭrlew
adnota vt. not almak
adolescent sm. canı esmerlĭ caş
adolescenţă sf. canı esmerlĭlĭk, caşlık dewĭrĭ, cagı
adopta vt. 1. kabıl etmek 2. (a înfia) ewlatlık almak
adoptare sf. 1. kabıl etme 2. ewlatlık alma
adoptiv adj. ewlatlıkka berĭlgen bala
adora vt. bek süymek, begenmek
adorabil adj. bek süyülmege layık
adoraţie sf. bek süyme, begenme, begenĭw
adormi I. vt. yuklatmak (med.) uyuşturmak II. vi. yuklamak (a amorţi)
uyuşmak
adormire sf. yuklatma, (med.) uyuşturma
adormit adj. yuklagan, yukısıragan
adormitor adj. yuklatkan, yuklatıwcı

18
adresa I. vt. cĭbermek II. vr. toralay aytmak
adresant sm. cĭberĭlgen
adresă sf. adres, adresa
adresat adj. adresasına cĭberĭlgen kĭşĭ
aducător sm. adj. ketĭrgen, bergen
aduce I. vt. ketĭrmek II. vi. uşamak expr. Aduce aminte vt. Akılına kelmek,
ketĭrmek
adula vt. calınmak, yaltaklanmak
adulator sm. yaltakşı
adulmeca vt. vi. koklamak, kokı almak
adult sm. adj. balalık dewrĭn atlatkan pĭşkĭn kĭşĭ
adulter sn. zina
adumbri kölgelemek
adumbrire sf. kölgeleme, kölgelew
aduna I. vt. toplamak, bĭr cerge-yerge toplamak II. vr. toplamak, özĭn
toplamak
adunare sf. toplantı, cıyın
adunător adj. sm. toplangan, toplawcı
adunătură sf. 1. bĭr yerge toplagan eşya 2. cınısı, cibiletĭ farklı kĭşĭlerĭn bĭr
yerge toplanışı
adus adj. 1. ketĭrĭlgen 2. (de spate) kambırca, bügülgen
adverb sn. (gram.) zarf
adverbial adj. zarf rolın oynagan kelimeler grubı
advers adj. ters
adversar sm. duşman, kündeş (sport) rakip
adversitate sf. duşmanlık, otları canmama
aed sm. yunanlarda dürkĭcĭ, ozan
aer sn. 1. (atmosferă) awa-hava 2. (atitudine) yüz, şĭray
aerian adj. 1. awada uşkan 2. fig. nĭşlep cürgenĭn bĭlmegen kĭşĭ
aerisi vt. awalandırmak, temĭz awa aldırmak
aerisit adj. awalandırılgan, temĭz awa algan
aerodinamic adj. ayerodinamik
aerodrom sn. ayerodrom, havalimanı
aeroport sn. v. ayerodrom
aeroplan sn. ayeroplan, aviyon
afabil adj. kanı sıcak, küler yüzlĭ
afacere sf. 1. (com.) alış verĭş 2. (jur.) dawa
afacerist sm. 1. ĭş adamı 2. kolay kar peşĭnden cuwurgan, cürgen kĭşĭ
afară adv. tışarı
afecta vt. 1. dokınmak, tesĭr etmek 2. (a aloca) ayırmak
afectat adj. dokıngan
afectiv adj. duygulı
afecţiune sf. 1. süygĭ 2. (boală) kastalık
afemeiat sm. adj. apakaycı, apakaysüyer
aferim! interj. Bravo! Apperĭm!

19
afet sn. top kundagı
afilia vr. katılmak, eklenmek
afine sf. pl. yaban mersinĭ
afinitate sf. uşama, benzeyiş, sewda
afirma I. vt. aytmak, bĭldĭrmek II. vr. özĭn köstermek
afirmaţie sf. bĭldĭrme, aytma
afiş sn. afiş
afix sn. (lingv.) ek
afla I. vt. 1. üyretmek, tuymak, kaber almak 2. (a descoperi) keşfetmek
II. vr. lafka kĭrĭşmek
afluent sm. akkan su, başka ırmakka tögĭlgen ırmak kolı
afluenţă sf. 1. (aglomeraţie) kalabalık 2. (belşug) bollık
afon adj. 1. sessĭz 2. fig. bĭlgĭsĭz
aforism sn. özlĭ söz, aforizm
african sm. afrikalı, afrikan
afront sn. hakaret
afuma vt. ĭste kurutmak, ĭslemek
afumat adj. ĭste kurutulgan
afunda I. vt. batırmak, daldırmak II. vr. dalmak, batmak
afurisit adj. yaramaz, carĭz, kılıksız
agale adv. yawaşşa, yawaş-yawaş
agăţa I. vt. 1. asmak, ĭlĭşĭrmek 2. (a acosta) şatmak II. vr. 1. tagıwlı bolmak
2. asılmak
agăţătoare1 sf. ĭlgek
agăţătoare2 adj. sarmaşık
ageamiu sm. acemĭ, tecrübesĭz
agendă sf. acenda
agent sm. acent
agenţie sf. (de presă) acenţiye
ager adj. 1. uyanık, aşıkköz 2. becerĭklĭ
agerime sf. 1. uyanıklık 2. becerĭklĭlĭk
agil adj. becerĭklĭ
agilitate sf. ustalık, erbaplık
agita vt. sallamak
agitat adj. telaşlı, heycanlı
aglomerat adj. kalabalık
aglomeraţie sf. sıkışıklık, kalabalık
agnosticism sn. bĭlmemezcĭlĭk
agonie sf. can şekĭşmesĭ (ölyatırganda)
agoniseală sf. mannay terĭsĭ men kazanılgan kâr, mal
agonisi vt. edĭnmek, bĭrĭktĭrmek
agrafă sf. agrafı
agramat adj. cayĭl, mektepsĭz, okımagan
agrar adj. şĭpşĭlĭkke baylı
agrava I. vt. awurlaştırmak II. vr. awurlaşmak

20
agravare sf. awurlaşma, awurlaşıw
agrea vt. süymek, begenmek
agreabil adj. süyülgen, kanı şıcak
agregat sn. alet, makina-maşina
agrement sn. (distracţie) dĭnlenme, şenlenme-şenlenĭw
agresiune sf. (atac) hücum
agresiv adj. hücum etken
agricol adj. şĭpşĭlĭkke baylı
agricultor sm. şĭpşĭ, tarımcı
agricultură sf. şĭpşĭlĭk, tarım
agronom sm. agronom, inciner
agronomie sf. şĭpşĭlĭk ilmĭ, agronomiye
agudă sf. dut
aguridă sf. ĭşĭy, pĭşmegen yüzüm
ah! interj. Ah! Vay!
ahtiat adj. bek arzulagan, bĭr kĭşĭ, zat
aici adv. mında, boyerĭ
aidoma adv. tıpkı şonday
aiura vi. sandıraklamak
aiurea I. adj. delĭ, budala II. adv. kayda bolsa bolsın
aiureală sf. 1. sandıraklama 2. fig. (dezordine) karışıklık
ajun sn. arpe
ajuna vi. oraza tutmak
ajunge I. vt. 1. (a apuca) kapmak-tutmak 2. (a atinge) tiymek 3. (a trăi)
yaşamak 4. (din urmă) tutmak II. vi. 1. yetĭşmek, barmak 2. (a deveni)
bolmak 3. (a parveni) edĭnmek
ajuns adj. 1. bargan, erĭşken 2. (înstărit) zengĭn, bayıgan
ajusta vt. uydurmak, kelĭştĭrmek
ajuta I. vt. yardım etmek-bermek II. vi. yaramak, kullanılmak III. vr.
yardımlaşmak
ajutător adj. yardımcı
ajutor I. sn. yardım II. sm. yardımcı (arkadaş yardımı)
ajutora vt. yardım etmek, yardımcı bolmak
alagea (arh.) sf. (stofă de mătase vărgată) ipeklĭ tokıma
alai sn. tantana, alay
alaltăieri adv. tĭnewĭnden ewwelkĭ kün
alamă sf. bakır
alămâie sf. limon
alămar sm. bakır yasagan ya da satkan zat
alămărie sf. bakır fabrikası
alămiu adj. bakır rengĭnde
alandala adv. karmakarışık
alăpta vt. emĭzdĭrmek
alăptare sf. emĭzdĭrme
alarma I. vt. 1. telaşlandırmak 2. (a speria) korkızdırmak II. vr. telaşlanmak,

21
korkmak
alarmă sf. 1. (nelinişte) telâş, korkı 2. (semnal) alarma
alătura I. vt. katlı katına salmak II. vr. katılmak, eklenmek
alăturare sf. bĭrbĭrĭne katma
alăturat adj. 1. komşı 2. (anexat) pĭtĭşĭk
alături I. adv. katlı katına, bek yakın II. adj. pĭtĭşĭk
alăută sf. muzika aletlerĭ
alb adj. biyaz
albanez sm. arnawut
albastru adj. mawı
albatros sm. albatros
albi I. vt. biyazlamak II. vr. agarmak, biyaz bolmak III. vi. şaşĭ agarmak
albicios adj. biyazımtırak
albie sf. 1. nehĭr yatagı 2. (vas) tekne
albiliţă sf. gömelek cınısı
abină sf. balşıbın, arı
albinar sm. balşıbıncı
albinărit sn. balşıbıncılık, arıcılık
albişoară sf. (iht.) biyaz-gümüş rengĭnde ırmak balıgı
albitură sf. 1. biyaz balık cınısları 2. biyaz şamaşır 3. biyaz renklĭ zarzavat
album sn. album
albumină sf. (med.) cımırta agı, biyazı
alburiu adj. biyazga tartkan, biyazımsı
albuş sn. cımırta biyazı
alcalin adj. alkalin
alcătui I. vt. 1. (a forma) teşkil etmek 2. (a făuri) yaratmak, kurmak II. vr.
teşkil etĭlmek, kurulmak
alcătuire sf. kurulma, kuruluw
alcătuitor adj. kurgan kĭşĭ
alchimie sf. alkimiye
alcool sn. alkol
alcoolic I. adj. alkollı II. sm. alkolik ĭşkĭ pĭrpĭrĭ
aldămaş sn. aldamaş-sımarlama
alde adj. İlmi-ler, Selma-lar, Enver-ler
aldine sf. kalın yazılgan harfler
alean sm. sagış, sagınıw
alee sf. ekĭ yaklı bakşe colı
alegător sm. saylamcı-saylawcı, seçmen
alege I. vt. 1. (a opta) saylamak 2. (a selecta) ayırmak, şıgarmak 3. (a
prefera) begenĭp ayırmak II. vr. 1. şaylanmak 2. (a se separa) ayrılmak
alegere sf. 1. saylaw 2. (selectare) ayrılma 3. (preferinţă) begenĭlme
alegorie sf. alegoriye
alegru adj. şen ve şalt
alene adv. tembelce
alerga I. vt. 1. kuwalamak 2. (a mâna) cürsetmek II. vi. cuwurmak

22
alergare sf. 1. cuwurma 2. kuwalama
alergător sm. koşıcı, cuwurgan
alergătură sf. cuwurma, yorılıp şalışma
alergie sf. alerciye-alerji
ales adj. 1. (care a fost ales) saylangan 2. (deosebit) önemlĭ
alfabet sn. alfabe-alfabet
alfabetic adj. alfabet sırası
algă sf. yosun
algebră sf. cebir-alcebra
alia vt. karıştırmak, bĭrleştĭrmek
aliaj sn. aliaj-alaşım
alianţă sf. baylaşma, anlaşma
aliat sm. adj. taraftar, yandaş
alibi sn. (jur.) hakikaten caşırma cabası
alică sf. şaşma tanesĭ (awcı tüpegĭn kurşunı)
aliena vi. yabancılaştırmak, satmak
alienabil adj. yabancılaştırılması mümkün
alienat sm. 1. yabancılaştırılgan 2. fig. akıl kastası (delĭ)
alienaţie sf. akıl kastalıgı (delĭlĭk)
alifie sf. (med.) melhem, merhem, melem
aligator sm. (zool.) Amerika timsahı (krokodilge uşay)
aliment sn. gıda, aşaycak, yemek, cemelĭk
alimenta I. vt. 1. beslemek, gıdalandırmak 2. (a asigura) temin etmek II. vr.
beslenmek, gıdalanmak
alimentar adj. gıdaga baylı, ait
alimentară sf. gıda tükânı, magazası
alimentaţie sf. besleme, gıdalanma
alina I. vt. catıştırmak II. vr. catışmak
alinare sf. catıştırma, catışma
alineat sn. bölĭm, satır başı
alinia 1. vt. tĭzmek 2. fig. yerleştĭrmek, tüzetmek
alinta I. vt. şımartmak, yüz bermek II. vr. şımarmak, yaramazlık yapmak
alintare sf. (răsfăţ) şımarıklık, şımartma, yüz berme (mângâiere) okşama,
sıypama
alintat adj. şımarık
alipi I. vt. 1. eklemek, katmak 2. (a anexa) koşmak, katmak II. vr.
eklenmek, katılmak
aliş veriş sn. alışverĭş, ticaret
alivenci (arh.) sf. un, süt bĭr de penerden yasalgan kamıraşı
Alma mater sf. beslewcĭ neniy, Universitatelerge berĭlgen at
almanah sn. senelĭk mecmua
alo interj. Alo!
aloca vt. ayırmak, berılmege azĭrlemek
alocare sf. karıclanmak üşün berĭlgen para
alocat adj. bĭr ĭşke, kızmetke ayrılgan para miktarı

23
alocaţie sf. ödenek
alocuţiune sf. kıska nutuk (konışma)
alocuri adv. bazı yerlerde
aloe sf. özĭnden, özegĭnden kabız lacĭ, yapraklarından da şıcım yasalgan
bĭr nebat (plantă)
alopatie sf. (med.) omeopatiye'nĭñ tersĭ
alpaga sf. (zool.) Kıbla Amerika'da yaşagan yararlı dört ayaklı bĭr aywan
cınısı
alpin adj. tawlıkka baylı, ait, ormanga baylı
alpinism sn. tawcılık sportı-taw-dag tırmaşmacılıgı
alpinist sm. taw tırmaşmacısı, alpinist
alt, altă, alţi, alte adj. başka, anawbĭr
altădată adv. 1. eskĭden 2. (în viitor) kelecekte, ilerde
altangic (dial.) sn. krizantem, kasımpatı
altar sn. 1. kĭlsede popazın liturgiye okıgan masa 2. fig. din, saygı
altceva pron. başkası, başka şiy
altcineva pron. başka bĭr kĭmse
alteori adv. başka wakıt
altera I. vt. şürümek, bızmak, II. vr. şürümek, bızılmak
alterabil adj. şüriycek bolayatır, şürügendiy
alterat adj. şürügen, şürük, bızılgan
altercaţie sf. awuz kawgası, idaleşme
alter ego sm. ekĭncĭ bĭr MEN (eu)
alterna I. vi. denışmek, sıralaştırmak II. vt. denĭştĭrmek
alternant adj. denĭşken
alternanţă sf. denĭşme, sıralaşma
alternare sf. denĭşme ĭşĭ
alternativ I. adj. 1. sıraga köre, sıra man 2. (fiz.) dalgalı, denĭşĭr, alternatif
(curent)
alternativă sf. alternatif, ekĭsĭnden bĭrĭ
alteţă sf. prens ve prenslerge berĭlgen onur, şeref envanı
altfel adv. başka türlĭ
altitudine sf. yükseklĭk, irtifa
altoi1 vt. aşılamak 2. fig. (a bate) zıbıklamak, köteklemek, töbelemek
altoi2 sn. aşı
altoire sf. aşılama, aşı yapma, aşı
altruism sn. altruizm, kayırlık, iygĭcĭlĭk
altruist adj. kayırsüyer, iygĭcĭ
altul, alta, alţii, altele pron. başkası, başkaları
aluat sn. kamır
aluminiu alumin
alun sn. fındık teregĭ
alună sf. fındık
alunar sm. fındık satuwancısı
aluneca vi. taymak, tüşmek, cıgılmak

24
alunecare sf. tayma, tüşme, cıgılma
alunecos adj. taygalak, taygış
alunecuş sn. 1. bız üstünde tayma 2. taygalak (polei)
alunel sn. Oltenya'da oynalgan bĭr hora-oyın
alunga vt. 1. kuwmak, sawurmak 2. (a fugări) kuwalamak 3. (a urmări)
ızlamak 4. fig. (a surghiuni) sürgün etmek
alungare sf. kuwalama
alungător adj. kuwalawcı, kuwalagan
aluniş sn. fındıklık, fındık bakşaşı
aluniţă sf. men
alură sf. 1. cürme, adım atma 2. (înfăţişare) tawır, eda
aluviune sf. şamır, aluviyon
aluzie sf. manası bĭraz gĭzlĭ konuşma
alveolă sf. (anat.) akcĭger, tĭş yuwaşıkları
alviţă sf. biyaz alwa, elwa
amabil adj. küler yüzlĭ, nazĭk
amabilitate sf. küler yüzlĭlĭk, nazĭklĭk
amăgeală sf. ufak yalancılık, kurnazlık
amăgi vt. tĭlbazlık man aldatmak
amăgire sf. aldatma, aldatıw
amăgitor adj. aldatıwcı, aldatkan (tĭş-vis)
amalgam sn. karma karışıklık
amâna vt. başka wakıtka bırakmak, ertelemek
amânare sf. erteleme, kelecekke bırakma-bırakılma
amânat adj. ertelengen, kelecekke bırakılgan
amândoi num. ekewmĭz, ekewĭ
amanet sn. emanet
amaneta vt. emanet etmek
amant sm. oynaşı, kıymas, süygĭlĭsĭ (maşuk-ibovnic)
amar adj. aşşı, fig. keder
amarnic adj. bek aşşı
amărăciune sf. 1. aşşı tat 2. fig. dargınlık, moñlık
amărî vt. 1. aşşı etmek 2. fig. darıltmak, canın sıkmak
amărât adj. bek dargın, karĭp
amator sm. 1. merak, aweslĭ 2. bĭr zanatnı yapmay sade onı süymek, oga
saygı köstermek
amănunt sn. ufak önemsĭz parşa, ĭş
amănunţit adj. ufagı man, ĭrĭsĭ men
ambala I. vt. (a împacheta) paketlemek 2. (motorul) benzinnĭ bol bermek II.
fig. kızışmak
ambalaj sn. ambalaj, paket
ambar sn. ambar
ambarcaţiune sf. gemĭ
ambasadă sf. sefaret, ambasada
ambasador sm. sefir, ambasador

25
ambianţă sf. muhit, awa
ambii num. ekewĭ de
ambiguu adj. ekĭ manalı (manası aşık tuwıl)
ambiţie sf. 1. hırs, ambiţiye 2. (încăpăţânare) inat
ambiţios adj. 1. adam bolaman degen zat 2. fig. inatşı
ambrozie sf. 1. zeulerĭn kündelĭk yemegĭ 2. ölĭmsĭzlĭkke kawıştırgan tansık
ve nezetlĭ yemek
ambulant adj. ambulant-seyyar, cürĭp ĭş yapkan kĭşĭ, tucar
ambulanţă sf. kastalarga cuwurgan maşina (cankurtargan)
ameliora I. vt. arü etmek II. vr. arüleşmek
ameliorare sf. arü bolma, arüleşme
amenaja vt. yerleştĭrmek
amenda vt. cezalandırmak, para cezası bermek
amendament sn. denĭşmelĭk
amendă sf. ceza, para cezası, amenda
ameninţa vt. korkıtmak
ameninţare sf. korkıtma, tehlike
ameninţător adj. korkıtıcı, korkıtkan
americă (arh.) pamıktan yapılgan, ucuz köleklĭk malzemesĭ
american I. sm. amerikalı-amerikan II. adj. amerikan
amestec sn. 1. karışma 2. (chim.) alaşım-aliaj
amesteca I. vt. karıştırmak II. vr. karışmak, bĭrleşmek
amestecare sf. v. amestec
amestecat adj. karışık, karıştırılgan
amestecătură sf. karışık, karışıklık
ameţeală sf. baş aylanması, baygınlık, bayılma
ametist sn. ametist
ameţi I. vt. bayıltmak 2. (a ului) hayretke tüşürmek 3. (a îmbăta)
sarışlandırmak II. Vi. 1. bayılmak 2. (a se îmbăta) sarışlanmak
ameţit adj. 1. baygın 2. (uluit) hayretke tüşken 3. (beat) sarış
ameţitor adj. bayıltkan, bayıltıcı
amfiteatru sn. amfiteatru
amfitrion sm. ziyafet bergen kĭşĭ, üy sabısı
amiază sf. üyle, üyle malĭ
amic sm. dost, ahpap-apap
amical adj. arkadaştay
amiciţie sf. arkadaşlık, dostlık
amidon sn. nışasta, amidon
amigdală sf. bogaz bezĭ, bademcĭk
amigdalită sf. bademcĭk kastalıgı
amin! interj. Amin!
aminti I. vt. hatırlamak II. vr. hatırlamak
amintire sf. 1. hatırlama 2. (suvenir) hatıra, yadigâr
amiral sm. amiral
amnar sn. şakmak (taş)

26
amnezie sf. (med.) unutkanlık
amnistia vt. affetmek
amnistie sf. umumi aff
amoniac sn. (chim.) amoniyak
amor sn. aşk, sewda
amoral adj. ahlâksız
amorez sm. cansüyer, kıymas
amorf adj. şekĭlsĭz
amorţeală sf. uyuşma, yorgınlık
amorţi vi. 1. uyuşmak 2. fig. takatsız kalmak
amorţit adj. uyuşuk
amortiza1 vt. 1. uzun süresĭ para borcların (credite) artlı artından ödep
pĭtĭrmek
amortiza2 vt. bĭr şoknĭ, bĭr sesnĭ azaltmak, zayıflatmak
amortizare sf. 1. zayıflatma 2. (fin.) borcların ödep pĭtĭrmek
ampenaj sn. aywanın kuyrugı
amper sm. amper
amplasa vt. yerleştĭrmek
amplifica I. vt. 1. (a intensifica) şiddetlendĭrmek, kuwwetlendĭrmek 2. (a
dezvolta) genĭşletmek 3. (a spori) arttırmak II. vr. 1. kuwwetlenmek 2.
(a se dezvolta) kelĭşmek, bolgınlaşmak
amplificare sf. genĭşleme, kuwwetlenme
amploare sf. balabanlĭk, genĭşlĭk
amploiat sm. memur
amplu adj. genĭş, balaban
amprentă sf. parmak ızı
amputa vt. Kĭşĭ vücüdün bĭrsĭn ameliyat man kesmek (kol, ayak) fig.
bĭrewge memnunsuzlıgıñ aytmak
amputare sf. ameliyat man bĭr vücüt parşasın kesĭlmesĭ
amuletă sf. muska
amurg sn. alaca karanlık, karangılık
amurgi vi. akşam bolmak
amuţi vi. susmak, tĭlsĭz bolmak, konuşmamak
amuza I. vt. küldĭrmek, neşelendĭrmek II. vr. eglenmek, külmek
amuzament sn. eglence, eglenme
amuzant adj. eglencelĭ, eglendĭrĭcĭ
an sm. sene, cıl, yıl
anacronism sn. zamanga uymamazlık
anafora sf. eskĭden hükümdarga cĭberĭlgen raport
anafură sf. liturgiyeden sora kristiyanlarga darkatılgan, berĭlgen ötmek
anagramă sf. bĭr kelimenĭn harflerĭn sırasın denĭştĭrĭlmesĭ (Roma=amor)
anale sf. pl. sene sırası man yazılgan tarih kitabı
analfabet sm. adj. okımaga yazmaga bĭlmegen kĭmse, cayĭl
analfabetism sn. okıp yazmaga bĭlmemezlĭk, cayĭllĭk
analiza vt. 1. ĭncelemek 2. (a cerceta) araştırmak

27
analiză sf. 1. ĭnceleme 2. araştırma
analogie sf. farklı cisĭmler arasındakı uşatma, benzeyiş
ananas sn. ananas
anapoda adv. tersĭne, büsbütün tersĭne
anarhie sf. başsızlık, anarşi
anarhist sm. başsız, terbiyesĭz
ananghie sf. balaban ihtiyaç
anason sm. anason
anatemă sf. 1. dindarların temenkĭn uzaklaştırılması 2. kargış ya da yemĭn
anatomie sf. anatomiye
ancheta vt. aramak taramak
achetator sm. araştırıcı
anchetă sf. anketa, arama tarama
anchiloză sf. (med.) kastalıktan zayıflamak, cüralmamak
ancora vi. papırnı, gemĭnĭ bĭr limanga, skelege baylamak
ancoră sf. ankora
andrea sf. mĭl
androgin adj. em kız, em de ul
anecdotă sf. fıkra, anekdot
anelide sf. kırmızı kanlı kurtşuklar
anemia vr. kansızlaşmak
anemie sf. kansızlık, anemi
anestezie sf. (med.) anestezi
anevoie adv. yawaşsa, zorca
anevoios adj. yapılması zor bĭr şiy
anexa vt. 1. katmak, eklemek 2. (teritorii) zor man eklemek, koşmak
(ilhak etmek)
anexare sf. katma, ekleme, ilhak etme
anexă sf. eklew, ilave
angaja I. vt. ĭşke almak II. vr. 1. şalışmaga alınmak 2. (la o lucrare)
başlamak, üstüne almak
angajament sn. angajament, üstüne alma
angelic adj. melektiy, melekke ait
anghinare sf. (bot.) enginar
angrena I. vt. baylamak II. vr. baylanmak
angro adv. toptan Pazar yapmak
angrosist adj. sm. toptancı
anihila vt. 1. uzaklaştırmak 2. (a distruge) yok etmek
anihilare sf. 1. uzaklaştırma 2. coyma, yoketme
anima I. vt. canlandırmak, cüreklendĭrmek II. vr. canlanmak, cüreklenmek
animal I. sn. 1. aywan 2. fig. (brută) aywanday insan II. adj. aywanday,
aywan
animalitate sf. aywanlık
animat adj. canlı, cüreklĭ
animator sm. canlandırıwcı, canlandırgan

28
animaţie sf. canlandırma, cüreklendĭrme, coşkınlık
animozitate sf. duşmanlık
anina vt. sarkıtmak (a agăţa)
aniversa vt. toplaşkan bĭr takım senelernĭ kutlamak
aniversare sf. sene, yaş kutlanması
anodin adj. 1. awurtmagan 2. fig. zararsız, hücüm etmegen
anonim sm. adj. atsız, isĭmsĭz, imzasız, anonim
anonimat sn. atsızlık imzasızlık, tanılmama
anonimă sf. imzasız, atsız mektup
anorganic adj. cansız
anormal adj. anormal, tabii bolmagan
anost adj. bıktırıwcı, bıktırgan
anotimp sn. mewsĭm
antagonism sn. zıt bolma, zıttiyet
antagonist adj. bĭrbĭrĭne zıt
antebelic adj. marebeden ewwelkĭ
antebraţ sn. (anat.) tĭrsek men awuş arasındakı kısım
antecedent adj. örnek alınacak eskĭde bolıp geşken olay
antemeridian adj. üylegĭ saatler ya da ĭşlerden evvel (ewwel)
antenă sf. anten - antena
anterior adj. 1. (ca timp) ewelkĭ 2. (ca loc) aldımızdakı
anteriu sn. (arh.) eskĭ boyer urbası (anterĭ)
antet sn. tamga
antevorbitor sm. taa ewwel söz algan, konışkan zat
antiaerian adj. uçaksavar-antiayeriyan
antibiotic adj. sn. antibiyotik
antic adj. bek eskĭ, antik
anticar sm. eskĭcĭ, eskĭ kitap, mal algan satkan tücar
anticariat sn. eskĭ mal, kitap tükânı
antichitate sf. bek eskĭ zaman, dewĭr, antikitate
anticipa vt. ewelden kaber bermek, ewwelden körmek
anticipare sf. ewwelden körme, ewelden bĭlĭp aşıklama
anticipat adj. ewwelden
anticonstituţional adj. anayasaga karşı, ters
anticreştin adj. kristiyanga karşı dawrangan, duşmanı
anticrist sm. İsa Aleyhisselam'ga karşı duşman
antiderapant adj. maşina tegerşĭklerĭn taymaması üşün kullanılgan alet, şıncır
antidot sn. 1. zernĭ cengen 2. fig. şare, tedbir
antifaşsist sm. faşsizmge karşı, antifaşsist
antiguvernamental adj. hükümetke karşı, zıt
antiimperialist adj. imperyakizme karşı
antilopă sf. ceylan
antinaţional adj. bĭr milletke karşı
antipatic adj. süygüsĭz, antipatik
antipatie sf. nefret

29
antipirină sf. (med.) antipirin
antipod sm. bĭr şeyĭn tam tersĭ, zıtı
antirabic adj. (med.) kuturmaga karşı lâc, şare
antirăzboinic adj. marebege karşı, marebe süymegen zat
antireligios adj. dinge karşı, din süymegen kĭşĭ
antirepublican adj. cumhuriyetke karşı
antirevoluţionar adj. ihtilalga karşı
antisemit sm. sdj. yawdĭ duşmanı, kayını
antisemitism sn. yawdĭ duşmanlıgı
antistatal adj. dewletke karşı, dewlet duşmanı
antiseptic adj. (chim.) kangrenanı toktatkan formol, mentol, kloroform,
klorday lâcler
antisocial adj. sosyal-soçyal kurumga karşı şıkkanlar
antitanc adj. tankke karşı-tanksavar
antiteză sf. antitez, zıttiyet, tersĭne bolma
antitoxină sf. toksin-zerge karşı lâc
antologie sf. antoloji, antolociye
antonim sn. zıt anlamlı, antonim
antracit sn. antrasit-antraçit
antrax sn. (med.) dalak – Paris quadrifolia
antrena I. vt. 1. (sport) antrenament yaptırmak 2. (a atrage) özĭne tartmak 3.
fig. Alıştırmak II. vr. 1. (sport) antrenament yapmak 2. fig. alıştırmak
antrenament sn. antrenament, idman
antrenor sm. antrenor
antreprenor sm. patron, antreprenor
antreu sn. ayat
antricot sn. kızartma etĭ
antropofag adj. sm. insan etĭ men peslengen-beslengen
antropoid adj. insanga uşagan maymunlar
antropologie sf. insanın tabii tarihĭ
anturaj sn. muhit, anturaj
anual I. adj. senelĭk II. adv. senede bĭr kere
anuar sn. senelĭk, yıllık
anula vt. müteberden tüşürmek
anulare sf. müteberlĭkten tüşme-tüşürme
anumit adj. bazı, bazısı
anunţ sn. ilan, bĭldĭrĭw, bĭldĭrme
anunţa vt. kaber bermek, bĭldĭrmek
anus sn. (anat.) büzĭk
anvelopă sf. lastĭk, anvelopa
aoleu interj. Ah, vay!!
aorist sn. (gram.) fiilĭn genĭş zamanı
aortă sf. (anat.) aort
apă sf. su
apăra vt. korımak, korşalamak

30
apăraie sf. köp tögĭlgen su
apărare sf. korıma-korıw
aparat sn. aparat, cihaz
apărătoare sf. sıcaktan, şıbından korıgan alet
apărător sm. korıgan erkek, korıwcı
aparatură sf. aletler
aparent I. adj. hayali II. adv. sade körĭnĭşte
apariţie sf. 1. körĭlme 2. (publicare) şıkma, basılma
apartament sn. apartament, üy
apartenenţă sf. ait, mensup bolma-bolıw
apatic adj. gewşek
apatie sf. gewşeklĭk
apă sf. su, apă tare = acid azotic, nitrik asit
apăsa vt. 1. basmak, sıkmak 2. fig. (a înăbuşi) buwmak
apăsare sf. 1. basma, sıkma 2. fig. sıkma
apăsător adj. 1. basıwcı, ezĭwcĭ, sıkıwcı 2. fig. buwcı
apeduct sn. su colı-apedukt
apel sn. 1. (strigare) şakırıw 2. (rugăminte) mücaraat
apela vi. baş urmak
apendice sn. 1. ek 2. (med.) kör barsak
apendicită sf. kör barsak kastalıgı
aperitiv adj. aperitif
apetisant adj. ĭşta bergen, ĭşta aşkan
apetit sn. yemek ĭştası
apicol adj. arıcılık, balşıbıncılıkka baylı
apicultor sm. arıcı, balşıbıncı
apicultură sf. arıcılık, balşıbıncılık
aplana vt. anlaşmazlıklarnı catıştırmak
aplauda vt. algışlamak, kol şapıldatmak
aplauze sf. pl. algışlar, kol şapıldatmalar
apleca I. vt. Sarkıtmak II. vr. 1. Iyĭlmek, sarkmak 2. (a se supune) baş
moyın iymek 3. (a i se face greaţă) mide bılanmak.
aplecare sf. sarkıtma, iyĭlme
aplica vt. 1. (a întrebuinţa) kullanmak 2. (a pune) salmak, katmak 3. (jur.)
icra etmek, uygulamak
aplicaţie sf. 1. kullanış 2. fig. istidat
aplică sf. duwar şemidanı
aplomb sn. özĭne güwenme, cesaret
apocalips sn. din kitabında alefgorik anlatılgan akırzaman
apocaliptic adj. akırzamanga uşagan
apocrif adj. bellĭ bolmagan, bellĭ bĭlĭnmegen
apofiză sf. (med.) bĭr süyegĭn körĭlgen tış kısımı
apogeu sn. 1. (astr.) evç 2. fig. en yüksek mertebe, son derece
apoi adv. sora, sonra, sun, bondan sora-sonra-sun
apolitic adj. sm. siyaset men alâkası bolmagan zat

31
apolitism sn. siyaset men alâkasızlık
apologet sm. koruwcı
apologie sf. korınma, korıma
apoplexie sf. (med.) (dambla) hemoraciye-kanamadan bolgan bĭr kaza; mıy
kanaması, kalp toktaması
aport sn. pay
apos adj. suwlı
apostat adj. sm. bĭr dinden, principten vazgeşken kĭşĭ
apostol sm. 1. Isa Aleyhisselam'ın yardımcısına berĭlgen at. 2. fig. bĭr
doktrin caygan kĭşĭ
apostrof sn. (ortogr.) kesme işaretĭ
apostrofa vt. tazĭrlemek, bĭrewge sert konışmak
aprecia vt. 1. kıymet pĭşmek 2. (a conchide) demek, aytmak
apreciat adj. takdir etĭlgen, begenĭlgen
apreciere sf. takdir etme, kıymetĭn kösterme, pĭşme
apret sn. apret (kola)
aprig adj. sert, şiddetlĭ, sarp
aprilie sm. Nisan ayı (IV.)
aprinde I. vt. 1. cakmak 2. fig. alewlendĭrmek II. vr. 1. canmak 2. fig.
alewlenmek
aprindere sf. 1. cakma 2. tutuşturma 3. fig. alewlenme, coşma
aprins adj. 1. cagılgan, canık 2. fig. coşkan
aprinzător sn. (mil.) 1. şakmak temĭrĭ 2. (pentru bucătărie) ocak şakmagı
aproape adv. yakın, yakında
aproba I. vt. söz veya imza man razılıgın bĭldĭrmek
aprobare sf. söz veya imza man razılık bĭldĭrme
aprofunda vt. derenleştĭrmek, tamırına barmak
aprofundare sf. derenleştĭrme
apropia I. vt. yaklaştırmak, yakınlaştırmak II. vr. yakınlaşmak, yakın
bolmak
apropiat adj. yakın, fig. dost, akraba
apropiere sf. 1. yakınlık 2. komşılık
aproviziona vt. aşaytlık, tawıp azĭrlemek
aprovizionare sf. aşaytlık tawıp azĭrleme
aproximativ I. adj. tahmini II. adv. aşagı yokarı, bĭr karar
apt adj. ĭşke uygun, kabiliyetĭnde bĭr kĭşĭ
aptitudine sf. istidat
apuca I. vt. 1. tutmak, yakalamak 2. (a lua) almak II. vr. 1. tutulmak 2.
(începe) başlamak
apucat sm. adj. 1. tutulgan, yakalangan 2. (nebun) delĭ
apune vi. 1. batmak 2. fig. cıgılmak, ölmek
apus I. sn. 1.(Occident) Batı 2. (asfinţit) batma 3. fig. cıgılma II. adj. 1.
batkan 2. fig. cıgılgan
apusean adj. sm. batı memleketlerĭne mensup
ara vt. saban sürmek, aydamak

32
arab sm. arap
arăbeşte ad. arapşa, araptay etĭp
arabil adj. saban sürmege, egĭlmege uygun, lâyık
arac sm. kazık
arăci vt. vi. 1. suwutmak 2. suwuklamak
aragaz sn. gaz ocagı-aragaz
arahidă sf. fıstık
aramă sf. bakır
aramină (arh.) sm. kırsız
arămiu adj. bakır rengĭnde
aranja I. 1. (a orândui) sıraga tĭzmek 2. fig. yamanlık yapmak II. vr. 1. (ca
ţinută) bezenmek, süslenmek 2. (a-şi face un rost) erĭşmek, yetĭşmek
aranjare sf. 1. (punere în ordine) sıraga tĭzme 2. (a ţinutei) üstün başın
tüzetme-tüzetĭw
aranjat adj. 1. tertĭplĭ (despre oameni) şık, yakışıklı 2. (căpătuit) edĭnmĭş,
muradına ermĭş
arar(eori) adv. bazı, bazı kere, arasıra
arat I. sn. ekme II. adj. egĭlgen
arăta I. vt. 1. (a expune) köstermek 2. (a indica) işaret etmek 3. (a dovedi)
ispat etmek 4. (a dezvălui) meydanga urmak 5. aşıklamak II. vr.
kösterĭlmek
arătare sf. (nălucă) kayşayak-kayışayak, cĭn, hortlak
arătător sn. 1. (indicator) köstergen 2. (deget) işaret parmagı
arătos adj. 1. (despre fiinţe) yakışıklı, şık 2. (despre lucruri) arüşe, güzel
arătură sf. egĭlgen, sürülgen tarla
arbitra vt. oyınnı, dawanı idare etmek
arbitrar adj. özĭn arzusuna, ĭstegĭne göre
arbitru sm. 1. (sport) arbitru 2. (jur.) yargıcı-judekĭtor
arbora vt. bayrak tĭkmek
arbore sm. 1. terek 2. (genealogie) cibiliyet, kök
arbust sm. şalı (tufă)
arc sn. 1. (mat. Tehn. Sport) cay 2. Arcul de triumf = takızafer
arca sf. Nuh Aleyhisselam'ın gemĭsĭ
arcadă sf. 1. (arhit.) kemer, tonoz 2. (anat.) kemer
arcan1 sn. (arh.) şıcım, sıcım
arcan2 sn. sır, gĭzlĭ
arcaş sm. caylı asker, cay kullangan asker
arcuş sn. gemane aletĭ
arcuit adj. cayday, cay şeklĭnde
arde I. vt. caktırmak II. vi. canmak
ardei sm. büber
ardeia vt. büberlemek, büber cakmak
ardeiaş sm. büberşĭk
ardeiat adj. aşşı büberlĭ
ardelean sm. adj. ardeallı

1
ardeleneşte adv. ardealdasınday
ardent adj. alewlĭ, canık
ardere sf. canma
ardezie sf. sert kaya
ardoare sf. araret, awes, canıklık
arenă sf. meydan, sport cerĭ
arenda vt. isticar etmek, arendaga bermek
arendaş sm. icarcı, arendaş
arendă sf. icar
arendăşie sf. icarcılık, arendaşlık
arest sn. 1. (reţinere) tutuklama 2. (locul) mapĭs
aresta vt. tutuklamak, mapĭs üşün tutmak
arestare sf. kapamak üşün tutma, yakalama
arestat adj. sm. tutulgan
argăsi vt. seplemek
argăseală sf. sepleme, seplew
argăsit adj. seplewlĭ, seplengen (terĭ)
argăsitor sm. seplewcĭ
argat sm. ırgat
argilă sf. sarıbaşık
argilos adj. sarıbaşıklı
argint sn. gümüş
argintat adj. gümüşlĭ
argintărie sf. gümüş takımları
argintiu adj. 1. gümüş rengĭnde 2. fig. berrak, aşık renk
argon sn. nobil gaz - argon
argou sn. argo
argument sn. delil, argument
argumenta vt. delil köstermek
argumentare sf. deliller kösterme-kösterĭw
arhaic adj. eskĭrgen, eskĭ, kadım
arhaism sn. eskĭrgen söz, tabĭr
Arhanghel s. pr. (rel.) Melek'ĭn atı
arheolog sm. arkeolog
arheologie sf. arkeoloji-arheolociye
arhicunoscut adj. bek tanılgan, tanıwlı
arhiepiscop sm. başpıskopos
arhimandrit sm. manastır başına (stareţ) berĭlgen at
arhimilionar sm. adj. kuturgan zengĭn, paralı
arhipelag sn. adalar grubı
arhiplin adj. awzına-murnuna kadar tolı
arhitect sm. mimar-arhitekt
arhitectură sf. mimarlık
arhivar sm. arşiv memurı
arhivă sf. evrak kaznası, arşiv-arhiva

2
arhondar sm. bĭr manastırda müsapĭrlernĭ karşılagan popaz
arici sm. kĭrpĭ
arid adj. 1. (uscat) kurı, dımsız (sterp) kurgak 2. fig. Özeksĭz, tutarsız
ariditate sf. kurgaklık
arie1 sf. arman, kızılşa, arpa bastırılgan yer, cer
arie2 sf. bĭr opera, opereta'nın muzik parşası
arierat adj. akıldan kasta, kolaylı, toñka
arierate sf. pl. ödelmegen bergĭ, borıc
arin sm. kızıl terek
arinişte sf. kızıl terek ormanşıgı
aripă sf. kanat
aripioară sf. kanatşık
aristocrat sm. aristokrat-asilzade
aritmetică sf. aritmetika
aritmie sf. (med.) cüreknĭñ normal urmaması
arivism sn. saranlık, kızganşılık
arivist sm. saran, kızganşı, tamsacalar
arlechin sm. italyan oyınlarında rastlangan şakacı, komik personaj-kĭşĭ
armă sf. tüpek, silah
arman sn. arman
armaş sm. tüpekşĭ
armată sf. 1. ordı 2. (militărie) askerlĭk
armator sm. gemĭ sayĭbĭ
armăsar sm. aygır
armăsăraş sm. aygırşık
armean sm. ermenlĭ
armeneşte adv. ermenlĭce
arminden sm. 1. Mayıs künĭne berĭlgen at
armistiţiu sn. anlaşma-mütareke
armonică sf. armonika
armonie sf. uygunlık-ahenk
armonios adj. ahenklĭ
armură sf. zırh
armurier sm. zırh yapkan, tamir etken ve kullangan kĭşĭ
arnăut1 sm. aylıkşı arnaut askerĭ
arnăut2 adj. zızılşa, ilkbahar egĭlgen kızılşa cınısı
arogant adj. kibĭrlĭ, şalımlı
aroganţă sf. kibĭr, kibĭrlĭk
aromat adj. hoş kokılı
aromă sf. arü, güzel kokı
aromatic adj. kokılı
aromatiza vt. güzel kokı caymak, kokımak
aromân sm. makedon-makidon
aromâneşte adv. makedonca konışmak, dawranmak
arpacaş sn. arpakaş

1
arpagic sn. sogan tokımı, ufak sogan, arpaşık
ars adj. 1. cangan 2. fig. (ofilit) solık
arsenal sn. silah deposı
arsenic sn. (chim.) arsenik
arsură sf. 1. sıcaklık 2. canık kokısı 3. kastalıktan şĭşme 4. cüregĭ canma
arşic sn. aşık (arşık)
arşin sn. arşın
arşiţă sf. sıcaklık, kawratkan sıcaklık
artă sf. 1. sanat 2. (îndemânare) ustalık, erbaplık
arţăgos adj. arsız, kawgacı
arţar sm. akçaağaç-biyaz terek
arteră sf. (anat.) 1. tamır 2. col
articol sn. 1. (de ziar) makale-artikol 2. (jur.) madde
articolaş sn. ufak makale, makaleşĭk
articulaţie sf. (anat.) buwım
artificial adj. cuka, uşkar
artificiu sn. şenlĭk pĭşengĭ
artilerie sf. topşı sınıfı
artilerist sm. topşı, top askerĭ
artist sm. artıst, sanatkâr
artistic adj. I. artistik II. adv. ustaca
artizanat sn. zanatşıların toplamı
artrită sf. (med.) artrit, buwuların şĭşmesĭ
arţag sn. kawga tokımı, kawgaga dombiylık
arunca I. vt. 1. atmak, fırlatmak 2. (a îndepărta) uzaklaştırmak, başından
sawuştırmak II. vr. atılmak
aruncare sf. atma, atıw, atış
aruncat adj. atılgan, halter stilĭ
aruncător sm. 1. (mil.) awan 2. (sport) atuwcı
aruncătură sf. atma (köz atmak)
arvună sf. akont, arvuna, alışverĭşte başta berĭlgen para
arvuni vt. bĭr ĭş yapmakta añlaşmak
arz (arh.) sn. arz, yazıwlı şikâyet (padışa, hükümdarlarga karşı bĭr
eyalet halkın yazıwlı şikâyetĭ)
arzător sn. 1. ateş tutuşturgan kĭşĭ yahut alet 2. Adj. kırdırgan, kızgın
as sm. 1. (carte de joc) bĭrlĭ-as 2. fig. usta, erbap, şeber
asalt sn. hücum, saldırı
asalta vt. 1. hücum etmek 2. fig. buwmak, cawdırmak
asambla vt. tagıp begĭştĭrmek
asamblare sf. takma, begĭştĭrme
asana vt. fazla sunı uzaklaştırmak, kurutmak
asanare sf. zararlı köp sudan kurtulma ĭşĭ
asanator sm. kereksĭz sunı boşatkan, kurutkan kĭşĭ
asasin sm. katil, cani, asasin, can telef etken
asasina vt. öttĭrmek, can kıymak

2
asasinare sf. öttĭrme-öttĭrĭw
asasinat sn. öttĭrme, can kıyma
ascensiune sf. 1. şıkma, şıgış 2. fig. yükselme
ascendent adj. yükselgen
ascensor sn. asansör, lift, ascensor
ascet sm. (rel.) şeyk
asculta vt. 1. tıñlamak (seslemek) 2. (a examina) seslemek
ascultare sf. tıñlama, sesleme
ascultător adj. 1. itaatlı 2. sm. muzika seslegen zat
ascunde I. vt. saklamak, gĭzlemek 2. (a muşamaliza) aşırmak II. vr. 1.
saklanmak 2. (a se muşamaliza) aşırılmak
ascuns adj. 1. saklı, gĭzlĭ 2. (muşamalizat) aşırılgan 3. (despre oameni)
tutulgan, yakalangan
ascunzătoare sf. sıgınak, caşınmak, saklanmak cerĭ
ascunziş sn. v. ascunzătoare
ascuţi I. vt. biylemek, kayramak II. vr. sertleşmek, şĭlĭkleşmek
ascuţire sf. biyleme, kayrama, kayraw
ascuţit adj. keskĭn, kayrawlı
ascuţiş sn. fig. keskĭn yagı
ascuţitoare sf. kalem uşlama, pışak kayrama aletĭ
ascuţitor (tocilar) sm. kayrawcı
aseară adv. tĭnewĭn akşam
asedia vt. sarıp almak, kuşatmak
asediu sn. sarıp alma, kuşatma
asediat adj. sarılıp alıngan
asediator sm. kuşatkan, sarıp algan
asediere sf. sarılıp alma-alınma, kuşatma
aselenizare sf. ayga konma
asemăna I. vt. 1. uşatmak 2. (a confrunta) yüzleştĭrmek, karşılaştırmak 3. (a
compara) kıyaslamak
asemănare sf. uşama, benzeme
asemănător adj. uşagan
asemenea I. adj. aynı, uşagan II. adv. aynen, ep şonday
asemui vt. v. asemăna
asemuire sf. uşama
asentiment sn. razı, razılıkta uyuma
aserţiune sf. razılık, kayırlı
asepsie sf. (med.) mikropsız kirurciye aletlerĭ
aservi vt. köleleştĭrmek, ĭstegenĭndiy etmek (halknı)
aservire sf. köleleştĭrme, ĭstegenĭndiy etme
asfalt sn. asfalt
asfalta vt. asfaltlamak, asfalt töşemek
asfaltare sf. asfaltlama
asfaltat adj. asfalt man töşewlĭ, asfaltlı
asfinţi vi. 1. batmak 2. fig. tüşmek

1
asfinţire sf. batma, batıw
asfinţit adj. batkan, küneşĭn batkan dakkaları
asfixia I. vt. buwmak II. buwulmak
asfixiat adj. buwulgan
asfixiere sf. buwulma, buwulıw
asiatic I. sm. Asyalı II. adj. Asya'ga baylı
asiduitate sf. ograsuw, er zaman-wakıt azĭr tabılma, tırışma, tırışıw
asiduu adj. tırışkan
asigura I. vt. 1. (a pregăti) temin etmek 2. (fin.) sigorta, asigurat etmek II. vr.
emin bolmak
asigurare sf. 1. (siguranţă) emin bolma 2. (fin.) sigorta 3. (garanţie) garantiye-
garanti
asigurat sm. sigortalı, asigurat
asimila vt. 1. özĭmlemek, benĭmsemek 2. (fiziol.) azmetmek sĭndĭrmek 3.
(gram.) uşatmak
asimilare sf. 1. benĭmseme 2. (fiziol.) azmetme 3. (gram.) uşatma, benzeşme
asimilator sm. azmetken, azmetĭcĭ (başka medeniyetnĭ) ahlâknı özĭnkĭsĭne
koşmak, sĭndĭrmek men ograşkan zat
asin sm. eşek, merkep
asista I. vt. yardım etmek II. vi. 1. azĭr tabılmak 2. (a participa) katılmak
asistent sm. yardımcı-asistent
asistenţă sf. yardım
asmuţi vt. 1. itnĭ üsüldetmek 2. fig. bĭrewnĭ, bĭrewlernĭ duşmanlıkka
üsüldetmek
asmuţire sf. üsüldetme, üsüldetĭw
asocia I. vt. toplamak, bĭrleştĭrmek II. vr. bĭrleşmek, toplanmak
asociat sm. ortak
asociaţie sf. bĭrlĭk, kurum
asociere sf. toplum, kurum (toplanma)
asolament sn. asolament
asorta I. vt. saylamak, tertĭplemek II. vr. yakışmak, uymak
asortare sf. saylama
asortat adj. uygun, asortat
aspect sn. 1. (stare) hal, durum, waziyet 2. (înfăţişare) yüz 3. (ca
îmbrăcăminte) kĭyĭmĭ 4. (formă) pĭşĭm, şekĭl 5. (peisaj) manzara,
körĭnĭş
aspectuos adj. kösterĭşlĭ, yakışıklı
aspersiune sf. sun'i cawun, egınlernĭ suwlama
aspic sn. süyek ve et celatinası-sölĭ
aspira I. vt. suwurmak II. vi. fig. imrenmek, arzulamak
aspirator sn. elektrik sĭbĭrtkĭ, aspirator
aspiraţie sf. ĭstek, arzu
aspirină sf. (med.) aspirina-aspirin
aspri I. vt. sertleştĭrmek II. vr. sertleşmek
asprime sf. sertlĭk, kattılık 2. fig. sertlĭk

2
aspru adj. 1. sıkı 2. fig. sert
astăzi adv. 1. bugün 2. (acum) şĭmdĭ
astâmpăr sn. dĭnlenme
astâmpărat adj. fig. şaylĭ, sakin, sıdırgı sıyı man otırgan
astar (arh.) sn. astar
astenic adj. astenik, takatsız
astenie sf. vücüt takatsızlıgı
astfel adv. bonday, bolaytĭp
astm sn. nefes tarlıgı, solık kastalıgı
astmatic sm. solık kastası
astrahan sn. astragan
astral adj. yıldızlarga baylı, kökten kelgen cisĭmlerge ait, baylı
astrologie sf. yıldızlarga karap keleceknĭ ewwelden körĭp tabĭrlemek ilmĭ,
astrolociye
astrolog sm. astrolociye uzmanı
astronaut sm. astronaut
astronom sm. astronom
astronomie sf. astronomiye, kök cisĭmlerĭn ve onların cılışmasın ĭncelegen,
teşkergen ilĭm
astru sm. kök cisĭmĭ, yıldız, gezegen
astupa vt. 1. tıkamak, kapamak 2. (a înveli) örtmek
astupare sf. 1. tıkama/tıkanma 2. örtme
asuda vi. 1. terlemek, ter tökmek 2. (a se aburi) buwlanmak 3. fig.
yorılmak
asudare sf. terleme, terlew
asudat adj. 1. terlĭ, terlegen 2. (aburit) buwlı
asuma vt. bĭr ĭşnĭ üstüne almak
asupra prep. üstünde, üstü
asupreală sf. ezme, istismar etme-etĭw
asupri vt. istismar etmek, ziyetlemek
asuprire sf. istismar
asupritor sm. istismarcı
asurzi I. vt. sangır etmek II. vi. sangır bolmak, sangırlaşmak
asurzire sf. sangırlama, sangırlaşma
asurzitor adj. kulaklarnı sangır etecek pĭşĭmde, derecede
aş! interj. eş bolmaz, imkânsız!!!
aşa adj. adv. Bonday, bolaytĭp
aşadar adv. demek
aşchia vt. takta parşaları yapmak, coñgalamak
aşchie sf. ufak takta parşaları, coñga
aşchiere sf. takta parşaları yapma ĭşĭ, congalama
aşchiuţă sf. coñgaşık
aşeza I. vt. 1. otırmak 2. (a pune) salmak 3. (a aranja) yerleştĭrmek 4. (a
potrivi) uydurmak II. vr. 1. otırmak 2. (a se stabili) yerleşmek 3. (despre
păsări) konmak 4. (despre lichide) tıñmak 5. fig. catışmak

1
aşezare sf. 1. otırma, otırtma 2. (geogr.) pozitiye 3. (localitate) üy, mesken
aşezat adj. şaylĭ, ciddiy
aşezământ sn. (în expresie) cultural = kültür ocagı
aşişderea adv. gene onday, şonday
aştepta I. vt. vi. 1. beklemek 2. (a avea răbdare) sabıretmek 3. (a ezita)
tereddüt etmek 4. (a spera) ümit etmek II. vr. zannetmek (a aştepta mult
şi bine) cabadan beklemek
aşteptare sf. 1. bekleme 2. (speranţă) ümit
aşteptat 1. sn. beklemelĭk 2. adj. beklengen zat-kĭmse
aşterne I. vt. sermek 2. (a face patul) patnı, töşeknĭ azĭrlemek 3. (a scrie)
kalem men yazmak (bĭr şiyler) II. vr. 1. serĭlmek 2. fig. işke başlamak,
belsenmek
aşternut sn. töşek, yorkan yuwa
atac sn. hücum, saldırma
ataca I. vt. 1. hücüm etmek 2. (o problemă) dıkkatke almak II. vi. üstün
bolmak, hücümge sen başta başlamak
atacant sm. saldırıcı (sport) – centru atakant
atacare sf. hücüm
atacat adj. hücumge ogragan, urulgan
atacator sm. saldırgan, saldırıcı, hücumkâr
ataman sm. balıkşılar başı
ataş sn. motocikletke eklengen bĭr beşĭk, ataş
ataşa I. vt. katmak, baylamak II. vr. katılmak, baylanmak
ataşament sn. uzun zaman baylılık
ataşare sf. baylanmak ĭşĭ, baylanıw
ataşat 1. sm. bĭr memleketĭn başka bĭr memlekette wazife körgen
memurlarından bĭrsĭ 2. adj. bĭrsĭne bĭr şiyge can cürek men baylı,
baylangan
atavism sn. bazı özĭmlĭk nebatat veya aywanlarda körĭlgen eskĭ zaman
ecdadından kelgen fizik veya psihik özellĭkler-atavizm
atârna vt. sarkıtmak
atârnare sf. sarkıtma, sarkıtıw
atârnat adj. sarkıtılgan, sarkkan
ateism sn. dinsĭzlĭk, ateizm
ateist sm. adj. dinsĭz, ateist
atelaj sn. sade atlar ya da atlar man barabar kamıt, telbew, arışbaş, epsĭn
tek atıdır
atelă sf. şatlak süyekke baylangan takta parşaları
atelier sn. ateliyer
atent I. adj. dıkkatlı 2. (amabil) küler yüzlĭ II. adv. 1. dıkkat man 2. küler
yüzlĭ bolıp
atenta vi. 1. kalkışmak 2. fig. saygı köstermemek, özĭn bĭlgenĭn yapmak
atentat sn. suikast-atentat
atenţie sf. 1. dıkkat 2. (grijă) kaygı, ilgı
atenua I. vt. cımşatmak II. vr. cımşamak

2
atenuare sf. cımşatma, cımşatuw
aterină sf. (iht.) gümüş renklĭ denĭz balıgı
ateriza vi. tüşmek, ĭnmek (kökten zembĭl men ĭngen)
aterizare sf. tüşme, ĭnme
atesta vt. ispatlamak, delil köstermek
atestare sf. ispatlama, delil kösterme
atestat sn. belge, atestat-certifikat
ateu sm. Dinsĭz, Tañrısız
atinge I. vt. 1. dokındırmak 2. (a vătăma) zarar ketĭrmek 3. (a lovi) urmak,
kırslamak 4. (a face aluzie) temas etmek 5. (a ajunge) barmak II. vr.
dokınmak
atingere sf. dokınma, tiyme (lovire) urma
atins adj. 1. dokıngan, tiygen (lovit) urulgan 2. fig. moñ
atitudine sf. dawranış, taur
Atlantic adj. Atlantik (okyanusı)
Atlas sn. Atlas (lingvistik atlas)
atlaz sn. atlaz, ipek kumaşı
atlet sm. atlet
atletism sn. atletizm, sport kısımı
atmosferă sf. 1. hava-atmosfer 2.(mediu) muhit
atom sm. atom
atomic adj. atomik, atom şegĭrdegĭ
aton adj. akcentsız sesler
atotbiruitor adj. sade cengen kĭşĭ, fikir
atotcuprinzător adj. ĭşĭ bek genĭş
atotputernic adj. bek bek kuwwetlĭ
atotştiutor adj. 1. er şiynĭ bĭlgen 2. fig. bĭlmatlı
atotvăzător adj. er şiynĭ körgen
atractiv eglendĭrĭcĭ, közge ĭlĭşken, gönĭl okşatkan
atracţie sf. (despre forţă) tartma (forţa centrifugă) yer çekimi
atrage I. vt. tartmak II. vr. bĭr bĭrĭn tartmak
atrăgător adj. göñĭl okşatkan, közge cıllı cıllı körĭngen
atribui vt. 1. bermek 2. (a pune pe seama) bĭrsĭn üstüne atmak
atribuţie sf. salahiyet (responsabilitate)
atroce adj. azgın, merametsĭz
atrocitate sf. azgınlık, merametsĭzlĭk
atrofia vr. kurumak, zayıflamak
atrofiat adj. kurugan, zayıflagan
atrofiere sf. kuruma, zayıflama
atropină sf. (med.) atropin (calmant)
atu sn. koz, atu
atunci adv. o zaman, o wakıt
aţă sf. cĭp, tĭgĭş, cĭbĭ
aţâţa vt. üsüldetmek, kışkırtmak
aţâţare sf. üsüldetme, üsüldetĭw

1
aţâţător sm. üsüldetken
aţine 1. vr. bĭrewĭn colına köndelen şıkmak 2. vt. tutmak
aţipeală sf. yukısırama
au interj. Ah, vay!!
audia vt. 1. seslemek 2. (jur.) sorıştırmak 3. ( o lecţie) dĭnlemek, tınlamak
audienţă sf. kabıl etmek (resmi kabıl)
audiere sf. sesleme
audiovizual adj. körme-eşĭtme, audiovizual
audiometru sn. audiyometre
auditor sm. ders, konferans seslegen zat, kĭşĭ
audiţie sf. sesleme (audiţie muzicală) muzika sesleme
augur sm. antikitatede kuşların kanatlarından, uşkanlarından keleceknĭ
aşıklagan popaz
august sm. sekĭzĭncĭ agustos ayı
aul sn. Kırım, Kaukaz ve Orta Asya'da taw-dag köyĭ
aulă sf. törenler üşün balaban, güzel bina ĭşĭnde süslĭ sala
auleu! interj. Vay (anayım!)
aur sn. altın
aurar sm. altın şıgargan, satkan kĭşĭ-tücar
auri vt. altınlamak, altın suwı man kaplamak
aureolă sf. fig. parlaklık, carıklık
aurifer adj. altınlı maden
aurit adj. altın man kaplangan
auriu adj. altın rengĭnde, renklĭ
auroră sf. tan, şafak
auspiciu sn. korıma, saye, himaye (sub auspiciul UDTTMR) RMTTDB
sayesĭnde
auster adj. sert, yüzĭ külmez
austeritate sf. sertlĭk
austral adj. kıbladan kelgen cel
australian adj. sm. australyalı
austriac adj. sm. austuryalı
austru sn. yazın günĭ Kıbladan esĭp kurgaklık, kışın günĭ esĭp cawun ve kar
ketĭrgen cel
ausel sm. Europa'nın en kĭşkene ve güzel-arüşe kuşın atı
autentic adj. hakiki, adıl
autenticitate sf. asıl bolma-bolıw
autoapărare sf. öz özĭn korıma
autobază sf. taşıma maşinaların karalgan merkez
autobiografie sf. autobiyografiye
autoblindat sn. zırhlı otomobil
autobuz sn. autobuz
autocamion sn. kamiyon
autocar sn. autokar
autocrat sm. autokrat, mutlak

2
autocraţie sf. mutlakiyet
autocritică sf. öz özĭn kusurun tanıma
autodidact sm. öz özĭn okıtkan, azĭrlegen zat
autodistrugere sf. öz özĭn mahvetme, yok etme
autogară sf. otogar, autogara
autograf sn. özĭn el yazısı, imzası
autoguverna vr. yabancılarsız özĭn memleketĭn özĭ idare etken hükümet
autoguvernare sf. özĭn memleketĭn özĭ idare etmesĭ
autohton adj. (băştinaş) ecdadın köpten yerleşken bölgede, memlekette
yaşagan kĭşĭler
automat I. sn. automat maşina II. adj. automat
automobil sn. automobil, kĭşkene maşina
autonom adj. autonom-muhtar-mustakil
autonomie sf. autonomiye-muhtariyet
autoobservare sf. (introspecţie) öz özĭn ĭnceleme
autoportret sn. resĭm veya edebiyatta özĭñnĭ köstermek
autopsie sf. autopsiye-otopsi
autor sm. 1. şair 2. (scriitor) yazar-müellif
autoraş sm. yazarşık, kĭşkene müellif
autoritate sf. 1. makamat- autoritate 2. (putere) iktidar, hakimiyet 3.
(prestigiu) nüfuz, pasiyet
autoriza vt. salahiyet bermek
autoritar adj. sözĭñ, emĭrĭn sesletken kĭmse
autorizat adj. salahiyetlĭ, resmi kĭşĭ
autorizaţie sf. 1. autorizatiye-tevkil 2. (permis) ruhsat
autostop sn. 1. bazı trenlernĭ automat toktatkan tesis 2. cayawşılar
autostradă sf. maşinalar üşün asfaltlı col, autostrada
autosugestie sf. öz özĭñnĭ telkın etmek-autosucestiye
autoturism sn. automobil
autovaccinare sf. öz özĭne aşı yapma
autumnal adj. güzge baylı
auxiliar I. sn. yardımcı II. adj. yardımcı yedek
auz sn. eşĭtme
auzi I. vt. eşıtmek 2.(a afla) tuymak 3. (a pricepe) añlamak II. añlatılmak
aval adv. akkan suwnın aşa yagı, aşası
avalanşă sf. 1. tomalama, tomalaw 2. fig. akın
avans sn. avans
avansa I. vt. 1. (fin.) avans bermek 2. (a promova) vazife yerĭnde bĭrewnĭ
derece ve aylık man yükseltmek
avantaj sn. 1. (folos) fayda, menfaat 2. (superioritate) üstünlĭk
avar sm. adj. saran, kızganşı, tamsacalar
avariţie sf. saranlık, kızganşılık
avânt sn. kalkınma, ızlı ilerleme
aventură sf. macera, aventura
aventurier sm. maceracı

1
avere sf. mal, mülk, barlık, servet, zengĭnlĭk
avertisment sn. 1. avertisment-ihbar 2. (mustrare) tazĭrleme
avertiza vt. 1. ihbar etmek 2. (a mustra) tazĭrlemek
aviator sm. pilot, aviyator
aviaţie sf. havacılık, aviatiye
avicultură sf. tawukşılık, tawık östırme, pesleme
avid adj. 1. (pasionat) aweslĭ 2. (lacom) tamahkâr
aviditate sf. 1. aweslĭk 2. (lăcomie) saranlık, kızganşılık
avion sn. aviyon-tayyare
aviz sn. 1. (aprobare) razılık, tasdik 2. (înştiinţare) kaberberme
avocat sm. avokat
avocatură sf. avokatlık
avort sn. (med.) bala tüşürme/tüşürtme
avorta vi. (med.) bala tüşürmek/tüşürtmek
avuţie sf. zengĭnlĭk, barlık, servet
axă sf. aksa-dingil
axiomă sf. aksiyoma
azi adv. bugün
azil sn. azil-şaresĭz kartlar üyĭ
azot sm. azot
azur sn. kök (rengĭ)
azvârli I. vt. atmak, fırlatmak II. vr. atılmak

44
B
ba adv. tuwıl, eş
babă sf. kart apakay, kurtka, Baba Cloanţa - cadı
babalâc sm. kart kĭşĭ, ewelden kartaygan, zawallı kĭşĭ (babalık yapkan zat)
baban adj. (pop.) balaban, mazalı, oaie babană – tĭşsĭz koy
Babele sf. pl. mart ayının 9 ya da 13 suwuk künlerĭ - şĭlle
babilonie sf. karışıklık
babiţă sf. 1. pelikan-kaşıkşı kuşı 2. tereklerde ösken opapĭşĭk
baboi sm. (iht.) tatlı suda yaşagan ufak balık cınısı
babord sn. gemĭnĭn sol bordası
baborniţă sf. cadı, arsız cadı (cotoroanţă)
babuşcă sf. (iht.) 1. kĭşkene balık 2. alşak boylı kart apakay
bac sn. bak-sal
bacal (băcan) sm. kĭşkene tükân sabısı
bacalaureat bakalaureat, bakalorya
bacantă sf. ahlâksız kadın, apakay
bacara sf. kâât oyını (9 en balaban rakam, 10=sıfır)
baccea (arh.) sf. eskĭ kafalı, alsĭz, şaresĭz kartlarga berĭlgen at
bachelită sf. bakelit
baci sm. şoban (Ardeal'da akay, abiy manasında)
bacil sm. basil
baclava sf. (cul.) baklawa (paklawa)
bacşiş sn. bakşış
bacterie sf. mikrop
bacteriologie sf. bakteriyoloji, bakteriolociye
bădan sn. şıra üşün balaban kazan
badana (bidinea) sf. badana, ıslaw purşısı
bade (nene) sm. köy yerĭnde akay manasında kullanıla
bădăran sm. edepsĭz, duygusuz
bădiţă sm. akayşık, akayşıgım
baftă sf. kısmet, ipkal, başarı
băga vt. tıkmak, ĭşerĭ tıkmak
bagaj sm. bagaj, cük
băgare sf. tıkma, tıgıw
bagatelă sf. kıymetsĭz ufak tefek
bagateliza sf. kıymetsĭzlendĭrmek
baghetă sf. 1. bageta-şubuk 2. fig. ustalık
baha sf. tartmagan kuylu ögĭz
bahmet sm. (arh.) tatar atı
bai sn. (reg.) karışmalık, bela
baiaderă sf. (arh.) indiyalı dansşı kız
băiaş sm. maden ocagında ĭşçĭ
băiat sm. ul bala
baie sf. hamam, banya, baye
baieră sf. bazı eşyalarnı taşımak üşün baylangan kuşak, şıcım, cĭp (a i se

47
rupe baierele inimii – cüregĭ cılamak)
băietan sm. (băieţandru) cĭgĭt, canı esmerlĭ cĭgĭt
baionetă sf. sühgĭ, bayoneta
bair sn. (rar) bayır
bairac sn. (arh.) bayrak
bairam sn. 1. Kurban ve Oraza Bayramı 2. şenlĭk, eglencĭlĭk
bairamlâc sn. bayramlık
baiu interj. (reg.) eş bolmaz, imkânsız
bal sn. bal, balo, ~ mascat = maskalı bal
balaban sm. (arh.) ufak şahin cınısı 2. kefal balıgın atı
balâc sn. (arh.) nisetru konservası
bălăci vi. şamırda, bılaşık suwda oynamak
baladă sf. balada-balad
bălai adj. 1. cımşak ve biyazşa 2. vacă bălaie=biyazşa renkte sıyır
balalaică sf. balalayka, rusların muzika aletĭ
balama sf. balama (bağlama), (ţâţână)
balamuc sn. 1. tımarhane 2. fig. gürültĭ, karışıklık
bălan adj. biyaz man sarı arasındakı bĭr renk
balansa I. vt. sallamak II. vr. sallanmak
balansare sf. sallama/sallanma
balansor sn. salıncak
balanţă sf. 1. teraze, kantar 2. (com.) bilanço-bilanţ
bălărie (buruiană) sf. koralarda, şölde gür ösken faydasız ot
balast sn. 1. balast 2. fig. awur cür
balaşicuri (arh.) sn. pl. (reg.) zararlı yalan
balaur sm. ajdera, köp başlı ajdera
balbaş adj. (arh.) ucuz, eskĭ (ball-aşı)
balcanic adj. balkanik
balcâz adj. (arh.) şĭrkĭn, arsız, pĭşĭmsĭz
bâlci sn. panayır
balcon sn. balkon
balconaş sn. balkonşık
bâldâbâc interj. suwga tüşken cisĭmnĭñ şıgargan sesĭ
baldachin sn. baldakin
baldâr sn. (arh.) tawlı apakay, baltır (pulpă)
bale sf. pl. Awuz suwı, sĭlekiy
balegă sf. aywan pislĭgĭ, gübre
bălegar sn. gübre
balenă sf. (zool.) balena-balina
balerină sf. balerin
balet sn. balet-bale
balimez (arh.) sn. balaban awanlı top (tun)
balivernă sf. öşek, palawra
baliză sf. baliza, işaret samandırası
balmaş sn. (cul.) tuzsız koy etĭ, pener, bĭraz sarımay, sütke kaynatılıp, sora

2
bĭraz malay katılıp pĭşĭrĭlgen macar yemegĭ
balnear adj. balneolojik-balnear
balneologie sf. (med.) balneoloji-balneolociye
balneoterapie sf. (med.) balneoterapi-balneoterapiye
balon sn. balon
balona vr. şĭşmek, kabarmak, miydesĭ şĭşmek, kabarmak
balonaş sn. balonşık
balonat adj. şĭşken, kabargan
balot sn. balot, demet
balsam sn. 1. balsam-belsem 2. fig. hoş kokı (miros plăcut) 3. fig. (alinare)
teselli, catışma
baltag sn. balta
baltă sf. bataklık
băltăreţ adj. 1. bataklıkka baylı 2. bataklık bölgesĭnde yaşagan kĭşĭ
bălţat adj. alaca
bălţău sn. (reg.) balaban bataklık
băltiş sn. (reg.) kak, cawun suwundan toplaşkan kak
băltoacă sf. kĭşkene deren bataklık
balustradă sf. balustrada, parmaklık
bambu sm. bambus (25 metre yükseklĭkte şıcak memleketlerde ösken
kamış) – baston de bambus – bambus bastonı
bame sf. pl. bamya
ban1 sm. eskĭden Craiova valisĭ
ban2 sm. para, akşa
banal adj. adi, önemsĭz, kıymetsĭz
banalitate sf. önemsĭzlĭk, kıymetsĭzlĭk
banan sm. muz teregĭ
banană sf. muz
bănat sn. (reg.) dargınlık
banc1 sn. 1. denĭz tübĭnde kum, şakıl ya da şamır üymüşĭgĭ 2. denĭzdekĭ
balık sürüwĭ
banc2 sn. 1. bĭr oyın atı 2. şaka, anekdot
bancar sm. bankaga baylı
bancă1 sf. skembe
bancă2 sf. (fin.) banka
bancher sm. banker, bankacı
banchet sn. ziyafet, banket
banchetă sf. kanape
bancnotă sf. kâât para
bancrut sm. falit, parasız kalgan, bayguş
bancrută sf. faliment berme-berĭw
bandaj sn. pansament, sarma bezĭ
bandaja 1. vt. sarmak, pansament yapmak 2. vr. öz özĭne pansament yapmak
bandă sf. 1. (tehn.) şerit, banda 2. (ceată) çete
banderolă sf. banderol, banderola

1
bandit sm. bandit, aydut, soygıncı, kırsız
banditism sn. banditlĭk, aydutlık, soygıncılık
bandură sf. bandura, muzika aletĭ (ucr.)
bănet sn. köp para
bănişor sm. ufak para
baniţă sf. şĭnĭk
banjo sn. banjo
bântui vt. köp zarar yapmak (burşak zararı)
bântuire sf. zararlama - zararlaw
bântuit adj. zarar körgen
bănuială sf. vesvese, şube (şüphe)
bănui vt. şube etmek, şubelenmek
bănuitor adj. şubelĭ, ĭşĭklĭ
bănuţ sm. ufak para, kuruş
baobab sm. Tropikal Afrika'da ösken bek yüksek terek
baptism sn. baptizm, kristiyan mezhebĭ
baptist sm. baptist
bar sn. bar
bara vt. (a stăvili) tıkamak, aldına köndelen şıkmak
baracă sf. baraka
bară sf. agaştan ya da temĭrden surık (sırık)
baraboi sm. (reg.) kartop, tamırı-bulbı aşalgan osĭmlĭk
barabulă sf. (reg.) kartop
bărăgan sn. egĭlmegen kısır toprak
baraj sn. baraj
barbă sf. sakal
barbar sm. adj. barbar; fig. kaba-kabail
barbarie sf. barbarlık
barbarism sn. barbarizö
bărbat sm. 1. erkek 2. (soţ) koca, bay
bărbăteşte adv. 1. erkekşe 2. (vitejeşte) batırca
bărbăţie sf. 1. erkeklĭk 2. (curaj) cesaret, cĭgĭtlĭk
bărbie sf. sakal
bărbier sm. berber
bărbieri vt. tıraş etmek; vr. tıraş bolmak
bărbos adj. sakallı, tıraşsız
barcagiu sm. kayıkşı
barcă sf. kayık
bard sm. (arh.) ozan, aytıwlı şair
bardă sf. balta
barem1 sn. tarif
barem2 adv. barem
bărdacă sf. bardak
baricada 1. vt. aldına köndelen şıkmak 2. vr. öz özĭne barikat kurmak
baricadă sf. barikada, barikat, set

2
barieră sf. 1. bariyera 2. fig. engel, aldına şıkma
baril sn. baril
bariton sm. bariton, opera dürkĭcĭsĭ (tenor man bas arasında)
bariu sn. bariu, baryom
bârlog sn. Ayu yuwası
baroc adj. barok
barograf sn. barograf
barometru sn. barometre
baron sm. baron
baros sn. Baros, balaban şökĭş
barosan adj. 1. Balaban ve awur 2. Sm. Sözĭ geşken zengĭn kĭşĭ
barou sn. Barou, baro
barză sf. legelek
bărzăun sm. 1. Yabani balşıbın 2. Zırıldagan böcek
basamac sn. Ucuz, osal rakı
bască sf. baska
baschet sn. basketbol
baschetbalist sm. Basketbol oyıncısı
bascula vt. Sallandırmak
basculă sf. arabaday balaban cisĭmlernĭ şekken kantar
basm sn. masal
basma sf. Basma, baş örtĭsĭ
basmagiu sm. Basma yaptırgan veya satkan kĭşĭ
basorelief sn. Kabartma, resĭm
basta! Interj. Yeter! Bolır endĭ!
bastard sm. Piş (bala)
bastion sn. 1. Kale 2. Fig. korıwcı
baston sn. baston
bastonaş sn. Bastonşık
baş adj. De frunte cap
başardină sf. oraspı kadın
baş-boier sm. (arh.) memleketĭn bĭrĭncĭ boyerĭ
baş bulucbaş sm. (arh.) hükümdarların korucuların başı
başbuzuc sm. (arh.) Osmanlı ordısında göñĭllĭ asker
başca adv. Afară de ... , başka ...
băşcălui vt. (arh.) ayırmak (băşcălie=mıskıl, maytap)
başcaimacam sm. (arh.) bĭrĭncĭ kaymakam
baş-ciohodar sm. (arh.) bĭrĭncĭ çohodar
băşica vt. Ter1de ufak şĭşĭkler şıkmak (bürüşmek)
băşică sf. (anat.) 1. Kok 2. Terĭde ufak şĭşĭkler 3. Sabından bolgan
balonşıklar 4. Cawun tamışların ĭrĭcĭlerĭ
băşicat adj. Ufak şĭşĭkler men bürüşken
băşicos adj. Terĭsĭnde ufak şĭşĭklĭkler bar
băştinaş sm. Adj. Yerlĭ, kelmeşek tuwıl
baştină sf. Kökĭ, sülalesĭ

1
batal sm. Batal, berbek, koşkar (baş pelwanga berĭlgen soyı)
batalamă sf. (arh.) (chitanţă de anulare) batalama
batalion sn. tabur
bate I. Vt. 1. Urmak (a lovi), köteklemek 2. (pe cineva) tayaklamak,
tayak atmak II. Vr. uruşmak
baterie1 sf. 1. (electr.) bateriye, pil 2. (mil.) bateriye de coastă = sahil
bateriyesĭ
baterie2 sf. Orkestra aletlerĭ
baterie3 ĭşe men şarap turgan buzlı eşya
baterie4 sf. Bayede, hamamda kullanılgan alet
batic sn. 1. Batik 2. Şeşeklĭ basma
batir sn. (arh.) kalınca pamıktan cĭp
batistă sf. cawlık, mendĭl
batjocori vt. Oynamak, lekelemek
batjocorire sf. Oynama, lekeleme - lekelew
batjocură sf. V. batjocorire
batjocorit adj. Oynalgan, lekelengen
batjocoritor adj. lekeleyĭcĭ
batog sn. batok
baton sn. 1. Tayak, şubuk 2. Şubukka uşagan kalaş
batozar sm. Batoza ĭşşĭsĭ
batoză sf. batoza
bau interj. It ürmesĭn ve kaşkır sesĭn andıra
bauxită sf. bauksita
baza vr. dayanmak
bazaconie sf. kucurlık
bazalt sn. bazalt
bazar sn. pazar
bază sf. 1. (arh.) baz, sütun, taban 2. fig. Temel 3. (centru) merkez 4.
(mil.) üs, askerye bĭrlĭgĭ
bazilică sf. Balaban kĭlse
bazin sn. (de înot) bazin (havuz)
bătaie sf. 1. (lovire) urma 2. (luptă) tayak, kötek 3. (distanţă) menzĭl
bătălie sf. Marebe, şarpışma
bătători I. vt. Aşındırmak II. vr. Nasırlanmak, kattı batmak
bătătorit adj. 1. Kattı batkan (kolı, ayagı) 2. Colı aşılgan
bătătură sf. 1. Kattı batkan 2. (curte) awla
bătrân sm. adj. Kart, yaşlı
bătrânesc adj. Kartşa, eskĭ kadim
bătrâneşte adv. kartlarday
bătrâneţe sf. Kartlık (maskaralık)
bătut adj. 1. (lovit) urulgan, köteklengen 2. (despre fiinţe) tayak, kötek
aşagan
băţ sn. tayak
băut I. sn. 1. Ĭşme 2. (beţie) sarışlık II. adj. 1. Ĭşken 2. fig. sarış

2
băutor sm. Adj. ĭşkĭcĭ
băutură sf. Ĭşkĭ, ĭşkĭcĭlĭk
bea I. vt. Ĭşmek II. vi. Sarış bolmak, sarışlanmak
beat adj. 1. Sarış 2. fig. sersem
beatitudine sf. Tam bahtiyarlık, neşelĭk (duygusı)
bec sn. Bek, ampul
beci sn. Beç-bodrum
becher adj. Sm. 1. Cĭgĭt, bekâr 2. Poşta atı
becheraş sm. Kĭşkene bekâr, bekârşık
becisnic adj. Sm. Zayıf, becerĭksĭz, alşak, namusuz
becisnicie sf. Alşaklık, namussuzlık
bectemis (arh.) sm. Üstün tütün kalitesĭ
beduin adj. Sm. Beduin Arabistan ve Sırt Afrika'da nomad
begonie sf. Begonya
behăi vi. Melemek
behăit sn. Meleme
behăitură sf. koy bakırması
bej adj. Bej, saz rengĭ
bejenar sm. kaşak
bejenări vi. Kaşmak, kaşıp cürmek
bejenărit sn. kaşakşılık
bejenie sf. Duşmandan kaşma-kaşıw
bei sm. (arh.) Osmanlı Imparatorlıgında bĭr eyalet valisĭ 2. Türklerĭn
Romen hükümdarlarına bergen at
beilerbei sm. (arh.) beylerĭn beyĭ
beilic sn. (arh.) Osmanlı Imparatorlıgında kelgen bey ve başka devlet
kĭşĭlerĭn kongan konak-bina
beizadea sm. (arh.) hükümdar ulı
belaliu adj. belalı
belciug sn. Alka, yüzük
belea sf. bela
bele-arte sf. pl. Güzel sanatlar (pictură, sculptură, arhitectură)
beletristică sf. edebiyat
belgian sm. Belciya'dan, Belçikalı
beligerant sm. Adj. Marebege katılgan (devlet, memleket)
beligeranţă sf. Marebege katılma-katılıw
beli vt. 1. Sıdırmak 2. Fig. Istısmar etĭp pıkareleştĭrmek 3. (nebatların)
kabıgın sıyırmak 4. Közlerĭn şairĭn aşmak
belit adj. Üstündekĭ kabı sıyırılgan
belşug sn. Bollık, bereket
benchetui vi. Ziyafette zewlanmak
beneficia vi. Faydalanmak, kazanmak
beneficiar sm. Kârı bolgan, yararlangan
beneficiu sn. Fayda, kâr, menfaat
benevol I. adj. Ĭsteklĭ II. adv. Ĭsteklĭ bolıp

1
benghi sn. benek
benign adj. Öteberlĭ kastalık
benzină sf. benzin
berar sm. Bere yaptırgan veya satkan kĭşĭ
berărie sf. Bere yapılgan veya satılgan yer
berbec sm. koşkar
berbecel sm. koşkarşık
berbecuţ sm. Kĭşkene koşkar
berbelac sn. (arh.) berber peşkĭrĭ
berc-bercă sm. Sf. Adj. Kıska kuyruklı aywan, kuş
bere sf. bere, bira, suwuk ĭşĭlgen ĭşkĭ
berechet sn. 1. Kısmet, ipkal 2. Bollık, bereket
beregată sf. (anat.) gırtlak başı
beretă sf. baska
bernă sf. Matem, kara tutma
besactea sf. (arh.) beştakta, agaş kutuk
bestial adj. Vaşi, merametsĭz, canawarca
bestialitate sf. Vaşilĭk, merametsĭzlĭk, canawarlık
bestie sf. 1. Aywan 2. Fig. canavar
beşchie sf. Dülger pışkısı
beşleagă sf. (arh.) beşlĭ aga 2. (ironie) kart, gewşek
beşlic sn. (arh.) beşlĭk, türk parası
beşliu sm. (arh.) eskĭ atlı türk askerĭ
beşteleală sf. Tazĭrleme
beşteli vt. Tazĭrlemek
beteag adj. Sakat, kasta
beteală sf. altın, gümüş renkte süs telĭ
betegi vt. Sakatlamak
beteşug sn. Kastalık, sakatlık
beton sn. Beton
betona vt. Betonlamak
betonare sf. Betonlama
betonieră sf. Beton kaştırgışı
betonist sm. Betoncı, betonist
beţie sf. Sarışlık, uzun sürgen ziyafet
beţiv sm. Sarış, ĭşkĭcĭ (alkol)
beţivan sm. Ĭşkĭsüyer, ĭşkĭcĭ
bezea sf. Parmak man bĭrewge cĭberĭlgen öbĭş-öbĭşme
bezmetic adj. Kafasız, sersem
beznă sf. 1. Karanlık-karangılık 2. Fig. caillĭk
bianual adj. Senede ekĭ kere bolgan
biban sm. (iht.) biban, hani balıgı
bibelou sn. Bibilou, süs
biberon sn. emĭzĭk
bibilică sf. (zool.) müsür tawık

2
bibliografie sf. bibliyografiye
bibliotecar sm. kütüphanecĭ
bibliotecă sf. Kütüphane, kitaplık
biblioteconomie sf. Kitaplarnı idare etmesĭn üyretken bĭlĭm kısımı
bicarbonat sn. (chim.) bikarbonat
bicefal adj. Ekĭ başlı aywan
biceps sn. biceps
bici sn. Kamışı
bicicletă sf. Bĭcĭkleta
biciclist sm. Bĭcĭkletacı
biciui vt. 1. Kamışlamak 2. Fig. Tĭşlemek, tenkit etmek
biciuială sf. Kamışlama-kamışlaw
biciuire sf. kamışlama
biciuitor sm. Kamışlagan kĭşĭ
biciuşcă sf. 1. Tobıltkı 2. Kıska ve ĭncĭ kamışı
bicolor adj. Ekĭ renklĭ
bideu sm. Bideu, kenep aletĭ, eşyası
bidinar sm. Kĭreşleme purşısı yasagan veya satkan kĭşĭ
bidinea sf. Üy ıslamak, kĭreşlemek üşün kullanılgan purşı
bidon sn. Bidon, gügüm
bienal adj. Ekĭ senelĭk
biet adj. Zawallı, karĭp
biftec sn. (cul.) kızartma, biftek
bifurca vr. Ekĭge ayrılmak, şatallaşmak
bifurcare sf. Şatallaşma-şatallaşıw
bigamie sf. Ekĭ apakaylılık
bigot sm. dindar
bigotism sn. dindarlık
bigudiu sn. Bigudiu, şaş kuwurcıklama üşün ufak aletşĭkler
bijuterie sf. cuvayer
bijutier sm. Cuvayer yapkan veya satkan zat
bilanţ sn. bilanţ, bilanço
bilă sf. Bila, koka
bilet sn. bilet
bileţel sn. biletşık
biliard sn. Biliyard oyını
bilingv adj. Ekĭ tĭl konışkan, yazgan kĭşĭ, ekĭ tĭllĭ
bilunar adj. Ayda ekĭ kere bolgan
bimbaşa sm. (arh.) binbaşı, bin asker başı
bimilenar adj. Ekĭbin senelĭk
bimotor adj. Ekĭ motorlĭ
bina sf. bina
binagiu sm. binacı
bindisi vi. (reg.) kulak asmamak
bine I. Sn. Iygĭlĭk, arülĭk, kayırlık II. Adj. Arü, güzel

1
binecrescut adj. Terbiyelĭ
binecuvânta vt. 1. Bĭrewge dua etmek 2. Allah'ın bollıgı 3. Bĭrewnĭ maktamak
binecuvântare sf. Dua etme, maktama
binefacere sf. Iygĭlĭk yapma
binefăcător adj. Sm. kayırsüyer
bineînţeles adv. Tabii, evet
binemirositor adj. Arü kokılı, hoş kokıgan
bineţe sf. selamlaşma
binevenit adj. Ĭstelgen, kereklĭ, arü kabıl etĭlgen
binevoitor adj. Arü niyetlĭ
binişor adv. arüce
binoclu sn. dürgün
biograf sm. biyograf
biografie sf. biyografiye
biologie sf. biyolociye
biped sm. adj. Ekĭ ayaklı
biplan adj. Ekĭ kanatlı
bipolar adj. Ekĭ kutuplı
bir sn. (arh.) bergĭ
birjar sm. paytoncı, atlı araba aydagan kĭşĭ, fig. sögĭngen kĭşĭ
birjă sf. payton
birjărie sf. paytoncılık
birlic sm. bĭrlĭk/kâât oyınında en arü kâât
birocraţie sf. Birokrasi-birocraţiye
birou sn. 1. (încăpere) birou-yazıhane 2. (masă) yazı masası 3. (serviciu)
daire
birt sn. meyhane
birtaş sm. meyhanecĭ
birui vt. cenmek
biruinţă sf. Cenme, utkı, cenĭw
biruitor sm. adj. Cengen, cenĭwcĭ
bis adj. Bis (6 bis)
biscuit sm. biskuit, kurabiye
bisect adj. 366 künlĭk sene (Şubat ayı 29 künlĭk bola)
biserică sf. Kĭlse
bisericos adj. Dindar kristiyan
bisericuţă sf. 1. Kĭlseşĭk 2. (gaşcă) öşekşĭ dostlar grubı
bisilabic adj. Ekĭ ecĭklĭ
bisturiu sn. Kirurciye pışagı
bituminos adj. bitumlı
bivol sm. (zool.) manda
bivolar sm. mandacı, manda bakkan kĭşĭ
bivoliţă sf. Irgaşı, dĭşĭ manda
bizantin adj. bizanslı
bizar adj. Kucurlı, acayıp

2
bizarerie sf. Kucurlılık, acayıplık
bizon sm. (zool.) bizon
bizui vr. dayanmak
bizuire sf. Dayanma-dayanıw
bâigui vi. Manasız konışmak, sandıraklamak
bâjbâi vi. Bocalamak
bâjbâială sf. Bocalama, bocalaw
bâjbâit adj. Bocalak
bâlbâi vt. Vr. Vi. Tutulup konışmak
bâlbâială sf. Tutulup konışma, sakawlanma
bâlbâit adj. Tutulup-tutulup konışkan
bâlci sn. panayır
bâldâbâc interj. onomatopee
bântui vi. 1. Tabiyat felaketĭ, körĭnmek 2. Bĭr felaket, fırtına peyda bolmak
3. Kĭşĭler geşken yerlernĭ cakmak
bântuială sf. Zarar, dargınlık
bâr interj. – onomatopee, koylarnı aydamak
bârfă sf. Öşek, gıybet
bârfeală sf. Öşekleme, öşeklıw
bârfi vt. Ösek kaynatmak, öşeklemek
bârfire sf. Öşekleme, öşeklew
bârfitor sm. adj. öşekşĭ
bârâi vt. Toktamay konışmak, buktırmak
bârlog sn. Ayuw yuwası fig. Üy, sıgınak
bârnă sf. Yapragı sıdırılgan kalınca terek (Vezi gunoiul din ochiul altuia şi
nu vezi bârna din ochiul tău = Başkasın közĭnde şöpnĭ köresĭn, özĭñ
közĭñdekĭ köşernĭ körmiysĭn)
bârsan adj. Uzun ve sert cünlĭ koy cınısı
bâţâi vt. Vi. Şopannamak, şıbınnamak
bâţâială sf. Şopannama, şıbınnama
bâzdâc sn. Dargınlık, şımarıklık
bâzdâganie sf. Acayıplık, canawar, şĭrkĭn, hortlak, dew
bâzâi vi. 1. (despre insecte) vızıldamak 2. Köp konışıp buktırmak
bâzâit sn. Vızıldak, vızıldama
bâzâitură sf. Vızıldama, vızıldaw
blagoslovenie sf. Dua etme, bĭrewun kayırı üşün
blajin adj. Mülayĭm, cuwaş
blajinitate sf. mülayımlık
blam sn. Tazĭrleme, ceza
blama vt. tazĭrlemek
blamare sf. Tazĭrleme, tazĭrlew
blană sf. 1. Tüklĭ aywan terĭsĭ 2. Aywan terĭsĭnden kĭyĭm, ton
blănar sm. aywan terĭsĭnden kĭyĭm yasagan kĭşĭ
blănărie sf. Terĭden kĭyĭm yapılgan yer
blasfemie sf. Mukaddes bĭr şiynĭ aşalamak

1
blaza vr. Vt. Er şiyden bukmak, tuwganına peşman bolgan
blazare sf. bukma, közĭne bĭr şiy körĭnmeme
blazat adj. Bukkan, canı bĭr şiy ĭstemiy
blazon sn. Blazon, arma
blăniţă sf. Terĭden kĭşkene kĭyĭm, ton
bleg adj. Aptal, gewşek
blegi vr. Aptallaşmak, boşlawlaşmak
blegit adj. Aptallaşkan, aptallaştırgan
blenoragie sf. (med.) blenoraciye, bel suwuklaması, fazla mukus akması ve
sulanması
blestem sn. Kargış, lanet
blestema vt. kargamak
blestemat adj. Lanetlĭ, kargışlı, kargalgan
blestămaţie sf. Yaman dawranış
bleu adj. Aşık mawı
bleumarin adj. Koyı mawı
blid sn. şanak
blidar sm. şanakşı
blindaj sn. Blindaj, koruwcı kaplama
blând adj. Cuwaş, mülayĭm
blândeţe sf. Cuwaşlık, mülayĭmlık
bloc sn. 1. Balaban parşa 2. (clădire) bina 3. (alianţă) blok, pakt 4.
(desen) resĭm defterĭ
bloca vt. 1. Bĭr kasabanı, dewletnĭ ayırıp taşlamak 2. Bĭr ĭşlek colnı
kapamak 3. Bĭr motorın vücüdün bĭr kısmı toktamak, ĭşletmek
blocadă sf. Blokada, toktatma
blocare sf. 1. Toktatma, kapma 2. (blocare comunistă) köylĭlerden dewlet
tarafından zor man alıngan mahsuller (kızılşa, arpa, et)
blond adj. Sarışın
bluză sf. Bluza
boa sm. boa cılanı
boabă sf. Tane, fig. Restanţă, corigenţă – sınawda sĭptĭde geşmeme
boacănă sf. matülĭk, zararlı dawranış, yangışlık yapma
boală sf. 1. Kastalık 2. Fig. Ĭşta, awes, arzu 3. Fig. Aywanlarga berĭlgen at
boar sm. ögĭz tuwarşısı
boare sf. 1. Esĭntĭ 2. Fig. Arü kokı, müs
boarfă sf. Eskĭ, eskĭrgen urba, cartı-burtı, cırtık-burtık
bob sn. 1. Tane 2. Ösĭmlĭk togımı
bobină sf. 1. Bobin 2. (mosor) makara
bobinaj sn. bobinaj
bobinator sm. bobin yapkan ĭşcĭ
bobiţă sf. Ufak tane
bobârnac sn. Kolın orta parmagın büklep mannayga şertme
boboc sm. 1. Aşayatırgan şeşek 2. Kaz, badi balası, şĭpşesĭ 3. Fig.
tecrübesĭz

2
bobocel sm. ufak, kĭşkene kaz balası
bobotează sf. (rel.) (6 Ocak) kristiyanlarda İsa Aleyhisselam'ın tuwma künĭn
kutlanması
bobuleţ sn. Ufak tane
bocanc sm. kondıra, bokank
bocăneală sf. Bĭr kattı cisĭmnĭ başkasına urup ses gürültü yapma-şıgarma
bocăni vi. Bĭr kattı cisĭmnĭ başkasına urup ses şıgartmak
bocănit sn. V. bocăneală
boccea sf. bokşa
bocceagiu sm. bokşacı
boccealac sn. bokşalık
bocceluţă sf. bokşaşık
bocciu adj. (despre oameni grosolani) terbiyesĭz, haram konışkan, boksoy
(bokşı)
bocet sn. Takmaklama, cılama (ölĭlerge cılama)
boci vi. Vr. Takmaklap cılamak (ölĭlerge)
bocitor-oare sm. sf. takmakşı
bocire sf. takmaklama
bocit sn. Takmak, takmaklaw
bocluc sn. Boklık, bela, beklenĭlmegen zorca durum
bodaproste interj. Sadaka üşün teşekkür, kristiyanlarda, tabii
bodegă sf. Kĭşkene aşşı-tükan, ĭşkĭ de satıla
bodiu sm. kartal
bodogăneală sf. Mırıldama, mırıldanma
bodogăni vt. Mırıldamak, mırıldanmak
bogat sm. adj. 1. Zengĭn 2. Bol, bereketlĭ
bogăţie sf. zengĭnlĭk, barlık, baylık
bogătan sm. zengĭn, bay
bogătaş sm. mal mülk sayĭbĭ, zengĭn, bay
boi vt. Kırmızılık, podra cakmak (apakaylar, kızlar)
boi (statură) (pop.) sn. Boy
boia sf. 1. Boya 2. Ezĭlgen kırmızı aşşı büber
boiangerie sf. Boyalamak zenatı, atelyesĭ
boiangiu sm. boyacı
boicot sn. boykot
boicota vt. Boykot yapmak
boier sm. boyer, bay
boierie sf. boyerlĭk
boierime sf. Boyerler toplamı, alemĭ
boiernaş sm. boyerşĭk
boiler sn. boyler
bojdeucă sf. Güliba, kĭşkene pĭkare üyĭ
bojoc sm. aywanlarda akcĭger
bolboroseală sf. Aşık konışmama
bolborosi vi. Vt. Konışkanı, aytkanı aşık anlaşılmamak

1
bolborosire sf. V. bolboroseală
bolborosit adj. Aşık konışmamazlık
bold sn. Bold, tumalak başlı iyne
boli vi. Kastalanmak, kasta catmak
bolid sm. kök taşı, bolid
bolnav adj. Kasta, kastalıklı
bolnăvi vr. Kastalanmak, awurmak
bolnăvicios adj. Kastalıklı, nâzĭk fig. yazlık
bolnăvior adj. kastaşık
bolovan sm. balabanca topaş, fig. Soloz, aptal, akılsız
bolovăniş sn. topaşlık
bolovănos adj. topaşlı
bolşevic adj. Sm. bolşevik, medeniyet canavarı
bolşevism sn. bolşeviklĭk
bolşeviza vt. bolşevikleştĭrmek
bolşevizare sf. bolşevikleştĭrme
boltă sf. 1. Kubbe 2. kök
boltit adj. Cay şekĭllĭ
bombarda vt. Bombardalamak, bomba cawdırmak, bombalamak
bombardament sn. Bombardament, bomba cawma
bombardare sf. bombardalama, bombalamak
bombardier sn. Bombardament aviyonı
bombastic adj. Tantanalı, şalımlı
bombă sf. bomba
bomboană sf. bombom
bon sn. Bon, makbuz
bondar sm. yabani arı, şıbın
bonier sn. Bon defterşĭgĭ
borangic sn. borancık
borcan sn. Borkan, kavanoz
borceag sn. burşak
bordei sn. Bordey, küliba-güliba, koliba
bordel sn. Şantan, kerane
borfaş sm. adj. Kırsız, tawukşı
bornă sf. Sınır taşı
boroană sf. borana
boroboaţă sf. yaramazlık
borş sn. Borş, borş şorbası
borţos adj. kursaklı
borviz sn. Borviz, maden suwı
boschet sm. bosket, şalılık
boscorodeală sf. Mırıldanıp konışma
boscorodi vi. Vt. Öz özıne konışmak
bostan sm. 1. Kabak 2. Fig. baş
bostană sf. bostan

2
bostangiu sm. bostancı
bostănar sm. karbız kawun ekken veya satkan kĭşĭ
bostănărie sf. V. bostană
bostănel sm. karbızşık
bosumfla vr. Şĭray sıtmak
bosumflat adj. Dargın, şĭrayı sıtık
boşorog adj. Sm. kuyrıldık, kuyuldugı bolgan kĭşĭ fig. Alsĭz kart
boşorogeală sf. Kartlık maskaralık
boşorogi vr. Kuyulduk bolmak Fig. Bek kartaymak
bot sn. 1. Awuz 2. Fig. uş
botanică sf. (ösĭmlĭkler ilmĭ) botanika
botă sf. yasman
botez sn. Vaftiz, botez
boteza vt. 1. Balaşıknı suwga tıgıp şıgırmak 2. Kristiyan bolmak 3.
Bĭrewge at atamak, bermek
botezat adj. Botezat bolgan zat
botină sf. (kondıra) çizmaşık
botişor sn. Awuzşık (aywanlarda)
botniţă sf. Murunlık, burunzak
botos adj. (despre oameni) 1. Şapkaawuz 2. Fig. dargın
boţi vt. Vr. 1. Cumarlamak 2. Tırcılanmak, bürcüklenmek
boţit adj. Tırcılangan, cumarlangan
bou sm. ögĭz
bour sm. yabani buga
boulean sm. kĭşkene ögĭz
bouşor sm. ögĭzşık
bovin adj. Ögĭz familyasından aywanlar
box sn. Boks (sport)
boxa vi. Boks oynamak
boxer sm. boks oyıncısı
braconaj sn. Brakonaj, yasak aw-awlanma
braconier sm. yasak awcılık yapkan awcı
brad (spin) sm. çam teregĭ, brad
bragagerie sf. (cul.) boza tükânı
bragagiu sm. bozacı
bragă sf. boza
brahmanism sn. Brahmanizm, indiyan dinĭ
brambura adv. Karmakarışık, kıykaleket
brancardă sf. Brankarda, teskere
branhie sf. Balık kulagı
branşă sf. branş
brânză sf. pener
brânzar sm. penercĭ
brânzeturi sn. Pl. Penerler toplamı
bras sn. Yüzme şekĭlĭ, atı

1
braşoavă sf. Yalan, palavra
braşovean sm. Braşovlı
braţ sn. 1. kol 2. (legătură) demet 3. (afluent) ırmak kolı 4. fig. Küş
brav adj. Cesur, cĭgĭt, cüreklĭ
bravo! interj. Bravo! Apperĭm!
bravură sf. Cĭgĭtlĭk, cesaret
brazdă sf. Parazna
brăcinar sn. Pantolan kuşagı
brădet sn. Brad ormanı, tereklĭgĭ
brăduleţ sm. Kĭşkene brad teregĭ, ya da dalı
brăţără sf. bĭlezĭk
brăzda vt. Parazna tartmak
bre interj. Bre!
breaslă sf. 1. zenatşıların eskĭ kategoriyelerĭ 2. zenat, meslek
breaz adj. 1. mannayı biyazlı aywan 2. fig. Akıllı, sarp, farklı
breloc sn. Brelok, talisman
breşă sf. Duwar, kalawga kĭrĭş teşĭgĭ
bretea sf. Tartkı (pantolan tartkısı)
brevet sn. brevet
briceag sn. şakĭ
briceguţ sn. Ufak şakĭ
brichetă sf. şakmak
brici sn. ustura
brigadă sf. 1. ĭşçĭ takımı 2. (mil.) tugay
brigadier sm. brigadiyer
briliant sn. Elmas taşı
brioşă sf. Kamır aşı
brişcar sm. Brişka yasagan usta
brişcă sf. Brişka, kĭşkene payton
briză sf. Esĭntĭ (briza mării) denĭz esĭntĭsĭ
brânduşă sf. Şafran, şeşek
brânzoaică sf. Penerlĭ kĭrde
brânzos adj. penerlĭ
brâu sn. 1. (cingătoare) kuşak 2. (dungă) colak-dunga 3. (mijloc) bel 4.
(lanţ) sira
brâuleţ sn. Kĭşkene kuşak
broască sf. 1. baka 2. kaplıbaka 3. kĭrt
broboadă sf. Balabanca batik, şal
broboană sf. Ter damlası, tamışı
broda vt. 1. oya ĭşlemek, nagış 2. fig. uydurmak
broderie sf. Oya, nagış
brodi vt. onaylamak
brom sn. (chim.) brom
bromură sf. (chim.) bromür, bromura
bronşită sf. Bronşit, bronşita

2
bronz sn. Bronz, tunç
bronza vt. 1. bronz man kaplamak 2. küneşlenĭp kararmak
bronzat adj. 1. bronz man kaplı 2. küneşlenĭp karargan, esmerleşken
broscărie sf. Baka köplĭgĭ
broscoi sm. Balaban baka, erkek baka
broscuţă sf. Kĭşkene dĭşĭ baka
broşă sf. Tüyrewüş
broşură sf. Broşura
broşurică sf. broşuraşık
brotac sm. baka
brotăcel sm. bakaşık
brumă sf. kıraw
brumar sm. (pop.) Kasım ayı
brumat adj. Kıraw tüşken, kıraw urgan
brumărel sm. (pop.) Ekim ayı
brumăriu adj. Biyaz, külrenklĭ
brun adj. Kawe rengĭnde
brunet adj. esmer
brusc adj. Añsızdan, bĭrdenbĭrge
brusca vt. 1. Sertşe kagıştırmak, itemek
bruscheţe sf. 1. Sertşe kagıştırma 2. Zorlama, sıgıştırma
brusture sm. tulkadın otı, kelotı
brut adj. 1. Ĭşiy 2. ( despre cantitate) brut-brüt 3. (despre salarii) bruto
brutal adj. 1. Terbiyesĭz 2. (aspru) sert, kaba
brutalitate sf. 1. Terbiyesĭzlĭk, kabalık 2. (asprime) sertlĭk
brutaliza vt. Kabalık yapmak, ıncıtıp konışmak
brută sf. Aywan, terbiyesĭz insan
brutar sm. purumcı, ötmekşĭ (pĭşĭrgen)
brutărie sf. Ötmek purumı
bubă sf. Kotır, şıban, cara
bubui vi. Gürüldemek, güdürdemek
bubuit sn. gürültĭ
bubuitură sf. Gürüldeme, güdürdeme
buburuză sf. Tostıkay böcegĭ
bucal adj. Awuzga baylı
bucată sf. Parşa, tane
bucate sf. Pl. 1. (mâncare) aşayt, gıda 2. (grâne) kızılşa, şabdar
bucătar sm. aşşı, kazanbaş
bucătărie sf. aşkana
bucăţi vt. Parşa parşa etmek, kesmek
bucăţică sf. parşaşık
buche sf. Harf-, arĭp
buchet sn. 1. Buket, şeşek tobı 2. aroma
buclat adj. Zülüflĭ
buclă sf. bukle, zülüf

1
bucluc sn. 1. Bela, dert 2. Kawga, anlaşmazlık 3. (reg.) kıymetsĭz ufak
tefekler
buclucaş adj. (şi substantivat) 1. Bela, şıgargan bĭrew 2. kawgacı
bucşă sf. Bukşa, alka
bucura I. Vt. Neşelendĭrmek II. Vr. Süyünmek, neşelenmek
bucureştean adj. Bükreşlĭ
bucurie sf. 1. Neşe, kuwanma 2. müjde
bucuros adj. neşelĭ
budală sm. budala
budincă sf. Malebe, budinka
budism sn. budizm
budist sm. budist
bufant adj. bufant
bufet sn. Oda yahut aşkana dolabı 2. Yemek ĭşkĭ satılgan tükân 3. Bufet
yemeklerĭne berĭlgen at
bufetier sm. bufetşĭ
buflei sm. tawlı, semĭz balaşık, babıltık
bufni I. Vi. (a exploda) patlamak 2. (în râs) şakıldap külmek 3. (a izbucni)
şıkmak II. Vt. Urmak
bufnitură sf. Patlama, urma
bufniţă sf. kököwmiyaw, bayguş
bufon sm. cambaz
bufonerie sf. cambazlık
buget sn. Bucet, bütçe
bujor sm. şiykayak şeşegĭ
bujorel sm. şiykayakşık
bulat sn. Bulat-doramacı pışagı (arh.)
bulb sm. şeşek soganı
bulbucat adj. Pĭşköz, bakraytkan köz
buldog sm. buldog, it cınısı
buldozer sn. buldozer
buletin sn. 1. Bulten-buletin 2. (revistă) dergĭ, mecmua 3. (de identitate)
buletin
bulevard sn. Cadde, bulevard
bulgar I. sm. bulgaristanlı II. Adj. bulgar
bulibaşa sm. bulibaşa, şĭngenelerĭn başı
bulion sn. (de roşii) bulyon, domatis ezmesĭ
buluc sn. 1. Köp kĭşĭ 2. Üstü üstüne 3. (mil.) buluk-companie
buluci vr. Vt. üymeleşmek
bumbac sm. pamık
bumbăcar sm. pamıkşı
bumbăcărie sf. Pamık fabrikası
bumbuceală sf. Kötek, tayak
bumbăci vt. Bĭrewnĭ bek köteklemek, töbelemek
bumbăcit adj. Kötek aşagan, payın algan

2
bumerang sn. bumerang
bun I. sn. Mal, barlık 2. Iygĭlĭk, arülĭk II. Adv. Arü III. Adj. 1. Şakacı,
nazĭk 2. Dogrı 3. Uslı 4. Nezetlĭ 5. (bogat) berĭmlĭ, bol 6. (apt) uygun 7.
(despre îmbrăcăminte) canı 8. (valabil) müteber 9. (talentat) becerĭklĭ,
istidatlı 10. (folositor) yararlı
bunăcuviinţă sf. Terbiyerlĭ dawranış
bună dimineaţa! sf. Kayırlı sabah! (Sabah şerefĭñĭz kayırlı bolsın!)
bunăoară adv. Mesela...
bunăstare sf. Yaşatma, bollık
bunăvoinţă sf. Arü niyet
bundă sf. hırka
bundiţă sf. hırkaşık
bunel sm. ababay, kartbabay
bunic sm. kartbabay
bunică sf. Kartiy, kartanay
bunicuţă sf. kartiyşĭk
bunsimţ sn. Duygulı dawranma, duygululık
bura vi. zĭrkĭlemek
bură sf. Zĭrkĭlew, zĭrkĭleme
burduf sn. 1. (pentru brânză) tulum 2. (pentru apă) kırba
burete sn. süngar
burghez sm. adj. Burjuva, burgez
burghezie sf. Burjuvazi, burgeziye
burghiu sn. burgı
buric sn. kündük
burlac sm. bekâr
burlan sn. borı
burlăcie sf. Bekârlık
bursă sf. bursa
bursier sm. bursalı, bursiyer
bursuc sm. cerboşık
burtă sf. Karın, kursak
burtos adj. Kursaklı, tawlı, göbeklĭ
buruiană sf. Ot, ölet
buruienos adj. öletlĭ
busolă sf. busola
busuioc sn. pesĭlgen
butoi sn. metiy
buton sn. Buton, tüyme
butonieră sf. Ĭlgek, tüyme ĭlgegĭ
butuc sm. kötĭk, kütük
butucănos adj. Pĭşĭmsĭz, kalın
buturugă sf. şotık
buzat adj. Kalın dudaklı-erĭnlĭ
buză sf. erĭn

1
buzdugan sn. tompız
buzunar sn. Kĭse, cep
buzunăraş sn. Kĭseşĭk, cepşĭk
buzunărel sn. kĭseşĭk
buzunări vt. Kırslamak, cep kırsızlıgı yapmak

2
C
ca adv. 1.kadar. Kabe kadar uzak; 2. tay, day = pışaktay keskĭn, ayday
carık, süttiy biyaz, kalemdiy uşlı
cabală sf. fig. fitne. Incıl`ĭn tefsirĭne köre mistik – dini ibrani doktrinĭ
cabalină sf. at cınısından aywanlar
cabană sf. turistler üşün taw üyĭ, kabana
cabanos sm. uzunca ve ĭncĭ sucuk
cabaret sn. eglencĭ kırşması, kabaret, meyhane
cabină sf. kabina
cabinet sn. 1. kabinet; 2.(birou) yazıhane; 3.(sală) salon; 4.(pol.) hükümet
kabinetĭ
cablu sn. kablu
cabotin sm. cambaz, kıymetsĭz aktor
cabrioletă sf. ekĭ tegerşĭklĭ payton
cabra vi. 1. (despre patrupede) ekĭ ayakka turmak. 2.(av.) avyonnın art
betĭne otırması, tĭklenmesĭ, yahut kuyrugı taa aşada uşması
căcălău adv. bĭr sürĭw, bĭr köp
cacao sf. kakao
cacealma sf.fig. aldatma, köz boyama – boyaw
căciulă sf. kalpak
căciuli vr. iyĭlmek, calbarmak
căciulie sf. (bot.) sarımsak başı
cacofonie sf. ses kakışımı, kakofoniye
cactus sm. atlas şeşegĭ, kaktus
cadastru sn. kĭşĭlerĭn toprakların yazılgan defter, kadastru
cadână sf. kadın, apakay
cadavru sn. 1.(despre oameni) ceset, ölĭ, mewta; 2.(despre animale) leş
cadă sf. 1.(la baie) banyo teknesĭ; 2.(vas) kab
cadenţă sf. 1. ritm; 2.(la tragere) ız – hız
cadet sm. kadet, askerye mektebĭnde okıgan talebe
cadiascher sm. (arh.) askerye hakimĭ
cadiu sm. (arh.)1. askerye ve çivil hakim. 2. müslümanların en yüksek
başı, idarecĭsĭ
cadmiu sn. (min.) kadmiyum
cadou sn. hediye, bakşış
cadran sn. kadran, saat kadranı
cadre sn. pl. personel
cadril sn. kadril, dans atı
cadrilat adj. (despre ţesături) şatranş
cadru sn. 1. şerşewe; 2. (mediu) muhit
caduc adj. 1.(şubred) şürük, dayanıksız; 2. (despre frunze) er sene tüşüp
canlangan; 3.(despre acte) müteberlĭgĭ geşken
cafas sn. kĭlse balkonı
cafea sf. kawe
cafegiu sm. kawecĭ, köp kawe ĭşken kĭşĭ

1
cafeină sf. kafein
cafeluţă sf. kĭşkene kawe (pĭlcan)
cafenea sf. kawe, kaweane
cafeniu adj. kawe rengĭ
caftan sn. (arh.) kaftan
caftangiu sm. (arh.) hükümdarga kaftan kĭydĭrgen kĭşĭ
căftăni vt. bĭr boyerge yüksek vazife, derece bermek
caia sf. nal mugı
caiafa sm. 1. Isa Aleyhisselam`nı öttĭrgen yawdĭ popazlardan bĭrsĭ; 2. fig.
ekĭ yüzlĭ
caiac sn. kayak
caic sn. kayık
caier sn. oreke
caiet sn. defter
caieţel sn. defterşĭk
caimac sn. kaymak
caimacam sm. (arh.) kaymakam
cais sm. kayse teregĭ
caisă sf. kayse (cemĭş)
cal sm. at
calabalâc sn. kalabalık
calafat sn. kalafat (kayık ve gemĭlerĭn şatlakların, teşĭklerĭn kapagan eskĭ
ve ya kĭnepa parşası)
calambur sn. söz oyını
calamitate sf. felâket, musibet, ogırsızlık
calapod sn. 1. kondıra kalıbı; 2. fig. kalıp
cală sf. 1. gemĭ ambarı; 2. gemĭ kızagı
calc sn. 1.(hârtie) toban kââtĭ; 2. (lingv.) erkeleme; 3.(copie) resĭm
kopyası
calcan sm. (iht.) klakan balıgı
calcaneu sn. (anat.) ökşe kemĭgĭ
calcar sn. kĭreş taşı
calcaros adj. kĭreşlĭ
calcifica vr. kĭreşleşmek (doku, kemĭk, akcĭgerĭn kattılaşması)
calcina vt. bĭr cisĭmnĭ yüksek araretke tutmak
calciu sn. kalçiu (biyaz sarıca temĭr)
calcul 1 sn. esap, sayış; 2 sm. (med.) taş, kum
calcula vt. 1. esaplamak, esap etmek; 2. (a aprecia) tüşünmek, onaylamak
calculabil adj. esaplanacaktay, esaplanganday
calculat adj. 1. akıllı dawrangan; 2. esaplangan
calculator 1 sn. 1.(tabel) esap cetvelĭ; 2. (instalaţie) esap maşinası
calculator 2 sm. esapşı, esap erbabı – uzmanı
cald adj. 1. sıcak; 2. fig. (despre persoane) sıcak kanlı
caldarâm sn. kaldırım
cale sf. 1. col; 2. (distanţă) mesafe; 3. (soluţie) şare

2
caleaşcă sf. – eskĭ güzel payton
caleidoscop sn. – kaleydoskop, şeşek dürgünĭ
calem sn. – (arh.) birou, kançelariye
calemgiu sm. – scriptolog, funcţionar
calendar sn. – takvim
calende sf. – pl. Romalıların takvimlerĭn ayların bĭrĭncĭ künĭ (calende
greceşti – bolmagan, bonday takvim bolmagan)
calfă sm. – usta man şırak arasındakı zenatşı
calibra vt. – ölşĭsĭn onaylamak
calibru sn. – 1. ölşesĭ, kalibru; 2. fig. balabanlık, nitelĭk
calici vi. vr. – 1. pıkareleşmek; 2. kızganmak
calicie sf. – pıkarelĭk, kıtlık
calicime sf. – pıkareler alemĭ
calif sm. – kalif. Muhammed Aleyhisselam ölgen sonra din şeflerĭne
berĭlgen at
califica vt. – kolına destur bermek
calificat adj. – desturlı, kalifikat
calificativ sn. – nota, derece
caligraf sm. – hattat, kaligraf, güzel yazgan
caligrafie sf. – güzel yazı, kaligrafiye
calitate sf. – 1. nitelĭk; 2. (însuşire) sıfat; 3. (împuternicire) salahiyet
calm 1 sn. 1. (linişte) tınışlık; 2. (stăpânire de sine) özĭñnĭ tutma
calm 2 adj. – sabırlı, akıllı, awur – sabır, mülayĭm
calma I. vt. – catıştırmak, tındırmak; II.vr. catışmak
calmant adj. – catıştırgan, tındırgan
calmare sf. – catıştırma, tındırma
calmuc sn. – 1. çuha, kumaş; 2. kalmuk cınısından kĭşĭ
calomnia vt. – böten cakmak, iftıra etmek
calomniator sm. – bötencĭ, iftıracı, karamcı
calomnie sf. – böten, iftıra, karamcılık
calomniere sf. – bötenleme, iftıra
calomnios adj. – iftıracı, bötencĭ, karamcı
calorie sf. – kaloriye
calorifer sn. – kalorifer
calos adj. – (anat.) kattı batkan awuş ya da taban
calotă sf. – 1. palarya tübĭ; 2. takıya; 3. (boltă) kubbe, kömediy, başın
töbesĭ
calpac sn. – kalpak
calpuzan sm. – 1. sahte para kesken kĭşĭ; 2. dolandırıcı, aldatkan
calup sn. – kondıracı kalıbı, kalıp
calvar sn. – dert, kuwwetlĭ kaar
calvinism sn. – kalvin mezhebĭ
calviţie sf. – şaş tüşmesĭ, kuyulması, tazlık
cam adv. – aşaı yokarı, emen emen
camarad sm. – arkadaş

1
camaradeşte adv. – arkadaşşa
camarilă sf. – kamarila
camaraderie sf. – arkadaşlık
camătă sf. – yüksek faizlı para borıcı
cambulă sf. – (arh.) balık cınısı
camee sf. – ĭşlemelĭ süs taşı
cameleon sm. – Tropikal bölgelerde yaşagan şegertkĭ cınısı
camelionism sn. – fig. denĭşe denĭşe turgan, tabiyatsızlık
camelie sf. – kamelya (şeşek)
cameră sf. – oda
cameristă sf. – oda kızmetşĭsĭ, kızmetşĭ kadın
camion sn. – kamiyon, cük arabası
camionagiu sm. – kamyoncı
camionetă sf. – kamyonet, kĭşkene kamiyon
campanie sf. – 1. (mil.) sefer; 2. (acţiune) kampanya, saylaw~sı (campania
electorală)
campanulă sf. – (bot.) şan şeşegĭ (clopoţel)
campion sm. – 1. bĭrĭncĭ, kampiyon; 2. fig. savaşçı
campionat sn. – 1. şampiyonlık; 2. (competiţie) kampiyonat (dünya)
camufla I. vt. – 1. (mil.) duşmandan saklamak; 2. fig. saklamak, özĭn
tanıtmamak
camuflat adj. – carıktan, duşmandan saklangan, saklı, gĭzlĭ
canadian sm. – Kanadalı
canafas sn. – kanafas
canal sn. – 1. kanal – sulama kanalı; 2.(conductă) ĭş borı, kanal; 3. (anat.)
col, kanal; 4. fig. vasıta, col
canalie sf. – alşak, namussuz kĭşĭ
canaliza vt. – 1. kanal aşmak; 2. (a dirija) colına salmak
canalizare sf. – kanal tertĭplemek
canapea sf. – kanape
canar sm. – kanarya
canară sf. – kanara (stâncă)
canat sn. – kanat, bĭr kapının, pencerĭnenĭn kıymıldagan kısımı
canavă sf. – kanaviçe
cană sf. – bardak, kana
cancelar sm. – 1. (ist.) mühürdar; 2.(titlu) başbakan
cancelarie sf. – 1. (ist.) mühürdarlık; 2. (birou) kançelariye
cancer sn. – 1. (med.) kançer (ıncıtma menĭ!!); 2. (zool.) crab – çağanoz
cancerologie sf. – (med.) onkolociye
canceros adj. – kançerlĭ ( Maga bĭr on sene ĭlĭşme! calbaraman)
canci adv. – eş, zerre kadar tuwıl (şĭngenece)
cancioc sn. – kançog, kalawcı aletĭ
candelabru sn. – kandelabru, şemidan, bĭr kaş kollı carıklama eşyası
candelă sf. – kandĭl
candid adj. – temĭz cüreklĭ, kalĭplĭ, akpiyĭl

2
candida vi. – adaylıgın köstermek
candidat sm. – aday
candidatură sf. – adaylık
candoare sf. – ruh temĭzlĭgĭ, akpiyĭllĭk
candriu adj. – 1. alcımış, şaşma; 2. sarış
canea sf. – metiy muslugı
cange sf. – kanca
cangrena vr. – kangrenleşmek
cangrenă sf. – (med.) kangren, kangrena
cangrenos adj. – kangrenlĭ
cangur sm. – (zool.) kangur, kanguru
canibal sm. – 1. insan etĭ aşagan yabani kĭşĭ, canibal; 2. fig. kanga susagan
kĭşĭ
canibalism sn. – 1. yabanilĭk; 2. waşilĭk, kanga susamalık
canicular adj. – bek şıcak, cakkan, kawratkan şıcak
caniculă sf. – kızgın awa
canin I. adj. – 1. itke baylı; II. 2. it tĭşĭ
canistră sf. – gügüm
canoe sf. – kayık, sandal
canon sn. – 1. (regulă) dinsel, dini kural; 2. (rel.) kutsal kitaplar; 3.
(pedeapsă) ceza; 4. (suferinţă) acı, dert, ıstırap
canonadă sf. – ateş, bombardament
canoneală sf. – eziyet, dert
canoni vr. vt. – eziyet körmek, şekĭşmek
canotaj sn. – kürek sportı, kanotaj
canotor sm. – sandal sporcısı
cantalup sm. – kawun cınısı
cantaragiu sm. – kantarcı
cantaridă sf. – kuturma böcegĭ, kuturtkan böcek
cantină sf. – kantina, yemekane
cantinier sm. – kantinacı
cantitate sf. – miktar
canto sn. – kanto
canton sn. – 1. bekşĭ gülibası; 2.(admn.) eyalet – kanton ; 3. ormancı üyĭ
cantona vi. – konmak, kondırmak
cantonament sn. – 1.(staţionare) konma, yerleştĭrme; 2.(sport) kamp –
kantonament
cantonier sm. – kantoncı
cantor sm. – kĭlsede popaz yardımcısı
cantonată sf. – kıska dürkü, kanţonet
caolin sn. – kaolin, porţelan yapılgan maden – sarıbaşık
cap I. sn. – 1.(anat.) baş; 2.(peior.) aywan başı; 3. (căpătâi) başuşı,
tepe; 4. (individ) kĭşĭ;5.(judecată) akıl, ziyĭn;6.(geogr.) murun; II. sm. –
baş, başkan, lider
capabil adj. – kabiliyetlĭ

1
capac sn. – kapak
capacitate sf. – 1. kabiliyet; 2.(volum) hacım
capama sf. – (cul.) kapama (kozı, tawuk etĭ bĭr de kuru yüzümden pĭşĭrĭlgen
yemek)
capăt sn. – 1. (margine) baş, uş; 2. (fragment) kalıntı, parşa
capcană sf. – tuzak
capelă sf. – 1. (bonetă) başlık; 2.(biserică) kĭşkene kĭlse
capelan sm. – popaz yardımcısı
capelă sf. – kĭşkene orkestra, askerye fanfarası
capelmaistru sm. – kĭşkene orkestra dirijorı
capilar adj. – vase capilare – kılcal tamırlar
capişon sm. – apakay başlıgı
capital I. sn. – 1. sermaye, para (sermiya); 2. (bogăţie) baylık, zengĭnlĭk; II.
ad. bellĭ başı, temel
capitală sf. – başkala, paytaht, başkent
capitalism sn. – kapitalizm
capitalist I. sm. – sermayecĭ; II. adj. kapitalist
capitaliza vt. – para, sermaye bĭrĭktĭrmek
capitel sn. – sütun (coloană) başlıgı
capitol sn. – bölĭm, fasıl
capitona vt. – kaplamak
capitula vi. – I. teslĭm bolmak; 2. fig. moyın egmek
capitulare sf. – teslĭm
capitulaţie sf. – kapitulaţiye, bĭr memlekette yurtaşkarın zararına berĭlgen ayrı
haklar
capodoperă sf. – şaheser
caporal sm. – (mil.) onbaşı, kaporal
capot sn. – apakayların üyde kĭygen uzun entarĭsĭ
capoţel sn. – kĭşkene kapot
capră sf. – eşkĭ
capricios adj. – 1.(despre oameni) nazlı; 2. mantıksız, acayıp
capriciu sn. – kapris, şalt geşken awes, kuy
capricorn sn. – (astr.) kaprikorn burcı
capsa vt. – kapsalamak
capsă sf. – kapsa, kopça
capsoman sm. – nalet, matĭw kĭşĭ
capsulă sf. – 1. (cutie) kapsul, kutuk; 2. (bot.) koza
capta vt. – 1. ketĭrmek, zaptetmek; 2. fig. özĭne tartmak
captiv sm. adj. – yesĭr
captiva vt. – özĭne tartmak, ketĭrmek
captivant adj. – süydĭrĭp özĭne tartkan kĭşĭ
captivitate sf. – kölelĭk, yesĭrlĭk, esaret
captura vt. – tutmak, yakalamak, yesĭr almak
captură sf. – ganimet, marebe yagma man alıngan mal, eşya
capugi – başa sm. – (arh.) kapıcı başı

2
capugiu sm. – kapıcı
car I. sm. – takta kurtı; II. sn. 1. araba, taşıw araba, cenaze arabası; 2.
(teh.) yazı maşınasın kızagı – şaryo
carabină sf. – karabina
caracatiţă sf. – ahtapot
caracter sn. – tabiyat, karakter
caracteristică sf. – özellĭk, vasıf
caracteriza vt. – vasıflandırmak
caracudă sf. – (iht.) marya
caracul sm. – karakul koyı
caraghios I. adj. – (karaköz) küldĭrĭcĭ; II. sm. – maskara, tabiyatsız kĭşĭ
caraghioslâc sn. – küldĭrgen, kucurlı dawranış
caraman adj. – kara tüklĭ ögĭz ya sıyır
carâmb sm. – koñıs (çizme, şorap koñışı)
carambol sn. – bilyard oyınında karambol – ekĭ bilanı bĭrden urma
caramea – caramelă sf. – bombom – karamel
carantină sf. – karantina
carapace sf. – bazı aywanlarnı korıgan kemĭkten kap
caras sm. – karas (köl balıgı)
carat sn. – 1. (la aur) ayar; 2. (diamant) kırat
caraulă sf. – karaul
caravană sf. – kerwan
caravanserai sn. – balaban han
caravelă sf. – (nav.) karavela, yelkenlĭ eskĭ gemĭ
carbid sn. – kalsiyum – karbon – barbid
carbon sn. – (chim.) karbon
carbonifer adj. – kömĭrlĭ
carboniza I. – vt. kömĭr alĭne ketĭrmek; II. vr. karbonlaşmak, kömĭr alĭne
kelmek
carbonizare sf. – karbonlaşma
carbură sf. – karbür
carcasă sf. – 1. bĭr aywanın bütün kemĭklerĭ; 2. bĭr maşinanın skeletĭ
carceră sf. – mapĭs hücresĭ
carda vt. – cün taramak
cardă sf. – tarama purşusı, tarama maşinası
cardat adj. – tütülgen cün, pamık
cardiac I. adj. – cürek, kalpke baylı; II. sm. cürek kastası
cardinal I. sm. – kardinal; II. adj. asıl, başlıca
cardiografie sf. – (med.) kardiyografie
cardiogramă sf. – (med.) kardiyograma
cardiologie sf. – (med.) kardiyolociye
cardioscopie sf. – (med.) kardiyoskopiye
cardiovascular adj. – (med.) kardiyovascular
care pron. – kĭm, ne, kaysı?
carenţă sf. – eksĭklĭk, noksanlık

1
caretă sf. – (arh.) kapalı dört tegerşĭklĭ payton
careu sn. – 1. kareu; 2. (topograf.) kare
careva pron. – bĭrew
cargobot sn. – (nav.) mal gemĭsĭ
caria vr. – (tĭş) şürümek
cariat adj. – şürük, şürügen
cariatidă sf. – heykel, sütun
caricatură sf. – 1. karikatura; 2. fig. külĭnecektiy bĭr şiy
caricaturist sm. – karikaturist
carie sf. – şürük
carieră sf. – I. taş ocagı; 2. fig. meslek, ograşma
carierism sn. – ikbal awcılıgı
carierist sm. – adj. – ikbal awcısı
caritabil adj. – merhametlĭ, iylĭksüyer, iygĭlĭksüyerlĭk
caritate sf. – merhamet, iygĭlĭksüyerlĭk
carlingă sf. – pilot kabinası
carâmb sm. – çizme koñışı
carmac sn. – balık tutma aletĭ
carmin sn. – lale rengĭ, koyı kırmızı
carnal adj. – etke baylı
carnaţie sf. – ten rengĭ
carnaval sn. – karnaval
carne sf. – et
carnet sn. – 1.(de însemnări) cep – not defterĭ; 2.(act) bilet defterĭ, karnet
carneţel sn. – karnetşĭk
carnivor adj. – et aşagan, etşĭ, et men peslengen
caro sn. – (la cărţi de joc) karo
carosabil adj. – sokagın arabalar geşken kısımı – bölĭmĭ, betĭ
caroserie sf. – maşina teknesĭ, karoseriye
carotă sf. – awuş
carotidă sf. – (anat.) şahtamır
carou sn. – kare, şahtamır
carp sn. – (anat.) bĭlek skeletĭ
carpatin adj. – Karpat tawlarına baylı, dair
carpen sm. – gürgen (bot.)
carpetă sf. – seccade, kĭşkene halı
cart sn. – (mar.) dört saatlĭk nöbet (santinelă)
carta vt. – ayırmak, saylamak
cartă sf. – yasa, temel kural
carte sf. – 1. kitap; 2. (registru) defter; 3.(cunoştinţe) üyrenĭm; 4.
(învăţătură) okıma yazma, tahsil; 5. (de joc) kâât
cartelă sf. – kartela, tayın kartı
cartier sn. – 1. malle; 2. (mil.) ordugâh
cartilaginos adj. – şandırlı
cartilaj sn. – şandır

2
cartof sm. – kartop
cartofior sm. – kartopşık
cartofor sm. – kumarcı
cartograf sm. – hartacı
cartografie sf. – hartacılık
carton sn. – karton, mukava
cartona vt. – kartonlamak
cartonaş sn. – kartonşık
cartonat adj. – karton man kaplawlı
cartuş sn. – 1. pĭşenk; 2. (min.) kapsa (kurşun)
cartuşieră sf. – kurşunlık (temĭr kutuk, yahut kĭselĭ kayış kuşak)
casa vt. – (jur.) dawa kararın sĭlmek
casap sm. – kasap
casare sf. - (jur.) dawa kararın sĭlĭnmesĭ
casă 1 sf. – 1. üy, mesken; 2. (gospodărie) üy ĭşlerĭ; 3.(familie) aile,kane,
üy, halkı; 4. (neam) boy; 5. (căsnicie) akay – apakay
casă 2 sf. – 1. (la un magazin) kasa; 2. (aparat) kasa
casată sf. – dondırma, balabanca, köpşe dondırma
cascadă sf. – şelale, kaskada
cască sf. – 1. başlık; 2.(mil.) zırhlı başlık
caschetă sf. – kasket
casetă sf. – 1. kĭşkene sandık, şekmece; 2. muzik kasetası
casier sm. – veznedar, kasiyer
casieriţă sf. – kasiyer kadın
casnic adj. – üy kadını
cast adj. – arı, temĭz
castan sm. – kestane teregĭ
castană sf. – kestane (cemĭşĭ)
castanietă sf. – şalpara, kastaniyet
castaniu adj. – kestane rengĭ
castel sn. – saray
castelan sm. – saray sayıbı
castitate sf. – arılık, iffet, temĭzlĭk
castor sm. – (zool.) kunduz
castra vt. – (animale) pĭştĭrmek, burmak
castrare sf. – pĭştĭrme – pĭştĭrĭw, burma
castrat adj. – 1.(despre oameni) pĭştĭrĭlgen; 2. (despre aimale) pĭştĭrĭlgen,
burma (mali, ögĭz, koşkar)
catravecior sm. – 1. salataşık; 2. salata turşısı
castravete sm. – salata
castron sn. – şanak (tenekeden, alüminyumdan)
castronaş sn. – sanĭşĭk, şanakşık
caşalot sm. – ada balıgı
caş sn. – 1. kaş pener; 2. awuz sarısı (şĭpşelerde)
caşcaval sn. – kaşkaval

1
caşetă sf. – kaşeta (kapsula)
caşmir sn. – Kaşmir kumaşı
cat sn. – (etaj.) kat
catabolism sn. – katabolizm
cataclism sn. – 1. balaban felâket; 2. fig. tufan
catacombă sf. – katakomba
catafalc sn. – katafalk
cataif sn. – (cul.) kadayıp
catalige sf. – pl. agaştan uzun uzun ayaklık
cataliza vt. – kataliz etmek
catalizator sn. – katalizator
cataliză sf. – kataliz
catalog sn. – katalog
cataplasmă sf. – (med.) lapa
cataractă sf. – 1. balaban şelale; 2. (med.) aksu, akbasma, perde
cataramă sf. – toga
catarg sn. – (nav.) gemĭ dĭregĭ – katarg
catastif sn. – defter – katastif
catastrofă sf. – felâket
catedrală sf. – balaban kĭlse, katedral
catedră sf. – 1. kürsĭ; 2. (post) muallĭmlĭk
categoric I. adj. aşık, katti; II. adv. kattiyen
categorie sf. – 1. sınıf, tabaka, kategoriye; 2. (sport) sĭklet
categorisi vt. – 1. sınıflamak; 2. fig. vasıflandırmak
caterpilar sn. – şınalı kuwwetlĭ traktor
catgut sn. – (med.) ameliyatta kullanılgan kıymetlĭ cĭp
catifea sf. – katipe
catifelat adj. – katiypediy cımşak
catihet sm. – (arh.) din muallĭmĭ
catâr sm. – 1. katır; 2. fig. inat, inatşı, nalet
catod sm. – katod
catolic sm. – adj. katolik
catolicism sn. – katolik mezhebĭ, katoliklĭk
catrafuse sf. – pl. kalabalık, üy ĭşĭndekĭ cayrak
catran sn. – 1. katran; 2. fig. dargınlık
catren sn. – dört mısralık, dörtlĭk
catrinţă sf. – romen kıskayaklıların şeşeklĭ eteklĭgĭ
caţă sf. – yaramaz ve konışıp buktırgan apakay, akay
cauc sn. – kalpak, kauk
caucazian I. sm. kawkazlı; II. adj. Kawkaz`ga baylı
cauciuc sn. – kauçuk, lastĭk
cauciucat adj. – kawçuklĭ
caustic adj. – 1. cakkan; 2. fig. mıskıllı, alaylı, aşşı tĭllĭ
cauter sn. – kirurciye aletĭ
cauterizare sf. – kauter men cakma

2
cauţiune sf. – teminat parası
cauza vt. – vi. sebep bolmak
cauzalitate sf. – sebeplĭk, sebebiyet
cauză sf. – 1.(motiv, pricină) sebep; 2. (problemă) dawa
cavaf sm. – (arh.) kondıracı
caval sn. – kabal, şoban kabalı
cavalcadă sf. – at gezĭntĭsĭ, at man dolaşma
cavaler I. sm. 1. kavaler, şövalye; 2.(partener) kavaler II. adj. 1.(burlac)
bekâr; 2. (generos) cĭgĭt, cesur
cavalerie sf. – süvari sınıfı – kavaleriye
cavalerism sn. – şövayelĭk, cĭgĭtlĭk
cavalerist sm. – süvari, kavalerist
cavas sm. – (arh.) jandarm, polis memurı (Türkçe)
cavernă sf. – 1. magara; 2. (med.) oyık
cavernos adj. – 1. magaralı; 2. (despre voce) buwuk, kısık ses
caviar sn. – (iht.) kayvar
cavitate sf. – oyık, şukur, boşlık
cavou sn. – kabĭr, makber
caz sn. – 1. (eveniment) olay, hadise; 2. (situaţie) hal, durum; 3. (gram.)
hal, isĭm halĭ
caza vt. – bĭrewnĭ bĭr üyge yerleştĭrmek
cazac sm. – 1. Kazahstınlı; 2. Tatar milletĭne, ait bolmagan (romen)
cazacă sf. – kazeka
cazacioc sn. – kazaçok oyını
cazan sn. – kazan
cazangerie sf. – kazancılık
cazangiu sm. – kazancı
cazare sf. – bĭrewnĭ bĭr üyge, hotelge yerleştĭrme, kondırma
cazarmament sn. – bĭr askerĭn catmaga – yuklamaga kerekken eşyaları
cazarmă sf. – kışla
cazemată sf. – kazemata
cazier sn. – 1.(jur.) kaziyer – adlı sicil; 2. (dulap) evrak dolabı
cazinou sn. – kazinou
cazma sf. – kazma
cazon adj. – askeri / kışlarga baylı sert hayat
că conj. – ke
căci conj. – çünkĭ
căciulă sf. – kalpak
căciuliţă sf. – kalpakşık
căciuli vi. – yaltaklanmak, bĭrewün aldında iyĭlmek, enkiymek
căciuloi sf. – balaban kalpak
căciulie sf. – samırsak başı
cădea - I. tüşmek, cıgılmak; 2.(despre cortină) kapanmak; 3. (la pieptul
cuiva) atılmak, cabışmak; 4. (despre noapte) keşe basmak, bolmak; 5.
(despre ape) tögĭlmek; 6. (răpus, învins) cıgılmak; 7. (în genunchi) tĭz

1
şökmek; II. vr. 1. (a se cuveni) uymak, uygun tüşmek; 2. (a-i veni bine)
yaraşmak – yakışmak
cădere sf. – 1. tüşme; 2. (decădere) waziyetĭ awurlaşma; 3. (surpare)
şökme; 4. (insucces) başarısızlık
căftănel sn. – kaftanşık
căftăni vt. – (arh.) bĭrewnĭ hükümdar veya yüksek derecege tain etmek
căftănie sf. – kaftan kullanmak mutlulugı
căi vr. – peşman bolmak
căinţă sf. – peşmanlık
călare adj. adv. – atlı, atka mĭnĭwlĭ
călăreţ sm. – atlı, at mĭngen kĭşĭ
călări vt. vı. – atka mĭnmek, at man dolaşmak
călărie sf. – atka mĭnme, atka mĭnmelĭk
călărime sf. – askerye kolı, kavaleriye
călător sm. – adj. 1. colşı, gezĭcĭ; 2. (migrator) köşken, kültebesĭz;
3.(trecător) aldımızdan geşken bĭrsĭ
călători vi. – colga şıkmak, colşılık yapmak
călătorie sf. – colşılık, gezĭ
călătorit adj. – köp gezgen, cürgen
călău sm. – 1. celdat; 2. fig. zalım
călăuză sf. – kılauz
călăuzi vt. – kılauzlık etmek, col köstermek
călăuzitor adj. – col köstergen
călca I. 1. ( a păşi) basmak, ayak basmak; 2. (a nu respecta) riayet
etmemek; 3. (a se abate) kelmek, ogramak; II. vt. 1. (a strivi) ezmek,
şiynemek; 2. (a cutreiera) gezmek; 3.(rufe) üytülemek
călcătorie sf. – üytüleme atelyesĭ, ütĭ odası
călcătură sf. – cürme, cayaw cürme
călcăi sn. – ökşe
călcăiaş sn. – ökşeşĭk
căldare sf. – 1. kopka; 2. (geogr.) şökme, vadi
căldărar sm. – kopka ustası (şĭngene)
căldăroi sn. – balaban kopka
căldăruşă sf. – kopkaşık
căldură sf. – 1. sıcaklık, araret, ateş; 2. fig. süygĭ, muabbet
călduros adj. – 1. sıcak (tutkan); 2. fig. ateşlĭ, çoşkın
călduţ adj. – kan cılıwı
căleap sn. – (arh) kelep (scul)
căli I. vt. 1. şĭlĭkleştĭrmek; 2. fig. marebege, zorlıklarga alıştırmak; II.
vr. şĭlĭkleşmek, dayanıklı bolmak
călimară sf. – mörekep ĭşeşĭgĭ, mörekeplĭk
călire sf. – şĭlĭkleşme
călit adj. – şĭlĭkleşken
călugăr sm. – rahip, manastır popazı, derviş
călugări vr. vt. – rahip, popaz bolmak

2
căluş sn. – 1. awuzlık; 2. gemane skembesĭ; 3. şevalet
căluşar sm. – 1. romen halk dansın atı; 2. bo dansnı oynagan cĭgĭt
căluşel sm. – oyıncak üşün yapılgan agaştan atşık
căluţ sm. – atşık, kĭşkene at
cămară sf. – kĭler, aşayt ambarı
cămaşă sf. – ĭşkölmek
cămăraş sm. – (arh.) hükümdarın catak odasın azĭrlegen
cămăruie sf. – odaşık
cămăruţă sf. – kĭşkene oda
cămăşuică sf. – kĭşkene ĭşkölmek
cămăşuţă sf. – ĭşkölmekşĭk
cămătar sm. – zaraf, fayızşı
cămătăreasă sf. – kadın zaraf – fayızşı
cămătăreşte adv. – fayızşılarday
cămătărie sf. – fayızşılık, zarafşılık
cămeşoi sf. – balaban, ĭrĭ ĭşkölmek
cămeşă sf. – v. cămaşă
cămilă sf. – (zool.) dewe
cămin sn. – 1. (sobă) ocak; 2. (familie) üy, aile, ocak; 3. (instituţie) curt
(cămin studenţesc, de bătrâni)
căminar sm. – (arh.) ĭşkĭ bergĭsĭn toplagan boyer
cănăraş sm. – kanaryaşık
cănăriţă sf. – dĭşĭ kanarya
căneală sf. – kına
căniţă sf. – kanaşık
căpăcel sn. – kapakşık
căpăstru sn. – at noktası
căpăta vt. – kazanmak, almak, edĭnmek
căpătat adj. – parasız edĭnĭlgen
căpătâi sn. – 1. baş uşı; 2.(pernă) yastık; 3. (capăt) baş, son
căpătui vr. – I. 1. (a se îmbogăţi) zengĭn bolmak; 2. (a se căsători)
üylenmek, üy bolmak; II. vt. 1. yerleştĭrmek; 2. (a căsători)
üylendĭrmek
căpătuială sf. – kolay zengĭnleşme, bayıma
căpătuit adj. – kolayca zengĭnleşkenĭn bĭrĭ
căpăţână sf. – 1. aywan başı, baş; 2. (craniu) kafatası; 3. (bot.) baş
căpăţânos adj. – 1. balaban başlı; 2. nalet, akĭs
căpcăun sm. – masallarda kĭşĭ aşagan canawar
căpetenie sf. – komutan
căpeţea sf. – at noktasın kayışlarından bĭrsĭ
căpia vi. – 1. (despre animale) koy ve tuwarların baştan kastalanması; 2.
fig. alcımak, akılın kaşırmak, oynatmak
căpiat adj. – akılın kaşırgan, delĭrgen
căpiere sf. – akılın kaşırma alcıma
căpitan sm. – 1. (mil.) yüzbaşı, kıpitan, kapitan

1
căpitănaş sm. – kapitanşık
căpitănească sf. – kadın kıpitan
căpitănie sf. – kıpitanlık – kapitanlık
căpiţă sf. – şeren (kızılşa, arpa, pĭşen şerenĭ)
căprar 1 sm. – eşkĭ karawcısı
căprar 2 sm. – (mil.) onbaşı, kaporal
căprioară sf. – dĭşĭ eşkĭ, karaca
căprior sm. – I. erkek eşkĭ; II. üytöbe tartması
căpriţă sf. – dĭşĭ eşkĭşĭk fig. oynak kıskayaklı
căprui adj. – kawe rengĭ közler
căpşor sn. – başşık, ufak baş
căpşun sm. – şĭlek, fidan
căpşună sf. – şĭlek – cemĭş
căptuşeală sf. – astar
căptuşi vt. – 1. astarlamak, astar geşĭrmek; 2. (a izola) kaplamak
căpuşă sf. – 1. (zool.) kasırga; 2. (bot.) kene otı
căra vt. – 1. taşımak, araba man taşımak; 2. (a târî) sürüklemek
cărare sf. – 1. tar col; 2. (în păr) ayırma sızıgı
cărat adj. – 1. araba man taşıma; 2. taşılgan
cărăbăni vr. – fig. taymak, şalt kaşmak
cărăbuş sm. – mayıs böcegĭ
cărămidar sm. – tolacı
cărămidă sf. – tola
cărămidărie sf. – tola fabrikası
cărămiziu adj. – kırmızımtrak, kırmızımsı
cărăruie sf. – tar col
cărător sm. – hamal
cărătură sf. – taşıma – taşıw
cărăuş sm. – 1. arabacı (kiracı); 2. yıldız atı
cărăuşi vi. – arabacılık, taşımacılık yapmak
cărăuşie sf. – arabacılık, taşımacılık
cărbunar sm. – kömĭrcĭ (şıgargan ya da satkan kĭşĭ)
cărbunărie sf. – agaş kömĭrĭ yapılgan yer
cărbune sm. – 1. kömĭr; 2.(creion) kalem ĭşĭ; 3. (med.) antrax kastalıgı
cărdăşie sf. – kardaşlık (yaman maksat man bĭrleşmek)
cărnărie sf. – köp miktarda et
cărniţă sf. – etşĭk
cărnos adj. – etlĭ – butlı
cărpănos adj. – saran, kızganşı
cărpiniş sn. – gürgen fidanı
cărticică sf. – kitapşık
cărturar sm. – alim okımış
cărturărească sf. – alim kadın, totay
cărturăreşte adv. – alimce
cărturărie sf. – alimlĭk, bĭlgĭnlĭk

2
cărtişoară sf. – kitapşık
cărţoi sn. – balaban kitap
cărţulie sf. – ufak kitap
cărucer sm. – arabacı
cărucior sn. – 1. (pentru copii) arabaşık; 2. (pentru transport) cük arabası
cărunt adj. – ak şaşlĭ, şaşĭ agargan kĭşĭ
cărunţi vi. – agarmak, şaşĭ agarmak
căruţ sn. – arabaşık, kĭşkene araba
căruţaş sm. – arabacı
căruţă sf. – araba, at arabası, ögĭz arabası
căsăpi vt. – soymak, kesme
căsăpire sf. – soyma, kesme
căsăpit adj. – soyılgan, kesĭlgen
căsători vr. – I. üylenmek; II. vt. üylendĭrmek
căsătorie sf. – üylenme, üylĭlĭk, üy bolma, baş koşma
căsătorit adj. – üylĭ
căsca vt. – I. aşmak; II. vi. esnemek; III. vr. aşılmak
căscat sn. – I. esneme – esnew; II.(despre oameni) budala, soloz,
awuzaşık; 2. (despre ochi) fal taşınday aşık
căscătură sf. – 1. esneme – esnew ; 2. aşılma
căscioară sf. – üyşĭk
căsnicie sf. – üylĭlĭk
căsoaie sf. – balaban üy
căsuţă sf. – üyşĭk
căşărie sf. – kaş, pener, kaşkaval yasalgan üy ya da koyawla kısımı
căşuna vi. – 1. kucurlı fikir ya da kucurlı dawranışka ıştası aşılmak; 2.
bĭrden bĭrge bĭrewge, bĭr şiyge aşulanmak ya da bĭrden süymege
başlamak; 3. bĭrewün üstüne cürüş etmek
cătană sf. – (reg.) asker, canı – taze asker
cătăneşte adv. – askerce
cătăni vi. – askerlĭk yapmak
cătănie sf. – askerlĭk
cătănime sf. – köpten köp asker
cătăniţă sf. – kıskayaklı asker
cătărămuţă sf. – togaşık
cătină sf. – tengeneklĭ ösĭmlĭk – nebat, şifalı çay kaynatıla
cătinel adv. – yawaşşa, akırtın
cătiniş sn. – kıtina fidanlığı, ösken yer
cătrăneală sf. – katranlama, katran cakma – cagıw
cătrănit adj. – 1. karalı, karamtırak; 2. fig. kederlĭ
cătrănitură sf. – katranlama
către prep. 1. (înspre) dogrı, üyge dogrı; 2. (pe la) kararında; 3. (faţă de)
karşı
cătun sn. – kĭşkene köy, köyşĭk
cătuşă sf. – 1.(pentru mâini) kelepşe; 2.(pentru picioare) paranga

1
cătuşnică sf. – (reg.) biyaz ya da kırmızıca şeşeklĭ nebat – ösĭmlĭk
căţăi vi. – gewezelenmek, köp konışmak
căţăra vr. – 1. tırmanmak; 2. (despre plante) asılmak
căţărător sm. – tırmangış
căţea sf. – 1. dĭşĭ it; 2. fig. kancık
căţel sm. – 1. boşık, küşelen; 2. fig. yaltakşı; 3. sarımsak tĭşĭ
căţelan sm. – Balabanca boşık
căţelandru sm. – yabani aywanların ĭrĭce boşıkları – balları
căţeli vr. – (pop.) 1. (despre căţele, lupoaice, vulpi) tĭrkeşmek,
şĭpleşleşmek; 2. (despre răni şi bube) cayılmak
căţeluş sm. – kĭşkenece boşık
căţeluşă sf. – kĭşkenece dĭşĭ it, kancık
căţuie sf. – baharat cagılgan temır ya da toprak tas – kap
căulă sf. – (reg.) yüzgen ufak köpĭr
căuş sn. – kaşıktay agaştan alet (su, egĭn üşün)
căuşel sn. – (pop.) 1. ufak kıuş; 2. eşkĭcĭ
căuta vt. – I. karamak; 2. (a controla) araştırmak; II. vi. 1. (a îngriji)
karamak – bakmak; 2. (a se interesa) ĭlgĭlenmek; 3.(a se strădui)
cabalamak, ograşmak
căutare sf. – 1. karama, araştırma; 2.(privire) bakış – karayış
căutat adj. – 1. kıymetlĭ; 2. (despre stil) saylawlı, kibĭrlĭ
căutător sm. – teşkergen, araştırgan kĭşĭ
căutătură sf. – karama, karama türĭ, pĭşĭmĭ
căuzaş sn. – (pop.) bĭr dawanın, maksatın partizanı, taraftarı
căvălaş sn. – kabalşık
căzăcească sf. – kazak – rus oyının atı
căzăceşte adv. – kazaktay (rus)
căzăcime sf. – köpten köp kazak (rus)
căzănărie sf. – rakı üşün yerleştĭrĭlgen kazan
căzănel sn. – kazanşık
căzător adj. – tüşken, tüşken yıldız
căzătură sf. – cıgılma – cıgılıw
căzmăluţă sf. – kazmaşık
căzni vr. – 1. candan cabalamak; 2. vt. ziyetlemek
căznit adj. – ezĭlgen, şabıştırılgan, istismar etĭlgen
ce pron. – ne? Ne
cea interj. – ögĭzlernĭ oñ yaka aydamak üşün aytılır
ceacâr adj. – çakır (közĭ mawı)
ceac – pac adv. – şonday bonday
ceacşări sm. – pl. (înv.) genĭş türk pantolonı
ceafă sf. – ense
ceahlău sm. – (Ornit.) zagan, sakallı kartankuş
ceai sn. – 1. çay (fidanı) ceai medicinal – tıbbi çay; 2. eglence
ceainărie sf. – çayhane
ceainic sn. – çay cezbesĭ, çaydan

2
ceair sn. – (arh.) şayır
ceam sn. – (înv.) Tuna`da kullanılgan taşıma gemĭsĭ (şlep)
ceambur sn. – (arh.) yagmacı tatar müfrezesĭ (ukraynancadan)
ceamur sm. – şamır, ıslaw üşün kaştırılgan sarı başık
ceanac sn. – (reg.) toprak şanak
ceangău sm. – Bakıu bölgesĭnde yaşagan köklerĭ macar zanetĭlgen yalinĭn
atı
ceapă sf. – sogan
ceapcân sm. – şapkın, yaramaz, kurnaz, zekiy kĭşĭ
ceapraz sn. – şapraz (şerit panglică)
ceaprazar sm. – şapraz ve şapka pĭşĭp tĭkken usta
ceapsă sf. – kapilaşık
ceară sf. – 1. mum, mayışrak, mayşırak; 2. kulak kĭrĭ – dobı
cearcăne sn. – pl. köz kapaklarındakı morarmalar (yukusuzlıktan)
cearceaf sn. – şarşap
ceardac sn. – şardak
ceardaş sn. – çardaş, macarların milli oyınların atı
ceartă sf. – 1. kawga, idaleşme – idaleş; 2. (neînţelegere) duşmanlık
ceas sn. – 1. saat; 2. (tehn.) saygış
ceaslov sn. – kristiyanların dua ve ilahiler üyretken eskĭ dini kitapları
ceasornic sn. – saat
ceasornicar sm. – saatşĭ
ceaşcă sf. – pĭlcan, fincan
ceată sf. – cete
ceatlău sn. – (reg.) tayak, şokmar
ceaţă sf. – duman
ceaun sn. – şöyĭn kazan
ceaunaş sn. – ufak şöyĭn kazan
ceauş sm. – (arh.) 1. Türklerde kapıcı, poştacı memur; 2. Romenlerde
türlü memur vazifesĭ
ceauşel sm. – ufak memur – çauş
cec 1 sn. – cek
cec 2 sn. – (anat.) körbarsak
cecmegea sf. – şekmecĭ
ceda vt. – I. bırakmak, vezgeşmek; II. vi. (a se supune)baş – moyın
iymek, cenĭlmek 2. (a scădea) azalmak; 3. (despre lucruri) şökmek
cedare sf. – 1. bırakma, vazgeşme; 2. (învingere) moyın iyme – cenĭlme
cedru sm. – sert agaşlı yüksek terek (Liban servisĭ)
cefalopod sn. – kafadanbacaklılar
ceferist sm. – temĭrcollarında şalışkan ĭşçĭ – ceferist
cegă sf. – mersin balıgı
ceh adj. – sm. Çehistan'ga baylı bĭr kĭşĭ
ceheşte adv. – çekşe, Çek tĭlĭnde
cehoslovac adj. – sm. f. eskĭ Çehoslovakyalının bĭrsĭ
cel, cea pron. – o

1
ceălalt, cealaltă pron. – anaw, öbĭrĭ, anawlar, öbĭrlerĭ
celar sn. – köy üylerĭnde ve koyawlalarda aşayt ve abur şubur cıymaga
yaragan ufak odaşık
celebra vt. – kutlamak, añmak, añımak
celebrare sf. – kutlama, añma
celebritate sf. – aytıwlı, meşhur şahsiyet
celebru adj. – şanlı, aytıwlı
celest adj. – fig. bek güzel, şairane
celestă sf. – muzika aletĭ
celibat sn. – bekârlık
celibatar sm. – adj. bekâr
celofan sn. – çelofan
celolână sf. – cünge uşagan tekstil cĭplĭk
celt sm. – f. Aurupalı eskĭ yalige mensup bĭr kĭşĭ – çelt
celui vt. – vr. (reg.) aldatmak, yalan aytıp üzmek, kederlendĭrmek
celuitor sm. – aldatkan, aldatıwcı, şarlatan
celular adj. – hücrelĭ, canı cep telefonın atı
celulă sf. – (anat.) 1. hücre; 2. kömeşlerden bĭrsĭ (fagure); 3. mapĭste
cezalıların kalgan bek tar yer; 4. avyonın bĭr kısımı – parşası
celuloid sm. – peşat
celuloză sf. – selülöz, çeluloza
cenaclu sn. – dernek
centaur sm. – (mit.) yarısı kĭşĭ, yarısı at – çentaur
centenar sn. – yüz senelĭk
centimă sf. – santim – çentimĭ
centimetru sm. – I. santimetru – çentimetru; II. sn. ölşeme aletĭ
centiron sn. – bel kayışı
centra vt. – I. ortasın tayın etmek, özegen belĭrtmek; 2.(sport) ortalamak
(a centra mingea)
central adj. – 1. merkez orta; 2. (important) esaslı, önemlĭ
centrală sf. – 1. (instituţie) merkez; 2. (tehn.) santral
centraliza vt. – merkezleştĭrmek
centralizare sf. – merkezleştĭrme, merkezlĭk idaresĭ
centrifugă sf. – merkezkaş
centru sn. – merkez, özek, orta
centură sf. – kuşak, kemer, cankurtargan kemer (centură de siguranţă)
centurie sf. – Roma ordısında yüz askerlĭk grup
centurion sm. – yüzlĭk – sutaş, centurie başı bolgan zabĭt
cenuşar sn. – 1. küllĭk; 2. külbastı
cenuşă sf. – kül
cenuşăreasă sf. – masallardaki külbastı kız fig. ailenĭn köp fazla şalıştırılgan kızı
cenuşerniţă sf. – (pop.) küllĭk (sıgara üşün)
cenuşiu adj. – kül rengĭnde
cenzor sm. – 1. basın çenzorı; 2. ĭşletmelerĭn, müesseselerĭn malların arada
sırada esabın yapkan uzman

2
cenzura vt. – sansür etmek
cenzură sf. – sansür kurulı – çenzura
cep sn. – metiy dobı
cepăi vi. – öteberlĭ ses şıgarıp cürmek
cepchen sn. – şekmen (boyer urbası)
cepeleag adj. – (reg.) peltek
cepuşoară sf. – soganşık
cepuşor sn. – metiy dobın ufagı – kĭşkenesĭ
cer 1 sm. – meşe teregĭne uşagan balaban terek
cer 2 sn. – 1. kök, kökyüzĭ; 2. (aer) awa-hava; 3.(cosmos) feza; 4. (rai)
Tañrı, Cennet; 5. tañnay (cerul gurii)
ceramică sf. – seramik, şölmekşĭlĭk
ceramist sm. – şölmekşĭ
cerat adj. – mayşırak man kaplı
cerărit sn. – (înv.) mum, mayşırak bergĭsĭ
cerb sm. – kĭyĭk ekşĭ
cerbărie sf. – kĭyĭk eşkĭ parkı (awlanma)
cerber sm. – 1. Yunan mitolojisĭnde cehennemĭn kapısında bekşĭ turgan üş
başlı bĭr it; 2. fig. acımagan, cüreksĭz bekşĭ
cerbice sf. – 1. ense, bogaz; 2. fig. gururlık
cerbicie sf. – tĭrenme
cerboaică sf. – dĭşĭ eşkĭ (kĭyĭk)
cerc sn. 1. daire; 2.(roată) tegerşĭk; 3.(mediu) dernek, cemiyet; 4. (sferă)
sınır, alan
cercel sm. – sırga, küpe
cercelat adj. – sırgalı, sırga takkan
cerceloi sm. – ĭrĭ, balaban sırga
cerceluş sm. – ufak sırga
cerceta vt. – 1. (a studia) araştırmak, ĭncelemek; 2. (a observa) közlemek;
3. (jur.) soraştırmak
cercetare sf. – 1. araştırma, ĭnceleme; 2. (observare) deneme; 3. (jur.)
soraştırma-soraştırıw
cercetaş sm. – (mil.) bĭlgĭ toplamak üşün cĭberĭlgen bĭr kĭşĭ, vazife men
cĭberĭlgen asker
cercetător sm. – araştırıcı, araştırman
cercevea sf. – şerşeve
cerchez adj. – sm. çerkez halkından bĭr zat
cercui vt. – 1. fig. sarıp almak, korşalamak; 2. dairediy etĭp yerleşmek
cercuitor sm. – metiylerge kırşaw salgan usta
cerculeţ sn. – daireşĭk, tegerşĭk
cercuşor sn. – v. cerculeţ
cerdac sn. – şardak
cerdăcel sn. – şardakşık
cerdăcuţ sn. – şardakşık
cere I. vt. – 1. ĭstemek; 2. ( a revendica) talep etmek; 3. (a cerşi)

1
tĭlenmek; 4. (a impune) kabıl ettĭrmek
cereală sf. – egĭn, kızılşa, arpa, şabdar
cerealier adj. – egĭncĭ, egĭnge baylı
cerealist sm. – (eskĭden) egĭn tüccarı
cerebel sn. – kĭşkene beyĭn
cerebral adj. – 1. mıyga baylı; 2. (despre oameni) sade mıyga, akılga köre
dawrangan kĭşĭler
ceremonial sn. – tören kuralları
ceremonie sf. – tören, merasım (pompă) tantana
ceremonios adj. – protokol meraklısı
cerere sf. 1. tĭlek, ĭstek; 2.(revendicare) talep; 3. (petiţie) tĭlekşe (cerere
scrisă)
ceresc adj. – 1. kökke baylı; 2. mukaddes
cergă sf. – cabıw
cerinţă sf. – kereklĭk, ihtiyaç
ceriu sn. – industriyede kullanılgan cımşak, cıltıraw metal – temĭr
cerne I. vt. – elemek, kalbırlamak, elekten geşĭrmek; II. vr. elenmek; III.
vi.(a burniţa) zĭrkĭlemek
cerneală sf. – mörekep fig. keder, dert, üzüntü
cernere sf. – eleme, kalbırlama
cerni vt. – 1. karaga boyalamak; 2. vr. kara tutmak, kara urba kĭymek; 3.
moñlaşmak, üzülmek
cernire sf. – karaga boyalama, kara tutma, moñlaşma
cernit adj. – 1. karalı, yaslı; 2. fig. kederlĭ, dargın
cernoziom sn. – koyı renklĭ, kara semĭz toprak
cernuşcă sf. – (bot.) (negruşcă – negrilici) karazĭre
cernut adj. – elengen
ceros adj. – mayşıraklı, mumlı
cerşetor sm. – tĭlenşĭ
cerşetori vt. – vi. tĭlenmek
cerşetorie sf. – tĭlenşĭlĭk, tĭlenĭw, tĭlenme
cerşetorime sf. – köpten köp tĭlenşĭ (dünyası)
cerşetorit sn. – (rar) tĭlenşĭlĭk
cerşi vi. – vt. tĭlenmek
cerşit sn. – tĭlenşĭlĭk
cert adj. – bellĭ, emin
certa I. vt. – tazĭrlemek, azarlamak; II. vr. kawga etmek, idaleşmek
certăreţ adj. – kawgacı, kawgaga dombiy
cetifica vt. – tasdik etmek, dogrı bolganın tanımak
certificare sf. – tasdik etme – etĭw
certificat sn. – tasdikname – çertifikat
certitudine sf. – katiyet, bellĭlĭk
cerui vt. – mayşırak, mum cakmak
ceruială sf. – mayşırak cakma – cagıw
ceruire sf. – v. ceruială

2
ceruit sn. – v. ceruire
cerumen sn. – kulak kĭrĭ, mumı – dobı
cervical adj. – çervikal, ensege baylı
cerviş sn. – (înv.) 1. aywan kogında saklangan ĭrĭtĭlgen aywan mayı; 2.
ĭrĭtĭlgen aywan mayında saklangan et
cescuţ sn. – (reg.) kıska wakıt, bĭr an
cesiona vt. – bĭr malıñ başka bĭrewgw bırakmak, göñĭllĭ bolıp bĭr hakkın
başka bĭrewge bermek
cesionar sm. – mal, hak berĭlgen zat
ceşculiţă sf. – pĭlcanşık
cetaceu sm. – (zool.) balaban balık – çetaçew
cetaş sm. – (înv.) haydutlar başı, dansşı grubın başı
cetate sf. – kale
cetăţean sm. – yurttaş – curttaş, vatandaş
cetăţenie sf. – vatandaşlık – curttaşlık
cetăţuie sf. – kal eşĭk
ceteraş sm. – şalgıcı
ceteră sf. – gemane
cetină sf. – çam yaprakları, inesĭ
cetiniş sn. – caş orman
cetire sf. – v. citire
cetlui vt. – 1. sım sıkı baylamak; 2. köteklemek, töbelemek
ceţos adj. – dumanlı
ceva pron. – şiy – şey, bĭr şiy
cezar sm. – Romalı İmparatorlarına berĭlgen unvan
cezarian adj. – 1. Romalı çezarlarga baylı; 2. operaţie cezariană – yüklĭ
ananın karnından tuwacak bebinĭ ameliyat man şıgarma
cezură sf. – menzume ĭşĭnde durak – çezura
cheag sn. – 1. kesek; 2. maya; 3. fig. üyken zengĭnlĭgĭn baştagı bĭrĭkĭmĭ
chebap sn. – (cul.) kebap
chef sn. – 1. (beţie) yemeklĭ ĭşkĭlĭ zewk. 2. (dispoziţie) keyĭf; 3. (poftă)
ĭşta, arzu
chefal sm. – (iht.) kefal balıgı
chefălui vr. – sarışlanmak
chefir sn. – kefir
chefliu adj. – sm. eglence, zewk meraklısı
chefni vi. – (despre câini) telâşlı, sık sık ürmek
chefos adj. – (reg.) şen, kiplĭ
chefui vi. – bakırıp şakırıp kef yapmak, şenlenmek
chefuleţ sn. – kefşĭk
chefuşor sn. – v. chefuleţ
chehaia sf. – (înv.) 1. gömrĭk, poşta memurı; 2. vezĭr veya Paşa yardımcısı;
3. Bab'ı Ali'de Romen hükümdarların temsilcĭsĭ
chei sn. – 1. rıhtım; 2. (dig.) dalga kıran
cheie sf. – 1. anahtar; 2. (procedeu) araç, col; 3. la pl. (geogr.) bogaz; 4.

1
(mar.) rıhtım; 5. (muz.) anaktar
cheiţă sf. – anaktarşık
chel, cheală s. adj. – kel, taz, keleş
chelar sm. – (înv.) boyerĭn aşayt rızık esabın anaktarın tutkan zat
chelălăi vi. – (despre câini) cılanganday etĭp keskĭn ses şıgarmak
chelbaş sm. – (arh.) kelbaş
chelbe sf. – (reg.) şaş tüşürgen kastalık
chelbos adj. – (arh.) kel, taz
chelemet sn. – (înv.) a face chelemet cu cineva – dostluk kurmak
cheleş adj. – sm. taz, kel
chelfăneală sf. – kötek, zıbık
chelfăni vt. – köteklemek
cheli vi. – şaşĭ tüşmek, kuyulmak
chelie sf. – tazlık, şaş kuyulması
chelner sm. – kelner, garson
chelneriţă sf. – kıskayaklı kelner – garson
chelşug sn. – (înv.) karıclık para
cheltui vt. – karıclamak, masraf etmek
cheltuială sf. – karıclama, masraf
cheltuitor sm. – adj. masrafşı, para sawurgan
cheltuire sf. – karıclama – karıclaw
chema I. – 1. şakırmak; 2. (a invita) davet etmek, buyurmak; 3. (a se numi)
atı man şakırılmak; II. vr. denĭlmek, dawaga şakırmak
chemare sf. – 1. şakırma – şakırıw; 2. (invitaţie) davet; 3. (proclamaţie)
şakırıw; 4. (citaţie) ihbarname; 5.(vocaţie) istidat; 6. (misiune) vazife
chemat adj. – istisdalı, şeber
chemător adj. – toyga şakırgan kĭşĭ
chemoterapie sf. – (med.) kemoterapiye
chenar sn. – kenar
chenăraş sn. – kenarşık
chenărui vt. – kenarlamak
chenzină sf. – onbeş künde bĭr alıngan para (aylık)
chepeng sn. – 1. merdüwen kapagı; 2. (oblon) kepenk
chercheleală sf. – sarışlanma – sarışlanıw, esĭrme
chercheli vr. – sarışlanmak, esĭrmek
cherchelit adj. – sarışlangan, esĭrĭk
cherci sm. – kuru ve tuzlu uskumru balıgına berĭlgen at
cherem sn. – a fi la cheremul cuiva – bĭrewĭn emĭrkulı bolmak
cherestea sf. – kereste
cherestegerie sf. – kerestecĭlĭk
cherestegiu sm. – kerestecĭ
cherhana sf. – balık ambarı, balıkşılık
chermesă sf. – kermez, zewk, eglence keşesĭ
cherpedin sn. – kelpedin
chervan sn. – (arh.) balaban cük arabası

2
ches interj. – (înv.) kes! (celdatka berĭlgen emĭr)
chesat sn. – (arh.) mal satılmama, para kıtlıgı
chesăgi vt. – (pop.) kesmek, bĭrewnĭ kesĭp parşalamak
cheschet sn. – griş ve bulyonlı supa (keskek)
chesea v. – chisea
cheson sn. – 1. cepane sandıgı; 2. cepane taşıgan araba
chestie sf. – v. chestiune
chestiona vt. – soramak, soraw salmak
chestionar sn. – soraw cetvelĭ, kestiyonar
chestiune sf. – mesele, mewzu
chestor sm. – Polis şefĭ
chestură sf. – komisarlıktan yüksek üstün polis organı
chetă sf. – yardım parası toplama
chezaş sm. – parası man, malı man başkasına garant bolgan kĭşĭ
chezăşie sf. – borşka bergen kĭşĭge, borşka algan kĭşĭnĭn garantiyesĭ, emanetĭ
chezăşui vt. – garant bolmak
chiabur sm. – zengĭn, köp toprak sayĭbĭ
chiaburaş sm. – zengĭnşĭk
chiaburi vi. – zengĭnleşmek
chiaburime sf. – zengĭbler dünyası, alemĭ
chiar adv. – 1. bĭrge, bĭle, hattâ; 2. (încă) alen; 3. (între-adevăr) hakikaten
chibit sm. – kâât oyınına karap turgan kĭşĭ
chibrit sn. – sernĭk, kibrit
chibritelniţă sf. – sernĭklĭk, sernĭk turgan eşya
chibzui I. vt. – vi. tüşünmek, tüşünüp tanışmak; II. vr. keneşmek
chibzuială sf. – tüşünme – taşınma
chibzuit adj. – (despre oameni) akılı başında
chică sf. – şaş
chichineaţă sf. – kĭşkene pĭkare üy oda
chichirez sn. – süydĭrmek, kan sıcaklıgı
chichiţă sf. – kurnazlık, tülkülĭk
chichinetă sf. – kĭşkene aşkana
chiciură sf. – kıraw
chicot sn. – buwulup gürültü men külüşme – külme
chicoteală sf. – pıskı pıskı külme – külüş
chicoti vi. – sakınıp sakınıp sonradan da şakıldap külmek
chiflă sf. – köpmeşe, ufak ötmek
chiftea sf. – (cul.) küpte
chifteluţă sf. – küpteşĭk, ufak küpte
chihlimbar sn. – kelbar
chihlimbariu adj. – kelbar rengĭnde
chil sn. – kilo, kilogram
chilă sf. – 500 gramlık egĭn ölşĭsĭ
chiler sn. – kĭler
chilie sf. – 1. manastır hücresĭ; 2. (cămăruţă) tavan arası

1
chilim sn. – kĭlĭm
chilioară sf. – kĭşkene manastır hücresĭ
chilipir sn. – kelepĭr
chilipirgiu sm. – kelepĭrcĭ
chiloţi sm. – don, kilot
chilug sn. – a tunde pe cineva chilug – başında şaşın büsbütün kırmak
chimen sm. – (bot.) kimyon
chimic adj. – kimyasal, kimik
chimie sf. – kimiye
chimion sn. – 1. nebat atı; 2. kimyon
chimir sn. – kemer, kuşak
chimist sm. – kimist
chimizare sf. – kimyalaştırma
chimono sn. 1. japon hanımların elbisesĭ; 2. Romanya'da kolsız censĭz bluza
chin sn. – azap, şkence
chindie sf. – 1. ekĭndĭ; 2. romen halk dansın atı
chinez I. sm. – kinez, çinlĭ; II. adj. kinez, tĭlĭ
chinezesc adj. – kinezlerge ait, baylı. Zidul chinezesc – kinez kalawı
chinezeşte adv. – kinez tĭlĭnde, kinezlerdiy
chinezoaică sf. – kinez kadını
chingă sf. – 1. kolan, kayış kemer
cinină sf. – (chim.) kinin
chintal sn. – kintal, 100 okalık awurlık
chintesenţă sf. – öz, özegĭ
chinui I. vt. – azap şektĭrmek; II. vr. azap sekmek
chinuit adj. – şekĭşken
chinuitor adj. – sıkıcı, yoruwcı
chiocec sn. – (arh.) eskĭ türk oyını ve dürküsĭ köşek
chiolhan sn. – balaban zewk, eglence
chiondorâş adv. – dargın, yüzĭ sıtık
chior sm. – adj. 1. bĭr közĭ kör; 2. (orb) sokır, kör; 3. (şaşiu) awus köz
chiorăi vi. – gudurmak (barsaklar, miydesĭ)
chiorăit sn. – gudurma
chiori vi. – 1. kör, sokır bolmak; 2. fig. bĭrewnĭ köz köre aldatmak
chiorâş adv. – a se uita chchiorâş közlerĭn awuşturıp karamak, bĭrewge
kıyış karamak
chiostec sn. – (arh.) 1. at tışawı; 2. moyınga tagılgan altın, gümüş süs
chioşc sn. – köşk (gazata satılgan köşk)
chioşcar sm. – köşka satuwcı
chiot sn. – bakırış, bakırma – şakırma
chip sn. – 1. (faţă) yüz, sıma, şere; 2. (formă) şekĭl; 3. (înfăţişare) kılık;
4. (imagine) suret; 5. (mod) pĭşĭm, tarız
chiparos sm. – servi / selvi teregĭ
chipeş adj. – yakışıklı, arüşe
chipiu sn. – kasket

2
chirci vr. – cumarlanmak
chircit adj. – 1. (despre oameni) cumarlangan, zayıflagan; 2. (despre
plante) kurugan, solgan
chircitură sf. – solıma, zayıflama – zayıflaw
chiriaş sm. – kiracı
chirie sf. – kira
chirigiu sm. – 1. kiracı, arabacı; 2. kiracı (kiralagan)
chirilic adj. – kirilic alfabetĭ
chirpici sn. – kerbĭş
chirurg sm. – cerrah, kirurg
chirurgie sf. – kirurciye
chisea sf. – tatlı, bombom tabakşıgı
chiseliţă sf. – meyva ya da atkulak şorbası, yemegĭ
chist sn. – ur, kist
chişleag sn. – (arh.) katık, kaymagı alıngan katık
chiştoc sn. – sıgara kalıntısı
chit I. – adv. a fi cu cineva chit – bĭrew men ödeşmek, fit bolmak; II. sn.
çam macunı – kit
chitanţă sf. – makbuz, alındı, kitanţa
chitanţier sn. – kitanţa defterşĭgĭ
chitară sf. – kitara
chitarist sm. – kitarist – kitarcı
chitic adj. – kĭşkene balıklarga berĭlgen at
chitit adj. – akıllı, tüşüncelĭ
chitui vt. – macunlamak, kit cakmak
chiţ interj. – ışanların şıgargan sesĭ
chiţăi vi. – ışanday ses şıgarmak
chiţăit sn. – ışanıñ sesĭ
chiţibuş sn. – önemsĭz şey
chiţibuşar sm. – 1. eş bĭr şiynĭ közden kaşırmagan; 2. dolapşı, aldatkan
chiui vi. – kuwanştan bakırmak, şakırmak
chiuit sn. – bakırma, şakırma
chiuitură sf. – bakırıp şenlenme
chiul sn. – ĭşten kaşma
chiulaf sn. – kalpak
chiulangiu sm. – şalışmaknı süymegen kĭşĭ
chiuli vi. – ĭşten – şalışmaktan kaşmak
chiup sn. – bulduk
chiureta vt. – küretaj yapmak, temĭzlemek
chiuretaj sn. – (med.) küretaj
chiuretă sf. – (med.) kirurciyede kullanılgan alet – pışak
chiuvetă sf. – küveta
chiverniseală sf. – mannay terĭ men mal mülk sayıbı bolmak
chivernisi vt. – uzun zaman mannay terĭ men mal mülk sayıbı bolmak
chivernisire adj. – özĭn emgegĭ men bay bolgan

1
chix sn. – (fam.) acınıklı başarısızlık
ci conj. – ama, iâkin
cianură sf. – (chim.) ciyanura
cicatrice sf. – kotır, cara ızı
cicatriza vr. – caranın kapalması, arü bolması
cicatrizare sf. – (med.) caranın kurup geşmesĭ
cică adv. – emĭş! emĭş, eken
cicăleală sf. – mızmızlık
cicăli vt. – turmadan konışmak, tazĭrlemek
cicălire sf. – kafa tutma, tazĭrleme, köp konışıp bukturma
cicălitor adj. – bukturgan, koymagan
cichirgiu sm. – (arh.) şekercĭ (cofetar)
ciclic adj. – zaman zaman bolgan
ciclism sn. – bĭcĭkleta sportı, koşısı
ciclist sm. – bĭcĭkletacı
ciclocros sn. – ciklokros
ciclon sn. – cawunlı (fırtına) ciklon
ciclop sm. – tepegöz
ciclu sn. – dewĭr, bellĭ wakıtta bolıp geşken bĭr sürĭw olay
cicoare sf. – (bot.) hindiba – cikoare
cidru sn. – elma şarabı
ciflic sn. – (arh.) ciftlĭk – fermă agricolă
cifra vt. – şifrelemek – gĭzlĭ rakkam bellemek
cifră sf. – rakkam
cifru sn. – cifru
cighir sn. – (arh.) cĭger
cilindru sm. – 1. sĭlĭndĭr – cilindru; 2. (tehn.) merdane
cilibiu adj. – güzel, nâzĭk
cimber sn. – şember
cimbru sm. – kekik – kıyık otı
ciment sn. – çiment
cimenta I. vt. – 1. çiment men baylamak, tutturmak;2. fig. saglamlaştırma,
saglamlaşma II. fig. saglamlaşmak
cimentare sf. – fig. saglamlaştırma
cimilitură sf. – (folc.) tapmaşa
cimişir sm. – süs fidanı
cimitir sn. – meşatlık (mezarlık)
cimpanzeu sm. – (zool.) çimpanzeu cınısından maymun
cimpoi sn. – gayda, cimpoy
cimpoier sm. – gaydacı
cina vi. – akşama yemegĭ aşamak
cină sf. – akşam yemegĭ
cincărel sm. – beş yaşına yetĭşken atka berĭlgen isĭm – at
cinci num. – beş
cincilea, cincea adj. – beşĭncĭ

2
cincime sf. – beşte bĭrĭ
cincinal adj. – beş senelĭk (plan)
cincisprezece num. – onbeş
cincizeci num. – ellĭ
cine pron. – kĭm
cineast sm. – sinemacĭ, filmcĭ
cinefil sm. – sinemasüyer, filmsüyer
cinema sn. – cinema
cinemascop sn. – cinemaskop
cinematograf sn. – cinematograf
cinematografie sf. – filmcĭlĭk, cinematografiye
cineva pron. – bĭrew, bĭrewĭ
cingătoare sf. – kuşak, kemer
cinghel sn. – şĭngĭl
cinism sn. – çinizm
cinste sf. – 1. (corectitudine) namus, namusluluk, dogrılık; 2. (castitate)
iffet, arıklık; 3. (stimă) saygı, itibar, hürmet – ürmet; 4. (onoare) yüz,
şeref, san
cinsti I. vt. – 1. (a respecta) saymak, saygı köstermek; 2.(a ospăta) ikram
etmek; II. vr. ĭşĭp aşamak
cinstire sf. – saygı, hürmet, sımarlama, sımarlaw
cinstit adj. – 1. (corect) namuslı, temĭz, dogrı; 2. (cast) edeplĭ; 3. (stimat)
sayılgan
cinzeacă sf. – kĭşkenekiy ĭşkĭ kadesĭ (0,16 litri)
cioară sf. – karga
ciob sn. – ĭşe parşası, parşalangan şölmek parşası
cioban sm. – şoban
ciobănaş sm. – kĭşkene şoban
ciobănel sm. – şobanşık
ciobănesc adj. – şobanga baylı, uşagan
ciobăneşte adv. – şobanca, şobanday etĭp
ciobăni vi. – şoban bolıp şalışmak
ciobănie sf. – şobanlık, şobancılık
ciobăniţă sf. – kadın şoban (kıskayaklı şoban)
ciobi vt. – kertleştĭrmek
ciobuleţ sn. – ĭşe parşası, parşaşıgı
cioc sn. – gaga, kuş gagası (awzı)
ciocan sn. – şökĭş
ciocan sm. – müsür koşanı
ciocălău sm. – müsür koşanı
ciocănar sm. – şökĭş men şalışkan ĭşçĭ
ciocănaş sn. – kĭşkene şökĭş
ciocănel sn. – şökĭşşĭk
ciocăni vt. vi. – 1. parmakları man bĭr cisĭmge dokınmak, urmak; 2. şökĭş
men bĭr şiyge sık sık urmak; fig. baş awurtmak

1
ciocănire sf. – şökĭş men urma, urıw
ciocănit sn. – kattı cisĭmge urganda eşĭtĭlgen ses
ciocănitoare sf. – ağac kakan
ciochină sf. – yegernĭñ art betĭ, kısımı
ciocârlan sm. – tarla kuşı, sayır kuşı
ciocârlie sf. – toygar, tarla kuşı
cioclu sm. – mezarcı
ciocni I. vt. – 1. şatlatmak; 2. (a sparge) sındırmak; II. vr. 1. bĭr bĭrĭne
şarpmak; 2. (despre armate) uruşmak, şarpışmak
ciocnire sf. – 1. şarpma, uruşma; 2. (neînţelegere) anlaşmazlık; 3. (luptă)
şarpışma, uruşma, kötekleşme
ciocnit adj. – şatlak, carık, sınık
ciocoi sm. – cokay, zengĭn, bay
ciocoiaş sm. – kĭşkene cokay
ciocoime sf. – cokaylar alemĭ, toplamı
ciocolată sf. – (cul.) cokelata
cioculeţ sn. – gagaşık
cioflingar sm. – ĭşşĭz küşsĭz, kültebesĭz
ciohodar sm. – (arh.) Romen hükümdarlarının kızmetşĭlerĭnden bĭrsĭ
ciolac adj. – 1. şolak, kolsız; 2. fog. (neîndemânatic) becerĭksĭz
ciolan sn. – ĭrĭ kemĭk, süyek, fig. nepĭs, orun
ciolănaş sn. – kemıkşĭk
ciolănos adj. – ĭrĭ kemĭklĭ
ciolpan sm. – kart terek
ciomag sn. – somak, tayak
ciomăgar sm. – kawgacı, şomakşı
ciomăgaş sm. – kawgaga dombiy
ciomăgeală sf. – şomak man kawga, şarpışma zıbık
ciomăgel sn. – ufak şomak, tayak
ciomăgi vt. – şomak man kötekleşmek, köteklemek
ciondăneală sf. – awuz kawgası
ciondăni vr. – awuz man kawgatmek
ciopărţi vt. – parşa parşa etmek, parşalamak
ciopărţeală sf. – parşalama – parşalaw
ciopărţire sf. – torama, parşalama
ciopli I. vt. – 1. conmak; 2. (a sculpta) oymak; II. fig. medenileşmek
cioplire sf. – 1. conma – conıw; 2. medeniyleşme
cioplitor conmacı, skulptor
ciorap sm. – şorap
ciorăpărie sf. – köpten köp şorap
ciorbagiu sm. – 1. (arh.) yeniceri alay komutanı; 2. şorbacı, zengĭn
ciorbă sf. – (cul.) şorba (karın şorbası – ciorbă de burtă)
ciorchine sm. – yüzüm dalı
ciordeală sf. – kırslama – kırslaw
ciordi vt. – ufak tefek kırslamak varyantı

2
cioroi sm. – erkek karga fig. şĭngene
ciorovăi vr. – kawgatmek, ırıldaşmak, idaleşmek
ciorovăială sf. – awuz kawgası, kawga
ciorăvăire sf. – idaleşme, kawga
ciortan sm. – ufak balık (crap)
ciot sn. – 1. şotık; 2. (nod) tüymüşĭk
cioturos adj. – tüymüşüklı
ciovică sf. – muratkuşlardan en kĭşkenesĭ
ciozvârtă sf. – balaban et parşası
cipic sm. – cünden örĭlgen ya da kumaştan terlĭk
cirac sm. – şırak, cırak (ucenic)
circa adv. – emen emen
circă sf. – v. circumscripţie
circuit sn. – 1. (tehn.) devre; 2. (econ.) dewĭr, dolanış; 3. (distanţă) col
circula vi. – 1. dolaşmak, ketĭp kelmek; 2. (despre monede) tedavül etmek-
kol koldan dolaşmak; 3. (despre lichide) akmak; 4.(despre ştiri)
cayılmak
circular adj. – tüwerek, dairelĭ
circulator adj. – (anat.) dolaşma cihazı – sistemĭ
circulaţie sf. – 1. dolaşma; 2. (trafic) trafik; 3. (econ.) sürüm
circumscripţie sf. – 1. idare bölĭmĭ, saylaw bölĭmĭ = c. electorală; 2. (instituţie)
daire
circumspect adj. – ölşĭlĭ tüşüncelĭ, az konışkan
circumstanţă sf. – hal ve şartlar durumı
cireadă sf. – tuwar
cireaşă sf. – kirez, kiraz cemĭşĭ
cireş sm. – kiraz teregĭ
cireşar sm. – Haziran ayın atı (iunie), kiraz satkan kĭşĭ
cireşel sm. – kĭşkene kiraz teregĭ
cirezar sm. – (arh.) tuwar tüccarı
ciripi vi. – I. cıvıldamak fig. ĭncĭ ses men konışmak, sır satmak
ciripit sn. – cıvıltı
ciriş sm. – (reg.) şırış (pap)
ciroză sf. – (med.) siroz, ciroz
cisternă sf. – sarınc – cisterna
cistită sf. – (med.) siydĭk torbasın (kok) canıklıgı – kastalıgı
cistoscop sn. – (med.) cistoskop
cistoscopie sf. – koknı coklagan doktor aletĭ
cişmea sf. – 1. şeşme; 2. (izvor) şokrak, kaynak
cita vt. – 1. (a aminti) añmak, aytmak; 2. (jur.) kaber bermek, şakırmak
citadelă sf. – kale, ĭş kale
citadin sm. – adj. kasabalı
citaţie sf. – celpname, dawaga yazıwlı şakırıw
citeţ adj. – okınaklı
citi vt. – okımak

1
citire sf. – okıma, okıw
citit adj. – okımış mekteplĭ
cititor sm. – 1. okıwcı; 2. yıldızlarnı okıgan uzman
citric adj. – turuncgiller (plante citrice)
citronadă sf. – sitronada, limonata
ciubăr sn. – ekĭ kulaklı, taktadan yasalgan şelek
ciubotar sm. – kondıracı
ciubotă sf. – etĭk fig. bolımsız, kıymetsĭz
ciubuc sn. – 1. lule, pipa; 2. duwar, tawan süsĭ; 3. (fam.) emgeksĭz
kazanılgan para (şperţ)
ciubucar sm. – emgeksĭz para erbabı
ciubucciu sm. – (arh.) boyerlerĭn pipasın azĭrlegen bĭrew edĭ
ciucure sm. – püskül
ciucuraş sm. – püskülşĭk
ciucurel sm. – v. ciucuraş
ciudat adj. – acayıp, karĭp
ciudă sf. – öfke, öpke, iddet – hiddet
ciudăţenie sf. – acayıplık
ciuf I. sn. – perşem; II. sm. baş uşundakı şaş
ciufuli vt. – şaşlernĭ karıştırmak
ciufulici sm. – kĭşkene ballar
ciufulit adj. – şaşlerĭ karışık, taralmagan
ciufut adj. – 1. kızganşı; 2. dargın, sĭnĭrlĭ
ciuguli vt. – awuz man şöplemek
ciulama sf. – (cul.) culama yemegĭ
ciuli vt. – kulak tĭkmek, dıkkat man seslemek
ciulin sm. – dewe dikenĭ
ciumat adj. – vebalı veba kastalaıgına tutulgan bĭrew
ciumă sf. – (med.) 1. cugunuşlı kastalık – veba; 2. fig. arsız ve bedat kĭşĭ; 3.
fig. dert, bela
ciung sm. – adj. şolak, kolsız
ciunti vt. – kesmek, parşalamak, sade bĭr parşasın kesmek
ciuntire sf. – bĭr parşasın kesme
ciupeală sf. – şımtıma, fig. kopartmak
ciupercă sf. – opapĭşĭk, mantar
ciupercar sm. – opapĭşĭkşĭ
ciupercărie sf. – opapĭşĭk östĭrĭlgen cer
ciupercuţă sf. – ufak opapĭşĭk, mantar
ciupi vt. – 1. şımtımak, şıkmak; 2. (despre păsări) gagalamak
ciupit I. sn. – şımtıma, şımtıklama; II. adj. şımtıklangan
ciupitură sf. – 1. şımtıma ızı; 2. (înţepătură) ine batırması
ciur sn. – 1. elek, kalbır; 2. (anat.) börkenek
ciurar sm. – elekşĭ, elek yasagan ya da satkan kĭşĭ
ciurdar sm. – tuwarşı
ciurdă sf. – tuwar (cireadă)

2
ciurec sn. – (arh.) şörek, kalakay
ciurel sn. – elekşĭk
ciurlan sm. – koray
ciuruc sn. – şürük şürügen fig. faydasız kĭşĭ, osal, ĭş, eşya
ciurui vt. – (a găuri) teşmek, teşĭp geşmek
ciuruire sf. – teşme – teşĭw
ciuruitor sm. – egĭnlernĭ temĭzlegen aparat
ciuruitor sm. – teşĭp geşken, teşken
ciuş interj. – eşeknĭ cürsetmek üşün aytılır, cüş
ciuşcă sf. – çuşka, aşşı büber
ciută sf. – dĭşĭ eşkĭ
ciutură sf. – kuyudan su şıgarmaga yaragan agaş kopka
civic adj. – yurttaşlıkka baylı
civil adj. – sivil – civil
civilie sf. – çivillĭk
civiliza vt. – I. medeniyleştĭrmek; II. vr. medeniyleşmek
civilizare sf. – medeniyleştĭrme, uygarlaştırma
civilizat adj. – 1. uygar, medeniy; 2. (manierat) nazĭk, terbiyelĭ
civilizator adj. – medeniyleştĭrĭcĭ
civilizaţie sf. – medeniyet, uygarlık
civism sn. – curtsüyerlĭk
cizela vt. – 1. oymak, kalem men ĭşlemek; 2. (a şlefui) cıltıratmak; 3. fig.
terbiye etmek
cizelare sf. – 1. oyma; 2. cıltıratma; 3. medeniyleştĭrme
cizelat adj. – ĭşlengen, cıltıratılgan
cizmă sf. – çizma, etĭk
cizmărie sf. – kondıracı tükânı, atelyesĭ
cizmuliţă sf. – etĭkşĭk
cizmar sm. – kondıracı
câine sm. – it, köpek
câinesc adj. – 1. ittiy, itke baylı – uşagan; 2. fig. cüreksĭz, kayırsız
câineşte adv. – 1. ittiy duşmanca dawranış; 2. fig. zor yaşayış
câinie sf. – yamanlık, yaşiylĭk
câinos adj. – (despre oameni) merametsĭz, kayırsız, hayın, sert
câlţi sm. – pl. kenevĭr cünĭ
câmp sn. – 1. tarla; 2. ova, şöl; 3. (domeniu) alan
câmpean sm. – şöl kĭşĭsĭ
câmpenesc adj. – şölde, köyde yaşayışka baylı
câmpie sf. – şöl, şöllĭk, tarla
când I. adv. – ne zaman? ne wakıt? II. conj. ne zamanki?
cândva adv. – (bĭraz ewwel) bĭr zamanlarda
cânepar sm. – torgaydan taa ufak kuş cınısı
cânepă sf. – kenevĭr, kenevĭr cünĭ
cânt sn. – (poem) destan bölĭmĭ
cânta I. vi. – 1. (despre oameni) cırlamak, dürkĭ şalmak; 2. (despre

1
păsări) ötmek; 3. (la un instrument) şalmak; II. vt. maktamak
cântar sn. – kantar, teraze
cântare sf. – 1. şalmanın neticesĭ; 2. dürkĭ, muzika
cântat sn. – şalma, şaluw (kuşlar)
cântăreţ sm. – 1. şarkıcı, dürkücĭ; 2. (poet) ozan
cântări I. vt. – 1. şekmek; 2. fig. akıl man şekmek; II. vi. 1. awur bolmak,
awur şekmek; 2. fig. kıymetĭ bolmak
cântărire sf. – şekme, şekmelĭk
cântărit adj. – şegĭlgen şegĭwlĭ
cântător sm. – 1. asıl dürkücĭ; 2. (poet) şair, ozan; 3. koraz (pop.)
cântec sn. – dürkĭ
cântecel sn. – dürküşĭk
câr interj. – karganı erkelegen ses
cârc interj. – kırk bĭle dememek
cârcă sf. – arka, sırt
cârcaiac sm. – kırkayak
cârcel sm. –1. kramp – kırcel; 2. (căpuşă) sakırga
cârciumar sm. – kırşmacı
cârciumă sf. – kırşma
cârciumăreasă sf. – kırşmacı kadın
cârciumări vi. – kırşma ĭşletmek
cârciumărit sn. – kırşmacılık
cârciumioară sf. – kĭşkene kırşma
cârcotaş adj. – suratı sıtık, şĭrayı sıtık, kawgaga dombiy
cârcotă sf. – anlaşmazlık, kawga
cârcoti vi. – vt. Kawgatmek, ırıldaşmak
cârcserdar sm. – (arh.) Türk jandarması başı
cârd sn. – sürüw, aywan sürüwĭ
cârâi I. vi. – (despre păsări) kıtkıdaklamak, bakırmak; II. vt. fig. can
sıkmak; III. vr. fig. kawga etmek
cârjaliu sm. – (arh.) kırsızı aydut
cârjă sf. – koltık tayagı
cârlan sm. – 1. emmekten ayırılgan koy ya da eşkĭ kozısı; 2. üş yaşına
kadar tay, at
cârlig sn. – 1. kĭşkene şĭngĭl, zıpkın; 2. (încuietoare) kapı mandası; 3.
(pentru rufe) kıskış; 4. (andrea) mĭl
cârligel sn. – kĭşkene kıskış
cârlionţ sm. – şaş büklesĭ
cârlionţat adj. – kuwurcık
cârmaci sm. – 1. dümencĭ; 2. fig. idarecĭ, yönetmen
cârmă sf. – 1. dümen; 2. fig. idare
cârmi vt. vi. – 1. colda onga yada solga aylanmak – dönmek; 2. sözĭnden
taylanmak
cârmiş sn. – dönme, coldan dönme
cârmaz sm. – kırmızı şeşeklĭ nebat kırmızı

2
cârmaziu adj. – koyı kırmızı
cârmui I. vt. – cönetmek, cürsetmek; II. vr. özĭñnĭ idare etmek
cârmuire sf. – cönetme, idare etme
cârmuitor sm. – yönetmen, idarecĭ
cârn adj. – mañka
cârnat sm. – sucuk, şucuk
cârnăcior sm. – kĭşkene sucuk
cârnătar sm. – sucukşı, şucukşı, fig. güwenĭlmegen kĭşĭ, tabiyatsız
cârnăţărie sf. – köpten köp sucuk bolgan yer
cârni vi. – başka yaka dönme, aylanma
cârpaci sm. – camawcı, becerĭksĭz zenatşĭ
cârpă sf. – bez, parşawra (eskĭ)
cârpăceală sf. – camama
cârpăci vt. – onaytsız camamak
cârpeală sf. – öteberlĭ camara – camaw
cârpi vt. – 1. camamak, tüzetmek, tamir etmek; 2. fig. cabıştırmak
cârpitură sf. – camama –camaw
cârti vi. – mırıldanmak, memnun bolmamak
cârtiţă sf. – (zool.) sokırşan
câşlar sm. – kışla ırgatı
câşlă sf. – koy, tawuk, kışlası
câştig sn. – kâr, kazanş
câştiga vt. – kazanmak, kâr etmek, faydalanmak
câştigare sf. – kazanma – kazanıw
câştigat adj. – kârlı şıkkan kĭşĭ
câştigător adj. – kazangan, cengen
cât I. adv. – ne kadar; II. conj. o kadar, o kadar köp
câteodată adv. – bazı sefer, zaman zaman, arasıra
câtuşi adv. – ne kadar az bolsa bolsın
clacă sf. – 1. köylĭlerĭn feodallarga bedawa şalışmaları; 2. talaka
claie sf. – 1. şeren; 2. fig. karmakarışıklık
clamă sf. – kıskıs, klama – kopca
clan sn. – 1. klan,sopı; 2. fig. klika
clandestin adj. – saklı, gĭzlĭ
clanţă sf. – kapı mandası, şırtı
clapă sf. – 1. kapak; 2. (tehn.) supap, kulak
clar I. adj. – 1. (despre imagini) aşık, carık, temĭz; 2. (despre lumină)
parlak; 3.(despre ape) berrak; 4. (despre sticlă) saydam (transparentă);
5. (despre vorbire) kolay anlaşılgan; 6. (despre gânduri) bellĭ, asikâr; II.
sn. Aşıklık
clarifica vt. – aşıklamak, aydınlatmak
clarificare sf. – aşıklama, aşıklaw
clarificator adj. – aşıklagan
clarinet sn. – klarinet, klarineta
clarinetist sm. – klarinetşĭ

1
claritate sf. – aşıklık, aydınlık
clarvăzător adj. – keleceknĭ aşık körgen kĭşĭ
clarviziune sf. – keleceknĭ aşık körme
clasa vt. – 1. (a clasifica) sınıflamak; 2. (jur.) beraet etmek; III. vr.
sıralanmak
clasament sn. – sıralanma – klasament
clasare sf. – 1. sınıflama, tasnif; 2. (clasament) sıralanma
clasă sf. – 1. (socială) sınıf; 2. (familie) aile; 3. (în învăţământ) dersane,
sene; 4.(categorie) derece, kategoriye
clasic adj. 1. klasik; 2. (caracteristic) karakteristik; 3. (antic) hadım
(kadim)
clasicism sn. – klasicizm
clasifica vt. – v. clasa
clasificare sf. – 1. sınıflama, tasnif; 2. (clasament) sıralanma
clasor sn. – klasor
claustra vr. – bĭr manastırga kĭrĭp cañgız yaşamak
clauză sf. – şart
clavecin sn. – klavecin – klavesin
claviatură sf. – klaviatura
claxon sn. – klakson (maşina düdügĭ)
clăbuc sm. – köbĭk, köprĭk
clăbuci vt. – köbĭklemek, köbĭklenmek
clăcaş sm. – moşiyerĭn topragında bedawa şalışkan köylĭ
clăcuşoară sf. – yersĭz! uygunsuz şaka
clădire sf. – bina, inşa
clădi vt. – kurmak, kalamak, bina etmek
clădit adj. – kurulgan, kalangan
clăditor sm. – kalawcı, inşaatşı
clămpăni vt. – 1. kapı, kapak cabılganda eşĭtĭlgen bĭr ses – interj.; 2. vi. addĭñ
bĭlmiy konışmak
clănţăni vi. – tıkırdamak (kaltıramak)
clănţău sm. – köp konışkan kĭşĭ (lolo)
clăpăug adj. – 1. (despre urechile oamenilor şi ale animalelor) papĭş kulak,
katır kulak; 2. (despre oameni) soloz
clăpăugi vr. – kulakların sallanması, sarkması
clăpăugit adj. – papĭş kulaklı
clăti vt. – şaykalamak, cuwmak
clătina I. vt. – sallamak, şalkalamak ; II. vr. sallanmak, şalkalanmak
clătinare sf. – sallanma, şalkalanma – şalkalanıw
clătire sf. – şaykalama
clătit sn. – şaykalawlı
clătită sf. – (cul.) agıtma
clean sm. – (iht.) tatlı su balıgı
clefăi vt. – 1. şapıldatıp aşamak; 2. vi. awzıñ aşıp – cawup
clei sn. – şırış (tutkal, zamk)

2
cleios adj. – cabışkan
clemă sf. – maşaşık, kıskaş, pensa
clemenţă sf. – merhamet, aff, gufran
clepsidră sf. – su saatĭ
cleptoman sm. – kleptoman (kırsız) kolı suwuk
cleptomanie sf. – kerekmese de para, mal kırslamak adetĭ, kastalıgı,
kleptomaniye
cler sn. – popaz sınıfı, popazlar alemĭ
clerical adj. – popaz sınıfına baylı
cleştar 1 sn. – (poetic) kristal, billûr
cleştar 2 sn. – doramacılıkta kullanılgan alet
cleşte sm. – kelpedĭn, maşa
cleştişor sm. – kĭşkene kelpedĭn
cleveteală sf. – öşek, iftira – böten
cleveti vt. – iftira etmek, böten cakmak
clevetire sf. – böten – iftira
clevetitor sm. – öşekşĭ, bötencĭ
clică sf. – klik, klika, banda
client sm. – müşterĭ, alıcı
clientelă sf. – müşterĭler, alıcılar
climat sn. – 1. (climă) iklim; 2. fig. muhit
climateric adj. – iklimge baylı
climatologie sf. – klimatoloji, iklim bĭlĭmĭ
climă sf. – iklim klima
clin sm. – 1. üş köşelĭ kumaş parşası; 2. üş köşelĭ toprak bölĭmĭ (n-are
nici în clin nici în mânecă = bĭrew men eş bĭr türlĭ ĭşĭ, alâkası bolmagan
kĭşĭ)
clinchet sn. – şınlama, zıngırtı
clinic adj. – kilinikke baylı
clinică klinik, hastane
clinti I. vt. – kıymıldatmak, yerĭn denĭştĭrmek; II. vr. kıymıldamak
clipă sf. – an, so an (imediat)
clipi vi. – köz aşıp cummak
clipire sf. – köz aşıp cumma
clipit sn. – köz aşıp cumuw
clipită sf. – emen, şo yerde
clipiceală sf. – kalgıma
clipoci vi. – şırıldap akmak (su)
clipocire sf. – 1. kalgıma; 2. şırıldap akma
clipocit sn. – şarıldap akma
clisă sf. – sarıbaşık, kamırday şamır
clismă sf. – klizma, tenkiye
clişeu sn. – 1.(foto) klişew negativ; 2. (tipogr.) basma kalıp – söz
cloacă sf. – 1. (kazma) şĭrkep şukurı; 2. (băltoacă) şĭrkep
cloanţă sf. – arsız, cadı

1
cloceală sf. – bala catma
cloci I. vt. vi. – 1. (despre păsări) bala catmak; 2. (a plănui) planlamak,
azĭrlemek, (a lenevi) bĭr şiy yapmamak; II. vr. 1. (despre alimente şi
ape) bızılmak, kokımak, sürümek; 2. (despre oameni) ayıplı yaşamak
clocit adj. – (despre alimente, lichide ) bızık, şalkam (cımırta)
clocit sn. – bala catma süresĭ, balacataklık
clocitoare sf. – (instalaţie) balacatma tesisĭ
clocot sn. – 1. kaynama, vukurdama; 2. fig. kaynaşma, coşkınlık
clocoti vi. – 1. vukurdamak; 2. (despre lichide) köpĭrmek, köbĭk yapmak;
3. fig. şınlamak
clocotire sf. – vukurdama, vukurdaw
clocotit adj. – kaynak, kaynar, sıcak
clocotitor adj. – 1. kaynagan, kaynaşkan; 2. fig. coşkın, ateşlĭ
cloncăni vi. – kuşlar, bala catkan tawukların bo sesĭn şıgarmak
cloncănire sf. – bala catkan tawukların şıgargan sesĭ
cloncănit sn. – bala catkan tawukların bonday ses şıgaruwı
clondir sn. – bardak, sürahi
clonţ sn. – kuş tawuk awzı
clonţos adj. – (fam.) arsız, kawgacı, zerĭn şaşkan
clopot sn. – 1. şan; 2. şan yasagan zenatşĭ
clopotar sm. – 1. kĭlsede şancı; 2. şan yasagan zenatşĭ
clopotniţă sf. – şan kulesĭ
clopoţel sm. – 1. kĭşkene şan, şıngıraw, zĭl traka; 2. (bot.) şanşeşegĭ,
borışeşegĭ
clor sn. – (chim.) klor
clorofilă sf. – (bot.) klorofil
cloroform sn. – kloroform
closet sn. – kenep, helâ
cloş sn. – klos (klos eteklĭk)
cloşcă sf. – balacatkan kanatlı – tawuk, kaz, badiy, pepiy, torgayk, sıyırşık
(kulucka)
clovn sm. – kĭşĭlernĭ küldĭrgen cirk artistĭ
club sn. – klub
cneaz sm. – eskĭ Rusya'da bĭr bölge, eyalet başı
cnezat sn. – feodal dewrĭnde bĭr kneazın idare etken bölge, ey ...
cnocaut sn. – (la box) rakibĭn urup cerge, cıkma
cnut sn. – kayış ya da cĭpten örĭlgen kamışı
coabita vi. – bĭr üyde otırmak, yaşamak
coacăz sm. – frenk yüzümĭ yasagan şalı, ösĭmlĭk
coacăză sf. – frenk yüzümĭ
coace I. vt. – 1. pĭşĭrmek; 2. (a urzi) dolap şewĭrmek; II. vr. 1. pĭşmek,
akılbalık bolmak; III. vi. (med.) şıban başı körĭnmek
coacere sf. – pĭşme – pĭşĭw (la soare) akılbalık bolma
coadă sf. – 1. kuyruk; 2. (mâner) sap; 3. (sfârşit) son – akıybet; 4. (şir) sıra,
kuyruk; 5. (cosiţă) şaş örgĭsĭ (at kuyrugı coada calului – bot.)

2
coafa vt. – şaş taramak, şaşĭn süslemek
coafat adj. – şaşĭ tarawlı, süslĭ
coafeză sf. – kadın koafor
coafor sm. – koafor
coafură sf. – şaş süslemesĭ
coagula vr. – koyılaşmak (kan) koyılaştırmak
coagulare sf. – koyılaşma, koyılaştırma
coagulat adj. – koyılaşkan
coajă sf. – 1. tereklerĭn, ösĭmlĭklerĭn kabıgı; 2. cımırta kabıgı; 3. cara
kabıgı; 4. yeryüzün kabıgı; 5. kaplıbaka kabıgı
coală sf. – kâât yapragı
coaliţie sf. – koalisyon, bĭr maksat üşün anlaşma
coaliza vr. – bĭrleşmek
coamă sf. – 1. calın, perşem; 2. (geogr.) uş, tepe
coapsă sf. – (anat.) but
coardă sf. – 1. şalgı telĭ; 2. (arc) cay fig. aldanşak, kız
coarnă sf. – (bot.) kızılşık cemĭşĭ
coasă sf. – şalgı (alet)
coase vt. – 1. tĭkmek; 2. (a broda) nakışlamak
coasociat sm. – ortak
coastă sf. – 1. (anat.) kabırga; 2. bayır; 3. denĭz kenarı
coautor sm. – arü yaman bĭr ĭşke payı bolganın bĭrsĭ
cobai sm. – (zool.) kobay indiyan domızı
cobalt sm. – kobalt
cobe sf. – 1. tawuk ve kaz marazı; 2. (în superstiţie) yamanga corgagan
kuş
cobeală sf. – yamanga corgama
cobi vt. vi. – yamanga cogramak
cobiliţă sf. – suagaş
cobitor adj. – sm. yamanga cograwşı
coborî I. vt. – tüşürmek, ĭndĭrmek; II. vr. vi. konmak
coborâre sf. – ĭnme fig. tüşme, tüşürme
coborâş sn. – ĭnme, tüşme, ĭnmege uygun bayır
coborâtor adj. – tüşken, ĭngen, fig. ecdattan kelgen
cobră sf. – kobra cılanı
cobur sm. – bel kuşagındakı altıpat kĭsesĭ
cobuz sn. – (arh.) kabal türĭ
cobzar sm. – kobuz şalgıcısı, şalgıcı
cobză sf. – kitaraga uşagan muzika aletĭ
coc sn. – şaş topuzı
cocaină sf. – kokain
cocainoman sm. – kokain pĭrpĭrĭ – tiryakisĭ
cocă sf. – kamır
cocător sm. – kamır azĭrlep pĭşĭrgen kĭşĭ
cocean sm. – koşan

1
cochet adj. – koket, şık
cocheta vi. – ırcanlamak, yeşĭllenmek – cilvelenmek
cochetărie sf. – ırcanlama, ırcanlaw, cilve – cilvelenme
cochilie sf. – miyde, kaplı baka kabıgı
cocină sf. – kotara (domız)
cocârja vr. – kambırlaşmak, kambıraymak
cocârjat adj. – kambıraygan
cocârlă sf. – aşalgan opapĭşĭk cınısı
cocleală sf. – bakır totı, bakır yeşĭlĭ
cocli vr. vi. – 1. totlanmak; 2. yemeklerĭn yeşermesĭ, küplenmesĭ
coclit adj. – yeşĭl totlı, totlangan, küplĭ yemek
cocoaşă sf. – 1. (la oameni) kambır; 2. (la animale) kambır - hörgüc
cocoli vt. – 1. kalın urba kĭymek, bürünmek; 2. askaklamak
cocoloş sn. – un kamırında, mamelekte kalgan tumalaşıklar
cocoloşi vt. – 1. bazı kabaatlarnı capmak; 2. şımartmak, askaklan; 3. kalın
kĭyĭnĭp bürünmek
cocor sm. – turna
cocos sm. – indiyan cevezĭ
cocostârc sm. – legelek cınısından bĭr kuş
cocoş I. sm. – koraz; II. sn. (la arme) koraz (cocoş); III. karbız özegĭ
cocoşa vr. – kambıraymak, kambırlamak
cocoşat sm. – adj. kambır
cocoşel sm. – korazşık
cocoşeşte adv. – korazşa, korazday etĭp
cocotier sm. – indiyan cevezĭn teregĭ
cocoţa vt. vr. – 1. tırmanmak, tırmaşmak; 2. terfi vazifede yükselmek
cocs sn. – kok kömĭrĭ
cocsagâz sm. – kaucuk şıgarılgan ösĭmlĭk
cocsifica vt. – kömĭr ya da petrol kalıntılarnı kok kömĭrĭne denĭştĭrmek
cocuţă sf. – 1. kamırşık; 2. bebiylerĭn tĭlĭnce kĭşkene demek
cod sn. – kanun, yasa
codan adj. – (despre animale) kuyruklı
codană sf. – kızşık, kürpe kız
codaş sm. – adj. tembel, kalpazan, aylak
codeină sf. – kodein
codex sn. – kanunlar mecmuası, kanun
codi vr. – tereddüt etmek, karar alalmamak
codifica vt. – yasalarnı, kanunlarnı toplamak
codirişcă sf. – ufak kamışı
codirişte sf. – kamışı sabı
codiţă sf. – 1. kuyrukşık; 2. tabiyatsız, menlĭksĭz kĭşĭ
codolan sm. – (iht.) ufak balık cınısı (somn)
codoş sm. – kodoş
codoşi vi. – kodoşlık yapmak
codru sm. – üyken orman fig. ötmek parşası

2
codruleţ sn. – kĭşkene orman, tereklĭk
codruţ sm. – ormanşık
coechipier sm. – şalışma, sport takımı azaşı
coercibil adj. – sĭkĭştıralır
coercitiv adj. – zorlayıcı, zorlagan, mecbur etken
coerent adj. – bĭr bĭrĭne uygun, haylı
coerenţă sf. – uygunlık, baylılık
coexista vi. – bĭrlĭkte bar bolmak, bĭr arada yaşamak
coexistenţă sf. – bĭr arada yaşama, bar bolma
coeziune sf. – 1. (fiz.) molekul cabışkanlıgı; fig. bĭrlĭk, baylı
cofă sf. – kopka
cofeină sf. – kofein
cofetar sm. – pastacı – kofetar
cofetărie sf. – pasta tükânı – kofetıriye
cofraj sn. – takta kaplama, köfraj
cogeamite adj. – koşkoca – balaban
cocnoscibil adj. – (filz.) tanılabĭlgen
cohortă sf. – roman ordusında piyade bĭrlĭgĭ (cayar asker)
coif sn. – zırhlı başlık, tulga
coincide vi. – uymak
coincidenţă rastlaşma
cointeresa sf. – ĭlgĭlendĭrmek
cointeresare sf. – karşılıklı, ĭlgĭ, ĭlgĭlendĭrme
coji I. vt. – kabıgın arşımak; II. vr. kabıgı sıdırılmak
cojire sf. – kabıgı sıyırılma, sıdırılma
cojit adj. – kabıgından arşılgan, sıyırılgan
cojiţă sf. – kabıkşık
cojoc sn. – kojok
cojocar sm. – kojokşı
cojocărie sf. – kojokşı tükânı
cojocel sn. – kĭşkene kojok
colabora vi. – ortaklaşıp, bĭrleşĭp şalışmak
colaborare sf. – ortaklaşıp şalışma
colaborator sm. – ĭş arkadaşı, ortakşı, ortak
colaboraţionist sm. – vatanın satıp (başka) yabancılar man bĭr bolgan kĭmse
colac sm. – 1. kalaş; 2. (cerc) alka
colan sn. – 1. moyınga tagılgan süs – gerdanlık; 2. kıskayakların takkan
bĭr kuşak
colaps sn. – (med.) kastalıgın bek awurlaşması
colastru sm. – v. coraslă
colateral adj. – yedek, tali, önemĭ az
colăcel sm. – kĭşkene kalaş; alkaşık
colăci v. – (reg.) cawşılık yapmak
colb sn. – toz
colbăit adj. – tozlangan, tozlı

1
colcăi vi. – 1. vukurdap kaynamak; 2. (despre o mulţime) vukurdaşmak,
kaynaşmak; 3. (neobişnuit) gürültĭlĭ dalga yapmak
colcăială sf. – vukurdama, kaynamaz
colceag sn. – (înv.) eskĭ kondıra türĭ
coldan sm. – (reg.) haymana, pĭkare
colea adv. – ayerde, ayerlerde, onda
coleaşă sf. – mamelek
colecta vt. – 1. toplamak; 2. (med.) ĭrĭn toplamak
colectare sf. – toplama, cıyma
colectă sf. – iygĭlĭk, sawap üşün yardım, toplangan yardım
colectiv I. adj. – kolektiv, toplı; II. sn. ortaklık
colectivitate sf. – camaat, cemiyet, toplılık
colectiviza vt. – ortaklaştırmak, köylerde kolektiv kurmak
colector sm. – I. tahsildar – alımcı; II. sn. kolektor; III. toplawcı
colecţie af. – koleksiyon – kolekţiye
colecţiona vt. – koleksiyon yapmak
colecţionar sm. – dermecĭ, kolekţiyonar
coleg sm. – meslektaş, arkadaş
colegial adj. – meslekdaşca, meslektaştay etĭp
colegialitate sf. – arkadaşlık, meslektaşlık
colegiu sn. – kolej
coleopter sn. – kınkanatlı
coleric adj. – (despre oameni) kolerik – şalt kızgan, tutuşkan, egeşken,
öfkelĭ kĭşĭ
colesterină sf. – kolesterin
colet sn. – kolet – paket
colhoz sn. – kollioz
colibacil sm. – (med.) kolibacil
colibaş sm. – (arh.) kolibada otırgan kĭşĭ, pĭkare
colibă sf. – koliba
colibri sm. – kolibri kuşı
colică sf. – şanşıw – awurıw
colier sn. – gerdanlık, koliyer
colină sf. – tepe, kĭşkene taw
colind sn. – Romenlerĭn Crăciun arpesĭnde, keşe saatlerĭnde üy üyden
cürĭp şalgan Noel ilahisĭ
colinda vi. – Crăciun arpesĭnde ve canı senede Noel ilahisĭ aytmak (ballar,
caşlar)
colindător sm. – Noel ilahisĭ aytkan caş
colită sf. – (med.) kalın barsak kastalıgı – kolitı
colivar sm. – koliva aşbitĭ
colivă sf. – (rel.) kristiyanlarda cenaze ve dualarda berĭlgen kızılşa tanesĭ,
şeker ve cewezden yasalgan kutsal nimet
colivie sf. – kapes
coliziune sf. – şapırşma, tokışma

2
coloană sf. – 1. (arht.) dĭrek, sütun; 2. (pagină) sütun; 3. (de cifre) sıra, bel
kemĭgĭ – omırga – coloana vertebrală
colocatar sm. – kira ortagı
colocviu sn. – konışma, kolokviu
colon sn. – (anat.) kalın barsak – kolon
colonel sm. – (arm.) albay – kolonel
colonial adj. – sömürge
colonialism sn. – sömürgecĭlĭk
colonialist sm. – adj. sömürgecĭ
colonie sf. – kolonya (apă de colonie)
colonie sf. – 1. sömürge; 2. (grup) toplılık; 3. (tabără) kamp
coloniza vt. – yerleşĭp bĭr yernĭ, ĭşlemek
colora vt. – boyalamak, renk bermek
colorant sm. – adj. renk bergen, boyacı
colorat adj. – renklĭ
coloratură sf. – süs, üslüp renklĭgĭ
colorit sn. – renk
colos sm. – dew, dewdiy kĭşĭ
colosal adj. – balaban, koskocaman, dewdiy, balaban
colporta vt. – dolap şewĭrmek
coltuc sn. – bır ötmegĭn ekĭ başı
colţ I. sn. – köşe; II. sm. it tĭşĭ
colţar sn. – (raft) köşe dolabı raftı, mobila modelĭ (modern)
colţos adj. – 1. uşlı ve uzun tĭşlĭ; 2. fig. tĭkbaşlı
colţat adj. – tĭkbaşlı
colţişor sn. – köşeşĭk
colţunaş sm. – kaşık, tabak börek
colţuros adj. – köşelĭ (taş, topaş)
columbă sf. – (înv.) kögerşĭnşĭk
columnă sf. – sütun
colun sm. – (înv.) yabani eşek
comanda vt. 1. komanda etmek; 2. (a ordona) emretmek; 3. (a face comandă)
sımarlamak
comandament sn. – komutanlık – komandament
comandant sm. – komutan – komandant
comandă sf. – 1. emĭr; 2. (cerere de livrare) sımarlama – sipariş
comandor sm. – havacılık ve denĭzcĭlĭkte subay rütbesĭ (albay)
comarnic sn. – koyawlada şobanların otırgan güliba, koliba, salkınlık
comasa vt. – toplamak, berleştĭrmek
comasare sf. – toplanma, bĭrleştĭrme
comă sf. – koma, can şekĭşme (ölĭm alĭne yetĭşmek kĭrmek)
combaină sf. – v. Combină
combatant sm. – adj. – sawaşçı, muharip
combate vt. – karşı şıkmak, itiraz etmek
combatere sf. – karşı şıkma – şıgıw, itirazetme

1
combativ adj. – bĭr fikir, bĭr dawa ogrına bütün kuwwetĭ men sawaşkan kĭşĭ
combativitate sf. – can man, baş man şalışma, sawaşma
combina vt. – 1. sıraga salmak, tertĭp etmek; 2. fig. tasarlamak; 3. (chim.)
biyleştĭrmek, bĭrleştĭrmek
combinare sf. – 1. bagdaşım; 2. (chim.) biyleşme - bĭrleşme
combinat adj. – 1. bĭr köp ĭşletmeden kurulgan kombinat; 2. karıştırılgan
combinaţie sf. – v. combinare
combină sf. – orak, arman maşinası
combiner sm. – kombina mekanikĭ
combinezon sn. – ĭş kölmekse
combustibil sm. – maşinalarnı cürsetken benzin, motorin
comediant sm. – 1. komedi oyıncısı; 2. fig. şarlatan
comedie sf. – komediye (küldürgen piyes)
comemora vt. – añmak
comemorare sf. – saygı man anma (törenĭ)
comenduire sf. – garnizon komutanlıgı
comensurabil adj. – ölşelebĭlgen
comenta vt. – yorımlamak
comentariu sn. – yorım – tefsir
comentator sm. – yorımcı – tefsircĭ
comercial adj. – ticari
comercializa vt. – ticaretleştĭrmek, alıp, satmak
comercializare sf. – ticaretleştĭrme
comerciant sm. – tüccar, alışverĭcĭ
comerţ sn. – ticaret, alım satım
comesean sm. – sofra arkadaşı, toycı
comestibil adj. – aşalabĭlecek, aşalganday
cometă sf. – kuyruklı yıldız
comic I. sm. – komedi aktorı – oyıncısı; II. adj. küldürücĭ – komik – şaki
comisar sm. – komiser – komisar
comisie sf. – komisyon – komisiye
comision sn. – komisyoncu
comitat sn. – vilayet
comitet sn. – komite – komitet
comoară sf. – kazne
comod adj. – raat, hoş
comoţie sf. – 1. sarsıntı; 2. (med.) ziyĭn sarsıntısı
compact adj. – 1. tıkız, sıkı, sıkışık; 2. fig. koyı
companie sf. – 1. eşlĭk, ortaklık; 2. (societate) cemiyet; 3. (com.) şirket
companie sf. – (mil.) bölĭk
compara vt. – karşılaştırmak, mukayese etmek
comparabil adj. – karşılaştırılabĭlĭr, mükayese etĭlgendiy
comparat adj. – mukayeselĭ, karşılaştırılmalı
comparativ adj. – mukayeselĭ, karşılaştırılganday
comparaţie sf. – karşılaştırma, mukayese, kıyas – kıyaslama

2
compartiment sn. – 1. kompartiment; 2. (despărţire) bölme; 3. (domeniu) alan,
saha
compartimenta vt. – bölmelerge ayırmak
compas sn. – 1. kompas; 2. (busolă) gemĭ busolası
compasiune sf. – acıma
compatibil adj. – uyugan, lâyık
compatibilitate sf. – uyuma, uyuşma
compatriot sm. – yurttaş – curttaş, vatandaş
compătimi vt. – acımak
compătimire sf. – acıma
compătimitor adj. – acıgan
compendiu sn. – özet, kompendiu
compensa vt. – telafi etmek
compensabil adj. – denkleştĭrĭlĭr
compensaţie sf. – taviz, tazmin
competent adj. – salahiyetlĭ, becerĭklĭ
competenţă sf. – salahiyet bĭr ĭşke sayıp – bek bolmak
competitiv adj. – yarışabĭlĭr, şabışmaga lâyık – uygun
competitor sm. – yarışcı, şabışkan
competiţie sf. – yarışma, şabışma, koşı, musabaka
compila vt. – andan mından toplap (uydurıp) bĭr yazı – kitap yazmak
compilaţie sf. – kompilaţiye
complăcea vr. – hoşlanmak, uzlaşmak
complement sn. – (gram.) tümleç
complementar adj. – tamamlayıcı
complet I. adj. – tam, tekmĭl, eksĭksĭz; II. sn. muhakeme heyetĭ
completa vt. – tamamlamak
completamente adv. – tekmĭl, büs bütün
completare adv. – tamamlama, tekmĭlleme
complex I. sn. – 1. (ansamblu) bĭrlĭk, epsĭ; 2. (psih.) kompleks; II. adj. karışık
complexitate sf. – karmaşıklık
complezenţă sf. – göñĭl alma, katĭr sayma
complica I. vt. –1. awurlaştırmak; 2. (a încurca) karışmak
complicare sf. – karışma
complicat adj. – karışık, karmaşık
complicaţie sf. – karışıklık, karmaşıklık
complice sm. – kabaat ortagı, ortaklık
complicitate sf. – kabaat ortaklıgı
compliment sn. – 1. bĭrewge, maktama, saygı sözlerĭ aytma
complimenta vt. – göñĭl okşamak
complini vt. – tamamlamak, tekmĭllemek
complot sn. – bĭrewge karşı gĭzlĭ dawranış
complota vi. – bĭrewge karşı gĭzlĭ dawranmak (cıkmak niyetĭ men)
complotist sm. – komplotşı – komplotist
component adj. – bĭr bütünün bĭr parşası

1
comporta vr. – dawranmak
comportament sn. – dawranış
comportare sf. – dawranma
composta vt. – bĭr alet men bĭr künnĭ (tarih) belĭrtmek (colşılık biletnĭ
müteberlĭkten şıgarmak)
compostor sn. – yazısı oynak tamga (bilet tıgılgan alet, cihaz)
compot sn. – koşap
compotieră sf. – koşap kabı
compozitor sm. – bestekâr – kompozitor
compoziţie sf. – 1. bĭleşĭm; 2. (muz.) beste; 3. (tip, fel) tertip; 4. (compunere)
ödev
compresă sf. – kompres
compresiune sf. – baskı, sıkma
compresor sn. – kompresor (baskıcı)
comprima vt. – sıkıştırmak, bastırmak (a micşora) azaltmak
comprimare sf. – sıkıştırma, bastırma, azaltma
comprimat I. adj. – sıkıştırılgan , bastırılgan, kĭşkeneleştĭrĭlgen; II. sn. sıkı
compromis I. sn. – uzlaşma; II. adj. 1. (despre persoane) kıymetten itibarden
tüşken; 2. (ratat) başarısız
compromite vt. – vr. 1. lekelemek, itibarden tüşürmek; 2. (a rata) suga tüşürmek
compromitere sf. – 1. itibarden tüşme, lekelenme; 2. (ratare) tehlikege tıkma
compromiţător adj. – itibarnı sĭlgen, saymaktan uzaklaştırgan
compune vt. – 1. meydanga ketĭrmek, türetmek; 2. (a scrie) bestelemek,
yazmak
compunere sf. – 1. (îmbinare) bĭleşĭm; 2. (muz.) beste; 3. (lucrare şcolară)
terkip – kompunere
compus adj. – mürekkep, pĭtĭşĭk
comun adj. – 1. ortak, müşterek; 2. (obişnuit) adi, bolganınday
comunal adj. – balabanca köyge baylı (nahiye)
comună sf. – (adm.) bucak, nahiye, komuna
comunica I. vt. – bĭldĭrmek; II. vi. 1. (a avea relaţii) münasebette, temasta
tabılmak
comunicare sf. – 1. bĭldĭrĭw, teblig; 2. (legătură) bay, irtibat; 3. (prezentare)
rapor
comunicat sn. – bĭldĭrĭw, resmi ilan
comunicativ adj. – (despre oameni) aşık cüreklĭ, samimi
comunicaţie sf. – ulaşma
comunism sn. – komunizm
comunist sm. – adj. komunist
comunitate sf. – 1. ortaklaşma, ortaklık; 2. (grup) cemaat
comuniune sf. – bĭrlĭk
comuta vt. – (jur.) denĭştĭrmek, dawa kararın, cezasın azaltmak
comutare sf. – denĭştĭrme, cımşatma, azaltma (ceza)
comutator sn. – denĭştĭrgeş, komutator
con sn. – 1. kozalak; 2. (geom.) koni

2
conac sn. – (arh.) zengĭn, bay üyĭ
conaţional sm. – yurttaş, vatandaş
concasa vt. – ufaklamak, parşalamak
concedia vt. – ĭşten, vazifeden şıgarmak – atmak – kuwmak
concediere sf. – vazifeden atma
concediu sn. – tatil, koncet
concentra 1 I. vt 1. bĭr yerge toplamak; 2.(chim.) koyılaştırmak; 3. (mil.) a
chema sub arme – askerlĭkke şakırmak; II. vr. 1. dıkkat kesĭlmek;
concentra 2 (a se aduna) toplanmak
concentrare sf. – 1. toplama; 2. (chim.) koyılaşma; 3. (mil.) askerlĭkke şakırma
concentrat adj. – 1. (chim.) koyılaştırılgan (adunat) toplangan, bĭrĭkken,
aywan cemĭ
concentraţie sf. – koyılık, sıklık – yoğunluk
concepe I. vt.– tasarlamak, başında kurmak – tasawurlamak; II. vi. (fiziol.)
gebe kalmak
concept sn. – 1. kawram, anlam, fikir; 2.(ciornă) karalama
concepţie sf. – kavrayış, körĭş, anlayış
concern sn. – tröst – koncern
concert sn. – 1. koncert – konser; 2. (piesă muzicală) koncerto
concerta vi. – koncert bermek
concertmaistru sm. – simfonik orkestranın bĭrĭncĭ gemanecĭsĭ
concesie sf. – imtiyaz
concesiona vt. – bĭr hak bermek
concesionar sm. – haklı, imtiyaz sayĭbĭ
concesiune sf. – imtiyaz
concetăţean sm. – memleketlĭ, hemşerĭ
conchide vt. vi. – netice şıgarmak
concilia vt. – uzaklaştırmak, barıştırmak
conciliant adj. – uzlaştırıcı, arabulucu
conciliere sf. – uzlaşma, uzlaştırma
conciliu sn.(înv.) – önemlĭ kararlar alıngan popazlar toplantısı (sobor, sinod)
concis adj. – özlĭ, kıska
concizie sf. – özek
concludent adj. – inandırıcı, kanaat bergen
concluzie sf. – netice
concomitent adj. –I. bĭrlĭkte, barabar; II. adv. aynı zamanda, bĭrlĭkte
concorda vi. – uymak, aynı maksatnı kollamak
concordanţă sf. – uygunlık, mutabakat
concret adj. – konkret, somut
concretiza vt. – I. somutlaştırmak, a înfăptui, gercekleştĭrmek; II. vr.
gercekleşmek
concretizare sf. – somutlaşma, gercekleştĭrme
concubin sm. – nikâsız (erkek) yaşagan bĭr erkek
concubinaj sn. – nikâsız karı kocalık
concura vi. – 1. (la un concurs) yarışmak; 2. (a tinde spre) aynı maksatnı

1
ızlamak; 3. (a face concurenţă) rekabet etmek
concurent sm. – adj. 1. yarışcı; 2. (com.) rakip (kündeş)
concurenţă sf. – şabışma, rekabet
concurs sn. – 1. (întrecere) yarışma, şabışma, müsabaka; 2. (examen) sınaw,
imtaan; 3. (ajutor) yardım
condamna vt. – 1. (jur.) mahküm etmek; 2. (a dezaproba) azmetmemek
condamnabil adj. – ayıplanacak, mahküm etĭlgendiy
condamnare sf. –1. mahkümiyet kararı; 2. (dezaprobare) azmetmeme, kınam
condamnat sm. – mahküm, hükümlü
condei sn. – fig. kalem, yazı, kömĭrden kalem (eskĭ zemanlarda)
condeier sm. – yazar
condensa I. vt. – koyılşaştırmak; II. vr. koyılaşmak, tıkızlaşmak
condensare sf. – koyılaşma, tıkızlaşma
condensat adj. – koyışaşkan, koyılaştırılgan
condensator sn. – kondensator
condescendent adj. – saygılı, arü niyetlĭ kĭşĭ
condescenţă sf. – saygı, hürmet – ürmet
condică sf. – defter, memur ve ĭşcĭlerĭn kündelĭk imza defterĭ
condiment sn. – baharat
condimenta vt. – baharat katmak
condiţie sf. – 1. şart; 2.(împrejurare) hal, durum
condiţiona vt. – şart koşmak
condiţional adj. – şartlı, bĭr şart man
condiţionare sf. – şart koşma
condiţionat adj. – şartka baylı
condoleanţe sf. – pl. başsawlıgı aytma – tĭlew – taziye
condor sm. – Kıbla Amerika'da yaşagan cırtıcı kuş
conducător I. adj. – 1. idare etken; 2. (electr.) iletken – geşken; II. sm. 1. idarecĭ,
önder; III. (călăuză) kılawuz
conduce I. vt. – 1. idare etmek ;2 (a însoţi) ogırlamak, eşlĭk etmek; 3. (un
vehicul) cürsetmek, aydamak; 4. (a călăuzi) col köstermek, kılawuzlık
etmek; II. vr. cönelmek, dawranmak
conducere sf. – 1. idare; 2. (a vehiculelor) aydama; 3. (admn.) müdürlĭk
conductibilitate sf. – iletkenlĭk, geşme (cereyan – kurent geşme)
conductor sn. – kurent geşken bĭr cisĭm, tesis
conductor sm. – trende bilet coklagan memur
conduită sf. – dawranış, tawır
condur sm. – (înv.) ökşelĭ kıskayaklı ayakkabı
conecta vt. – bĭrbĭrĭne baylamak
conectare sf. – baglantı, baylama
conexa vt. – baglantı şıncırlama
confecţie sf. – mensucat, azĭr tĭgĭlgen urba – konfekţiye
confecţiona vt. – yapmak
confecţionare sf. – yapma, yasama
confederaţie sf. – konfederaţiye

2
conferenţia vi. – nutuk tutmak, toplantıda bĭlgĭ bermek
conferenţiar sm. – 1. konferansşı; 2. (titlu univ.) konferenţiyar
conferi vt. – 1. bermek; 2. (a discuta) konışmak
conferinţă sf. – konferans – konferinţı
confesa vr. – samimi konışmak, itiraf etmek
confesiune sf. – 1. samimi, uşun konışma; 2. (cult.) mezhep
confeti sf. – pl. konfeti
confident sm. – sırdaş, gĭzdaş
confidenţă sf. – sır, saklı niyet – tüşünce
confidenţial adj. – gĭzlĭ, sırlı
configuraţie sf. – tış körĭnĭş, şekĭl
confirma vt. – dogrısı aytmak, dogrı şıgarmak, teyit etmek
confirmare sf. – dogrı şıgarma, teyt, tora konışıw
confisca vt. – zor man almak – müsadere etmek
confiscare sf. – zor man alma, müsadere
conflagraţie sf. – marebe, askeri şatışma (balaban soyı)
conflict sn. – şarpıma uyuşmazlık
confluent adj. – akkan suwnıñ bĭr kolı – kısımı
confluenţă sf. – su kawşagı
conform adj. – I. uygun; II adv. uygun bolıp
conforma vr. – uymak, uygunlaşmak
conformaţie sf. – yapılış, kuruluş
conformism sm. – kuralga, törege kör körına baylılık
conformist sm. – kuralga, törege kör körına baylı
conformitate sf. – (în conformitate cu ....) ...göre
confort sn. – konfor – konfort, raatlık
confortabil adj. – raat, konforlı
confrate sm. – meslektaş, meslek arkadaşı
confrunta vt. – karşılaştırmak, yüzleştĭrmek, tabıştırmak
confruntare sf. – karşılaştırma, tabış, yüzleştĭrme
confunda I. vt. – farketmemek; II. vr. karışmak
confundare sf. – karışma, karıştırma
confuz adj. – anlaşılmaz, aşık bolmagan
confuzie sf. – karşıklık, anlaşılmazlık
congela I. vt. – bızlatmak; II. vr. toñmak, buz tutmak
congelat adj. – bızlatılgan, bızlagan
congelator sn. – bızlatma, bızlagan
congelator sn. – bızlatma aygıtı – cihazı, koncelator,
congenital adj. – tuwma, anadan tuwma (kastalık)
congestie sf. – kanama – koncestiye
congestiona vr. – kan bĭrĭkmek
congestionat adj. – yüzı – betĭ, kozĭ kızarıp – kızışkan kĭşĭ
conglomerat sn. – 1. (geol.) konglomerat – yıgışım; 2. fig. andan mından kelĭp
karışkan – bĭrĭkken bĭr şiy, karışıklık
congres sn. – kurultay – kongres

1
congresist sm. – kurultay azası
coniac sn. – konyak
conifer sm. – kozalaklı, ine yapraklı (terek)
conjuga I. vt. – (gram.) cekmek; II. vr. cekimlenmek
conjugal adj. – akay apakay, üylĭlĭkke baylı
conjugare sf. – 1. (gram.) cekim; 2. fig. bĭrleşme
conjuctivită sf. – közlerĭn kızarıp awurması
conjunctură sf. – konjunktura, konkret şartlarga baylı durum – dewĭr
conjuncţie sf. – 1. (gram.) bağlac; 2. (astr.) kavuşum
conlocui vi. – başka bĭrsĭ men bĭr yerde yaşamak, hayat geşĭrmek – otırmak
conlocuire sf. – bĭr yerde yaşama – otırma
conlucra vi. – bĭrlĭkte şalışmak, ortak ĭş yapmak
conlucrare sf. – ĭşbĭrlĭgĭ, bĭrlĭkte şalışma
conopidă sf. – karnabahar
consacra I. vt. – adamak ; II. vr. özĭñnĭ adamak
consacrat adj. – adangan, aytıwlı uzman, kĭşĭ
consătean sm. – köydeş
consecinţă sf. – netice
consecutiv adj. – I. dewamlı, aralıksız; II. artlı artından
consecvent adj. – sebatkâr, tĭreşken
consecvenţă sf. – tĭreşkenlĭk, sebat
consemna vt. – not etmek, deftrege geşĭrmek
consemnare sf. – not etme, defterge geşĭrme
consens sn. – emfikĭrlĭk, rıza, fikĭr razılıgı – ortaklıgı
conserva I. vt. – ( a păstra) saklamak; II. vr. (a se păstra) saklanmak
conservare sf. – 1. (păstrare) korıma, saklama; 2. (de legume, fructe) konserva
yapma
conservator sm. – koruwcı, muhafazakâr, saklawcı
conservă sf. – konserva
consfătui vr. – keneşmek
consfătuire sf. – keneşme, keneşüw
consfinţi vt. – razılıgın bĭldĭrmek, tasdik etmek
consfinţire sf. – razılıgın bĭldĭrme
considera I. vt. – saymak; II. vr. sayılmak
considerabil adj. – dıkkat etĭlecektiy
consideraţie sf. – 1. (stimă) saygı, itibar, ürmet; 2. (idee) fikir, tüşünce; 3. (cauză)
sebep
considerent sn. – sebep, fikir
consignaţie sf. – emanet tükânı
consilier sm. – müşavir, konsiliyer
consiliu sn. – konsiliu
consimţământ sn. – razılık
consimţi vt. vi. – razı bolmak
consimţire sf. – razı bolma – bolıw
consistent adj. – 1. saglam, dayanıklı; 2. (despre alımente) toyırgan

2
consistenţă sf. – koyılık (rezistenţă) dayanıklık
consoană sf. – sessĭz, harf, sessĭz
consoartă sf. – apakay
consola vt. – teselli bermek, göñĭl bermek
consolare sf. – teselli
consolida I. vt. – saglamlaştırmak; II. vr. saglamlaşmak, kuwwetlenmek
consolidare sf. – saglamlaştırma, saglamlaşma, saglamlık
consonantă sf. – sessĭz harf, sessĭz
consonanţă sf. – ses ahenkĭ
consorţiu sn. – ortaklık (balaban şirket)
conspect sn. – özet, konspekt
conspecta vt. – özetlemek, kıskartmak
conspira vi. – komplot kurmak
conspirativ adj. – gĭzlĭ, saklı
conspirator sm. – komplotşı, suikastşı
conspiraţie sf. – komplot
consta vi. – ibaret bolmak
constant adj. – denĭşmez, sebatkâr
constanţă sf. – denĭşmezlĭk, sebat
constata vt. – tespit etmek, bĭr hakikatnı üyrenmek
constatare sf. – tespit, hakikatnı üyrenme
constelaţie sf. – burç, takım yıldızlar
consterna vt. – bĭrewnĭ şaşırtma ve moñlĭkke ogratma
consternat adj. – moñ ve şaşkın kĭşĭ
constipa I. vt. – kabızga ogratmak; II. vr. kabız bolmak
constipat adj. – kabız bolgan, kabızga tutulgan
constipaţie sf. – kabız
constitui I. vt. – maydanga ketĭrmek, kurmak; II. vr. maydanga kelmek,
kurulmak
constıtuire sf. – kurma, kuruluş
constituit adj. – kurulgan
constituţie sf. – 1. (structură) yapılış, bünye; 2. (lege) anayasa
constituţional adj. – amayasaga baylı, dair, lâyık
constituţionalitate sf. – anayasaga uyma
constrânge vt. – zorlamak, mecbur etmek
constrângere sf. – zorlama, baskı
constructor sm. – inşaatşı, kurucı
construcţie sf. – 1. (clădire) bina, inşa; 2. (alcătuire) yapılış
construi I. vt. – 1. kurmak, inşa etmek, yapmak; 2. (o propoziţie) yazmak; II.
vr. yapılmak, kurulmak
construire sf. – kurma, yapma, inşa etme – etĭw
consul sm. – konsul – konsolos
consulat sn. – konsulat – konsolosluk
consult sn. – konsult, muayene
consulta vt. vr. – 1. keneşmek; 2. (a cerceta) araştırmak, ĭncelemek; 3.

1
(med.) muayene etmek, konsult etmek
consultant sm. – danışman, keneşme uzmanı
consultare sf. – keneşme, keneşĭw
consultativ adj. – keneşmege baylı
consultaţie sf. – 1. keneşme; 2. (med.) muayene
consum sn. – karıclaw, tüketĭm
consuma I. vt. – karıclamak; II. vr. zayıflamak
consumare sf. – karıclama – karıclaw
consumator sm. – alıcı, tüketĭcĭ (aşagan)
consumaţie sf. – karıclaw, tüketĭm
conştient adj. – şuurlı (bĭle bĭle)
conştiincios adj. – vicdanlı, şalışkan
conştiinciozitate sf. – dogrılık, dürüstlĭk, şalışkanlık
conştiinţă sf. – şuur, vicdan
cont sn. – 1. sayı; 2. (socoteală) esap
conta vi. – güwenmek, esapka katmak
contabil sm. – kontabil, sayman
contabilitate sf. – 1. defter tutma usulu; 2. (ca ştiinţă) saymacılık
contabiliza vt. – esaplamak
contabilizare sf. – esaplama – esaplaw
contact sn. – 1. (relaţie) münasebet; 2. (tehn.) dokınma, temas
contagia vt. vr. – 1. cukturmak; 2. cukmak
contagios adj. – (despre boli) cugunuşlı
contagiune sf. – bĭr kastalıgın cukması, cukma
contamina vt. – cukturmak, cukmak
contaminare sf. – cukma
conte sm. – konte, kont
contempla vt. – seyretmek, karap turmak
contemplare sf. – seyretme, seyĭrge dalma
contemplativ adj. – seyretken, seyretmeknĭ süygen
contemporan adj. – zemandaş, çagdaş
contemporaneitate sf. – bugünkĭ zeman, bugünkĭ dewĭr
conteni vi. vt. – başlagan bĭr hareketnĭ toktatmak ya da pĭtĭrtmek
contenire sf. – toktatma, pĭtĭrme
contesă sf. – kontes
contesta vt. – inkâr etmek, tanımamak
contestabil adj. – inkâr etĭlgendiy
contestaţie sf. – inkâr, tanımama
context sn. – ortam, bellĭ bĭr vaziyet
contigent sn. – v. contingent
continent sn. – kıta (uscat) kara
continental adj. – kıtasal, karaga baylı
contingent sn. – bĭr senede askerlĭkke alıngan caşların toplamı
continua I. vt. – dewam ettĭrmek, ara bermemek; II. vi. sürüp ketmek
continuare sf. – dewam, sürme

2
continuator sm. – dewamcı, dewam ettĭrgen
continuitate dewamlılık
continuu adj. – arasız, süreklĭ, mütemadi
contondent adj. – kattı cisĭm
contopi vr. – kaynaşmak, bĭrleşmek
contopire sf. – kaynaşma, bĭrleşme
contor sn. – saygaş, kontor
contorsionat adj. – kıyış buruş
contra canı kelimeler kurmaga yaragan ek = contracandidat, contraamiral,
contraface
contra prep. – bĭrewge, bĭr şyge karşı
contraamiral sm. – tuğamiral
contraatac sn. – karşı saldırma, taaruz
contrabalansa vt. – dengelemek
contrabalansare sf. – dengeleme
contrabandă sf. – kaşakşılık, kontrabanda
contrabandist sm. – mal kaşakşısı – kontrabandist
contrabas sn. – kontrabas
contracandidat sm. – bĭr adayga karşı başka bĭr aday
contracara vt. – karşı turmak, engel bolmak
contracarare sf. – karşı turma, engel bolıw
contract sn. – kontrat, sözleşme
contracta I. vt. – 1. kontrat – sözleşme imzalamak; 2. (a se angaja) üstüne
almak; 3. ( a se molipsi) oga da cukmak; II.vr. büzülmek, kısılmak
contractare sf. – 1. kontrat imzalama; 2. (contracţie) büzülme, kısılma
contradictoriu adj. – itirazşı, karşı konışkan kĭşĭ
contradicţie sf. – 1. zıtlık, tezat; 2. (neconcordanţă) uygunsuzlık
contraface vt. – sahtekârlık yapmak
contrafacere sf. – sahtekârlık
contraindicat adj. – uygunsuz, faydasız, lâyıksız
contraindicaţie sf. – uygunsuzluk, faydasızlık
contralovitură sf. – karşı darbe, karşı urma
contramanda vt. – kararnı geri almak, iptal etmek
contramandare sf. – bĭr kararnı gerĭ alma, iptal etme
contramarcă sf. – ekĭncĭ tamga, kaytma biletĭ
contraofensivă sf. – hücum etken duşmanga karşĭ genĭş hücum, taaruz
contraordin sn. – eskĭ bĭr emĭrnĭ sĭlgen canı bĭr emĭr
contrapondere sf. – bĭr hareketnĭ denkleştĭrme
contraproiect sn. – bĭr proyekke karşı başka bĭr proyekt – tasarı
contrapunere sf. – bĭr teklifke karşı başka bĭr teklif
contrar adj. – karşı, ters
contrarevoluţie sf. – bĭr dewrĭmge karşı başka bĭr dewrĭm – inkilap
contrarevoluţionar sm. – inkilap – dewrĭm duşmanı
contrasemna vt. – bĭrĭncĭ imza katına ekĭncĭ bĭr imza atmak
contrasemnătură sf. – bĭr memurĭn, balabanın imzasın katına imzası

1
contraspionaj sn. – casuslukka karşı casusluk
contrast sn. – uygunsuzluk, tezat, terslĭk
contrasta vi. – bĭr bĭrĭne uymamak
contratimp sm. – uygunsuz ters zeman
contravaloare sf. – kıymet karşılıgı
contraveni vi. – karşı kelmek
contravenient sm. – kabaat ĭşlegen kĭmse
contravenţie sf. – ufak kabaat
contravizită sf. – bĭr künde, doktorın kastalarga yapkan ekĭncĭ coklama – ziyaret
contrazice I. vt. – 1. tersĭne konışmak, itiraz etmek; 2. (a dezminţi)
yalanlamak; II. vr. uymamak
contrazicere sf. – karşı konışma, itiraz (dispută) idaleş
contribuabil sm. – bergĭ bergen kĭşĭ – vatandaş
contribui vi. – yardım etmek, payı bolmak
contribuţie sf. – 1. pay; 2. bergĭ
control sn. – coklama, kontrol
controla vt. – 1. coklamak – yoklamak, kontrol etmek; 2. (a stăpâni) emrĭ
astında tutmak
controlor sm. – yoklamacı, kontrolor
controversă sf. – tartışma, idaleşme, idaleş
contumacie sf. – (jur.) ortalıkta mevcut bolmamak / condamnat în contumacie =
gıyap
contur sn. – kenar, daire
contura I. vt. – etrafın, kenarın sızmak, bellemek; II. vr. şekĭllenmek,
pĭşĭmlenmek
conturare sf. – kenarın, etrafın belleme, şekĭllenme
conturat adj. – belletĭlgen, şekĭllengen
contuzie sf. – ezĭk, morarma, morarıw, ezĭlme
contuziona vt. – ezmek
conţine vt. – ĭşĭne almak – kapsamak
conţinut sn. – 1. tutar; 2.(miez) öz; 3. (tabla de materie) ĭşĭndekĭler; 4.(sens)
mana, añlam
conţopist sm. – eskĭ (ufak) – önemsĭz memur
convalescent sm. – adj. canı arü bolgan kasta (mekahette bulunan)
convalescenţă sf. – kastalık atlatılgan sonrakı künler – nekahet
convenabil adj. – 1. uygun, yerĭnde, yakışır; 2.(ieftin) ucuz
conveni vi. – 1.(a corespunde) yaramak, uymak; 2. (a se învoi) anlaşmak,
sözleşmek
convenţie sf. – anlaşma, sözleşme
convenţional adj. – uzlaşma dayangan, anlaşmaga dayangan
conversa vi. – konışmak, mukavele etmek
conversaţie sf. – konışma, ekĭ şahıs arasında konışma
converti vt. vr. – 1. din denĭştĭrmek; 2. fin. para denĭştĭrmek, para bızmak
convertibil adj. – denĭştĭrĭlebĭlĭr, denĭştĭrĭlgendiy
convertire sf. – din denĭştĭrme, para bızma

2
convieţui vi. – bĭrlĭkte yaşamak, otırmak
convieţuire sf. – bĭrlĭkte yaşama, otırmak
convingător adj. – (despre fapte, argumente) inandırgan, güwendĭrgen
convinge I. vt. – inandırmak, ikna etmek; II. vr. kanmak, inanmak
convingere sf. – kanaat, kanış
convins adj. – inangan, kangan
convoca vt. – toplantıga şakırmak, toplamak
convocare sf. – toplantıga şakırma, şakırma
convoi sn. – konvoy
convorbi vi. – konışmak
convorbire sf. – konışma (întrevedere) körĭşme
convulsie sf. – şırpıntı – ihtilaç
convulsiv adj. – şırpınmalı
coopera vi. – bĭrlĭkte şalışmak
cooperare sf. – bĭrlĭkte şalışma, ĭşbĭrlĭgĭ
cooperatist adj. – kooperatist, koperatıvşĭ
cooperativă sf. – kooperativa, ĭş ortaklıgı
cooperator sm. – ĭş ortagı, kooperativ azası
cooperaţie sf. – ortaklaşma, bĭrlĭkte şalışma
coopta vt. – saylap almak, özĭn üyesĭn saylamak
cooptare sf. – saylap alma, saylap alma üsulĭ
coordona vt. – idare etmek
coordonare sf. – idare etme, kordinasyon
coordonat adj. – idare etĭlgen
coordonator sm. – adj. koordonator
copac sm. – terek
copaie sf. – tekne
copăcel sm. – terekşĭk
copăiţă sf. – tekneşĭk
copcă sf. – 1. kapson; 2. (gaură) teşĭk, köz
copeică sf. – rus parası
copertă sf. – kapak
copia vt. – 1. kopya etmek; 2. (a plagia) erkelemek, bakasın eserĭn,
özĭmkĭ dep köstermek
copiat sn. – kopya etĭlgen, kopiyat
copie sf. – suret, kopiya
copiere sf. – kopiya etme
copil sm. – 1. bala; 2. (fiu, fiică) ewlat
copilandru sm. – canı esmerĭ bala
copilaş sm. – balaşık
copilă sf. – kız balaşık
copilăresc adj. – 1. balaga baylı; 2. fig. tecrübesĭz dawranış
copilăreşte adv. – balaca, baladay etĭp
copilări vi. – balalık şagın geşĭrmek
copilărie sf. – 1. balalık şagı fig. başlangış; 2. akpiillĭk

1
copilăros adj. – (despre oameni) bĭr baladay oynak, kaştırgış
copili vt. – kereksĭz dallarnı kesmek
copiliţă sf. – kızşık
copios adj. – gür, bol, köp
copist sm. – kopist – hattat
copită sf. – tuyak, toynak
copleşi vt. – gark etmek, kaplamak
copleşire sf. – gark etme, kaplama
copleşitor adj. – gark etken, şaşırgan
copoi sm. – tazı, aw itĭ, fig. başkasına calıngan, alet bolgan
copoiaş sm. – tazışık
coproducţie sf. – bĭr kaş memleket uzmanların azĭrlegen film
coproprietar sm. – mülk ortagı, ortak sayıp
coproprietate sf. – ortak mal, mülk
copt I. sn. – 1. pĭşkĭn; 2. (despre fructe , legume) pĭşme; 3. (despre
alimente) pĭşme, pĭşĭm; II. adj. 1. pĭşkĭn; 2. (despre fructe, legume)
pĭşkĭn; 3. (med.) (despre furuncule) pĭşken şıban
copulativ adj. – bağlac
copulă sf. – (gram.) koşac
cor sn. – kor, koro
corabie sf. – (nav.) gemĭ
coral sm. – mercan
coran sn. – KUR'AN , müslümanların, mukaddes kitabı
coraslă sf. – uwız
corăbier sm. – denĭzcĭ, gemĭcĭ
corăbioară sf. – gemĭşĭk (kurabiye, pişkot şekĭlĭ)
corb sm. – karga
corbişor sm. – kargaşlık
corci vr. – ekĭ şeşek, ekĭ aywan cınısın karıştırmak – melezleştĭröek –
melezleşmek
corcit adj. – melez, karışık
corcitură sf. – melez şeşek, melez aywan
corcoduş sm. – erĭk, şılma teregĭ
corcoduşă sf. – erĭk şılma cemĭşĭ
cord sn. – (med.) cürek, kalp
cordelă sf. – (iht.) balaban balık cınısı
cordeluţă sf. – gürdilaşık
cordial I. adj. – samimi; II. adv. çandan süygĭ men
cordialitate sf. – samimilĭk, samimiyet, gönĭl yakınlıgı
cordon sn. – 1. (cingătoare) kuşak, kemer; 2. (tehn.)kordon; 3. (mil.)
şember
corect adj. – 1. dogrı, kusursuz; 2. (despre oameni) dürüst, namuslı
corecta I. vt. – tüzetmek; II. vr. 1. tüzelmek; 2. (despre oameni) dürüst
bolmak
corectare sf. – tüzelme, dogrıltma

2
corectitudine sf. – dürüstlĭk, kusursızlık, dogrılık
corector sf. – tüzeltken, tüzeltĭcĭ
corectură sf. – tüzeltme
corecţie sf. – 1. kötek, awur ceza, tayaklama; 2. (corectare) tüzelt
coree sf. – (med.) ballarda rastlangan sĭnĭr kastalıgı, kora
coreean I. sm. – koreyan; II. adj. Koreya'ga baylı
coregraf sm. – dans ustası
coregrafie sf. – dans sanatı
corelaţie sf. – karşılıklı baglantı, baylılık
coreligionar sm. – dindaş
coresponda vi. – yazışmak, mektuplaşmak
corespondent I. sm. – kabercĭ – korespondent – muhabir; II. adj. 1. karşılıklı,
uygun; 2. (geom.) yöndeş acılar
corespondenţă sf. – 1. yazışma, mektuplaşma; 2. (relatare) bĭldĭrme; 3.
(corespondenţă) uygunlık
corespunde vi. – 1. uygun bolmak, uymak; 2. (a fi în legătură) baylı bolmak
corespunzător adj. – bĭr bĭrĭne uygun' layık
coriandru sm. – koriyandru
coridor sn. – 1. koridor, geşme yerĭ; 2. (porţiune de teren) aralık
corifeu sm. – önder, alda cürgen
corigent sm. – koricent
corigenţă sf. – ikmale kalma – bĭr derste geşmemme
corigibil adj. – tüzeltĭlebĭlgen, epke kelgen
corija vt. – tüzeltmek, dogrıltmak
corijare sf. – tüzeltme, dogrıltma
corist sm. – korist – korocı
corlată sf. – otlık
cormană sf. – parazna aşıp topraknı aktargan saban parşası
cormoran sm. – karabatak (zool.)
corn sn. – 1. müyĭz; 2. awcılıkta kullanılgan müyĭz borısı; 3. müyĭzden
yasalgan cisĭm; 4. yarımayga uşgan yaprakşık
corn sm. – (bot.) kızılşık teregĭ
cornee sf. – közĭn tış tabakası saydam tabaka
cornet sn. – kornet, kĭşkenekiy kâât pungası
cornist sm. – kornist, korn şalgan kĭşĭ
cornişă sf. – korniş, üytöbenĭn tayangan bĭr binanın süslı kısımı
cornuleţ sn. – müyĭzge uşagan cımşak kamır aşı
cornut adj. – (despre animale sau capul lor) müyĭzlĭ
coroană sf. – 1. (podoabă) tac 22 (de flori) celenk; 3. (modedă) kuron; 4. (la
arbori) tereknĭñ dalları ve yaprakları
coroiat adj. – 1. kıyış, uşu kıyış; 2.(despre nas) gagamurun
coroidă sf. – (anat.) közĭn bĭr ĭncĭ ve benekĭl zarı
coroniţă sf. – ufak taç
coropişniţă sf. – itmurun
coroziv adj. – kemĭrĭwcĭ, aşındırıcı

1
coroziune sf. – aşınma, kemĭrme, aşındırma
corp sn. – 1. (trup) vücut; 2. (al unui obiect) kewde; 3. (fiz.) cisĭm,
madde; 4. (al unei clădiri) temel kısımı
corpolent adj. – ĭrĭ, kösterĭşlĭ
corporal adj. – bedeni, vücutke baylı
corpuscul sm. – zerre, bek ufak cisĭm
corsaj sn. – büstnĭ kaplagan entarĭn üst kısımı
corsar sm. – korsan, denĭz kırsızı
corset sn. – korset
cort sn. – şadır
cortegiu sn. – alay
cortical adj. – kabıkka baylı (mıy kabıgı)
cortină sf. – perde
cortuleţ sn. – şadırşık
corturar sm. – şadırda otırgan şĭngene, kĭşĭ, pĭkare
corupător sm. – adj. bızgan, baştan şıgargan
corupe vt. – bızmak, baştan şıgarmak
corupere sf. – bızma, baştan şıgarma
corupt adj. – ahlâksız, edepsĭz
coruptibil adj. (despre oameni) baştan şıkkanday kĭşĭ
corupţie sf. – bızılma, ahlâksızlık
corvadă sf. – 1. angarya; 2. fig. zorlı
corvetă sf. – korvet, marebe gemĭsĭ
corvoadă sf. – v. corvadă
cosac sm. – (iht.) tatlı su balıgı
cosaş sm. – 1. şalgıcı; 2. atılgış (insectă)
cosi vt. – 1. (egĭn) şalmak; 2. fig. cıkmak, coymak
cosit sn. – 1. şalma; 2. şalgı – orak zemanı
cositoare sf. – orak maşinası
cositor sn. – kalay
cositori vt. – kalaylamak
cositorit adj. – kalaylı, kalaylangan
cosiţă sf. – şâş örgĭsĭ
cosmetic adj. – kozmetik
cosmic adj. – kozmik, fezai
cosmogonie sf. – kosmogoniye (yıldızların bolışın ĭncelegen bĭlĭm)
cosmografie sf. – kainat ve yıldızlarnı tasvir etken bĭlĭm
cosmologie sf. – kâinatın bünyesĭ balabanlıgı ve gidişatın, ayrıca bonlarga baylı
genel kanunlarnı ĭncelegen bĭlĭm
cosmopolit sm. – adj. kozmopolit
cosmopolitism sn. – başka yabancı memleketlerge calınma
cosmos sn. – kosmos
cost sn. – 1. (cheltuială) masraf; 2. (preţ) fiyat
costa vt. vi. – kaş para? paalı bolmak
costeliv adj. – (despre fiinţe) zayıf, kuru (kabırgaları sayılgan – körĭngen

2
zayıf)
costisitor adj. – paalı, masraflı
costişă sf. – bayırın bĭr arkası
costiţă sf. – soyılgan aywanın etlĭ kabırgası
costum sn. – kostum, takım elbise
costuma vr. – saklı kostumın kĭymek
costumare sf. – saklı urbasın kĭyme
costumat adj. – saklı urbası man kĭyĭnĭwlĭ
costumier sm. – tiyatruda aktorların urbaların saklagan kĭşĭ
coş sn. – 1. sepet, zembĭl; 2. (sport) sepet; 3. (med.) nevazĭl
coşar sm. – 1. (hornar) ocakşı, şıgarakşı; 2. (lucrător) sepetşĭ
coşarcă sf. – örtĭlgen sepet
coşciug sn. – tabıt
coşcogea adv. – (fam.) bek balaban
coşcogeamite adj. – (fam.) bek balaban
coşcoveală sf. – bĭr duwarın aşıgan betĭ – kısımı
coşcovi vr. – duwardan kĭreşĭn aşıp tüşmesĭ
coşcovit adj. – kĭreşĭ tüşken, aşılgan duwar
coşmar sn. – 1. bastırgı, bastırık, kâbus; 2. fig. kaygı
coşmelie sf. – eskĭ, cıgılmaga turgan üy
coşniţă sf. – zembĭl, kĭşkene sepet
coşuleţ sn. – kĭşkene sepet, sepetşĭk
cot I. sn. – 1. tĭrsek; 2. (cotitură) köşe, dönemec; II. sm. arış – arşın
cota vt. vi. – 1. fiyat yazmak; 2. (a aprecia) saymak, kıymetĭn köstermek
cotă sf. – 1. (contribuţie) pay, ise – hisse, masraf payı; 2. (impozit) bergĭ
payı; 3. (semn) sıra numarası; 4. (geogr.) seviye
cotcodac interj. – tawukların kıtkıdaklaması
cotcodiceală sf. – kozlagan sora tawukların şıgargan sesĭ kıtkıdaklaması
cotcodoci vi. – kıtkıdaklamak
cotcodocire sf. – kıtkıdaklama
cotcodocit sn. – kıtkıdaklama
cotei sm. – kıska ayaklı, alşak boylı it cınısı
coteică sf. – kĭşkene dĭşĭ it
coteneaţă sf. – kĭşkene töle
coteţ sn. – 1. (de păsări) töle; 2. (de câini) it yuwası; 3. (de porc) domız
kotarası
coti vi. – dönmek, dolaşmak, col denĭştĭrmek
cotidian I. adj. – kündelĭk; II. sn. kündelĭk gazata
cotigar sm. – kotigacı
cotigă sf. – kĭşkene araba, kotiga
cotiledon sn. – kotiledon, cenek
cotit adj. – bazıbĭr başka yaka döngen col ve akkan sular
cotitură sf. – 1. tĭrsek; 2. fig. dönüm noktası, bek önemlĭ olay
cotiza vi. – aidat – kotizaţiye bermek
cotizaţie sf. – aidat – kotizaţiye

1
cotlet sn. – kabırgadan şıgarılgan kızartma etĭ
cotlon sn. – 1. gĭzlĭ köşe; 2. kotlan; 3. düwerge yapılgan dolap
cotoi sm. – erkek mışık
coton sn. – pamık
cotonog adj. – ayaktan sakat, topal
cotonogeală sf. – kötek (fam.)
cotonogi vt. – 1. bĭrewnĭ köteklemek – töbelemek; 2. vi. topanmak
cotor sn. – 1. (la plante) sap – köp özegĭ; 2. (la registre) defter koşanı
cotoroanţă sf. – arsız cadı, kurtka
cotoşman sm. – balaban – ĭrĭ mışık
cotoşmăni vi. – kalınca urba man kĭyĭnmek, bürünmek
cotrobăi vi. – karamak, araştırmak, tĭntmek
cotrobăială sf. – karama, tentme
cotropi vt. – zapt etĭp karap etmek, istila etmek
cotropire sf. – zapt, karap etme, istila
cotropitor sm. – adj. zapt man karap etken, saldırıcı, istilacı
coturn sm. – antikitatede aktorların kullangan ayakkabı – kondıra
coţcar sm. – (fam.) kırsız, dolapşı, şarlatan
coţcărie sf. – (fam.) kırsızlık, dolapşılık
coţofană sf. – alacakarga, saksagan
covaci sm. – (reg.) temĭrcĭ
covată sf. – kamır teknesĭ
covăseală sf. – uytkı, uytkulık
covăşi vt. – (pop.) katık uyutmak
covăşit adj. – sm. katık, uyugan süt
covergă sf. – (reg.) cawunga, küneşke karşı cabıw (yapraktan) kısırdan
mögedek
covertă sf. – (nav.) gemĭnĭn üst betĭ
coviltir sn. – mögedek
covârşi vt. – cenmek, gark etmek
covârşitor adj. – balaban, gark etken, hakim
covor sn. – kalı, kĭlĭm
covoraş sn. – ufak kalı
covrig sm. – kalaş
covrigar sm. – kalaşşı
covrigărie sf. – kalaş purumı, tükanı
covrigel sm. – kalaşşık
covrigi vr. – (rar.) kalaştay buruşmak
cozonac sm. – kozonak
cozoroc sn. – şapka küneşlĭgĭ
crab sm. – (iht.) çaganoz
crac sm. – 1. ayak, bacak, paca
cracă sf. – dal
crah sn. – batkı, iflas
crai sm. – 1. (împărat) imparator; 2. (rege) kıral; 3. (domnitor)

2
hükümdar; 4. (bărbat uşuratic) apakaycı, şapkın
crailâc sn. – kraylık, apakaycılık
crainic sm. – 1. spiker; 2. (vestitor) tellal
cramă sf. – şarap deposı, şarap kĭlerĭ
crampă sf. – şansıw, karın şanşıwı
crampon sn. – 1. tren colına kagılgan ĭrĭ muk (piron); 2. (sport) ayakkabın
tabanına kagılgan uşlı parşaşıklar (taymamak)
crampona vr. – cabışmak, kenetlenmek
cramponare sf. – cabışma, kenetlenme
cranian adj. – kafa tasına baylı
craniu sn. – kafa tası, baş, baş kemĭklerĭ
crap sm. – (iht.) sazan balıgı
cras adj. – kaba, koyı
crater sn. – cangan tawnın, dagın awzı – krater
cratiţă sf. – kazan, tencere
craul sn. – yüzme sistemĭ, üsulĭ
cravaşă sf. – tobıltkı, kamışı
cravată sf. – kravata
crăcăna vr. vi. – ayakların kermek
crăcănat adj. – kamıtayak
crăci vt. vr. – ayakların kermek
crăcit adj. – (despre oameni) kamıtayak
crăciun sn. – Noel bayramı, İsa aleyhisselamın tuwgan künĭn kutlama
bayramı 25 Aralık
crăiasă sf. – kralice, recina
crăime sf. – kralların alemĭ
crăişor sm. – kıralşık
crăpa vi. vr. – 1. (carılmak, şatlamak); II. vt. 1. (a deschide) yarı aşmak,
aralamak; 2. (a sparge) carmak, sıtılmak
crăpat sn. – carılma, carılıw
crăpat adj. şatlak, carık
crăpătură sf. – şatlak, carık, aralık
crăpcean sm. – (iht.) kĭşkene krap balık
crăticioară sf. – kĭşkene tencere – kazan
crea vt. – kurmak, yaratmak (ALLAH)
creangă sf. – dal
creanţă sf. – borşka para bergenĭn bĭr hakkı
creare sf. – kurma, yaratma (ALLAH)
creastă sf. – 1. (la păsări) kekelĭ – ibik 2. (topografie) taw arkası, uşı
creator sm. – I. 1. kurucı, yaratıcı (ALLAH); 2. (mitol.) TAŇRI ALLAH,
yaratkan; II. adj. yaratkan, yaratıcı
creatură sf. – mahluk, yaratık
creaţie sf. – yaratma, icat
crede I. vt. – inanmak, sanmak, zannetmek; II. vi. güwenmek, itimat
etmek

1
credincios adj. – sm. 1. (fidel) sadık, vefakâr; 2. (religios) dindar
credinţă sf. – 1. (convingere) inanış, inanma; 2. (încredere) güwen, itimat; 3.
(devotament) sadakat, baylılık; 4. (speranţă) ümit; 5. (cult) din, inanış –
inanıw
credit sn. – 1. kredit, kredi; 2. fig. itibar, nüfuz
credita vt. – kredi aşmak, aştırmak
creditor sm. – I. alacaklı; II. adj. kredi
credul adj. – aldanşak, aldangaş, inanşak
credulitate sf. – aldanşaklık, kolay inanma
creier sm. – 1. beyin, mıy; 2. akıl
creieraş sm. – mıyşık
creion sn. – kalem, kurşun kalemĭ
creiona vt. – kurşun kalem men resĭm yapmak; fig. (în lit.) bĭr portret, bĭr
karakter belletmek – yazmak sızmak
creionare sf. – kalem men bĭr resĭm sızma
creionaş sn. – kalemşĭk
creiţar sm. – (înv.) eskĭ para, florinĭn yüzde bĭrĭ
crem adj. – krem (biyaz sarı)
crematoriu sn. – krematoriu
cremă sf. – 1. kaymak krema; 2. (alifie) krem, merhem – melem
cremene sf. – kattı taş, sakmak taş
crenel sn. – sarayda kazemattaki krenel, silah kullanmak üşün pencĭreşĭk
crenguţă sf. – dalşık, pıtak
crenvurşt sm. – suga kaynatılıp aşalgan ĭncĭ sucuk – şucuk
creol adj. – kreol, portekiz, fransız, spaniyol kolonistlerĭn nesĭlıñden
bolıp Latin Amerika'da tuwgan şahıs
creolină sf. – kreolin
creozot sn. – krewzot – sarıca ve keskĭn maykırt sıvı
crep sn. – krep (kondıra tabanına da yaragan kawcuk)
crep sn. – ipek ya da cünden büdürlü tokıma
crepon sn. – krepon – büdürlü tokıma
crepuscul sn. – alaca karanlık – karangılık
crepuscular adj. – alaca karanlıkka baylı
crescător sm. – (de păsări) töle aywanları östĭrgen kĭşĭ
crescătorie sf. – aywan östĭrĭlgen yer, ciftlĭk
crescut adj. – (despre aluat) aşıgan kamır; 2. (despre fiinţe) ösken, akılbalık
bolgan
cresta vt. – kertmek, coñmak, kertleşĭk etmek
crestare sf. – conma, kertme
crestat sn. – kertmelĭk, kertleşĭklĭk
crestat adj. – kertleşĭk
crestătură sf. – kertĭk, conılgan
creşă sf. – bala yuwası, kreş
creşte I. vi. – 1. ösmek; 2. (a evolua) ilerlemek; 3. (a spori) artmak,
köbiymek; 4. (despre aluat) kabarmak; II. vt. östĭrmek

2
creştere sf. – 1. ösme – ösĭw; 2. (dezvoltare) kelĭşme – yetĭşme; 3. (sporire)
artma – artıw köbiyme; 4. (educare) terbiye
creştet sn. – 1. baş uşı, tepesĭ; 2. (pisc.) tepe, doruk
creştin sm. – kristiyan
creştinare sf. – kristiyanlaşma
creştinătate sf. – kristiyanların toplamı – dünyası
creştineşte adv. – kristiyanca, kristiyanday etĭp
creştinism sn. – kristiyan dinĭ
cretă sf. – temeşĭr
cretin sm. – budala, ahmak – akmak
cretinism sn. – budalalık, ahmaklık
creton sn. – keten ya da kenevĭrden yapĭlgan şeşeklĭ tokıma
creţ I. adj. – 1. (despre păr) kuwurcık; 2. (despre fustă, rochie)
bürümcük; II. sn. 1. şâş kuwurcıklıgı; 2. (cută) kuwurcuk; 3. (rid) tırcık
crevetă sf. – karidas (iht.)
crez sn. – kanaat, inanş
crezare sf. – inanş, itimat
cric sn. – krik
crimă sf. – cinaeyet, cürüm
criminal I. adj. – cinayetke baylı; II. cani, kriminal
criminalist sm. – cinayet bĭlgĭnĭ, uzmanı
criminalitate sf. – cinayet vakkaları
crin sm. – zambak
crinolină sf. – krinolin
criptă sf. – kristiyanların kömĭlgen üydiy mezarı (cavou)
crispa vr. – büzülmek
crispare sf. – büzülme
crispat adj. – büzüwlĭ, büzülgen
cristal sn. – kristal, billûr
cristalin adj. – billurumsu, kristalga uşagan
cristaliza I. vt. – şekĭllendĭrmek; II. vi. vr. billurlaşmak
criteriu sn. – kıstas, kriteriu
critic I. sm. – eleştĭrmen; II. adj. 1. kritik; 2. (primejdios) tehlikelĭ
critica vt. – tenkit etmek, eleştĭrmek
critică sf. – tenkit, eleştĭrme
criţă sf. – (reg.) şĭlĭk
crivăţ sn. – poyraz
crizantemă sf. – krizantem, kasımpatı
criză sf. – 1. kriz – kriza; 2. (med.) kriz
crâcneală sf. – mırıldama, itiraz etme
crâcni vi. – itiraz etmek, protesto etmek
crâcnire sf. – v. crâcneală
crâmpei sn. – parşa, kısım, kırıntı
crâncen adj. – yaman, merametsĭz
crâng sn. – kĭşkene orman, ormanşık

1
croat adj. – sm. hırvat
croazieră sf. – denĭz gezĭntĭsĭ
crochete sf. – pl. kattı pesmet
crochiu sn. – kroki, taslak
crocodil sm. – timsah, krokodil
croi vt. – 1. pĭşmek; 2. fig. col aşmak
croială sf. – pĭşme
croitor sm. – terzĭ
croitoreasă sf. – kadın terzĭ
croitorie sf. – terzĭlĭk
crom sn. – krom
cromosferă sf. – kromosfer
cromozom sm. – (biol.) kromozom
croncăni vi. – (despre ciori) karkaday kırrk etmek
croncănire sf. – kargaday etĭp ses şıgarma
croncănit sn. – kargaday şĭrkĭn ses şıgarıw
croncănitură sf. – v. croncănire
cronic adj. – (despre boli) kastalıgın eskĭsĭ, müzmin
cronică sf. – 1. orta çagda olayların yazılgan kitap; 2. gazata, dergilerde
yazılgan bĭr makale
cronologic adj. – kronolocik
cronologie sf. – kronoloji
cronometra vt. – kronometre men ölşemek
cronometraj sn. – kronometraj
cronometrare sf. – kronometre etme – etĭw
cronometru sn. – kronometre
cros sn. – koşı
crosă sf. – hokey, polo ve golf oyınlarında kullanılgan bĭr baston
croşeta vt. vi. – örmek
croşetat sn. – örĭlgen, örĭwlĭ
croşetă sf. – mĭl
cruce sf. – kaş, kruça
cruci vi. – şaşmak, hayret etmek
cruciadă sf. – haclılar seferĭ
crucial adj. – hayatĭ, bek bek önemlĭ, hayat kadar önemlĭ
crucifica vt. – (în antichitate) haca cekmek, kaşka muklamak
crucificare sf. – kaşka muklama – muklaw
cruciform adj. – kaş pĭşĭmĭnde
cruciş adv. – kıyış (a se uita...) kıyış karamak
crucişător sn. – zırhlı gemĭ
crucit adj. – şaşkan, şaşıp kalgan
cruciuliţă sf. – ufak kaş
crud adj. – 1. (despre alimente) ĭş iy; 2. (despre fructe) yeşĭl, pĭşmegen;
3. (brut) ĭşlenmegen; 4. (nemilos) merhametsĭz, taş cüreklĭ
crudităţi sf. – pl. ĭşiylĭk, pĭşmegenler

2
crunt adj. – yaman, kayırsız
crupă sf. – at, sıyır, ögĭzĭn belĭnden kuyruguna kadar vücud kısımı (sağrı)
crustaceu sn. – kabıklılar, kabıklı aywanlar
crustă sf. – kabık
cruşeală sf. – sepleme
cruşi vt. – (reg.) terĭ seplemek
cruşit adj. – seplewlĭ, seplĭ (terĭ)
cruţa vt. – 1. (a ierta) affetmek; 2.(a menaja) korımak; 3. (a economisi)
karıclamamak; kanaat etmek
cruţare sf. – af
cruţător adj. – merhametlĭ, kanaatkâr
cruzime sf. – yamanlık, merhametsĭzlĭk, cüreksĭzlĭk
ctitor sm. – kuruwcı, temel atkan, attırgan
ctitori vt. – kurmak, temel attırmak
ctitorie sf. – kĭlse, manastır, müessese
cu prep. – ile (bĭrlĭkte) barabar
cuarţ sn. – kuvars
cub sn. – küp
cubaj sn. – hacim
cubism sn. – kubizm
cubist sm. – kubizm taraftarı, yaklısı
cuc sm. – guguk kuşı
cuceri vt. – zaptetme, zapt
cuceritor sm. – 1. fatih; 2. (atrăgător) yakışıklı, kanı sıcak
cucernic adj. – dindar, sopı
cucernicie sf. – dindarlık
cucoană sf. – bayan, hanım, totay
cuconiţă sf. – caş totay, hanım
cucui sn. – şĭşĭk, kabartı
cucuruz sm. – müsĭr (în Ardeal)
cucută sf. – kawurdak
cucuvaie sf. – v.cucuvea
cucuvea sf. – kokokmiyaw, muratkauş
cufăr sn. – sandık
cufăraş sn. – sandıkşık
cufunda I. vt. – daldırmak, batırmak; II. vr. batmak, dalmak
cufundare sf. – suga dalma, batma, yukıga dalma
cuget sn. – 1. (gândire) tüşünüş; 2. (idee) tüşünce, fikir; 3. (minte) ziyın,
akıl, zeka; 4. (conştiinţă) vicdan, şuur
cugeta vi. – tüşünmek
cugetare sf. – tüşünce, tüşünıw
cugetător sm. – tüşünür (tüşüngen)
cui sn. – muk
cuib sn. – 1. yuwa; 2. fig. mesken
cuibar sn. – batlık (cımırta)

1
cuibări vr. – 1. (despre păsări) yuwa yapmak; fig. bĭr yerge sıyınmak; bĭr
yerge kelĭp yerleşmek; 2. müsür, kartopnı şapalap tüplerĭne toprak
üymek, üymĭşĭk yapmak
cuibuleţ sn. – yuwaşık
cuibuşor sn. – kĭşkene yuwa; fig. neşe üyi
cuier sn. – kuyer, askı
cuirasat sn. – zırhlı gemĭ, şüy (ĭşüy)
cuirasă sf. – zırh
cuisoare sn. – pl. karampĭl – karanfil
cuişor sn. – mukşık
culac sm. – zengĭn, kabur
culbec sm. – (reg.) salyangoz, sümüklĭ böcek
culca I. vr. – catmak; II. vt. 1. cattırmak; 2. (a doborâ) cıkmak, cerge
sermek, dewĭrmek
culcare sf. – catma, töşekke kĭrme, catkızdırma
culcat I. adj. – 1. catkan, töşekke kĭrgen; 2. (întins) cerge serĭlgen; II. sn.
catma (Talĭmde cat)
culcuş sn. – yuwa, yatak, pat
culegător sm. – 1. (colecţionar) koleksiyoncu – kolektiyonar; 2. (zetar)
mürettip
culege vt. – 1. toplamak; 2. (a recolta) egĭn, mahsul toplamak, egĭn
pĭşmek; 3. (a colecţiona) cıymak; 4. (tipogr.) tĭzmek (harĭflernĭ)
culegere sf. – 1. toplama; 2. (recoltare) mahsul toplama, pĭşme; 3. (colecţie)
koleksiyon
cules adj. – toplawlı, toplangan (tĭzĭlgen)
culinar adj. – aşşılıkka baylı
culisă sf. – 1. (la teatru) kulis; 2. (tehn.) olık; 3. fig. tertip, kurnazlık, etek
astından pĭtĭrme
culme sf. – 1. tepe; 2. fig. zirve, en yüksek uş
culmina vi. – en yüksek noktaga yükselmek
culminare sf. – en yüksek noktaga yetĭşme ulaşma
culminant adj. – en yüksek derece
culoar sn. – aralık, geçit
culoare sf. – 1. renk; 2. (vopsea) boya
culoglu sm. – (înv.) cayaw asker (infanterist)
culpabil adj. – kabaat ĭşlegen, kabaatlĭ
culpabilitate sf. – kabaat, suçluluk
culpă sf. – kabaat
cult I. sn. – 1. (ritual) niyaz, ibadet; 2. (religie) din, mezhep; 3.
(admiraţie) tapma; II. adj. okımış, terbiyelĭ
cultiva I. vt. – 1. (agr.) ĭşlemek, şĭpşĭlĭk yapmak; 2. fig. yetĭştĭ ek; 3. fig.
tahsil körmek
cultivabil adj. – (despre pământ şi plante) ĭşlenecektiy, egĭlecekti
cultivare sf. – 1. ĭşleme; 2.(educare) terbiye, terbiyeleme
cultivat adj. – 1. (despre pământ) ĭşlengen, egĭlgen; 2. (despre oameni)

2
okımış
cultivator I. sn. – 1. ekme maşinası; II. sm. şĭpşĭ, tarımcı
cultural adj. – kültürel
culturaliza vt. – okımak, okıtmak
culturalizare sf. – kültüreştĭrme, okıma
cultură sf. – 1. kültür irfan; 2. (despre pământ) tarım, ziraat
cum I. – katĭp; 2. (ce fel?) ne surette? (de ce?) neşĭn?; II. conj. gibĭ
cumăş sf. – 1. (înv.) entar, paşal kumaşı; 2. kayırsız kĭşĭ
cumătră sf. – (pop.) 1. tuwgan balanın atın atkan – botezat etken şahıs; 2. köy
yerĭnde akran apakayların kullangan bĭr at, dostlık sözĭ
cumătru sm. – (pop.) 1. atın atkan balanın nenesĭ – babasına karşı, bĭr
erkekke yakınlık, akrabalık atı; 2. köy yerĭnde akran apakaylar öz
aralarında ya da apakayların onlarga karşı kullangan akrabalık sözĭ
cumbara sf. – (înv.) 1. (puşculiţă de bani) kumbara; 2. obuz
cumetri vr. – (pop.) akrabalaşmak
cumetrie sf. – 1. akrabalaşma; 2. botez münasebetĭ men ziyaret, zewk
cuminte adj. – 1. uslı, itaatlı; 2. (înţelept)akıllı
cuminţenie sf. – 1. usluluk, itaar; 2. (înţelepciune) akıllılık
cuminţi I. vr. – uslı bolmak; II. vt. uslandırmak
cuminţit adj. – akıllı, ciddi bolgan bĭrew
cumâs sn. – kımız (baytal sütĭ)
cumnat sm. – 1.(fratele soţului, soţiei) kayın, kayınco (dacă este mai tânăr
decât soţia); 2. (soţul surorii mai mari) enĭşte; 3.(doi bărbaţi căsătoriţi
cu două surori) bacanak; 4. (soţul surorii mai mici) kĭyew, damat
cumnată sf. – 1. (sora soţului) görĭmce; 2. (sora mai mică a soţiei) baldız; 3.
(soţia fratelui mai mare) cenge; 4. (prin alianţă două fete căsătorite cu
doi fraţi ) apsın – elti
cumnăţel sm. – (fam.) kĭşkene kumnat (enĭşte, kayınco)
cumnăţică sf. – (fam.) kĭşkene kıskayaklı kumnat – baldız
cumpănă vt. – 1. (bârnă) denge; 2. (cântar) teraze; 3.(primejdie)felaket,
dehlĭke
cumpăneală sf. – dengeleme, dengelew
cumpăni vt. – 1. (a cântări) şekmek, ĭncelemek; 2. (a echilibra) dengelemek;
3. ( a chibzui) tüşünmek
cumpănire sf. – dengeleme
cumpănit adj. – tüşüncelĭ, dengelĭ
cumpăra vt. – satıp almak
cumpărare sf. – satıp alma, alım
cumpărător sm. – satıp algan, alıcı
cumpărătură sf. – satın alıngan şey
cumpătare sf. – awur – sabır bolma
cumpătat adj. – ölşĭlĭ, awur – sabır
cumplit adj. – deşet
cumsecade adj. – iygĭ, namıslı
cumsecădenie sf. – iygĭlĭk, arülĭk, cuwaşlık

1
cumul sn. – bĭr kaş vazife men cüklenme
cumula vt. – bĭr kaş vazife men cüklenmek
cumulare sf. – v. cumul
cumulativ adj. – bĭrĭktĭrĭcĭ, bĭrĭktĭrgen
cumva adv. – 1. acaba?; 2. (poate) belkĭ
cuneiformă adj. – scriere, civi yazısı
cunoaşte I. vt. – 1. tanımak; 2. (a şti) bĭlmek, tuymak; II. vr. 1. (a face
cunoştiinţă) tanışmak; 2. (a se băga de seamă) fark bolmak
cunoaştere sf. – (fil.) tanıma, farketme kolaylıgı
cunoscător sm. – adj. bĭlgen, anlagan, tanıgan, erbap
cunoscut I. adj. – 1. bĭlĭngen, arü bĭlĭngen; 2. (despre persoane) aytıwlı,
tanılgan
cunoştinţă sf. – bĭlgĭ, bĭlme (persoană) tanış, bĭlĭş
cununa I. vt. – nikalamak, nikâ kıymak; II. vr. nikâlanmak
cununat adj. – nikâlı
cunună sf. – baş çelengi
cununie sf. – nikâ
cupă sf. – 1. ayaklı bardak, kade; 2. (sport şi cărţi de joc) kupa
cupeu sn. – 1. kupalı araba (eskĭ zamanlarda); 2. payton; 3. trende bĭr
kompartiment
cupid adj. – tamahkâr
cupiditate sf. – tamsacalarlı, tamahkârlık
cupla vt. – bĭrleştĭrme, takıştırma
cuplat adj. – (tehn.) bĭr sistemege baylı, bĭrleştĭrĭlgen
cuplet sn. – şarkı takısı, nakarat
cuplu sn. – 1. (pereche) şĭp; 2. fiz. karşılıklı şĭp kuwet
cupolă sf. – kubbe, kubbe tavanı
cupon sn. – kupon
cuprinde vt. – 1. (cu braţele) kuşaklamak, sarmak, sarılmak; 2. (a încercui)
sarmak; 3. (a include) ĭşĭne almak
cuprindere sf. – kuşaklama, ihtiva etme – ĭşĭne alma
cuprins sn. – 1. (la cărţi) ĭşĭndekĭler; 2. (conţinut) tutar, muhteviyat; 3.
(suprafaţă) yüz, yüzey
cuprinzător adj. – genĭş, balaban
cupru sn. – bakır
cuptor sn. – 1. purum – fırın; 2. (vatră) tandır – ocak; 3. (arşiţă) buwgan
sıcak – şıcak
cuptorar sm. – purumcı (yapkan ya da şalışkan)
cuptoraş sn. – purumşık
cura vt. – bĭr kastaga, kastalıkka tedavi etmek
curabil adj. – arü bolacaktay,arübolabĭlĭr
curaj sn. – cesaret, cĭgĭtlĭk
curajos adj. – cüreklĭ, cesur, cĭgĭt
curant adj. – sm. kastaga, tedavi etken doktor
curat I. adv. – hakikaten; II.adj. – 1. temĭz, pak; 2. (ireproşabil) kusursuz,

2
lekesĭz; 3. (cinstit) namuslu, samimi; 4. (limpede) berrak; 5. (pur) arı,
saf
curativ adj. – şifalı
cură sf. – lac tedavisĭ, şifa
curăţa I.vt. – 1. temĭzlemek, arıtmak; 2. (a coji) kabıgından arşımak; 3.
(încălţămintea) şamırnı sĭlmek; 4. (îmbrăcămintea) lekesĭn şıgarmak,
purşulamak; 5. (peşte) pulların temĭzlemek; 6. (păsări) tüklerĭn
culmak; 7. (a ţesăla) kaşagalamak; II. vr. üstün başın temĭzlemek
curăţat sn. – temĭzleme, arıtma
curăţel adj. – temĭzşĭk, tertiplĭ balaşık
curăţenie sf. – temĭzlĭk
curăţi vt. – temĭzlemek
curăţire sf. – temĭzleme
curăţit sn. – temĭzlew – temĭzleme
curăţitor adj. – temĭzlewcĭ, temĭzlegen
curba I. vt. – kıyıştırmak, bükmek; II. vr. bügülmek
curbat adj. – kıyıştırılgan, bügük, bügülgen
curbă sf. – 1. (mat.) kıyış sızık; 2. (viraj) viraj , dönemec
curbură sf. – kıyışlık, bügüklĭk
curcan sm. – ata pepiy
curcă sf. – dĭşĭ, ana pepiy
curcănaş sm. – pepiyşĭk
curcubeu sn. – koyın caygan kurtkaşık, ebemkuşagı, alkım, gökkuşagı
curea sf. – 1. kayış, kuşak; 2. (cordon) kordon
curechi (reg.) – kapısta
curelar sm. – kamıtşı
curelărie sf. – kamıtşılk
cureluşă sf. – kĭşkene kuşak, kayışşık
curent I. sm. – 1. (de aer) cereyan – kurent; 2. (de apă) agıntı; 3. (electric)
cereyan; II. sn. cereyan; III. adj. 1.(despre lună, an) şĭmdĭkĭ, bo; 2.
(cotidian) kunlĭk
curenta vt. – bĭr şiyge, bĭrewge cereyan – kurent geşmek
curgător adj. – 1. (despre ape) turmadan akkan; 2. fig. (despre vorbire, frază,
stil) suday akkan konışma
curge vi. – 1. (despre ape) akmak, tögĭlmek; 2. (a se îndrepta) ep şo
noktaga dogrı akmak; 3. (a se desfăşura) cereyan etmek; 4. (a se scurge)
iymek , sızmak; 5. (a trece) geşmek
curgere sf. – 1. akma, akış; 2. fig. cereyan
curier sm. – kuriyer – kurye
curios adj. – 1. meraklı; 2. (straniu) acayıp
curiozitate sf. – 1. merak; 2. (ciudăţenie) acayıplık
curând adv. – bĭraz sonra, bĭrazdan, yakında
curma I. vt. 1. (a opri) toktatmak, kesmek; 2. (a pune capăt) pĭtĭrmek; II.
vr. sonına ermek, pĭtmek
curmali sm. – kurma teregĭ

1
curmală sf. – kurma (cemĭşĭ)
curmătură sf. – ekĭ bayır ya da taw arasındakı boşlık, şukur
curmeziş adv. – enĭne
curpen sm. – asma filizi, sarmaşıcı dal
curs 1 sn. – 1. (al apei) su agıntısı, yatak; 2. (durată) müddet, süre; 3. (preţ)
kıymet, fiyat; 4. (desfăşurare) seyr, cereyan
curs 2 sn. – ders, kurs
cursant sm. – talebe, derske dewam etken, kursant
cursă sf. – 1. (alergare) cuwurma, koşı; 2. (competiţie) yarış; 3. (itinerar)
col; 4. (tehn.) ĭşleme, hareket; 5. (capcană) tuzak
cursier sm. – yakışıklı at
cursiv adj. – 1. (despre scris) güzel, tertiplĭ; 2. (despre vorbire) suday
akkan konışma
cursivitate sf. – tüzgĭn (yazı, konışma)
curta vt. – yeşĭllenmek, kur yapmak
curte sf. – 1. awla; 2. (jur.) mahkeme; 3. (palat) saray
cusătură sf. – 1. tĭgĭş yerĭ
cuscră sf. – kĭyewün nenesĭ, kudagıy
cuscru sm. – kĭyewün babası, kuda
custode sm. – köz kulak bolgan
custodie sf. – bekşĭlĭk, bĭr eşyanı karama, korıma
custură sf. – pışak keserĭ
cusur sn. – kusur, eksĭklĭk, noksanlık
cusurgiu sm. – kusurcı, yoktan kusur tapkan – şıgargan
cusut sn. – tĭkme, tĭgĭş
cuşcă sf. – kafes, aywan gülibası
cuşchebap sn. – (înv.) kuşkebabı
cuscuş sn. – kuskus
cuşmă sf. – (reg.) kalpak
cutare I. pron. – falan – filan (palan pĭlan); II. adj. şo bo, o, plan tüwen
cutat adj. – tırcıklı
cută sf. – 1. kuwırcık; 2.(zbârcitură) tırcık
cutărică pron. neh. – (fam.) bĭrewşĭk
cuter sn. – gezĭntĭ gemĭsĭ – kuter
cuteza vt. vi. – cesaret etmek, közge almak
cutezanţă sf. – cesaret
cutezare sf. – cesaretlenme – cesaretlenĭw
cutezător adj. – cesur, cüretkâr, cüreklĭ
cutie sf. – kutuk
cutioară sf. – kutukşuk
cutiuţă sf. – kĭşkene kutuk
cutră sf. – ekĭ yüzlĭ
cutreiera vt. – baştan başka dolaşmak, gezmek
cutreierat adj. – gezĭlgen, dolaşılgan
cutremur sn. – zelzele, deprem, cer kıymıldaması

2
cutremura I. vr. – sarsılmak; 2. fig. kaltıramak, ürpermek; II. vt. kaltıratmak,
sarsımak
cutremurare sf. – sarsılma, zelzele
cutremurător adj. – korkınışlı
cutumă sf. – (datină, obicei) adet, örf, alışkĭ
cuţit sn. – pışak, kama
cuţitar sm. – 1. pışak yasagan ya da satkan kĭşĭ; 2. (fam.) pışakşı
cuţitaş sn. – 1. kĭşkene pışak, şakĭ; 2. pışakşĭ, kawgacı
cutovlah sm. – Makedonya'dakı aromınlarga berĭlgen at
cuţu interj. – kucu, kucu (it şakırmak)
cuţulache sm. – boşık, itnĭ süygende aytılgan söz
cuvă sf. – kab, tekne
cuveni vr. – 1. (a-i aparţine) mal bolmak; 2. (a se cădea) uymak, uygun ve
münasĭp bolmak
cuvenit adj. – lâyık
cuvertură sf. – örtĭ (masa, pat örtĭsĭ)
cuviincios adj. – adv. terbiyelĭ, edeplĭ, nezaketlĭ
cuviinţă sf. – terbiye, nezaket
cuvinţel sn. – sözşĭk
cuvios adj. – sofu, dindar
cuvioşie sf. – terbiye, nezaket, dindarlık
cuvânt sn. – 1. söz, kelime; 2. (vorbă) laf, lakırdı; 3. (cuvântare) nutuk; 4.
(sfat) nasiyat, ögĭt; 5. (promisiune) vaat; 6. (părere) fikir
cuvânta vt. – konışmak, nutuk tutmak
cuvântare sf. – nutuk
cuvântător adj. – sm. 1. konışkan (kĭşĭ); 2. konışmacı – orator
cuzineţ sm. – yastık
cvadragenar adj. – kırk yaşında, kırklık
cvadruplu adj. – dört kat, dörtlĭ
cvartet sn. – kuartet (muz.)
cvintă sf. – (muz.) beş noktalık aralık
cvintet sn. – (muz.) kuintet

1
2
D
da 1 i. vt. 1. bermek 2. (a arunca) atmak 3. (a înmâna) teslim etmek 4. (a
produce) imal etmek, üretmek 5. (a lovi) urmak 6. (a găsi) tapmak ii. vr.
berĭlmek; a da bună ziua – selam bermek; a da înapoi – gerĭ bermek; a da
pace – raat bermek; a da afară – tışarga şıgarmak; a-şi da arama pe faţă –
ĭş yüzĭn köstermek; a se da jos – tüşmek; a se da de-a berbeleacul –
tumalaklamak; a se da în leagăn – (beşĭkte) sallanmak
da 2 adv. ebet, şonday, onday
dacă conj. eger, şayet
dacoromân sm. 1. dakoroman diyalektĭ 2. sırt tunalı romen
dactilograf sm. daktilo
dactilografia vt. daktilo etmek
dactilografie sf. daktilografi
dactilografiat sn. daktilo etĭlgen etĭwlĭ
dadă sf. (reg.) tatay, daday
dafin sm. defne, defne teregĭ
daiboj sn. (pe daiboj) caba, parasız
dairea sf. dare
dajdie sf. (inv.) bergĭ
dalac sn. 1. (med.) antrax 2.sm. talak kastalıgın şifasına lac yapılgan bĭr
nebat (osĭmlĭk)
dală sf. ĭncĭ taş, mermer, beton parşası
dalb adj. 1. bembeyaz, fig. nazĭk, masĭm 2. aşık, carık 3. köz
kamaştırgan güzel
dalcauc sm. (arh.) kawgacı, saylamlarda (alegeri electorale) bakırıp şakırıp
yapkanlar (linguşıtor)
dalie sf. (bot.) gergina şeşegĭ
daltă sf. oyma kalemĭ, dalta
daltonism sm. dalton kastası
daltonist sm. dalton kastası
dam sn. (reg.) dam
damasc sn. keten, pamuk, ipek ya da cün kumaşı, tokıması
damă sf. 1. (carte de joc) dam 2. (la şah) dama
damblagi vi. felk bolmak, ayagı kolı tutmamak
damblagiu sm. ayagı kolı tutmagan kasta
damf sn. (fam.) nefesten kelgen ĭşkĭ kokısı
damigeana sn. damican
damnat adj. cehennem azabına tutulgan
dană sf. 1. limanda gemĭlerĭn yerleşken yerĭ 2. bĭr limanda mal magazası
dandana sf. 1. bela 2. gürültülĭ zewk, eglence
danez sm. danemarkalı
danga sf. tamga (kızgın temĭrmen aywanlarga yapılgan işaret)
dangăt sn. şalma, tıngırdama
danie sf. (înv.) para, mal bagışlama
dans sn. dans

1
dansa vt. vi. dans etmek
dansator sm. dansşı , dansator
dantelat adj. dantellĭ, nagışlı
dantelă sf. dantel
danubian adj. tunadaş, bölge, memleket, tunalı
dar i. sn. 1. (cadou) hediye, armagan, ermegan 2. (talent) istidat ii. conj.
ama, fakat, lâkin
dara sf. taşılgan malın ambalajı veya bidon, metiyĭn awırlıgı, (mai mare
daraua decât ocaua) – paydasız, kârsĭz bĭr ĭş
darabană sf. kĭşkene dawul, (a bate toba sau darabana) – bĭr pırnı aytmak
darac sn. tarak (cün taragı)
daragiu sm. dare şalgan
daraveră sf. bela, ufak kaza
dare sf. berme, berĭw
darnic adj. cumart
dascăl sm. 1. (învăţător) mektep hocası, muallĭm 2. kĭlsede popaz
yaardımcısı
dat i. sn. berme ii. adj. berĭlgen, berĭwlĭ
data vt. vi. tarih etmek/salmak
datat adj. tarihlĭ
dată sf. tarih
datină sf. adet, örf, gelenek
dativ sn. (gram.) yönlĭk halı
dator adj. 1. borıclı 2. (obligat) mecbur
datora vt. vr. 1.borıclı bolmak 2. (a fi obligat) – mecbur bolmak 3. (a fi
cauza) sebep bolmak
datorie sf. 1. borıc 2. (obligaţie) mecburiyet 3. (misiune) vasife
datorită prep. 1. (din cauza) sebebĭnden 2. (mulţumită) sayesınde
datornic sm. borıclı
daună sf. zarar, ziyan
dăbilar sm. (inv.) bergĭ toplagan kĭşĭ
dădacă sf. dadı, süt nene
dădăci vt. 1. bala karamak 2. fig. nasiyat/ögĭt bermek
dăinui vi. 1. dewam etmek, sürmek 2. (despre fiinţe) yaşamak
dăinuire sf. dewam etme, yaşama
dăinuitor adj. dewam etken, yaşagan
dăltui vt. oymak, conmak
dăltuire sf. oyma, conma
dăltuit adj. oyılgan, conılgan, conuvlı
dăltuitor sm. oyucı, congan kĭşĭ
dănănaie sf. (reg.) 1. gürültĭ, kamga 2. yangışlık, terslĭk
dăngănit sn. şanın şıgargan sesĭ
dănţui vi. (poz.) dans etmek, şopannamak
dărăci vt. cün taramak
dărăcire sf. tarama/taraw

2
dărăcit sm. tarama/tarawlı
dărăcitor sm. tarakşı, cün taragan kĭşĭ
dărăpăna 1. vr. pıkareleşmek, mahubolmak 2. vt. özĭ başındakı şaşĭn culkmak
dărăpănat adj. cıgılgan karap bolgan
dărăpănător adj. (rar) cıkkan, urgan
dărăpănătură sf. cıgılgan karap bina
dărâma vt. 1. cıkmak, tüşürmek 2. fig. dewĭrmek 3. (a distruge) karap etmek
dărâmare sf. 1. cıkma, tüşürme 2. fig. dewĭrme
dărâmat adj. 1. cıgılgan, cıgık 2. fig. dewĭrĭlgen
dărâmătură sf. harabe, virane
dărnicie sf. 1. cumartlık 2. fig. bollık
dărui i. vt. 1. hediye etmek, bagışlamak 2. (a da) bermek ii. vr. özĭn
adamak (bermek)
dăruire sf. (abnegaţie) özĭn bĭr ĭşke adama
dăruitor sm. bagışlagan bĭrew
dârz adj. cesur, colından sapmagan, kibar
dârzenie sf. cesaret, akaylık, bĭr emelnĭ sonına şıgarma
dăscăleală sf. köp nasiyat berĭp buktırma
dăscăleşte adv. mualimdiy, muallĭmce
dăscăli vt. baş awurtmak
dăscălie sf. 1. mektep hocalıgı 2. nasiyat, ögĭt, cengĭl tazĭr
dăscălime sf. köpten köp muallĭm
dăscălit adj. okıgan/tokıgan, nasiyat seslegen
dăscăliţă sf. muallĭme
dăuna vi. zarar, ziyan bermek
dăunător i. sm. asalak (parazit) ii. adj. zararlı
de i. prep. dair, ötĭrĭ, hakkında ii. interj. onday iii. conj. eger
de-a binelea adv. büsbütün
de-a curmezişul adv. enĭne
de-a dreptul adv. dogrıdan dogrı
deal sn. bayır
de-a lungul adv. boyınca, boyınşa
de asemenea adv. keza, da/de
deasupra adv. üstünde
de-a valma adv. raskele
debandadă sf. karışıklık, düzensĭzlĭk
debara sf. debara (siyrek kullangan eşya kĭlerĭ)
debarasa vr. ayrılmak, kurtulmak
debarca vt. vi. 1. sudan, denĭzden karaga şıgarmak 2. trenden, arabadan,
gemĭden tüşürmek 3. fig. bĭrewnĭ vasifesĭnden tüşürmek
debarcader sn. skele
debarcare sf. tüşürme, karaga şıgarma ĭşĭ
debil adj. 1. (mintal) delĭ 2. (slab) zayıf, mecalĭz
debilitate sf. zayıflık, kuwetsĭzlĭk
debit sn. 1. (tutungerie) tütün tükanı 2. (com.) satış/sürüm 3. (cantitate)

1
hacım
debita vt. 1. satmak 2. fig. gewezelĭk etmek
debitor sm. borclı
debloca vt. 1. serbest bırakmak 2. (pol., mil.) blokodanı
kötermek/toktatmak
deblocare sf. serbest bırakma
debuşeu sn. pazar, pıyata
debut sn. bĭrĭncĭ adım
debuta vi. bĭrĭncĭ defa kĭrĭşmek/yapmak (bĭrĭncĭ kitabın yazmak, bĭrĭncĭ
spektakolnı bermek)
debutant sm. 1. köp sürecek bĭr ĭşke başlagan bĭrew 2. fig. tecrübesĭz
decadă sf. on gün
decadent adj. gerĭlegen, zemanga uymagan
decadenţă sf. 1. soçyal, ekonomik, politik gerĭlme, ahlaki gerĭlme, ahlaksızlık
2. sanat, bĭlĭm, edebiyatın gerĭlmesĭ/tüşmesĭ
decagram sn. dekagram – on gram
decalaj sn. fig. uygunsızlık, uymamazlık
decalitru sm. dekalitru – on litre
decalog sn. incil'dekĭ on emĭr
decametru sm. dekametru – on metre
decan sm. dekan, fakultate balabanı
decanat sn. dekanlık, fakultate başkanlıgı
decanta vt. tındırmak (maynı, sunı)
decantare sf. tındırma
decantor sn. tındırgan cihaz, aparat
decapita vt. soymak, başın kesmek
decapitare sf. başın kesĭp atma, soyma
decapitat adj. başı kesĭlmekle cezalandırılgan
decapotabil adj. (despre automobile) – üstĭ aşılıp cabılgan automobil
decar sm. 1. tarla ölşĭsĭ – on ar 2. on puanlı oyın kaatĭ
decasilab sm. on ecĭklĭ bĭr mısra (vers)
decatlon sn. on yarıştan ibaret spor yarışması
decădea vi. tüşmek
decădere sf. 1. tüşme, gerĭlme 2. (moral) – özĭñĭ ahlaksızlıkka urmak
decăzut adj. 1. tüşken 2. (moral) ahlaksızlıkka ogragan
deceda vi. ölmek, vefat etmek
decedat adj. ölgen, rahmet bolgan
decembrie sm. aralık ayı
deceniu sn. on sene, on senelĭk müddet
decent adj. edeplĭ, terbiyelĭ
decenţă sf. edep, terbiye, nezaket
decepţie sf. hayal kırıkılıgı
decepţiona vt. hayal kırıklıgına ogratmak
decepţionat adj. hayal kırıklıgına ogragan
decerna vt. diploma/nışan bermek, taltif

2
decernare sf. diploma, nışan berme, berĭw
deces sn. ölĭm, vefat
deci conj. demek ke, yani
decide vt. vi. kararlaştırmak, karar bermek
decigram sn. decigram - deçigram
decilitru sm. desilitre – deçilitru
decima vt. yoketmek, karap etmek
decimetru sm. desimetre – deçimetru
decis adj. kararlı
decisiv adj. kararlı, bek kararlı
decizie sf. karar – hüküm
decât adv. sade, ancak
declama vt. edebĭ esernĭ yüksek ses men okımak
declamare sf. yüksek ses men okıma
declamator adj. yüksek ses men okıgan, okıwcı
declanşa vt. 1. başlamak 2. (tehn) hareket ettĭrmek
declanşare sf. başlama, başlatma
declanşator sn. (tehn.) başlatkan-declanşor
declara i. vt. (a proclama) – ilân etmek 2. (a anunţa) bĭldĭrmek, beyan etmek
3. (a decide) karar etmek ii. vr. 1. ilan etĭlmek 2. (a lua poziţie) taur
almak
declarare sf. ilan etme
declarat adj. ilan etĭlgen, bĭldĭrgen
declaraţie sf. beyan, beyanat
declasa vr. ahlaksız yetĭşmek
declasat adj. alşak
declin sn. zeval, gerĭlew
declina vt. 1. tanıtmak 2. (gram.) hallerden geşĭrmek
declinare sf. 1. tanıtma 2. (gram.) hallerden geşĭrme, geşĭrĭw
decola vt. vi. (despre avioane) cerden havaga uşmak, havalanmak
decolare sf. cerden havaga uşma
decolora 1. vt. (despre ţesături) rengĭn agartmak, rengĭn soldırmak 2. vr.
rengĭn atmak, agarmak, solmak
decolorare sf. rengĭ solma, agarma
decolorat adj. rengĭ solgan, agargan
decolta vt. moynı aşık tĭgĭlgen kĭyĭm
decoltat adj. 1. decoltelĭ kĭyĭm – entar, bluza 2. fig. yüzsĭz, nezaketsĭz
decomanda vt. sımarlamanı ertelemek, sĭlmek
deconecta vt. elektrik haglantını kesmek, toktatmak
decongela vt. ĭrĭtmek
deconta vt. karıclangan paraların esabın bermek
decontare sf. karıclangan paraların esabın berme - dekontare
decor sn. 1. süsleme, süs, ziynet 2. (privelişte) manzara
decora vt. 1. medalya bermek, kararlaştırmak 2. (a împodobi)
decoraţie sf. nişan, medalya

1
decret sn. kararname
decreta vt. 1. karar bermek, kararlaştırmak 2. fig. ilân etmek
decretare sf. kararlaştırme, ilan
decupa vt. kenarlarından kesıp şıgarmak
decupare sf. (tehn.) cisĭmnĭ ekĭge kesmek
decupat adj. dekupat
decupla vt. (tehn.) şeşmek
deculpare sf. şeşme, cĭberme
decurge vi. sürmek, cereyan etmek
decurs sn. agıp geşken wakıt, zaman
dedal sn. (rar) labirint, fig. karmakarşıklık
dedesupt i. sn. 1. aşası, aşagı kısımı 2. fig. tertip ii. adv. astında
dedica i. vt. ithaf etmek ii. vr. bĭr ĭşke özĭn adamak
dedicaţie sf. ithaf
dediţel sm. mawı mor şeşeklĭ, zerlĭ nebat, ösĭmlĭk
deduce vt. netice, anlam şıgarmak
deducţie sf. netice, anlam şıgarma
defalca vt. tayın etmek, paylaştırmak
defalcare sf. paylaştırma
defavoare sf. bĭr şiyge, bĭrewge karşı, bĭrewın zararına
defavorabil adj. elverĭşsĭz
defăima vt. rezil etmek, közden tüşürmek
defăimare sf. közden tüşürme, şıgarma
defăimător adj. sm. rezil etken, böten, cakkan
defect i. sn. eksĭklĭk, noksanlık, sakatlık ii. adj. eksĭk, sakat, bızık
defecta i. vt. bızmak, eksĭklĭkke ogratmak ii. vr. bızılmak, bızık bolmak
defectare sf. bızılma, bızılıw
defectat adj. bızık, ĭşlemegen
defectiv adj. eksĭklĭ
defectuos adj. yaramay, bızık
defecţiune sf. bızıklık, eksĭklĭk, sakatlık, (pană) arıza - defecţiune
defensiv adj. korıngan
defensiva sf. korınma savaşı
defensor sm. koruwcı
deferenţă sf. saygı, hürmet
deferi vt. davaga bermek, dawaga şakırmak
defertiliza vt. bĭr cernĭ, tarlanı berĭmsĭz, kısır etmek
defertilizat adj. berĭmsĭzleştĭrĭlgen toprak
defetism sn. bĭr utkuga güvensĭzlĭk
deficient adj. esaptan plandan az bergen, şıgargan
deficienţă sf. azalma, eksĭk, yangışlık
deficit sn. eksĭk, noksan
deficitar adj. noksan bolgan
defila vi. sıra man geşmek
defilare sf. balabanların, önderlerĭn aldından köp kĭşĭlerĭn sıra man geşmek

2
defileu sn. tar geçit, bogaz, derbent
defini vt. at bermek, tayın etmek
definire sf. at berme, tayın etme
definit adj. tayın etĭlgen, atı berılgen
definitiv adj. son, kestĭrme
definitivare sf. son kararnı berme, kestĭrme
definitivat sn. 1. kararı berĭlgen 2. ilk, orta ve licew muallĭmlerĭn bergen üş
imtaandan bĭrĭncĭsĭ (gradul ii, gradul i)
definiţie sf. tayın, kural, at berme, berĭw
deflora vt. kızlıgın bızmak
deflorare sf. kızlıgın bızma
deforma I. vt. şekĭl denĭştırmek, bızmak 2. (a denatura) denĭştĭrmek II. vr.
şekĭlĭ denĭşmek
deformare sf. şekĭl denĭştĭrme, bızmak
deformat adj. şĭrkenleştĭrĭlgen
deformaţie sf. v. deformare
defrişa vt. aşmak
defrişat adj. (despre terenuri) şĭpşĭlĭk, inşaatka kazandırılgan cer (terekler
kesĭlĭp)
defunct sm. adj. rakmetlĭ, merhum
degaja vt. 1. serbest bırakmak, ayırmak 2. (la fotbal) degajat etmek
degajare sf. serbest bırakılma (borıcdan, vasifeden)
degajat adj. serbest bırakılgan
degaza vt. bĭr kapalı yerden gazlarnı, zeerlĭ maddelernĭ uzaklaştırmak
degazare sf. gazlarnı uzaklaştırma
degeaba adv. 1. caba, boş 2. (graţia) bedawa, cabadan
degenera vi. nesĭlĭ bızılmak
degenerare sf. nesĭlĭ bızılma (biyolocik ve psihik özellĭklerĭn bızılması)
degenerat adj. nesĭlĭ bızık
degera vi. üşümek
degerare sf. üşüme
degerat adj. üşügen
degeretură sf. üşüme, üşütme
deget sn. parmak
degetar sn. oynak
degetuț sn. (rar) parmakşık
degețel sn. parmakşık
deghiza vt. vr. kĭyĭm denĭşmek
deghizare sf. kĭyĭm denĭşme
deghizat adj. 1. kĭyĭm denĭştĭrgen 2. maskalı
degrabă adv. şalt, emmen, şoyerde
degrada I. vt. 1. bızmak, kĭymetten tüşürmek 2. (mil.) rütbeden tüşürmek II.
vr. bızılmak, yıpranmak
degradare sf. 1. bızma, yıpranma 2. (mil.) rütbeden tüşürme
degradat adj. 1. ohlah, sosyal bakımdan gewşegen, bızılgan, garip kĭşĭ 2.

1
semĭzlĭgĭ pĭtken, toprak, tarla
degresa vt. 1. urba, eşya üstünden maylı lekelernĭ temĭzlemek 2. bĭr
nimetten maynı suwırmak (perĭz üşün)
degresare sf. maykert lekelernĭ temĭzleme
degreva vt. bĭr kĭşĭ yahut müessesenĭn bazı vazifelerĭn azaltmak
degrevare sf. bazı vaziferlernĭ azaltma
degrevat adj. bazı vazifelerden kurtulgan kĭşĭ
degusta vt. tamak
degustare sf. tatma
deja adv. artık, taa
dejecție sf. pislĭk
dejuca vt. bĭr plannı, oyınnı suga tüşürmek, mani bolmak
dejuga vt. ögĭzlernĭ moysadan tuwarmak
dejugare sf. tuwarma
dejugat sn. tuwarıw
dejun sn. üyle yemegĭ
dejuna vi. kawaltı etmek (ya da üyle yemegĭ)
delapida vt. para aşırma - kırslama
delapidator sn. para aşırgan - kırslagan
delator sm. gĭzlĭ kaber bergen
delațiune sf. gĭzlĭ kaber berme
delăsa vr. ihmal etmek, sallantıga kurmak
delăsare sf. ihmal, sallantı
delecta I. vt. tat bermek, hoşlandırmak II. vr. tat almak, hoşlanmak
delectare sf. tat alma, hoşlanma
delega vt. delegat etĭp cĭbermek
delegat sm. temsĭlcĭ, delegat
delegație sf. 1. heyet, delegațiye 2. (autorizație) ınınname – delagațiye
delfin sm. yunus balıgı
delibera vi. bĭr kararnı konışma, kararlaştırmak
delicatese sf. pl. nezetlĭ yemekler
delicios adj. 1. tatlı, nezetlĭ (lezzetlĭ) 2. fig. ĭncĭ, nazĭk
delict sn. kabaat
delicvent sm. kabaatlĭ, kanunga karşı hareket etken
delimita vt. sınırlamak
delimitare sf. sınırlama
delincvent sm. v. delicvent
delir sn. 1. sandıraklama 2. fig. coşma
delira vi. sandırklamak
delirant adj. sandıraklayıcı, sandıraklagan
delirare sf. delĭrĭw
deliu sm. (înv.) 1. atlı asker 2. adj. mazalı, cesur kĭşĭ 3. adj. cırtıcı, delĭ
deltă sf. delta
deluros adj. bayırlı toprak
delușor sn. bayırşık

2
demachia vt. vr. betĭndekĭ podranı, kızıllıknı sĭlmek
demagog sm. demagog (lafman cayıp cuwgan)
demagogie sf. demagociye
demara vi. colga şıkmak
demarare sf. colga şıkma - şıgıw
demarca vt. sınır sızmak
demasca I. vt. meydanga şıgarmak – urmak II. vr. ĭş yüzün köstermek
demascare sf. meydanga şıgarma - urma
dement sm. adj. delĭ, şılgın
demență sf. delĭlĭk, şılgınlık, şıldırma
demers sn. rica
demilitariza vt. askersĭzleştĭrmek
demilitarizare sf. silahlansızdırma
demilitarizat adj. silahlandızdırılgan
demisie sf. istifa
demisiona vi. istifa etmek
demisol sn. demisol
demite vt şıgarmak, azletmek
demitere sf. şıgarma, azletĭlme
demiu sn. kalıncı ceket
demiurg sm. dünya kurucusuna berĭlgen at
demâncare sf. aşayt, cemelĭk
demn adj. haysĭyetlĭ
demnitar sm. devlet seviyesĭmle önder
demnitate sf. haysĭyet
democrat sm. adj. demokrat
democratic adj. demokratik
democratism sn. demokratizm
democratiza vt. demokratikleştĭrmek
democrație sf. democrațiye, demokrasi
demoda vr. modadan şıkmak
demodare sf. modadan şıkma
demodat adj. modadan şıkkan
demograf sm. demografi uzmanı
demografie sf. demokrafi - demokrafiye
demola vt. cıkmak, dewĭrmek
demon sm. şaytan
demonetiza vr. (despre monede) kıymetten tüşmek
demonetizare sf. kıymetten tüşme - tüşüw
demonic adj. şaytani
demonstra I. vt. ispat etmek, köstermek II. vi. kösterĭş yapmak
demonstrație sf. 1. ispat etme – ispat kösterme 2. (manifestație) nümayĭş
demonta I. vt. sökmek II. vr. ayrılmak, sögĭlmek
demontabil adj. ayrılabĭlĭr, ayrılganday
demontare sf. ayırma, sökme

1
demontat adj. parşalarga ayrılgan
demoraliza I. vt. ruhi halın cımşatmak II. vr. ruhi halı bızılmak, zayıflamak
demoralizat adj. cesaretsĭz, kipsĭz
demult adv. köpten (berĭ), eskĭden
denatura vt. bızmak, sohtelemek
denaturare sf. sohteleştĭrme
denaturat adj. asıl duygusu bolmagan ana – baba ya da bala
denie sf. kristiyanların paskalyası aptasında akşam ibadetĭ
denigra vt. lekelemek, közden şıgarmak
denigrare sf. lekeleme, közden şıgarma
denigrator sm. lekecĭ
denivela vr. tüzlügĭn coytkan cer, toprak
denota vt. ispat etmek, köstermek
dens adj. 1. sıkı 2. (des) gür
densitate sf. sıklık
dentar adj. tĭşke baylı
dentina sf. tĭşĭn asıl malzemesĭ
dentist sm. tĭş doktorı, tĭşşĭ
denumi vt. at takmak, ĭşĭm salmak
denumire sf. takma, at
denunț sn. resmi kuruluşlarga kaber berme
denunța vt. resmi kuruluşlarga kaber bermek
denunțare sf. resmi kuruluşlarga bĭldĭrme
deoarece conj. çünkĭ, zira
deocamdată adv. şĭmdĭlĭk
deochea vt. nazarlamak
deochetură sf. nazar tiyme
deochi sn. nazar
deodată adv. bĭrdenbĭrge, ansızın
deoparte adv. ayırı şekĭlde
deosebi I. vt. ayırt etmek, fak etmek, farkına barmak II. vr. farklı bolmak
deosebire sf. fark, farketme
deosebit I. adj. 1. (care iese din comun) farklı, ayrı 2. (divers) çeşĭtkĭ 3.
(special) hususi II. adv. farklı bolıp, ayrıca
depanare sf. (tehn.) tamĭr etme
depanator sm. maşinalarnı tamir etken ĭşçĭ
departament sn. daire, bakanlık, departament
departe adv. uzak
depăna vt. bĭr yumaknı darkatmak
depărta I. vt. uzaklaştırmak II. vr. 1. uzaklaşmak 2. fig. ayrılmak
depărtare sf. uzaklık, mesafe
depărtat adv. uzaklaşkan, uzaklaştırılgan
depăși vt. 1. geşmek, ozmak 2. (despre vehicule) maşinalarnı canından
geşĭp ozmak
depășire sf. 1. geşme, ozma 2. canından ozma, aşma

2
depășit adj. eskĭgen, wakıtı geşken
dependent I. adj. baylı II. adv. baylı bolıp
dependență sf. baylılık, bagım
dependință sf. bĭr üyün aşkanası, bayesĭ, kĭlerĭ
depeșă sf. (înv.) telegram colı man kaber berme
depila vt. kılların culkmak
depilare sf. kıllarnı culkma, (depilarea feții) – bet aldırmak
depilator sm. kıllarnı culkkan kĭşĭ, aparat
depinde vi. baylı, tabi bolmak
depista vt. tapmak, teşhis etmek
depistare sf. tapma, teşhis
deplasa I. vt. yerĭn denĭştĭrmek II. vr. ketmek, hareket etmek
deplasament sn. bĭr gemĭnĭn tekmĭl awırlıgı
deplasare sf. ketme, hareket etme
deplasat adj. 1. cerĭnde tabılmagan 2. uygunsız
deplin I. adj. tam II. adv. tamamı man, büsbütün
deplinătate sf. tolgınlık, kusursuzlık, tekmĭllĭk
deplânge vt. cılamak, acımak
deplora vt. acımak
deplorabil adj. cılandırganday, acınacak
depopulare sf. bĭr bölgenĭ yalisĭn azaltma, kĭşĭlernĭ başka bölgelere sürgün
etme
deporta vt. sürgün etmek
deportare sf. sürgün, sürgünlĭk
deportat adj. sm. sürgün
deposeda vt. yoksın bırakmak, mahrum etmek
deposedare sf. yoksın bırakma, mahrum etme
depou sn. depou, depo
depozit sn. ambar, depozit
depozita vt. depo etmek, bĭrĭktĭrmek, çıymak
depozitar sm. saklamak üşün bĭr nĭmetĭn emanet etĭlgen kĭşĭ, mirasçı
depozitare sf. bĭrĭktĭrme, depo etme - etĭw
depoziție sf. şahitlĭk, tanıklık
deprava vr. ahlak bızılmak
deprecia I. vt. 1. (a minimaliza) kıymetten tüşürmek 2. (a degrada) bızmak,
berbat etmek II. vr. (a se degrada) bızılmak, berbat bolmak, şürümek
depreciat adj. bızık, şürük, kıymetten tüşken
depreciere sf. bızılma, şürüme, kıymetten tüşme
depresiune sf. 1. (geogr.) ekĭ taw arasındakı şayır – hufre, depresiune 2.
(atmosferică) uragan – kasırgan 3. (psihică) karamsarlık
depresiv adj. basıcı
deprima vt. dermansızlıkka ogratmak, üzmek
deprimare sf. karamsarlık, pesimism
deprimat adj. karamsar, pesimist
deprinde I. vt. 1. alıştırmak 2. (a însuși) kawramak – üyrenmek II. vr. alışmak

1
deprindere sf. 1. alıştırma, alışma, alışkanlık 2. (dexteritate) becerĭklĭk, ustalık
deprins adj. alışkan, alışık
depunător sm. para cıydırgan, saklatkan kĭşĭ
depune I. vt. salmak, saklamak, cıydırmak II. vr. bĭrĭkmek
depunere sf. 1. cıydırma parası 2. kade, kazan tübünde tıngan bılaşık
deputat sm. milletvekĭlĭ - deputat
deputăție sf. deputatlık, milletvekĭllĭlĭgĭ
deraia vi. 1. coldan sapmak, şıkmak 2. fig. gewezelĭk etmek
deraiere sf. coldan sapma – şıkma, gewezelĭk
deranj sn. 1. (dezordine) karmakarışıklık 2. (incomodare) raatsızlık
deranja I. vt. 1. (a încurca) karıştırmak 2. (a incomoda) raatsız etmek II. vr.
ograşmak
deranjament sn. 1. (tehn.) bızıklık, arıza 2. (la stomac) mĭyde bızıklıgı
deranjat adj. karışık, darmadagınık
derapa vi. arabaların-kauçuk tegerşĭklı maşinaların bĭr yaka taymaları
derapare sf. maşinaların colda solda ya da onga taymaları
deratiza vt. işan ve şıcaullarnı yoketme, öttĭrmek
deratizare sf. işan ve şıcaullarnı öttĭrme
derbedeu sm. aylaz, derbedeu, avare
derdeluș sn. (reg.) ballarnı kızakman taygan bayır
derea sf. (reg.) 1. şayır 2. dare
deretica vt. vi. temĭzlĭk yapmak
dereticare sf. temĭzlĭk yapma, yapwĭ
deriva vi. kelmek, şĭkmak
derivare sf. türeme
derivă sf. gemĭnĭn cel sebebĭnden adaşması
derizoriu adj. (despre valori) eş kıymetsız
derâdere sf. alay, mıskel
dermatolog sm. terĭ doktorı
dermatologie sf. terĭ doktorlıgı - dermatolociye
dermatoza sf. terĭ kastalıklarnı berĭlgen genel at
deroga vi. yasaga, kanunga karşı kelmek
derogare sf. kanunga karşı turma
dert sm. (reg.) dert, sagınıw
derula vt. darkatmak, caymak
deruta vt. şaşırmak
derutare sf. şaşırtma
derutat adj. sersem, şaşırgan
derută sf. şaşırtma, şaşırma
derviș sm. derviş
des I. 1. gür 2. (frecvent) sık II. adv. sık sık, köp kere, ekĭde bĭr
desagă sf. eybe – heybe, şĭngene eybesĭ – desaga țiganului
desăgi vt. (reg.) sıklaştırmak, basıp, sıklamak
desăra vt. tuzun şıgarmak (aşayttan)
desăvârși vt. tamamlamak, mükemelleştĭrmek

2
desăvârșire sf. mükemelleştĭrme
desăvârșit I. adj. tam, mükemmel II. adv. tamamı man
descalifica vt. 1. bĭrewnĭ kabaatĭ üşün saygıdan şıgarmak, sĭlmek 2. bĭr sporcı
ya da bĭr ekiğanı yarışmadan şıgarıp atmak
descalificare sf. 1. bĭrewnı saygıdan şıgarma 2. bĭr sporcıya ekipanı yarışmadan
atmak
descăleca vi. attan tüşmek
descălecare sf. attan tüşme
descălța vt. vr. ayakkabĭn şıgarma
descălțare sf. ayakabbĭn taşlama, şıgarıw
descălțat adj. ayakabını taşlagan
descăpățâna vt. (înv.) başın sawmak
descărca I. vt. 1. (a da jos) boşaltmak 2. (o armă) atmak II. vr. 1. cügĭ
boşaltımak 2. (fiz.) boşalmak 3. fig. derdĭn tökmek
descărcare sf. 1. cüknĭ şıgarma, boşaltma 2. (a unei arme) atma, atış 3. fig.
derdĭn tökme
descărcat adj. boşatılgan, boşagan
descărcător sm. 1. boşatkan, vazifeden bĭrewnĭ boşatkan kĭşĭ 2. (agr.)
taşıwaraba, şuwal boşatkan köylĭ
descărcătură sf. 1. boşatılgan mal, eşya 2. tüpekten kurşun şıkma
descărna vr. 1. bek zayıflamak 2. (pielărie) terĭnĭ etşĭk parşalarıdan
temĭzlemek - kırmak
descărnat adj. bek zayıf, et men süyegĭ kalgan
descătușa I. vt. serbest bırakmak, kurtarmak II. vr. kurtulmak
descătușare sf. serbest bırakma, kurtuluş, bırakılma
descendent sm. kelecek nesĭl, kuşak
descendență sf. kelecek nesĭlge baylılık
descheia I. vt. aşmak, şeşmek II. vr. şeşmek, aşılmak
deschiaburi vt. zengĭnlernĭ – kâburlarnı yok etme
deschide I. vt. 1. aşmak 2. fig. col aşmak 3. (a înființa) kurmak II. vr. 1.
aşılmak 2. (a se înființa) kurulmak
deschidere sf. 1. aşma, aşılma (despărțitura) aralık 2. (înființare) kurulma,
aşılma
deschis I. adj. 1. aşık 2. fig. samimi II. adv. aşıkşa köz köre
deschizătură sf. 1. aralık, şatlak 2. (orificiu) teşĭk
descifra vt. 1. şifre aşmak 2. fig. anlamak
descifrabil adj. kolay anlaşılgan
descinde vi. 1. (a proveni) asılı bolmak 2. (a percheziționa) kĭrmek, aktar
tenter etmek
descindere sf. 1. (origine) adıl 2. (percheziție) aktar tenter (nüfuz)
descinge vt. kuşagın şeşmek
descins adj. kuşagı şeşĭk
descânta vt. üflemek, dua okımak, aylenĭ sĭlmek
descântec sn. aylelĭnĭ arü etmek üşĭn okılgan dua
descleia vt. sırış man cabıştırılgannı ayırmak

1
descleșta I. vt. aşmak, gewşetmek II. vr. ayrılmak
descleștare sf. gewşetme, ayrılma
descoase vt. 1. sökmek 2. fig. auwız aramak
descoji vt. kabıgın arşımak
descojire sf. kabıgın arşıma
descompleta vt. tekmĭlnĭ – bütünnĭ bızmak
descompletare sf. bütünnĭ bızma
descompune I. vt. bölmek, parşalamak II. vr. 1. bölĭnmek, parşalanmak 2. (a
putrezi) şürümek
descompunere sf. (putrezire) şürüklĭk, şürüme
descompus adj. 1. (separat) gewşek, parşalıngan 2. (putrezit) şürük, bızık 3.
(imoral) ahlakı bızık
desconcentra vt. askerlĭgĭn pĭtĭrgende, askerlernĭ üylerĭne kaytarmak
desconsidera vt. saymamak
desconsiderare sf. saygısızlık, saymamazlık
descoperi I. vt. 1. (a găsi) keşfetmek, tapmak 2. (a detecta) teşhis etmek 3. (a
dezvălui) aşıklamak, meydanga şıgarmak 4. (a inventa) icat etmek 5. (a
dezveli) üstün aşmak II. vr. 1. keşfetĭlmek, tabılmak 2. (a se demasca) ĭş
yüzün köstermek 3. (a se expune) aşıkta kalmak 4. (a se dezveli) üstĭ
aşılmak
descoperit sf. 1. (găsire) keşĭf, icat 2. (dezvăluire) aşıklama, meydanga
şıgarma
descoperit adj. 1. (dezvelit) aşık 2. (aflat) keşĭfetĭlgen
descoperitor sn. keşĭf etken kĭşĭ
descovoia vt. kıyışkan cisĭmnĭ tüzetmek
descreierat sm. adj. delĭ, şılgın
descrescător adj. azalgan, eksĭlgen
descrește vi. azalmak, kĭşkeneleşmek
descreștere sf. azalma, kĭşkeneleşme
descreți vt. 1. tırcıklarını tüzetmek 2. betĭ, yüzĭ külmek
descrețit adj. tırcıksız, dargınlıgı geşken
descrie vt. 1. tasvir etmek 2. (a relata) aşıklamak, anlatmak
descriere sf. 1. tasvir 2. (relatare) aşıklama, anlatma
descriptiv adj. tasviretĭlebĭlgen
descuia vt. anaktar man aşmak, aşmak
descuiat adj. anaktar man aşılgan, aşuwlı, aşık
desculț adj. calangayak, şıpalak
desculțat adj. calangayak
descuraja I. vt. ümitsĭzlĭkke ogratmak, ümitĭn kesmek II. vr. ümitĭ kesĭlmek,
moralı tüşmek
descurajare sf. ümitsĭzlĭk
descurajat adj. ümitsĭz
descurca I. vt. 1. meydanga şıgarmak, şözmek 2. (a rezolva) haletmek II. vr.
fig. kurtulmak, haletĭlmek
descurcăreț adj. aşıkköz, becerĭklĭ, tĭrĭ

2
descusut adj. tĭgĭşĭ sögĭlgen
des-de-dimineață adv. v. dis-de-dimineață
deseara adv. bo akşam
desecare sf. bĭr tarlada, cerde fazla suwnı kurutma
desemna vt. 1. atanman, tayın etmek 2. (a indica) işaret etmek, köstermek
desemnare sf. tayın etme, kösterme
desen sn. resĭm, desen
desena I. vt. resĭmlemek, resĭm yapmak II. vr. bellĭ bolmak
desenare sf. resĭmleme, resĭm yapma
desenat adj. resĭmlengen
desenator sm. desencĭ, resĭmcĭ, ressam
deseori adv. sık sık, kop kere
desert sn. desert
deservi 1 vt. bĭrewge kayırsız ĭş yapmak
deservi 2 vt. bĭr cemiyetke yararlı ĭş yapmak
deservire sf. ĭş yapma
desface I. vt. 1. (a diviza) ayırmak, bölmek 2. (a dezlega) şözmek 3. (a
deschide) aşmak 4. (a rezolva) haletmek 5. (a vinde) satmak 6. (a anula)
iptal etmek II. vr. 1. (a se despărți) ayrılmak 2. (a dezvolta) aşılmak
desfacere sf. 1. ayırma, ayrılma, şözĭlme 2. (vânzare) satış 3. (anulare) iptal
desfășura I. vt. 1. (a întinde) aşmak, sermek 2. (a dezvolta) inkişaf ettĭrmek 3.
(a înfăptui) yerĭne ketĭrmek II. vr. cereyan etmek
desfășurare sf. 1. aşma, serme 2. (evoluție) kelĭşĭm, tekamül
desfășurat adj. cayılgan, cayımlı, aşılgan
desfătare sf. zewk, şenlenme, eglenme
desfigura vt. sakatlamak, berbat etmek
desfigurare sf. sakatlama, berbat etme
desfigurat adj. şĭrkĭnleştĭrĭlgen, bedatlaşka
desființa vt. köterĭz atmak, yok etmek
desființare sf. yok etme, iptal
desființat adj. yoketĭlgen, uzaklaştırılgan
desfrânare sf. sade zewk, ĭşk, şenlĭk ĭşĭnde vakıt geşĭrme, yaşama
desfrânat adj. ahlaksız
desfrâu sn. orospuluk, fuhuş
desfrunzi vr. yapraklar kuyulmak
desfrunzire sf. yaprakların kuyulması
desfrunzit adj. yapraksız, yaprakları kuyulgan
desfunda vt. 1. așmak 2. (curățat) temĭzlemek
desfundat adj. 1. aşılgan, aşık 2. (curățat) temĭz
deshăma vt. aywanlarnı tuwarmak
deshămare sf. tuwarma
deshidratare sf. bĭr vücüttekĭ suwĭn kuruması
deshuma vt. bazı ölĭlerĭn süyeklerĭn kazıp mezardan şıgarmak
desigur adv. elbette, tabii
desime sf. sıklık

1
desinență sf. (gram.) füllerge eklengen ek şahıs ve temasın, ĭşĭm veya
sıfatlarga eklengen soyı da hallernĭ kösterĭr
desiș sn. ormanın sık yerĭ, sıklık
desluși I. vt. 1. (a înțelege) anlamak, ayırtetmek 2. (a lămuri) aşıklamak 3.
(a auzi) eşĭtmek II. vr. anlaşılmak
deslușit I. adj. aşık, anlaşılır II. adv. aşıkşa
desolidariza vr. bĭr kĭşĭden, gruptan suwunmak, ayrılmak
despacheta vt. paketnĭ aşmak
despachetare sf. paketnĭ aşıw-aşma
despăduchea vt. vr. bitlenmek, bitten arınmak
despăduchere sf. bitlenme, bitten arınma
despăduri vt. ormannı esapsız kesmek
despădurit adj. tereklerĭ esapsız kesĭlgen bĭr cer, toprak
despăgubi I. vt. zararnı ödemek II. vr. zarar ödenmek
despăgubire sf. ödeme, tazminat
despărți I. vt. ayırmak II. vr. 1. ayrılmak 2. (a divorța) boşanmak
despărțire sf. 1. ayrılık, ayrılma, ayrıluw 2. (divorț) boşanma
despărțitură sf. ara, aralık
despera vi. ümitĭn kesmek, ümitsĭzlĭkke tutulmak
desperare sf. ümitsĭzlĭz
desperat adj. ümitsĭz
desperechea vt. bĭrbĭrĭnden ayırmak
desperecheat adj. bĭrbĭrĭnden ayrı, tek
desperechere sf. bĭr şĭpnĭ ekĭge ayırmak
despica vt. carmak, şatlatmak, sındırmak
despicare sf. carma, şatlak
despicat adj. carık, şatlak
despicătură sf. carılma, şatlama
despleti vt. örĭwnĭ şözmek, örĭwlĭ şaşnĭ darkatmak
despletire sf. şaşĭn darkalması
despletit adj. darkalgan şaş
despot sm. despot
despotic I. adj. despotik II. adv. despotiktay
despotism sn. despotlık
despre prep. ötĭrĭ, dair, hakkında, sabep
desprimăvăra vr. ilkbahar kelmek, başlamak
desprimăvărare sf. ilkbaharnı kelmesĭ
desprinde I. vt. ayırmak, şözmek II. vr. 1. ayrılmak 2. fig. anlaşmak
desprindere sf. ayrılma
desprins adj. ayrılgan
despuia I. vt. taşlandırmak II. vr. taşlanmak
despuiat adj. taşlangan, taşlanıwlı, şıpalak
despuiere sf. taşlandırma
destăinui I. vt. vi. sır aşmak II. vr. ĭş yüzün köstermek
destăinuire sf. sır aşma, itiraf

2
destin sn. kader, taliy, mannay yazısı
destina vt. euwelden aşıklamak
destinatar sm. bĭr paket, bĭr mektup kabıl etken kĭşĭ
destinație sf. 1. kullanış, yararlanma 2. mektup, paket cĭberĭlgen kĭşĭnĭn
otırgan cerĭ
destinde vr. gewşemek, kerĭlmek, cımşamak
destindere sf. çımşama
destins adj. raat, kiypĭnde
destitui vt. ĭşĭnde, vazifesĭnden şıgarmak, atmak
destituire sf. ĭşĭnden, vazidesĭnden şıgarma, atma
destoinic adj. becerĭklĭ, istidatlı
destoinicie sf. erbaplık, becerĭklĭk
destrăbăla vr. terbiyesĭz, ahlaksız hayat geşĭrmek
destrăbălare sf. ahlaksızlık, terbiyesĭzlĭk
destrăbălat adj. edepsĭz, ahlaksız
destrăma I. vt. 1. sökmek, şıyratmak 2. fig. dagıtmak, parşalamak II. vr. 1.
sögĭlmek 2. fig. dagıtılmak
destrămare sf. şıyratma, dagıtma
destrămat adj. şıyragan, dagılgan, şıyratılgan
destul I. adv. yeter derecede II. adj. kâfi, yeter
destupa vt. aşmak
desțeleni vt. bĭr cernĭ saban man sürüp egĭlĭr tarlaga denĭştĭrmek
desuet adj. eskĭrgen, modadan şıkkan
deszăpezi vt. kar küremek, col aşmak
deszăpezire sf. kar küreme, col aşma
deszăpezit adj. kar kürelgen col, cer
deșănțat adj. 1. tertipsĭz, yalmaz-utanmaz (kĭşĭ) 2. (despre lucruri) acayıp,
kucurlı
deșela vt. bĭr aywanın, kĭşĭnĭn cülk men kambırın şıgarmak
deșelat adj. cürk sebebınden kambıraygan aywan ya da kĭşĭ
deșert I. sn. sahra II. adj. boş
deșerta vt. boşaltmak
deșertare sf. boşaltma
deşertat adj. boşatılgan, boş
deșertăciune sf. kıymetsĭzlık, ynemsĭzlĭk
deșeuri sn. pl. kalıntılar
deși conj. ...makman barabar, ...gan halde
deștept adj. akıllı, zeki
deștepta I. vt. 1.üyretmek 2. (a trezi) yantmak II. vr. 1. akıllı, zeki bolmak 2.
(a se trezi) yanmak
deșteptare sf. yantma, yanma
deșteptat adj. yangan, yaw
deșteptăciune sf. zekilĭk, akıllılık
deșteptător adj. yukıdan yantkan (saat)
deșucheat adj. 1. delĭ, şıldırgan 2. ahlaksız

1
deșuruba vt. şurupnı burup şıgarmak
deșurubat adj. şıgarılgan şurup
detaliat I.adj. etraflı, ayrıntılı II. adv. etraflıca
detaliu sn. ayrıntı, teferruat
detașa I. vt. 1. ayırmak, uzaklaştırmak 2. (a trimite) cĭbermek II. vr.
ayrılmak, uzaklaşmak
detașament sn. detaşament, kol, müfreze
detașare sf. 1. ayrılma, ayırma, uzaklaştırma 2. (trimitere) cĭberme
detașat adj. ayrılgan, (trimis) cĭberĭlgen
detecta vt. tapmak, teşhis etmek
detectare sf. tapma, teşhis
detectiv sm. detektif
detector sn. detektör, tabuwcı-tabaalgan
detenție sf. mapĭs cezası
deteriora I. vt. bızmak II. vr. bızılmak, şürümek
deteriorare sf. bızma, bızılma, tahrip
deteriorat adj. bızık
determina 1. vt. (a influența) tesir etmek 2. (a convinge) kandırmak, ikna
etmek
detesta vt. vr. nefret etmek, kin beslemek
detestabil adj. nefret etĭwcĭ
detrona vt. dewĭrmek, tahttan tüşürmek
detronare sf. dewĭrme, tahttan dewĭrme
detronat adj. dewrĭlgen, tüşürülgen
detuna vi. kuwetlĭ gürültĭ yapmak, şıgarmak
detunătură sf. kuwetlĭ patlak sesĭ, gürültĭ, gümbürdĭ, gürleme
deturna vt. saptırmak
deturnare sf. bazı kamu paraların kaşka maksat man karıclama
deține vt. saip bolmak, malĭk bolmak
deținere sf. saip bolma, tasarruf
deținut sm. tutulgan, kapalı
deunăzi adv. bĭr kaş kün euwel, geşenlerde
devaliza vt. yagma etmek
devaloriza I. vt. kıymetten tüşürmek II. vr. kıymetten tüşmek
devalorizare sf. kıymetten tüşme
devalorizat adj. kıymetten tüşük, tüşken
devansa vt. bĭrewnĭ ozmak
devasta vt. 1. (a prăda) yagma etmek 2. (a distruge) karap etmek, cıkmak
devastare sf. 1. yagma 2. cıkma
devastat adj. cıgılgan, yagma etĭlgen
devastator adj. cıkkan, kül etken, karap etken
developa vt. resĭmnĭ bellĭ etmek
developat adj. resĭmĭ bellĭ etĭlgen
deveni vt. vi. bolmak
devenire sf. bolma

2
devia vi. sapmak, bĭr yaka kaşmak
deviație, deviere sf. sapma, bĭr yaka kaşma-tayma
devora vt. 1. cutmak, aşamak 2. fig. yoketmek, mahvetmek
devota vr. sadık bolmak, baylanmak
devotament sn. sadakat, candan baylılık, devatament
devotat adj. sadık, candan baylı
devoțiune sf. dindarlık, sapılık
devreme adv. erte
dexteritate sf. becerĭklĭk, erbaplık, şaltık
dezacord sn. anlaşmazlık, yaman keşĭnme, (conflict) kawga
dezagrabil adj. kokaw, osal, dinĭñe ketken
dezagregare sf. bĭr vücudun en ufak parşalarga bölĭnmesĭ
dezamăgi vt. üzmek, beklemegen yamanlıkka ogramak, ogratmak
dezamăgire sf. üzüntĭ
dezamăgit adj. beklemegen yamanlıkka ogragan
dezaproba vt. takdir, tasvip etmemek
dezaprobare sf. bĭrewĭn göñĭlĭn, fikirĭn paylaşmana
dezarma I. vt. silahsızdırmak, silahnı bıraktırmak II. vi. silahsızlanmak
dezarmare sf. silahsızlanma
dezarmat adj. 1. silahsız, silahsızlangan 2. fig. şaresĭz
dezastru sn. felaket, musibet
dezastruos adj. felaketlĭ
dezavantaj sn. yararsızlık-dezavantaj
dezavantajos adj. yarasız, faydasız
dezbate vt. idaleşmek, tartĭşmak
dezbatere sf. idaleş, tartışma
dezbina I. vt. bĭrbĭrĭnden ayırmak II. vr. bĭrbĭrĭnden ayrılmak
dezbinare sf. bĭrbĭrĭnden ayrılma (dușmănie) öşĭktĭrme
dezbinat adj. öşĭktĭrgen
dezbinator adj. öşĭktĭrĭwcĭ
dezbrăca I. vt. taşlandırmak II. vr. taşlanmak
dezbrăcat adj. taşlangan, şıpalak
dezechilibra I. vt. dengesĭn bızmak II. vr. 1. dengesĭ bızmak 2. fig. sapıklaşmak
dezechilibru sn. dengesĭzlĭk
dezerta vi. 1. askerlĭkten kaşmak 2. fig. kaşmak
dezertor sm. kaşak asker, kaşak
dezgheț sn. bıznı karların ĭrĭmesĭ, hawanın cumşaması
dezgheța vr. 1. ĭrĭmek 2. fig. canlanmak
dezghețat adj. 1. ĭrĭgen 2. fig. becerĭklĭ, tĭrĭ, aşĭkköz
dezgoli vt. boşatmak
dezgolire sf. boşatma, boşama
dezgolit adj. boşalgan, urbasız
dezgropa vt. 1. bĭr ölĭnĭ mezarından şıgarmak 2. cer astından bĭr cisĭmnı cer
üstüne şıgarmak
dezgustat adj. iştahsız, er şiyden bıkkan, tönĭlgen

1
dezgustător adj. ciyrendĭrgen, eş begenĭlmegen
deziderat sn. arzu, ĭstek, emel
deziluzie sf. v. decepție
dezinfecta vt. dezenfekte etmek
dezinteres sn. kaygısızlık, ĭlgĭsĭzlĭk
dezinteresat adj. kaygısız, ĭlgĭsĭz
dezinvolt adj. özĭn sıkmay, sıgılmay dawranışlı
dezlega I. vt. 1. (a desface) şözmek 2. (a slăbi) gewşetmek 3. (a rezolva)
halletmek 4. (a elibera) kurtarmak 5. (a descifra) okımak II. vr. şözĭlmek
dezlegare sf. 1. (desfacere) şözme, şözĭlme 2. (permisiune) ızın, müsaade
dezlipi I. vt. ayırmak II. vr. ayrılmak
dezmembra I. vt. bölmek, parşalamak II. vr. bölĭnmek, parşalanmak
dezmembrare sf. bölme, bölĭnme, parşalanma
dezmetici vr. ayınmak
dezmierda vt. okşamak
dezminți vt. yalanlamak
dezmințire sf. yalanlama
dezmorți i. vt. uyuşmaktan şıgarmak ii. vr. uyuşmaktan şıkmak
dezmorțire sf. uyuşmaktan şıgarma, şıkma
dezmorțit adj. 1. uyuşmaktan şıkkan 2. canlangan
dezmoșteni vt. mirastan mahrum etmek, miras bırakmamak
deznădejde adj. mirastan mahrum etĭlgen, miras alalmagan
deznădejde sf. ümitsĭzlĭk
deznodământ sn. netice, son
dezobișnui i. vt. vazgeşĭrmek ii. vr. vazgeşmek
dezolant adj. ümitsĭzlĭk bergen
dezolare sf. ümitsĭzlĭk
dezolat adj. ümitsĭz
dezonoare sf. namussuzlık, şerefsĭzlık
dezonora i. vt. namusun, şerefĭn tüşürmek ii. vr. namusu, şerefĭ tüşmek
dezordine sf. karışıklık, karmakrışıklık
dezordonat adj. karışık, intizamsız, perşan
dezorganiza vt. intizamın bızmak
dezorganizare sf. karışıklık, intizamsızlık
dezorienta vt. 1. istikametĭn coyttırmak, şaşırtmak 2. fig. akılın almak
dezorientare sf. şaşırtmaa, istikametĭn coytılması
dezorientat adj. şaşırgan
dezrobi i. vt. kurtarmak, yesĭrlĭkten kurtarmak ii. vr. kurtulmak, yesĭrlĭkten
kurtulmak
dezrobire sf. yesĭrlĭkten kurtulma, kurtuluş
dezvălui i. vt. aşıklamak, sır aşmak, meydanga urmak ii. vr. aşılmak,
ayrılmak
dezvăluire sf. sır aşma, meydanga urma, aşıklanma
dezvăța i. vt. vazgeşĭrmek ii. vr. vazgeşmek
dezveli i. vt. aşmak, üstün aşmak ii. vr. aşılmak, üstü aşılmak

2
dezvinovăți i. vt. haklı şıgarmak, haklı köstermek ii. vr. haklı şıkmak
dezvolta i. vt. inkişaf ettĭrmek ii. vr. inkişaf etmek, ilerlemek
dezvoltare sf. inkişaf, ilerleme
dezvoltat adj. ilerlegen
diabet sn. (med.) şeker kastalıgı, diyabet
diabetic adj. diyabetik, şeker kastalıgını tutulgan
diabolic adj. 1. şaytanday 2. (rău) yaman
diademă sf. taç
diafan adj. berrak
diafragmă sf. (anat.) diyafragm(a)
diagnostic sn. teşhis, diyagnostik
diagnostica vt. teşhis etmek
diagramă sf. diyagram
dialect sn. diyalekt, lehçe
dialectal adj. lehçevi
dialectic adj. diyalektik
dialog sn. diyalog
diamant sn. elmas
diametru sn. çap, diyametru
diametral adj. zıt olan = diyametral opus
diapazon sn. diyapazon
diapozitiv sn. diyapozitiv
diaree sf. sürgün, ishal (ışkak)
diateză sf. (gram.) şekil, fiil şekĭlĭ
diavol sm. şaytan (cĭn)
dibaci adj. becerĭklĭ, aşıkköz
dibăcie sf. becerĭklĭk, aşık közlĭlĭk
dicta vt. 1. dikte etmek, imlâ etmek 2. fig. kabıl ettĭrmek, emĭr etmek
dictare sf. imla-diktare
dictat sn. (ist.) dikta-diktat
dictator sm. diktator
dictatură sf. diktatorlık
dicționar sn. sözlĭk
dicțiune sf. söz tarızı, güzel ifade
didactic adj. didaktik
dietă sf. 1. perĭz 2. (ist) diyeta
dietetic adj. perĭzlĭ
diferend sm. uyuşmazlık, münasebetsĭzlĭk
diferență sf. fark, başkalık, ayrılık
diferenția i. vt. farkına barmak, farketmek ii. vr. farketĭlmek
diferențiere sf. fark, farkına barma, ayırt
diferi vi. farklı, başka bolmak
diferit adj. türlü-türlü, farklı
dificil adj. 1. zor, müşkül 2. (despre oameni) tĭtĭz
dificultate sf. zorlık

1
diform adj. pĭşĭmsĭz, şĭrkĭn, şekĭlsĭz
difterie sf. (med.) kuşpalazı, difteriye
diftong sm. diftong
difuza i. vt. şaşmak, caymak ii. vr. cayılmak
difuzare sf. şaşma, yayın, neşĭr
difuzor sn. haparlör, difuzor
dig sn. bent, dig
digera vt. hazmetmek
digestie sf. hazım
digresiune sf. arasöz, konudan sapma
dihanie sf. 1. aywan, canavar, mahluk 2. (namilă) dew
dihor sm. kokarca
dilata i. vt. genĭşletmek, kabartmak ii. vr. genĭşlemek, kabarmak
dilatare sf. genĭşletme, kabartma
dilemă sf. ikilem, dilema
diletant sm. adj. amatör, diletant
dilua vt. su katmak, su karıştırmak
diluare sf. katma, karıştırma
dimensiune sf. boy, ölşĭ, balabanlık
dimineață sf. sabah, erten
diminua vt. azaltmak
dimpotrivă adv. tersĭne, bilâkis
din prep. –den, -dan, -deki, -daki
dinadins adv. maksıs (maksus), bĭle bĭle
dinam sn. dinamo
dinamită sf. dinamit
dinapoi i. adv. arkada, arka bette ii. adj. arkadakı, arkasındakı
dinastie sf. hanedan, dinasti
dinăuntru adv. ĭşĭ, ĭşerde
dincoace adv. biyakta
dincolo adv. ayakta
dincotro? adv. kayaktan?
dindărăt adv. arttan
dineu sn. ziyafet, yemek
dinozaur sm. balaban şegertkĭ - dinozaur
dinspre prep. o, şo yaktan
dinte sm. tĭş
dintr-o dată adv. bĭrden bĭrge, añsızın
dințat adj. tĭşlĭ
dințișor sm. ufak tĭş, tĭşşĭk
diplomat sm. adj. diplomat
diplomatic adj. 1. diplomatik 2. fig. becerĭklĭ, usta
diplomație sf. diplomatik, diplomațiye
diplomă sf. diploma
direct i. adj. dogrı ii. adv. 1. dogrı, dogrıdan dogrı 2. (deschis) aşıkşa,

2
aşıktan aşıkka
directivă sf. direktif
director sm. müdür
direcție sf. 1. (sens) istikamet 2. (instituție) müdürlĭk 3. (conducere) idare
direcțiune sf. v. direcție
diriginte sm. 1. (la școală) sınıf babası - diriginte 2. (de poștă) poşta baş
memurı
dirija vt. vi. idare etmek
dirijabil sn. balon, zepelin
dirijor sm. orkestra şefĭ
disc sn. 1. (placă) plâk 2. (astr.) kurs 3. (sport) disk
discernământ sn. algı, akıl
discerne vt. anlamak, idrak etmek
disciplina vt. discĭplĭne sokmak, esapka ketĭrmek
disciplinat adj. terbiyelĭ, uslu
disciplină sf. 1. terbiye 2. (ordine) inzibat 3. (ramură) kol
discordanță sf. uymama, uygunsuzlık
discordie sf. keşĭmsĭzlĭk, ĭhtilaf, arü keşĭnmemek
discredita i. vt. közden/itibardan tüşürmek ii. vr. şerefĭ tüşmek, rezil bolmak
discret i. adj. özĭn tuta bĭlgen, (secret) gĭzlĭ ii. adv. gĭzlĭce
discreție sf. özĭñnĭ tutabĭlme
discriminare sf. 1. fark, ayrılık 2. (învrăjbire) öşĭktĭrme
discurs sn. nutuk, konışma
discuta vt. vi. 1. konışmak, müzakere etmek 2. (a analiza) ĭncelemek
discuție sf. konışma, (convorbire) müzakere
dis-de-dimineață adv. erten, erten men
diseca vt. 1. carmak, aşmak 2. fig. osmaklamak
disecare sf. osmaklama
disecție sf. disekțiye
disensiune sf. keşĭnmemezlĭk
disident sm. memleketĭn hükümetĭn tutkan colın begenmegen, karşı turgan
kĭşĭ
disimula vt. capmak caşırmak, tüşüncenĭn aytmamak
disimulare sf. capıma, caşırma, tüşüncenĭn aytmama
disimulat adj. özĭn, tüşüncelerĭñ caşırgan bĭr kĭşĭ
disloca vt. 1. (geol.) cer denĭştĭrmek 2. (mil.) yerleştĭrmek, konaklamak
dispariție sf. coytılma, yokbolma, yokbolıw, coyılma
dispărea vt. coytılmak
dispărut adj. kayıp, coytılgan
dispensa i. vt. kurtarmak, serbest bırakmak ii. vr. vazgeşmek
dispensar sn. dispensar
dispersa i. vt. dagıtmak, siyrekleştĭrmek ii. vr. dagılmak, siyrekleşmek
dispersare sf. dagıtma, siyrekleştĭrme
displăcea vi. begenmemek
dispozitiv sn. 1. alet, cihaz 2. (mil.) düzen

1
dispoziție sf. 1. emĭr, buyruk, kararname 2. (voie bună) keyf
dispreț sn. ciyrenĭw, nefret
disprețui vt. ciyrendĭrmek, nefret etmek
dispune i. vt. 1. (a da dispoziție) kararlaştĭrmak, emretmek 2. (a aranja)
sıraga tĭzmek, sıralamak ii. vi. (a avea) malik/saip bolmak iii. vr.
keyflenmek, neşelenmek
dispus adj. 1. (înclinat spre) amesĭ, meragı bolgan 2. (vesel) şen, neşelĭ
disputa vt. (sport) yarışmak
dispută sf. 1. tartışma, idaleşme 2. (sport) yarışma, müsabaka
distanța i. vt. şiyrekleştĭrmek, uzaklaştırmak ii. vr. siyrekleşmek,
uzaklaşmak
distanță sf. ara, mesafe 2. (depărtare) uzaklık
distila vt. tandırmak
distinct adj. 1. ayrı 2. (clar) aşık, așıkâr, bellĭ
distincție sf. 1. fark, ayrılık 2. (decorație) nişan, medaliye 3. (eleganță) itibar
distinge i. vt. 1. (a deosebi) farkına barmak, farkında bolmak 2. (a desluşi)
ayırt etmek
distins adj. aytımlı, tanılgan, meşhur
distra i. vt. eglendĭrmek, neşelendĭrmek, keyflendĭrmek ii. vr. eglenmek,
neşelenmek
distractiv adj. eglencĭlĭ, eglendĭrĭcĭ
distracție sf. eglencĭ, zewk
distrat adj. dalgın, dıkkatsız
distribui vt. paylaştırmak, tayın etmek, üleştĭrmek
distribuire sf. üleştĭrme, paylaştırma
district sn. bölge, vilayet
distribuitor sm. üleştĭrĭcĭ
distruge vt. cıkmak, karap
distrugere sf. cıkma, karap
distrus adj. cıgılgan, cıgık, cıgıwlı, karap etĭlgen
diurnă sf. kündelĭk col, catma, aşayt parası
divaga vi. şaşmalamak, mewzudan uzaklaşmak
divagație sf. şaşmalama
divan sn. 1. (mobilă) kanape 2. (adunare) divan
divă sf. bek algışlangan, begenĭlgen artist, kadın artist
divergent adj. 1. (despre lentile) divercent dışbükey 2. fig. zıt, aykırı
divergență sf. 1. (neînțelegere) fikir ayrılıgı, uyuşmazlık 2. (mat.) ıraksama
divers adj. türlü türlü, muhtelif
diversifica vt. çeşĭtlendĭrmek
diversificare sf. çeşĭtlendĭrme, çeşĭtlenme
diversionist sm. suikatşı, bozgıncı
diversiune sf. suikast
divident sn. kazanş payı, issesĭ
divin adj. müharek, kutsal
diviniza vt. vr. tapmak, perestiş etmek

2
diviza i. vt. bölmek, taksim etmek, ayırmak ii. bölĭnmek, taksim etmek,
ayrılmak
divizie sf. 1. (mil.) tümen 2. (sport) lig, diviziye
diviziune sf. 1. (împărțire) ayrıntı, parşa 2. (gen, varietate) çeşitlĭlĭk
divorț sn. boşanma, boşama, ayrılmak
divorța i. vt. boşamak, boşatmak ii. vi. boşanmak
divulga vt. aşıkka, meydanga şıgarmak
divulgare sf. aşıkka urma, şıgarma
dizenterie sf. dizenteri, kanlı basur, dizenteriye
dizgrație sf. közden, itibardan tüşmek
dizolva i. vt. 1. (chim.) ĭrĭtmek 2. (a desființa) yoketmek ii. vr. 1. ĭrĭmek 2.
fig. ortadan fırlatılmak, yoketĭlmek
dâmb sn. tepe, yükseklĭk
dârlog sm. nokta telbewĭ
dârz adj. cesaretlĭ, cüreklĭ, cüretkâr
doamnă sf. bayan, hanım, totay
doar adj. sade, ancak
dobitoc sm. adj. 1. aywan 2. fig. aptal, akmak, kalın kafalı
dobândă sf. paiz, ürem
doborî vt. 1. (a culca) cıkmak 2. (a învinge) cenmek (sport)
dobrogean i. sm. dobrocalı ii. adj. dobroca'ga baylı
doc sn. 1. (mar.) dok, gemĭ havuzu 2. (magazie) ambar
docent sm. doçent
docil adj. itaatlı, moyın iygen
docilitate sf. itaat, moyın iyme
doct adj. bek okımış, âlim
doctor sm. 1. (medic) doktor, tabip 2. (titlu) doktor
doctorat sn. doktorlık
doctorie sf. lâc
doctoriță sf. kadın doktor, doktorița
doctrină sf. doktrin
document sn. belge, dokument, resmi kaat
dogmă sf. dogma, akide
doi, două num. ekĭ
doică sf. süt nenesĭ, dadı
doime sf. ekĭde bĭrĭ
doisprezece num. on ekĭ
dojană sf. azar, azarlama, tazĭrleme
dojeni vt. azarlamak, tazĭrlemek
dolar sm. dolar
doleanță sf. 1. (rugăminte) arzu, ĭstek 2. (reclamație) șikâyet
doliu sn. matem, yas, kara tutma
domeniu sn. 1. (proprietate) tasarruf 2. (sferă) alan, saha
domestic adj. evcil, ehli (üy, azbar aywanı)
domicilia vi. otırmak, yaşamak

1
domiciliu sn. mesken, konut, ikametgâh
domina vt. vi. hakim bolmak, hüküm sürmek
dominație sf. hakimiyet
domn sm. 1. efendĭ, bay 2. (ist. domnitor) hükümdar 3. (dumnezeu) allah,
tañrı
domni vi. (ist.) sultanat sürmek, hükümdarlık etmek
domnie sf. (ist.) sultanat sürme, hükümdarlık
domnișoară sf. kĭşkene, caş hanım, kız
domol i. adj. 1. (despre mișcări) yawaş 2. (despre sunete) sessĭz 3.
(blajin) mülâyĭm iii. adv. yawaş yawaş, yawaşşa
domoli i. vt. 1. (a calma) catıştırmak 2. (a încetini) yawaşlatmak ii. vr.
catışmak, tınmak
dona vt. bagışlamak
donație sf. bagışlama, vakıf
dop sn. dop, tıkaç
dor sn. (nostalgie) hasret-asret, özlem, sagış, sagınıw
dori vt. sagınmak, arzu etmek
dorință sf. arzu, ĭstek
dorit adj. ĭsteklĭ, sagınılgan, arzu etĭlgen
dormi vi. yuklamak
dormita vi. kalgımak
dormitor sn. yatakhane, dormitor
dosar sn. dosar, dosya
dosi vt. saklamak, gĭzlemek
dosnic adj. kuytı, arka
dota vt. 1. (a utila) donatmak 2. fig. üstün istidatlı östĭrmek, yetĭştĭrmek
dotat adj. üstün istidatlı
douăzeci num. yĭgrĭm
dovadă sf. 1. (mărturie) delil 2. (document) belge, resmi kaat
dovedi i. vt. ispat etmek, delil ketĭrmek ii. vr. bolmak, şıkmak, anlaşılmak
dovleac sm. 1. kabak 2. fig. kalın kafa
drac sm. şaytan
drag i. sn. aşk, sewda ii. sm. yar, dost, kıymas iii. adj. süyer, süygĭlĭ
dragoste sf. aşk, sewda, süygĭ
dramatic adj. dramatik
dramaturg sm. dramaturg, dram yazarı
dramă sf. 1. (lit.) dram, facia 2. (nenorocire) kaza, felâket, facia
drapel sn. bayrak
drastic adj. sert, kattı, kaba
drăguț sm. adj. güzel, arüşe
drept-deaptă sm. sf. 1. (dreapta: mâna) on kol 2. (partea dreaptă) on taraf, yak
drege vt. 1. (a repara) tamir etmek, onarmak 2. (o mâncare) tat bermek
drept i. sn. hak, hukuk, töre ii. adj. 1. dogrı 2. (vertical) tĭk 3. (neted) tüz 4.
(cinstit) dürüst iii. adv. 1. dogrudan dogrıga 2. (exact) tamam
dreptate sf. adalet, dogrılık

2
dreptunghi sn. tĭk dörtken
dresa vt. alıştırmak
dresaj sn. alıştırma
dresat adj. alıştırılgan, alışık
dribla vt. 1. (sport) şalımlamak 2. fig. aldatmak
dribling sn. şalımlama
drogherie sf. kĭşkene farmaçiye
drojdie sf. 1. maya 2. fig. kalıntı
drug sm. sırık (osie) araba, tegerşĭk özegĭ (dĭngĭl)
drum sn. 1. col 2. (călătorie) colşılık, seyahat
drumeț sm. colşı
dualitate sf. ekĭlĭlĭk, ekĭ taraflılık
dubios adj. şubelĭ, ĭşkĭllĭ
dubiu sn. şube, şubelenme, ĭşkĭlenme, ĭşkĭlenĭw
duce i. vt. 1. (a transporta) aketmek 2. (a călăuzi) col köstermek,
rehberlĭk etmek 3. (a transmite) bĭldĭrmek 4. (a trăi) yaşamak ii. vr. 1. (a
pleca) ketmek 2. (a se răspândi) cayılmak
dud sm. dut teregĭ
dudă sf. dut
dudui vi. uwuldamak
duel sn. duyel, düello
dugheană sf. tükân
duios adj. duygulı
duioșie sf. duygululuk
dulap sn. dolap
dulce i. sn. dat, zewk, nezet ii. adj. tatlı
dulceață sf. tatlı
dulgher sm. dülger, marangoz, doramacı
dulgherie sf. marangozlık, doramacılık
dumeri i. vt. anlatmak, iza etmek ii. vr. anlamak
duminică sf. pazar, adv. pazar künĭ
dumneavostră pron. sĭz, sĭzler
Dumnezeu sm. Allah, Tañrı
dună sf. kum üyümüsügĭ, obaşıgı
dungă sf. 1. sızgı 2. (margine) kenar
după prep. 1. (dincolo de ...) sonra ... ayagında 2. (înapoia) arkasında, ...
gerĭsĭnde 3. (conform cu) löre, gibĭ
duplicitate sf. eki yüzlĭlĭk
dur adj. 1. (despre solide) kattı 2. fig. sert
dura vi. 1. dewam etmek, sürmek 2. (despre lucruri) dayanmak
durabil adj. uzun sürgen, süreklĭ
durată sf. müdet, zaman, wakıt, süre
durea vt. aşıtmak, awurmak, awurtmak
durere sf. aşıma, aşıw, awurmak, awurıw
dureros adj. can aşıtkan, awurtkan

1
duritate sf. sertlĭk, kattılık
dus adj. (plecat) ketken, aketĭlgen
duș sn. duş
dușman sm. duşman
dușmăni vt. vr. duşman bolmak, kin beslemek
dușmănie sf. duşmanlık
dușmănos adj. duşman, duşman dawranışlı
dușumea sf. töşeme (duşumea)
duzină sf. duzina

2
E
e interj. sĭnĭrlenme, raatsızlık, bukkmlık
ea pr. o
ebonită sf. peşat, ebonit
ebraic adj. ibrani
ebrietate sf. sarışlık
ecarisaj sn. başsız itlernĭ öttĭrme
echer sn. eker-gönye
echidistant adj. 1. (despre puncte, drepte, planuri) bĭr noktaga köre eşit
mesafede tabılgan 2. fig. bĭrewden tutmay dogrı kĭşĭ
echilateral adj. eşitkenar
echilibra I. vt. denklemek, denkleştĭrmek II. vr. denkleşmek
echilibrat adj. 1. denklĭ 2. fig. tutumlı – echilibrat – awur – sabır
echilibru sn. denk, denge, denklĭk
echimoză sf. terĭdekĭ morarma
echingiu sm. (înv.) akıncı – atlı asker
echinocţiu sn. ekinoks, kün-tün eşĭtlĭgĭ
echipa I. vt. donatmak II. vr. kĭyĭnmek
echipament sn. teçhizat, donatım - ekipament
echipă sf. takım, grup, ekipa
echitabil adj. dogrı, adil
echitate sf. adalet, dogrılık, eşĭtlĭk
echitaţie sf. (sport) at mĭnme
echivala I. vt. aynı derecede saymak, bĭr tutmak II. vr. aynı derecede
tabılmak bĭr tutulmak
echivalare sf. bĭr tutma/tutulma
echivalent I. sn. karşılık, bĭr şeyĭn yerĭn tutka II. adj. eşdeger, eş anlamlı
echivalenţă sf. eşdegerlĭk, anlam eşĭtlĭgĭ
echivoc adj. echĭ manalı
eclipsa vt. 1. karartmak, kaplamak, örtmek 2. Fig. Kölgelemek, kölgede
bırakmak
eclipsare sf. 1. Kaplama 2. Fig. kölgeleme
eclipsă sf. Tutulma (ay tutulması)
ecluză sf. Eklüz, ekluzı
ecologie sf. ekolociye
econom adj. Kanaat, idarelĭ
economic adj. 1. Ekonomik 2. (avantajos) faydalı, ekonomik
economie sf. 1. ekonomiye 2. (chibzuială) tasarruf
economisi vt. Tasarruf etmek, bĭrĭktĭrmek
economist sm. ekonomist, iktisatşı
ecou sn. 1. (fiz.) cangırık – yankı 2. Fig. Bĭr alayın yaratkan konışmaları,
heycan (răsunet, vâlvă)
ecran sn. 1. (pânză) ekran, perde 2. (tehn.) kalkan, siper
ecraniza vt. Perde almak
ecuator sn. Ekuator, istiva hattı

1
ecuaţie sf. denklem, muadele
ecuson sn. ekuson
eczemă sf. ekzema
edec sn. uzun, sıcım
edem sn. (med.) edem, ödem
edifica I. vt. 1. kurmak, yapmak 2. (a lămuri) iza etmek, aşıklamak II. vr. (a
se lămuri) anlamak
edificator adj. inandırıcı
edil sm. bayındırılık memurı, bĭr kasaba önderlerĭnden bĭrĭ
edita vt. basmak, neşretmek
editor sm. kitab, gazata bastırgan
editorial sn. başyazı, başmakale
editură sf. basın üyĭ
ediţie sf. baskı, ediţiye
educa vt. Terbiye etmek, (a instrui) okıtmak
educat adj. terbiyelĭ, okımış
educator sm. terbiyecĭ
educaţie sf. 1. (rezultat) netice 2. (influenţă) tesir, etkĭ 3. (echipament) kiyĭm
efectiv I. sn. personel II. adj. hakiki
efectua vt. yerĭne ketĭrmek, icra etmek
efemer adj. fani, kıska ömĭrlĭ
efervescent adj. 1. (despre lichide) köpĭrĭk, gaz şıgargan 2. fig. coşkın
(înflăcărat) araretlĭ
eficace adj. tesĭrlĭ, müessir
eficacitate sf. tesĭr
efort sn. gayret, cabalama
efracţie sf. zorlama man kırsızlık
egal adj. eşit, denk, egal
egala vt. denklemek
egalitate I. sm. eşĭtlĭk, denklĭk 2. (în sport) barabarlık, egalitate
egiptean I. sm. mısırlı II. adj. Mısır'dan
egiptolog sm. mısriyyat uzmanı
egiptologie sf. mısriyyat
egocentric adj. öz özĭn bek begengen
egocentrism sn. öz özĭn bek begenme
egoism sn. egoism, mencĭlĭk
egoist sm. adj. mencĭl
egretă sf. legelek cınısı
ei ! interj. Hey, maga kara!
ei, ele pron. onlar
el, ea pron. o
elabora vt. ebĭ men azĭrlemek
elan sn. coşkınlık
elastic I. adj. Elastik II. Sn. lastık
electric adj. elektrik, elektriklĭ

2
electrician sm. elektrikşĭ, elektriçyan
electricitate sf. elektrik
electrifica vt. elektrikleştĭrmek, elektriklemek
electrificare sf. elektrikleştĭrme, elektrikleşme
electrocar sn. elektrik arabası
electrocardiogramă sf. elektrokardiyogram
electrocuta vt. elektrik men ölmek
electrocutare sf. elektrik men öttĭrme, ölme
electrogen adj. elektrik meydanga ketĭrgen
electroliză sf. elektroliz
electromagnet sm. elektromagnet
electromecanică sf. elektromekanik
electromotor sn. elektrik motorı
electron sm. elektron
electronică sf. elektronik
electrotehnică sf. elektroteknik
elefant sm. pĭl, fil (pĭlden balaban dew bar – mai mare decât elefantul este
zmeul)
elegant adj. şık, narin, zarıf
eleganţă sf. şıklık, elegantı
elegie sf. mersiye, takımaklı menzume
element sn. unsur, element
elementar adj. 1. (de bază) esas 2. (simplu) basit, ilk (okul)
elen adj. m+f. Yunanistan'ga baylı, yunan
eleşteu sn. kölşĭk
elev sm. talebe
elevator sn. elevator
elibera vt. 1. kurtarmak, serbest bırakmak 2. (a destitui) azletmek,
vazifeden şıgarmak 3. (a evacua, a goli) boşaltmak
eliberare sf. 1. kurtuluş, serbest bırakılma 2. (destituire) azletme, şıgarma 3.
(evacuare, golire) boşaltma
eliberator sm. adj. kurtargan, kurtarıcı
elice sf. capalak, pervane, uskur
elicopter sn. helikopter
eligibil adj. saylanabĭlgen, saylanganday
elimina vt. şgarmak, (a îndepărta) uzaklaştırmak
eliminare sf. şıgarma, uzaklaştırma
eliminatoriu adj. elemelĭ (eleme sınavı – examen eliminatoriu)
elită sf. üst tabaka
elixir sn. ölmezlĭk suwı - abıhayat
elocvent adj. 1. (convingător) inandırıcı 2. (semnificativ) manalı, anlamalı
elocvenţă sf. tĭl ustalıgı
elogia vt. maktamak, methetmek
elogiu sn. maktama övme
elucida vt. aşıklamak, aydınlatmak

1
elucidare sf. aydınlatma
elveţian I. sm. ısvĭçrelĭ II. adj. Isviçre'den
email sn. sır, emaye (kazanın sırı kuyulacak)
emana vt. şaşmak, caymak, ankıtmak
emanţie sf. şaşılma, cayılma
emancipa I. vt. kurtarmak, serbest bırakmak II. vr. 1. kurtulmak, serbest
bolmak 2. (despre copii) azat etmek
embargo sn. ambargo - embargo
emblemă sf. amblem
embolie sf. (med.) atatamırın tıkanması
embrion sm. 1. embrion 2. fig. ĭlk adım
emerit adj. şereflĭ, kıymetlĭ
emfază sf. kĭbĭr
emigra vi. köşmek
emigrant sm. macır - muhacır
emigrare sf. köşme, köşĭw, hĭcret
eminent adj. meşhur
emir sm. emir
emisar sm. temsilci - emisar
emisferă sf. yarımküre
emisiune sf. 1. (de bancnote) kaat para şıgarma 2. (de gaze) cayılma 3. (legi,
decrete) şıgarma
emite vt. 1. (a propaga) caymak, şaşmak 2. (bani) emisyon yapmak 3.
(legi, decrete) şıgarmak
emoţie sf. heycan,coşkınlık
emoţiona I. vt. heycanlandırmak II. vr. heycanlanmak
emoţionat adj. heycanlı
empiric adj. empirik - deneysel
empirism sn. tecrubecĭlĭk, denemecĭlĭk
emul sm. yarışşı, rakip
emulaţie sf. yarış, müsabaka, fig. künneşme
encefal sn. beyĭn, miy
encefalită sf. (med.) beyĭn, mıy canıklıgı
enciclopedic adj. ençiklopedik
enciclopedie sf. ençiklopediye, ansiklopedi
endocrin adj. endocrin
energic adj. enercik, azimkâr
energie sf. 1. enerciye – enerji 2. (forţă) kuvwet, kudret
enerva I. vt. sĭnĭrlendĭrmek, öfkelendĭrmek, iddetlendĭrmek II. vr.
sĭnĭrlenmek, öfkelenmek, iddetlenmek, kızmak
enervare sf. sĭnĭrleme, öfkelenme, iddetlenme, kızma
enervat adj. sĭnĭrlĭ, öfkelĭ, kızgın
englezeşte adv. englezşe
enigmatic adj. sırbermez, esrarangĭz
enigmă sf. sır, esrar

2
enoriaş sm. ibaderşĭ
enorm adj. balaban, koşkoca
enormitate sf. snlamsızlık, manasızlık
enterită sf. (med.) enterit – barsak kastalıgı
enterocolită sf. (med.) ĭncĭ ve kalın barsak kastalıgı
entitate sf. asıl, ĭşyüzĭ, esas
entorsă sf. şıkma (kol, ayak, omız şıkma)
entuziasm sn. heycan, coşkunlık
entuziasma I. vt. heycanlandırmak, coştırmak II. vr. coşlanmak
entuziasmat adj. Heycanlı, coşkın
enumera vt. saymak, bĭrer bĭrer saymak
enumerare sf. sayma
enunţ sn. anlatma, ifade – enunţ
enunţa vt. ifade etmek, (a arăta) köstermek
enzimă sf. enzim
epata vt. suklandırmak
epatare sf. suklandırma
epavă sf. 1. kalıntı, gemĭ kalıntısı 2. fig. halı pĭtken bĭr kĭşĭ
epic adj. epik
epicarp sn. (bot.) meyva kabıgı
epicentru sn. epiçentru
epidemic adj. salgın, cugunuşlı
epidemie sf. (med.) kastalık, el'üstĭ
epidermă sf. epiderm, terĭnĭñ üst katı
epigon sm. dewamcı (ecdadın seviyesĭn yükselmegen)
epigraf sn. epigraf
epigramă sf. epigram
epigramist sm. epigram yazarı - epigramist
epilepsie sf. koyanşıkmarazı, sara, epilepsi
epileptic sm. adj. koyanşıkmarazlı, epileptik
epilog sn. epilog, eser sonı
episcop sm. piskopos, yüksek rütbelĭ popaz
episod sn. 1. vakka, hadise 2. (lit. cinema) episod
epistolă sf. 1. mektup 2. şiir türĭ
epitaf sn. mezar kitabesĭ
epitalam sn. (livresc) üylengen kelĭn ve kĭyewge adangan, yazılgan toy
dürküsĭ
epitet sn. epitet, sıfat
epocă sf. dewĭr, şag, çag
epolet sm. omuzlık, epolet
epopee sf. epopeye
epos sn. destan
eprubetă sf. tüp, eprubeta
epuiza I. vt. 1. (a secătui) zayıflatmak, kurutmak 2. (a termina) pĭtĭrmek II.
vr. 1. dermansız kalmak 2. (a se termina) pĭtmek

1
epuizare sf. dermansızlık, pĭtme, pĭtĭw
epuizat adj. pĭtken, zayıflagan
epura vt. 1. (a curăţa) temĭzlemek 2. (a restructura) arıtmak
epurare sf. 1. (curăţare)
erată sf. yangışların temĭzleme
eră sf. v. epocă
erbivor sm. adj. ot, olet men peslengen, yaşagan (aywan)
ereditar adj. irsi, ecdattan kalgan, kelgen, soysal özellĭkler veya kastalĭklar
ereditate sf. cınıs, kan, soy tartması
erete sm. atmaca, aladogan
erezie sf. 1. sapkınlık 2. yangışlık
erija vr. ... dep tanıtmak, ... dep köstermek
erizipel (pop. Brâncă) sn. (med.) terĭ kastalıgı
ermetic adj. sımsık kapalı, ermetik
ermit sm. şeyk, kĭşĭlerden ayrı yaşagan (pustnic – sihastru)
eroare sf. yangışlık, hata
eroda vt. aşındırmak
eroic I. adv. kahramanca, kahramanday, batırca, batırday II. adj.
kahraman, batır
eroism sn. kahramanlık, batırlık
eronat adj. yangış, hatalı
erou sm. 1. (în viaţă) kahraman cĭgĭt 2. (post mortem) şeyit
eroziune sf. aşınma
erudit sm. adj. bek okımış, bĭlgĭn, alim
erudiţie sf. bĭlgĭnlĭk, okımışlık
erupe vi. püskürmek, fışkırmak
erupţie sf. 1. (a unui vulcan) püskürme, fışkırma 2. (med.) terĭ kızarması
escadră sf. filo, denĭzde balaban marebe bĭrlĭgĭ
escadrilă sf. denĭzde ya da havada ufak savaş bĭrlĭgĭ
escadron sn. atlı askerye bĭrlĭgĭ (companie)
escalada vt. atlap geşmek
escaladare sf. üstünden atlap geşme - geşĭw
escală sf. bĭr vapor ya da avion bĭr yerde toktaması
escalop sm. et/balık tılımı
escamota vt. 1. (a ascunde) saklamak, gĭzlĭ tutmak 2. (av.) toplamak,
bĭrleştĭrmek
escapadă sf. macera, serüven
eschimos sm. eskimos
eschiva vr. tartılmak, sakınıp tartılmak
escorta vt. bĭr kapalını (deţinut), bĭr dewlit adamĭn, bĭr vapor ya da avionnı
korımak üşün cürmek, uşmak
escortă sf. korıma kıtası (formaţiune)
escroc sm. şarlatan, dolandırıcı, dolapşı
escroca vt. dolandırıcılık yapmak, yalandırmak
escrocherie sf. dolandırıcılık, şarlatanlık

2
esenţă sf. öz, esas, asıl
esenţial adj. esaslı, önemlĭ, mühim
eseu sn. etüd, eseu
esofag sn. (anat.) yemek borısı, esofag
etichetă sf. 1. etiket 2.fig. protokol
etilenă sf. renksĭz ve tutaşmagan gaz
etimologic adj. etimolocik
etimologie sf. etimoloji, etimolociye
etiopian sm. habeşistanlı
etnic adj. etnik, kawni
etnie sf. etniye, bĭr milletke ait azınlık, etnia tătară = tatar azınlıgı, etnıgĭ
etnograf sm. etnografi uzmanı
etnografie sf. etnografiye - etnografi
etnolog sm. etnolociye uzmanı
etolă sf. moyın sarıgı (dezinfectare, sterilizare üşĭn yüksek derecede ateş
aparatı)
eu pron. men
eucalipt sm. Australya'da ösken yüksek, bek yüksek terek (kabıgı,
yapraklardan lâc yapıla, agaşı da inşaatta kullanıla)
eufemism sn. (lingv.) eufemism
eufemistic adj. eufemistik, konışmada nazĭklĭk
euforie sf. göñĭl coşkınlıgı, taşkınlıgı
eunuc sm. harem bekşĭsĭ, pĭştĭrĭlgen erkek
european sm. I. Europalı II. adj. Europa'ga baylı
ev sn. dewĭr, şag
evacua vt. 1. (a goli) boşaltmak 2. (a muta) koşĭrmek
evacuare sf. 1. (golire) boşaltma 2. (mutare) koşĭrme
evada vi. kaşmak
evadare sf. kaşma, kaşıw
evadat sm. kaşak
evalua vt. kıymet pĭşmek
evaluare sf. kıymet pĭşme
evanghelie sf. incil
evantai sn. yelpaze
evapora vr. 1. buharlaşmak 2. fig. coytılmak
evaporare sf. buharlaşma, buwılanma, coytılma
evaporat adj. buwılangan, coytılgan
evaziune sf. kaşma, bergĭden kaşma
eveniment sn. hadise, olay, vakka
eventual adj. belkĭ bolabĭlĭr
eventualitate sf. ihtimal, bolabĭlĭrlĭk
evident I. adj. aşıkâr II. adv. apaşık, aşıkârane
evidenţia I. vt. köstermek, aşıklamak II. vr. özĭn köstermek
evita vt. sakınmak, tartılmak
evitare sf. sakınma, sakınşaklık

1
evlavie sf. dindarlık, supulık
evlavios adj. dindar, supı
evoca vt. canlandırmak, hatırlamak
evocare sf. canlandırma
evocator adj. canlandırıcı
evolua vi. kelĭşmek, ösmek
evoluat adj. özkĭn, yüksek mertebege şıkkan
evreiesc adj. yawdĭlerge mahsus, ait
evreieşte adv. yawdĭce, yawdĭdiy
evreu I. sm. yawdĭ II. adj. musevi
evrica interj. (livresc) bĭr zor ĭş becerĭlgende aytılgan söz
exacerba vt. (rar) kabartmak, şĭşĭrmek
exact adj. adv. tam, dogrı, tıpkı
exactitate sf. dogrılık, tıpkılık
exagera vt. kabartmak, şĭşĭrmek
exagerare sf. kabartma, şĭşĭrme (şuwalın awın şeştĭrmek)
exagerat adj. kabartuwlı, hakikatka bĭraz uzak
examen sn. 1. sınaw, imtaan 2. (concurs) vazife almak üşün berĭlgen sınaw
3. (med.) kastanın kastalıgın imtaan etme
examina vt. imtaan, sınawdan geşĭrmek, sınawlamak
examinare sf. sınaw, imtaan berĭw
examinator sm. sınawlagan
exantematic adj. sn. tifüs, lekelĭ humma, ~ awır kastalık
exaspera vt. sĭnĭrlendĭrmek, öfkelendĭrmek, iddetlendĭrmek
exasperat adj. iddetlĭ, öfkelĭ, sĭnĭrlĭ
excavator sn. ekskavator
excedent sn. fazla, artık
excelent adj. adv. fevkalade, eşsĭz, körĭlmemĭş
excepta vt. ayrı tutmak, istisna etmek
excepţie sf. ayrıtutma, ayrılık, istisna
excepţional adj. 1. (deosebit) eşsĭz 2. (remarcabil) bek üstün, son derece
exces sn. aşırılık, aşırıcılık
excesiv adj. aşırı
excita vt. teşvik etmek, kızıştırmak
excitant adj. teşvik etken, kızıştırgan
excitat adj. kızışkan, kızıştırılgan
exclamaţie sf. Nida, ünlem
exclude vt. şıgarmak, uzaklaştırmak
excludere sf. şıgarma, şıgarıw
exclusiv I. adj. yalnız II. adv. sırf, sade
excrement sn. pislĭk, aywan ve insan pislĭgĭ
excursie sf. gezĭntĭ, seyahat
excursionist sm. gezĭcĭ, seyahatşı
execrabil adj. yaman, şĭrkĭn, datsız, osal
executa vt. 1. (a îndeplini) yerĭne ketĭrmek, icra etmek 2. (a construi)

2
kurmak 3. (a ucide) idam etmek, öttĭrmek
execuţie sf. 1. (îndeplinire) yerĭne ketĭrme, icra 2. (construire) kurma, 3.
(ucidere) idam
exemplar sn. nüsha
exemplifica vt. misalleştĭrmek, izah etmek, misal bermek
exemplu sn. misal, örnek
exercita vt. 1. (o funcţie) vezifede tabılınmak 2. (influenţă) tesir etmek
exerciţiu sn. 1. alıştırma 2. (sport) alıştırma, idam 3. (mil.) talĭm
exigent adj. kusursuz bolmaga ograşkan (kĭşĭ)
exigenţă sf. kusursuz bolmak ograşıw
exil sn. sürgün, sürgünlĭk
exila vt. vt. sürgün etmek, sürmek
exista vi. mevcut bolmak, (a trăi) yaşamak
existenţă sf. 1. mevcudiyet 2. (întreţinere) keşĭnme
exmatricula vt. şıgarmak, uzaklaştırmak
exmatriculare sf. şıgarma
exod sn. köşme, bĭr memleketnĭ terketme
exotic adj. ekzotik, siyrek korĭlgen meyva, mal
expansionism sn. başka yabancı topraklarnı, memleketlernĭ zaptetmek siyasetĭ
expansiune sf. 1. bĭr gazın kabarması 2. bĭr dewletĭn başka topraklarnı,
memleketlernĭ zaptetme, cayılma politikası
expatria I. vt. vatanından köştĭrmek II. vr. sürgün etĭlmek
expatriat adj. vatanından köşken, köştĭrĭlgen
expatriere sf. memleketĭn terketme, köşme, köşĭw
expectora vt. kakırmak, kakırık şıgarmak
expectoraţie sf. kakırık, kakırma, kakırıw
expedia vt. cĭbermek, (fam.) bĭrewnĭ başından sawıştırmak
expedient sn. şare, col, son şareler
expeditiv adj. şalt, şalt becergen
expeditor sm. cĭbergen kĭşĭ
expediţie sf. 1. uzak memleketlerge köp sürgen araştırma gezĭsĭ, ekspeditiye
2. (mil.) savaş, sefer 3. (trimitere) cĭberme, cĭberĭw
experienţă sf. 1. tecrübe 2. (fiz.) deney
experimenta vt. tecrübe etmek, denenmek, sınamak
experimental adj. adv. deneysel, denemelĭ
experimentat adj. tecrübelĭ (versat) pĭşkĭn, uzman
expert sm. exper, uzman, bĭlgenkĭşĭ, ekspert
expertiză sf. ekspertiz
expira I. vt. (aer) nefes, solık bermek II. vi. pĭtmek, müteberlĭgĭ pĭtmek
expirare sf. 1. (a aerului) nefes, solık 2. (scadenţă) pĭtme, pĭtĭw, tediye
expiraţie sf. akcĭgerden hawa şĭkmak
explica I. vt. anlatmak, izah etmek, aşıklamak II. vr. dogrıbolmak, haklı
bolmak
explicaţie sf. anlatma, aşıklama, izah
explicit I. adj. aşık II. adv. aşıkşa

1
exploata vt. 1. (pe cineva) istismar etmek, sömürmek 2. (ceva) faydalanmak,
kıymetlendĭrmek 3. (a profita) istifade etmek, yararlanmak
exploatare sf. 1. istismar, sömürme – eksploatare 2. (prelucrare) ĭşletĭlme,
kıymetlendĭrme 3. (profitare) istifade, yararlanma
exploatat adj. 1. istismar etĭlgen, sömĭrĭlgen 2. (valorificat) ĭşlengen,
kıymetlendĭrĭlgen
exploatator sm. istismarcı, sömürücĭ
exploda vi. patlamak
explodare sf. patlama, patlaw
explozibil adj. patlagan madde
explozie sf. patlama, patlaw, infılâk
exponat sn. sergĭlengen şey
exponent sm. temsĭlcĭ
export sn. ihraç, ihracat, eksport
exporta vt. ihraç etmek, şıgarmak
exportator sm. ihracatşı, eksportator
expoziţie sf. serme, sergĭleme, ekspozitiye
expres I. sn. tren ~ ekspres tren II. adj. aşık
expresie sf. anlatma, ifade
expresiv adj. anlamlı, manalı, ifadelĭ
exprima vt. vr. ifade etmek, anlatmak, demek
expropria vt. bĭrewĭn öz malın almak, istimlak etmek
expulza vt. memleketten şıgarmak
expulzare sf. memleketten şıgarma
expune I. vt. 1. sermek, coymak 2. (a explica) aşıklamak 3. vr. aşık,
meydanda kalmak
expunere sf. 1. (prezentare) sergĭlenme 2. (lecţie) anlatıw, ders
extaz sn. esrime, ekstaz, köklerde uşup cürmek neşelĭgĭ, duygası
extemporal sn. ekstemporal, kündelĭk derske dair yazıwlı coklama, proba
extensibil adj. genĭşlene, cayılabĭlgen
extenua vt. yorıltmak, dermansız kalmak
extenuare sf. yorgınlık, dermansızlık
extenuat adj. bĭr yorgın, bek yorılgan
exterior I. sn. körĭnĭş, tış yagı – tarafı II. adj. tış, harici
exterioriza vt. vr. tüşünce ve duygularıñnı ifade etmek
exteriorizare sf. tışka urma
extermina vt. yoketmek
exterminare sf. yoketme, katliam, coyma
exterminat adj. coyılgan, karap etĭlgen, yoketĭlgen
exterminator adj. yoketken, coygan, karap etken
extern adj. tış, haricı
extinctor sn. cangın sondĭrgen aparat – cihaz
extinde I. vt. genĭşletmek, coymak II. vr. genĭşlemek, coyılmak
extindere sf. genĭşletme, genĭşleme, coyılma
extirpa vt. 1. kesmek 2. fig. kökĭnden – tamırından şıgarmak

2
extracţie sf. şıgarma (tış, azıw tış şıgarma)
extrage vt. şıgarmak
extraordinar adj. fevkalade – ekstraordinar
extras sn. 1. (fragment) parşa 2. (extract) kopya
extraşcolar adj. mektep programı tışında
extraurban adj. kasaba tışında
extrauterin adj. balacatagın tışında
extravagant adj. ekstravagant, fazla ziyba
extravaganţă sf. konışmada, dawranışta, kĭyĭmde acayıplık, addĭñ bĭlmemezlĭk
extrăda vt. memleketten şıgarmak, bĭrewlerge teslĭm etmek
extrădare sf. memleketten şıgarıp bĭrewlerge teslĭm etme
extrem adj. son derece
extremă sf. 1. (flanc) kanat 2. (margine, limite) kenar, uş
extremist sm. adj. ekstremist, müfrit
exuberant adj. bek bol, aşırı bol, ĭşĭ bawırı man konışkan
exuberanţă sf. ĭşĭ bawırı man konışma, süyünme
ezita vi. tereddüt etmek, kararlı bolmamak
ezitare sf. tereddüt, kararsızlık

1
F
fabrica vt. 1. yapmak, imal etmek, yasamak 2. ( a născoci) uydurmak
fabricant sm. fabrikacı, fabrika sayĭbĭ
fabricare sf. fabrika etme, imal etme
fabrică sf. fabrika
fabulă sf. masal, hikaye, fabula
fabulist sm. fabulist, fibula yazarı
fabulos adj. 1. bek köp, bek balaban, akıl almaycak kadar ulu 2. (înv.)
efsanevi, mitik
face I. vt. 1. yapmak, yasamak 2. (a crea) yaratmak, meydanga ketĭrmek
3. (a fabrica) yapmak, imal etmek 4. ( a naşte) dogırmak 5. (a clădi)
kurmak 6. (a compune) terkip etmek 7. (a preface) halĭne ketĭrmek 8. (a
costa) kıymet pĭşmek
II. vi. 1. (a valora) kıymetlĭ bolmak 2. (a constitui) meydanga
kelmek 3. ( a acţiona) hareket etmek
III. vr. 1. yapılmak 2. (a se crea) yaratılmak, meydanga ketĭrĭlmek
3. (a se fabrica) imal etĭlmek 4. ( a deveni) bolmak 5. (a se preface)
halĭne kelmek 6. (a avea loc) bolmak, yer almak
facere sf. 1. bolma, yapılma 2. Allah tarafından dünyanın kurulması 3.
Kalanma, yükseltĭlme 4. bala tapma 5. (înv.) bĭr kanun yasama,
azĭrleme
fachir sm. indiyan dervişĭ, fakir
facial adj. yüz, betke baylı
facil adj. kolay, fig. uşkar, kolaylı (uşuratic)
facilitate sf. kolaylık, kolaylama
faclă sf. meşale
facsimile sn. tıpkıbasım
factitiv adj. sn. fiilĭn faktitiv, etken şeklĭ
factor sm. 1. (cauză) faktor, etken 2. (mat.) köbiytken (înmulţitor) 3.
(poştaş) poştacı
factură sf. 1. fatura – faktura 2. (structură) strütür, bünye, yapılış
facultate sf. 1. fakultate 2. (capacitate) meleke
facultativ adj. ĭstekke baylı
fad adj. damsız (yemek)
faeton sn. fayton – payton
fag sm. kayın teregĭ
fagot sn. fagot, muzika aletĭ
fagure sm. bal petegĭ, (kömeş)
faianţă sf. cini, fayans
faimă sf. şan, şöhret, nam
faimos adj. namlı, şöhretlĭ, aytıwlı, şanlı
falangă sf. (anat.) 1. parmak kemĭgĭ 2. (mil.) alay ordı
fală sf. 1. (orgoliu) kibĭr, gurur 2. (glorie) şan, şeref, azamet
falcă sf. cak kemĭgĭ
fald sf. urba üstündekĭ cıyrık, cıyrılma

225
faleză sf. denız boyı, kenarı, yalı boyı
faliment sn. faliment, iflas
falit adj. batkan, müflis, parasız pulsız, malsız kalgan
falnic adj. 1. (trufaş) kibĭrlĭ 2. (grandios) şanlı, şöhretlĭ, namlı, ulu
fals I. sn. sahtekarlık, II adj. 1. sahte 2. (despre oameni) yalancı, ekĭ
yüzlĭ
falsifica vt. sahtesĭn yapmak
falsificator sm. sahtecĭ, sahtekar
falsitate sf. sahtelĭk
falsificare sf. sahteleme, sahtelew
falsificat adj. sahte, asılı denĭştĭrĭlgen
familial adj. ailege baylı, ait
familiar adj. 1. (despre stil) ĭşlĭ ttışlı, teklifsĭz 2. (obişnuit) alışık 3. (simplu)
sade
familiarism sn. 1. teklifsĭzlĭk 2. (cordialitate) yakınlık, samimiyet
familiariza I. vt. alıtırmak II. vr. alışmak
familiarizare sf. alışkanlık, alışma
familie f. 1. aile 2. (specie) soy, cınıs 3. (zoot. bot.) familya
familist sm. üylĭ kĭşĭ, ailesĭ bolgan kĭşĭ
fanariot sm. fanariyot
fanatic sm. fanatik, bağnaz
fanatism sn. fanatiklĭk, fanatizm
fandoseală sf. naz, cilve, murunlatma
fandosi vr. nazlanmak, murunlatmak
fandosit adj. sahte dawranışlı, (şımarık - şaşma)
fanfară sf. fanfare, bando
fanfaron sm. farfara, palawracı
fanion sn. kĭşkene bayrak, bayrakşık
fantasmă sf. hortlak, fantoma 2. fig. karışık, dumanlı manzara
fantastic adj. 1. (ireal) hayali, fantastik 2. (neobişnuit) inanılmayacak 3.
(extraordinar) fevkalade
fantezie sf. 1. hayal 2. (gust) awes 3. (plăsmuire) fanteziye
fantezist adj. hayal vesĭrĭ
fantomă sf. 1. (strigoi) hortlak 2. fig. hayal, hayalet
fapt sn. 1. olay, vaka 2. (acţiune) hareket
faptă sf. ĭş (acţiune) hareket
far sn. far, kıyı fenerĭ (penerlĭgĭ)
faraon sm. pıraun
fard sn. yüz boyası
farda vt. vr. podra, kızıllık cakmak, süslemek
farfara sf. (fam.) palavracı
farfurie sf. tabak
farfurioară sf. tabakşık, kĭşkene tabak
faringe sn. (anat.) farince, belum
faringită sf. (med.) bogaz canıklıgı – kastalıgı

2
fariseic adj. ekĭ yüzlĭ
fariseism sn. ekĭyüzlĭlĭk
fariseu sm. ekĭyüzlĭ, riyakar
farmaceutic adj. eczacılıkka baylı, ait
farmacie sf. 1. eczane – farmaciye 2. (ca ştiinţă) eczacılık
farmacist sm. eczacı – farmacist
farmacologie sf. lacler bĭlĭmĭ
farmazon sm. falcı (masallarda)
farmec sn. 1. süyerlĭk, cazibe 2. (vrajă) ayle
farsă sf. 1. (comedie) osal komediye 2. (păcăleală) şaka, kaba şaka
farsor sm. şakacı, küldürgen şakacı
fascicul sn. demet, deste
fasciculă sf. cüz, fasikül
fascina vt. 1. (a vrăji) biylemek, hayran etmek 2. (a captiva) özĭne
karatmak, merak ettĭrtmek
fascinant adj. 1. (fermecător) biylegen 2. (captivant) özĭne merak ettĭrtken
fascinaţie sf. (farmec) biyleme
fascism sn. fasçizm
fascist sm. fasçist
fasole sf. (bot.) bakla
fason sn. 1. (formă) pĭşĭm, yapılış 2. (moft) naz, cilve, şalım
fast sn. tantana, şatafat
fastuos adj. bek güzel, muhteşem, tantanalı
fasung sn. fasung, duy
faşă sf. kundak bezĭ
fatal adj. 1. mañnayıñda yazıwlı, ogırsız 2. (inevitabil) sakınılamaz
fatalism sn. kaderge inanma, kadercĭlĭk
fatalist sm. adj. kaderge inangan, kadercĭ
fatalitate sf. 1. (soartă) mannay yazısı, kader 2. (nenorocire) ogırsızlık, kaza-
bela
fată sf. 1. kız, kız bala 2. (fiică) kız ewlat
faţadă sf. binanın yüzĭ, cephe
faţă sf. 1. (obraz) yüz, şere 2. (înfăţişare) şekĭl 3. ( partea din faţă) aldı,
karşı 4. (pagină) sayfe
faună sf. direy, bĭr bölge, memleket ya da yer yüzündekĭ aywanların
toplamı, epsĭ
faur 1 sm. şubat ayın halk tĭlĭnde atı – ismĭ
faur 2 sn. (înv.) temĭrcĭ
faur 3 sm. ĭncĭ uzunca kestane renklĭ böcek (zool.)
favoare sf. hatır – katĭr
favorabil adj. uygun, elverĭşlĭ
favorit 1 sm. favori – favorit
favorit 2 adj. sm. 1. süyülgen bĭr kĭşĭ 2. (sport) bĭr yarışmada
kazanma şansı bolgan sporcı, ya da takım
favoriza vt. 1. (a uşura) kolaylaştırmak 2. (a ocroti) korımak

1
fazan sm. (zool.) sülün, fazan
fază sf. aşama, safha
făcăleţ sn. oklaw
făcător sm. adj. iygĭkĭşĭ, yapkan
făclie sf. 1. ĭrĭ mayşırak, mum 2. fig. alew
făclier sm. mayşırak taşıgan kĭşĭ
făcut adj. yasalgan, yapılgan
făgaş sn. 1. tegerşĭk ızı 2. fig. col
făgădui vt. söz bermek, adamak
făgăduială sf. söz, adama – adaw
făgăduinţă sf. v. făgăduială
făget sn. gürgen tereklerĭ, gürgenlĭk
făină sf. un
făinos adj. unlı
făptură sf. 1. mahluk, yaratık 2. (natură, fire) tabiyat
făraş sn. faraş
fără prep. – sĭz, – sız = üsĭz, kitapsız
fărădelege sf. alşaklık, kanunsuzlık
fărâma vt. paramparşa etmek, watmak 2. fig. ezmek
fărâmare sf. watma, parşalama- parşalaw
fărâmat adj. watılgan, parşalangan
fărâmă sf. parşa, parşaşık, kırıntı
fărâmicios adj. kolay parşalangan, ezĭlgen, gewrek
fărâmiţa vt. watmak, parşa parşa etmek
făt sm. 1. (biol.) balacataktakı bebiy 2. (pop.) bala, ul bala, ewlat, cĭgĭt
făta vt. 1. dogırmak, bala tapmak 2. (despre vaci) bızawlamak 3. (despre
oi) kozlamak 4. (despre pisici) balalamak 5. (despre căţele) kancık
balalay 6.(despre iepe) kunnamak
fătat 1 sn. aywanların balalagan zemanı (fătatul oilor)
fătat 2 adj. tuwgan aywan balası
fătălău sm. (pop.) kızteke
fătătoare sf. pl. balalagan aywanlar (kısır bolmagan)
făţarnic adj. sm. ekĭ yüzlĭ
făţărnicie sf. ekĭyüzlĭlĭk
făţiş I. adv. aşık aşık, aşık cürek men II. adj. bellĭ, aşık, aşıkar
făţos adj. (pop.) arüşe betlĭ
făţuitor sn. rendege uşagan bĭr alet
făurar 1 sm. şubat ayının başka atı
făurar 2 sm. temĭrcĭ, fig. kurucı
făuri vt. meydanga ketĭrmek, kurmak
făurire sf. kurma, meydanga ketĭrme – ketĭrĭw
făuritor sm. yaratkan, kurgan
febră sf. 1. araret, ateş 2. fig. heycan
febril I. adj. 1. (med.) araretlĭ, ateşlĭ 2. fig. heycanlı II. adv. araret men,
heycan man

2
febrilitate sf. coşkınlık, ateşlĭk
februarie sf. şubat ayı
fecal adj. pis, pislĭk
fecioară sf. 1. (virgină) kız, bakire 2. (rel.) Meryem Ana 3. fig. bakir (virgin,
neprihănit)
fecior sm. 1. er bala, ul 2. (flăcău) delĭkanlı, caş
feciorelnic adj. temĭz, arık, bakir
feciorie sf. kızlık, bakirelĭk
fecund adj. 1. (prolific) köp töl, köp bala tapkan 2. (roditor) bereketlĭ
fecunda vt. töllemek
fecundare sf. tölleme, töllenme
fecundaţie sf. v. fecundare
fecunditate sf. bollık, bereketlĭk, fig. köp yazma köp mahsul berme
fedeleş sn. su veya şarap taşılgan metiy, metiyşĭk
federal adj. federal
federalism sn. federalizm, federal dewlet sistemĭ
federalist sm. federalist
federalizare sf. bĭr memleketke federalizm sistemĭn uydurma, cayma
federative adj. federatif
federaţie sf. federaţiye – federasyon
feeric adj. feerik, carık, güzel, köz kamaştırgan manzara
fel sn. 1. (mod de a fi) tür, çeşit 2. (gen) cınıs 3. (obicei) adet, türe
felcer sm. felçer, sawlık memuru
felegean sn. (înv.) pĭlcan, fincan
felicita vt. kutlamak, tebrik etmek
felicitare sf. 1. kutlama, tebrik 2. (despre imprimate) tebrikname
felie sf. tĭlĭm
felin I. adj. 1. mışık cınısına ait, baylı 2. (suplu) nazĭk, zarif, şımırı II. sf.
mışık, arslan cınsları
felinar sn. penerlĭk
felioară sf. tĭlĭmşĭk
feliuţă sf. kĭşkene, ufak tĭlĭm, tĭlĭmşĭk
felurit adj. ayrı, başka başka, farklı
femeie sf. 1. kadın, apakay, kıskayaklı 2. (soţie) eş, apakay 3. (servitoare)
kızmetkar
femelă sf. dĭşĭ (la animale)
feminin adj. v. femeiesc
feminitate sf. kadınlık, apakaylık, apakay cuwaşlıgı
femur sn. (anat.) uyluk kemĭgĭ, baltır kemĭgĭ
fenil sn. (chim.) fenil
fenix sm. anka kuşu, feniks
fenol sm. fenol
fenomen sn. 1. (acţiune) eylem 2. (întâmplare) vaka, hadise 3. (fil.) olay
fenomenal adj. (uluitor) şaşılacak derecede
fentă sf. (sport) şalım

1
ferestrău sn. pışkı
ferchezui vt. vr. süslenmek, ziybalanmak
ferchezuială sf. süslenme, ziybalanma
ferchezuit adj. süslü, süslengen
fereală sf. sakınma
fereastră sf. pencĭre
fereca vt. 1. (a zăvorî) kapamak, kĭrtlemek 2. (a încătuşa) şıncır man
baylamak
feregea sf. ferece, çarşaf, yaşmak
feri I. vt. korımak 2. (a păstra) saklamak II. vr. sakınmak, tartınmak,
tartılmak
feribot sn. araba vaporı, feribot
ferici vt. 1. bĭrewnĭ bahtiyar saymak 2. bĭrewnĭ bahtiyar etmek
fericire sf. bahtiyarlık, mutluluk, saadet
fericit adj. 1. mutlı, bahtiyar 2. (favorabil) kayırlı, taliylĭ
ferigă sf. eğretli otu, feriga
ferit adj. sakıngan (ascuns) saklı
ferm adj. 1. (despre caractere) sarsılmaz 2. (despre tranzacţii) bellĭ,
(kesĭn)
fermă sf. ferma, şĭplĭk
fermeca vt. biylemek, ayle yapmak, aylelemek
fermecare sf. ayleleme
fermeca adj. aylelĭ, aylelengen
fermecător adj. biylegen, gönĭl okşatkan
ferment sm. maya
fermenta vi. mayalanmak
fermentare sf. mayalanma, mayalanıw
fermentat adj. 1. mayalı, mayalangan 2. fig. bızılgan, kızgın (aşımaga
başlagan)
fermentaţie sf. v. fermentare
fermier sm. şĭpşĭ, ferma sayĭbĭ
fermitate sf. sarsılmazlık, degenĭnden kaytmama
fermoar sn. fermor
feroce adj. vaşiy, cırtıcı
ferocitate sf. vaşiylĭk, cırtıcılık
feros adj. temĭrlĭ (temĭr de karışık)
feroviar I. adj. temĭrcolına ait, baylı II. sm. temĭrcolı ĭşçĭsĭ, memurı
fertil adj. cumart toprak, bereketlĭ
fertilitate sf. berĭmlĭlĭk, bermeklĭlĭk
fertiliza vt. berĭmlĭ, bermeklĭ etmek
feruginos adj. temĭrlĭ, şĭlĭklĭ
fervent adj. araretlĭ,canık
fervoare sf. awes, canıklık
fess n. fes-pes
fesă sn. (anat.) san, kalça

2
festiv adj. törenlĭ, bayramdasınday
festival sn. festival, şenlık
festivitate sf. tören, alay, kösterĭş
feşteli vt. (reg.) kĭrletmek, lekelemek fam.) matülĭk yapmak
feştilă sf. kalın mayşırak – mum
fetiş sn. put
fetişcană sf. kızşık, kĭşkene kız
fetişism sn. fetişizm, putlarga ibadet etme
fetiţă kızşık
fetru sn. (pâslă) kĭyĭz (palarya kumaşı)
feudal I. adj. derebeylĭk II. sm. derebeyĭ
feudalism sn. feodalizm, derebeylĭk
feudă sf. tımar
fi vi. 1. (a exista) barbolmak, bolmak 2. (a avea loc) meydanga
kelmek 3. (a se afla) tabılmak 4. (a trăi) yaşamak 5. (a dura) sürmek 6. (a
consta din) ibaret bolmak 7. (a se produce din) yapılmak8. (a aparţine)
mensup bolmak 9. (a costa) fiyatı bolmak, yapmak
fiară sf. 1. cırtıcı, vaşiy auwan 2. fig. canavar
fiasco sn. fiyasko, faliment
fibră sf. tel
fibro msn. fibrom, uru, teldoku
fibros adj. tellĭ
ficat sm. (anat.) karacĭger
ficăţel sm. ufak karacĭger, karacĭgerşĭk
fictiv adj. uydurma, sahte
ficţiune sf. uydurma, hayalga baylı
ficus sm. (bot.) süs teregĭ, fikus
fidea sf. şerye
fidel adj. 1. sadık, baylı 2. (întocmai) tıpkı
fidelitate sf. 1. baylılık, sadakat 2. (precizie) dogrılık, bellĭlĭk
fie conj. 1. ya… ya ya ya, ya da kerek… kerekse 2. (măcar) barem
fiecare pron. er bĭrĭ, erkez
fier sn. temĭr
fierar sm. temĭrcĭ
fierărie sf. 1. temĭr fabrikası, temĭr atelyesĭ 2. (meşteşugul) temĭrcĭlĭk
fierbător sn. kaynatma cihazı
fierbe I. vi. 1. kaynamak, fıkırdamak 2. (despre alimente) pĭşmek 3.
(despre vin) mayalanmak II. vt. kaynatmak (a găti) pĭşĭrmek
fierbere sf. kaynama, kaynaw
fierbinte adj. kaynak, kızgın, kaynagan 2. fig. canlı coşkın
fierbinţeală sf. 1. (arşiţă) araret, ot – ateş, sıcak 2. fig. ateşlık, yamanlık
fiere sf. 1. öt, safra 2. (vezica biliară) kok, öt kesei
fiert I. adj. 1.kaynagan, aşlangan 2. fig. kederlĭ II. sn. 1. kaynama, pĭşme
2. (fermentare) mayalanma
fiertură sf. kaynatılıp pĭşĭrĭlgen yemek ya da ĭşkĭ 2. vukurdap kaynama

1
figura vi. azĭr tabılmak
figurant sm. figurant
figurat I. adj. mecazlı, mecaz II. adv. mecaz bolıp
figură sf. 1. (imagine) suret 2. (chip) yüz, şere 3. (persoană) kĭşĭ, şahıs 4.
(la dans) şalım, dawranış
figurină sf. ufak, kĭşkene heykel
fiică sf. kız baka
fiindcă conj. çünkĭ, zira
fiinţa vi. bar bolmak
fiinţă sf. 1. mahluk 2. (om) kĭşĭ, insan 3. (existenţă) barlık, bar bolıw
fila 1. (text.) cĭp şiyratmak 2. (a urmări) ızlamak
filament sn. ĭncĭ tel
filantrop sm. adj. cumart, insansüyer
filantropie sf. insansüyerlĭk, insan süygĭsĭ, cumartlık
filare sf. I. (text.) cĭp bükme, şıyratma 2. (urmărire) ızlama
filarmonică sf. I. filarmonik orkestra II. adj. filarmonik
filatelie sf. pulculık
filatelist sm. pul koleksiyoncısı, filatelist
filator sm. cĭp yapkan, şıyratkan ĭşçĭ
filatură sm. cĭp üyĭ, fabrikası (meserie) cĭpşĭlĭk
filă sf. kaat tabakası, yaprak
fildeş sn. fil-pĭl tĭşĭ, (pĭltĭşĭ)
filet sn. filet, yiv
fileu sn. (plasă) fileu, ağ
filială sf. şube
filigran sn. filigran
film sn. film (filĭm)
filma (vt.) filmge almak, geşĭrmek
filmotecă sf. filmoteka
filo bĭleşĭk kelimeler kurmaga yaragan parşa “dost, süyer”
manasındadır
filodormă sf. filodorma
filolog sm. filoloji uzmanı, filolog
filologie sf. filolociye – filoloji
filomelă sf. (înv.) bülbül
filon sm. maden tamırı
filotim adj. cumart, galanton
filotimie sf. cumartlık, babacanlık
filoxeră sf. filoksera (bak tamırın ziyan etken böcek)
filozof sm. filozof
filozofa vi. hayat meselerĭn konışmak, ĭncelemek
filozofie sf. filozofiye
filtra I. vt. süzmek, süzgeşten-filtreden geşĭrmek, II. vr. süzülmek
filtrare sf. süzme, süzgeşten geşĭrme
filtrat adj. süzülgen, süzüwlĭ

2
filtru sn. süzgeş, filtre
fin 1 adj. 1. ĭncĭ, zarif, nazĭk 2. (scump) kıymetlĭ
fin 2 sm. vekĭlbaba, vekĭlanne karşısında nikası kıyılgan üylĭ erkek (naş-
fin)
final I. sn. 1. son, nihayet 2. (muz.) son nokta- kısım; II. adj. sonıncı, son
finală sf. (sport) final
financiar I. adj. paraga baylı, mali; II. sm. paracı, maliyecĭ
finanţa vt. para bermek – ödemek
finaţare sf. para berme- berĭw, para ödeme- ödew
finanţator sm. bĭr kĭşĭge, müessesege para bergen kĭşĭ
finanţe sf. pl. para, nakıt
finet sn. finet, pamıktan yapılgan tokıma (osal - ucuz)
fineţe sf. nazĭklĭk
finisa vt. közden geşĭrmek
finisaj sn. közden geşĭrme
finisare sf. v. finisaj
finit adj. 1. sınırlı 2. (gata) azĭr
finlandez I. sm. finlandalı II. adj. Finlanda'ga ait
fiolă sf. injekţiye ĭşeşĭgĭ, fiola
fior sm. kaltırama, ürperme
fiord sn. fiord
fioros adj. korkınışlı, müthiş
fir sn. 1. cĭp 2. (sârmă) tel 3. fig. gĭzlĭ vasıta
firav adj. zayıf, dayanıksız, kuwetsĭz (yazlık)
fire sf. 1. tabiyat 2. (temperament) kuy
firesc adj. tabii
firidă sf. duwar oyıgı, dolap
firimitură sf. 1. ötmek kırıntısı, watılgan parşaşık 2. fig. kĭşkene parşa,
parşaşık
firmament sn. kök kübbesĭ, feza
firman sn. (arh.) ferman
firmă sf. firma
fisă sf. fisa , telefon fisası (jeton)
fisc sn. bergĭ dairesĭ
fiscal adj. bergĭge baylı, ait
fiscalism sn. bergĭ politikası
fiscalitate sf. bergĭ toplamaga dair kanun ve yazılı emĭrler sistemĭ
fistic sm. fıstık teregĭ
fistichiu adj. 1. fıstık rengĭnde 2. acayıp, garip
fisura vt. şatlak yapmak, yaptırmak
fisură sf. carık, şatlak
fişă sf. fişa
fişic sn. kaat men sarılgan mangır para
fişier sn. fişa kutugı-dolabı
fitil sn. fitĭl

1
fiţe sf. pl. (fam.) naz, şalım
fiţuică sf. 1. kaat parşası 2. önemsĭz bĭr gazataga berĭlgen at-isĭm
fiu sm. 1. er bala, ul 2. (descendent) torınlar, arka nesĭller 3.
(compatriot) yurttaş
fix adj. 1. denĭşmegen, kıymıldamagan 2. (exact) bellĭ, tam
fixa vt. 1. bellĭ etmek, tespit etmek 2. (a ţine în loc) toktatmak 3. (a
înfige) tĭkmek, takmak, saplamak 4. (cu privirea) dıkkat man karamak
5. (a repara) tayın, taksim etmek 6. (a hotărî) kararlaştırmak
fixare sf. 1. bellĭ etme- etĭw, tayın 2. foto fiksaj
fixativ sn. 1. (pentru păr) fiksativ – kıymıldatmagan 2. (foto) cila
fizic I. adj. fiziksel 2. (despre fiinţe) bedeni, şere, körĭnĭş
fizică sf. fizik- fizika
fizician sm. fizikşĭ, fizika bĭlgĭnĭ
fiziolog sm. fizioloji bĭlgĭnĭ – uzmanı
fizionomie sf. yüz kılıgı, fizionomiye
fizioterapie sf. fizik tedavisĭ, fiziyoterapi
fâlfâi vi. 1. (despre steag) dalgalanmak, sallanmak 2. (despre păsări)
kanat sallamak
fâlfâire sf. dalgalanma
fâlfâit sn. dalgalanıw
fân sn. pĭşen, kuru ot
fâneaţă sf. mera, otlak, şĭmenlık
fântânar sm. kuyucı, kuyu kazgan kĭşĭ
fântână sf. kuyu
fântâniţă sf. kuyuşuk, kĭşkene kuyu
fârtat sm. aret, dost
fâsâi vi. fısıldamak
fâsâire sf. fısıldama – fısıldaw
fâsâit sn. fısıldaw
fâstic sm. v. fistic
fâstâceală sf. şaşırma, şaşkınlık
fâstâci vr. şaşırmak
fâşie sf. şerit
fâşâi vi. fışıldamak, hışıldamak
fâşâit sn. fışıltı
fâşneaţă sf. adj. (fam.) dandürük, şalt, kaynawuk
fâţâi vr. ketĭp kelmek, şopannamak
fâţâială sf. şopannama, şopannaw, ketĭp kelme
flacară sf. alew, flama 2. fig. ateş, ot
flacon sn. kapaklı ĭşe, ĭşe
flagel sn. felaket, musibet
flagrant adj. meydanda bolgan, aşikare
flamingo sm. tellĭ tyrna
flamură sf. bayrak (şairane)
flanelă sf. cünden, pamuktan örme – fanila

2
flaneluţă sf. kĭşkene örme, fanilaşık
flaşnetar sm. flaşneta şaldırgan seyyar şalgıcı
flaşnetă sf. flaşneta, laterna
flata vt. suklandırmak
flatat adj. suklandırılgan
flaut sn. flaut, flüt
flautist sm. flautşı – flütçü
flăcăi vi. (reg.) bekar bolıp yaşamak, caşlık yapmak
flăcăiandru sm. canı esmer caş, delĭkanlı
flăcăiaş sm. kışken caş, delĭkanlı
flăcău sm. caş, delĭkanlı, caş cĭgĭt
flămând adj. karnı aş, aşıkkan
flămânzi vi. aşıkmak, karnı aşıkmak
flămânzire sf. aşıkma, karnı aşıkma
flămânzit adj. aşıkkan, karnı aşıkkan, aş
fleac sn. 1. (bagatelă) önemsĭz, ıbır zıbır, kıymetsĭz; 2. (palavre) şaşma,
boş söz – laf
fleaşcă sf. 1. şıngen, cımşak madde fig. gewşek, boşlaw
flebită sf. (med.) flebit, toplartamır canıklıgı- kastalıgı
flecar sm. adj. geweze, köp konışkan, awızı kalabalık
flecări vi. gewezelĭk etmek, köp konışmak
flegmatic adj. flegmatik, canın bek sıkmagan, bek awur-sabır
flegmon sn. flegmon, ceraatlĭ şĭşĭk
fleică sf. aywanların (sıyır, ögĭz) karın betĭnden şıgarılgan kızartma et
parşası
fler sn. şalt şagıp alma kabiliyetĭ, fler
plescăi 1. vi. şamırda cürgendiy ses şıgarmak; 2. vr. cımşamak, gewşemek
plescăit adj. cımşak, gewşekmek
flexibil adj. bügülür, bügülgen, kolay bügülgen
flexibilitate sf. bügülme kabiliyetĭ
flexionar adj. (lingv.) bükümlĭ – bükmelĭ tĭl (söz denĭşmelerĭ
flexiune sf. bügülme, bükme
flintă sf. flinta, eskĭ tüpek – tüfek
flirt sn. yeşĭllenme – flört 2. awadan suwdan konışma
flirta vi. 1. yeşĭllenmek 2. awadan suwdan konışmak
floare sf. 1. şeşek 2. (broderie) nagış 3. (mucegai) küp 4. fig. en arüwĭ, en
güzelĭ, en üstünĭ
floc sn. şaş, cün parşası, tüymüşĭgĭ, tük
flocăi vi. aywanların tügĭn, cünĭn, kanatın culmak fig. köteklemek
flocos adj. tüklĭ (tuklĭ barak – câine flocos)
floral adj. şeşekke dair, ait
florar ¹ sn. ceometriyede kullanılgan bĭr alet
florar ² sm. 1. şeşekşĭ, şeşek ekken ya da satkan kĭşĭ 2. Mayıs ayın başka bĭr
atı – ismĭ
floră sf. bĭr bölgede yaşagan nebatatın – ösĭmlĭklerĭn epsĭ

1
florăreasă sf. şeşek ekken ve satkan şeşekşĭ kadın
florărie sf. 1. şeşek tükanı 2. (seră) şeşek bakşası
floretă sf. (sport) floreta – flöre
flotant adj. 1. (plutitor) yüzücĭ, yüzer, yüzgen 2. (despre persoane) geşĭcĭ –
muvakkat
flotă sf. flota, filo, donanma
flotilă sf. flotila
flotor sn. flotor – flotör
fluctua vi. denĭşmek, sık denĭşmek
fluctuaţie sık sık denĭşme
fluid adj. akkan
fluidifica vt. bĭr cisĭmĭn agarlıgın, şĭngenlĭgĭn arttırmak
fluier sn. 1. düdük 2. (muz.) kaval 3. (anat.) baltır kemĭgĭ
fluiera vi. 1. şıjgırmak 2. (a cânta) kabal şalmak 3. (despre vânt)
vızıldamak, ızlı esmek
fluierar sm. 1. kabal şalgan 2. (reg.) kabalyasagan usta
fluieraş sn. kabalşık
fluierat sn. şıjgırma – şıjgırıw
fluierătură sf. şıjgırma
fluieră - vânt sm. aylaz
fluor sn. (chim.) fluor
fluşturatic adj. denĭşken, oynak
flutura I. vi. sallanmak, dalgalanmak II. Vt. sallamak, kıymıldatmak
fluturare sf. sallama, dalgalama, sallaw
fluturaş sm. gömelekşĭk
fluture sm. gömelek
fluvial adj. ırmakka dair, baylı, ait
fluviu sn. 1. ırmak, nehĭr – akkan su 2. fig. akın
flux sn. 1. mar. ) kabarma, denĭz meddi 2. (fiz.) akı 2. fig. akın
foaie sf. 1. (filă) kaat yapragı 2. (frunză) yaprak
foaier sn. foayer. Tiyatroda, seyırcĭlerĭn aralarda dĭnlengen salon – hol
foale sn. körĭk, temĭrcĭlĭkte kullanıla (akordiyonda)
foame sf. 1. aşlık fig. kuwwetlĭ arzu
foamete sf. kıtlık, aşlık, yoksıllık ( Arpa kürpe aş eken, altın gümĭş taş eken –
În timpul foametei orzul şi orezul sunt căutate, în timpul ce aurul şi
argintul sunt privite ca nişte pietre obişnuite care nu potolesc
chinuitoarea foame)
foarfece sn. makas
foarte adv. bek köp, bek az …
fobie sf. korkı kastalıgı
foc sn. 1. ot, ateş 2. (căldură) sıcaklık 3. (incendiu) cangın 4. fig. heycan
5. (necaz) kin, dert, acı
focar sn. 1. (fiz. mat.) odak 2. (tehn.) ocak 3. (fig. kaynak
focă sf. (zool.) ayubalıgı
fochist sm. ateşşĭ, otşı (külbastı)

2
focos I. sn. kapsa, II. adj. ateşlĭ, araretlĭ
fofila vr. 1. bĭr yerge pısıp kĭrmek 2. bĭrewlernĭ aldatıp maksatka erĭşmek
3. fig. wazife yerĭnden taymak, tartılmak
fofolog sm. onomatopee = kalpazan, vayĭmsĭz kĭşĭ
foi I. vi. kaynaşmak, kıymıldamak II. vr. kıymıldanmak
foială sf. kaynaşma, ketĭp kelme
foileton sn. gazata makalesĭ, tefrika
foiletonist sm. foiletonist – foyletoncı
foios adj. yapraklı
foişor sn. 1. kule, dam kulesĭ 2. cangınlarnı körmek üşün kullanılgan kule
foiţă sf. ıncĭ kaat
folclor sn. folklore, halk bĭlgĭsĭ
folkloric adj. folklorga dair, baylı, ait
folklorist sm. folklorcı
folcloristică sf. folklornı ĭncelegen bĭlgĭ
folos sn. 1. (avantaj) fayda, yarar, yararlık 2. (câştig) kar
folosi I. vt. kullanmal II. vr. faydalanmak, yararlanmak III. vi. yararlı
bolmak, yaramak
folosinţă sf. 1. yararlanma, yararlı bolma 2. (întrebuinţare) kullanım
folosire sf. kullanmak, kullanıw, kullanış
folositor adj. faydalı, yararlı, ĭşke yaragan
foncieră sf. (înv.) toprak üşün ödelgen bergĭ
fond sn. 1. (conţinut) tutar, öz 2. (despre caracter) bünye 3. (fin.)sermaye
4. (avuţie) zengĭnlĭk, mal – mülk
fondantă adj. bombom atı- türĭ
fondator sm. adj. kuruwcı, yaratıcı (ALLAH)
fonem sn. fonem (lingv.)
fonetic adj. fonetik
fonetică sf. (gram.) fonetika, ses bĭlĭmĭ – bĭlgĭsĭ
fonetician sm. foneticiyan, fonetika uzmanıı
fonf adj. (despre oameni) murnundan konışkan bĭrĭsĭ
fonfăi vi. murnundan mankalanıp konışmak
fonfăit adj. (despre oameni) mankalanıp konışkan fig. manjapa
fonograf sn. fonograf
fontă sf. fonta, tökme temĭr
for sn. 1. (ist.) forum, pazar 2. (autoritate) makam
fora vt. teşmek, kuyu kazmak – aşmak
foraj sn. foraj, teşme
forare sf. kuyu kazma – aşma
forceps sn (med.) forceps, lavta
forestier I. adj. orman, tawga dair baylı II. sm. tawcı, ormancı
forfeca vt. makas man kesmek, makaslamak
forfecuţă sf. makasşık
forfotă sf. ketĭp kelme, cuwurşma
forfoteală sf. v. forfotă

1
forfoti vi. kaynaşmak, cuwurşmak
forja vt. suwuk yahut kızgın temĭrnĭ köteklemek, ĭstegen şekĭlnĭ
berdĭrmek
forjor maden köteklengen ĭşcĭ
forjat adj. köteklengen temĭr tökme atelyesĭ
forma I. vt. 1. meydanga ketĭrmek, yapmak; 2. (a educa) terbiyelemek,
yetĭştĭrmek; 3. (a alcătui) kurmak II. vr. meydanga kelmek
formal adj. 1. uşkar 2. (ca formă) şekĭlge baylı 3. (categoric) aşık
formalism sn. 1. formalizm 2. (superficialitate) birokraţiye
formaliza vr. darılmak, kızmakl, erĭşmek
formare sf. 1. meydanga ketĭrme, kelme 2. (educare) terbiyeleme,
yetĭştĭrme
format I. sn. boyut, ebat II. adj. pĭşkĭn, öskĭn instruit (okımış)
formaţie sf. 1. takım 2. (organizaţie) kurum, teşkilat 3. (geol.) oluşum
formă sf. 1. şekĭl, pĭşĭm 2. (înfăţisare) kılık, körĭnĭş 3. (mod.) tarz, 4.
(tipogr.) forma
formidabil adj. fevkalade, körĭlmemĭş
formol sn. (chim.) formol (antisept)
formula vt. belĭrtmek, şekĭllendĭrmek
formulare sf. belırtme, tanımlama
formulă sf. 1. formül 2. (soluţie) şare, vasıta
fort sn. kĭşkene kale
fortifica vt. küşüñ, kuwwetĭñ arttırmak, kuwwetlendĭrmek
fortificaţie sf. istihkam, fortifikaţiye
fortuit adj. beklenĭlmegen
forţa vt. 1. zorlamak 2. (a sparge) zorlap bızmak, bızmak II. vr.
cabalamak, gayret sarf etrmek
forţare sf. zorlama – zorlaw, zor man geşme
forţat adj. zorlı, mecburi
forţă sf. 1. kuwwet, küş, kudret 2. (tărie) sertlĭk 3. (rezistenţă) dayanıklık,
saglamlık
fosă sf. murun teşĭgĭ
fosfat sm. fosfat
fosfor sn. fosfor
fosforescent adj. fosforlu
fosforescenţă sf. karangıda caltırama kabiliyetĭ
fosilă sf. fosil, taşıl
fosiliza vr. fosilleşmek
fosilizare sf. fosilleşme, fosilleşĭw
fost adj. eskĭ, (edĭ)
foşnet sn. uwultı, şıtırdı (yaprak şıtırdısı )
foşni vi. 1. (despre frunze) şıtırdamak, tĭtremek
foşnire sf. şıtırdama
foşnitură sf. v. foşnire
fotă sf. fota, peştımal

2
fotbal sn. fotbal
fotbalist sm. fotbalcı – fotbalist
fotochimie sf. ışık – carık kimyası
fotocopie sf. fotograf kopyası
fotogenic adj. fotocenik, resĭmĭ arüşe şıkkan
fotograf sm. fotografşı
fotografia I. vt. resĭm şıgarmak II. vr. resĭmge şıkmak
fotografie sf. resĭm – fotografiye
fotogramă sf. fotograf probası – denemesĭ
fotoliu sn. koltık – fotoliu
fotometru sn. fotometru, ışıkölşer (carıkölşer)
fotoreportaj sn. foto reportajı
frac sn. frak
fractura vt. sındırmak, şatlamak
fracturat adj. şatlak, şatlagan
fractură sf. şatlama, kopma
fracţie sf. kesir (üleştĭrme)
fracţiona vt. kesĭmlerge ayırmak, bölmek
fracţiune sf. grup
fragă sf. orman – taw şĭlegĭ
fraged adj. 1. (proaspăt) taze, kürpe 2. (delicat) nazĭk, ĭncĭ 3. (despre
vârstă) caş (şandır)
fragil adj. 1. kolay sıngan, gewrek 2. fig. nazĭk
fragilitate sf. 1. sınıklık 2. fig. dayanıksızlık
fragment sn. 1. (bucată) parşa, kısım 2. (rest) kırıntı 3. (de text) fıkra
fragmenta vt. parşalarga ayırmak, bölmek
fragmentar adj. parşalı
fragmentare sf. parşalarga ayırma – bölme
franc I. sm. (monedă) frank II. adj. cüreklĭ, samimi
franca vt. 1. ewelden ödemek 2. (a timbra) pullamak
francez I. sm. françez, fransalı II. adj. fransız
francheţe sf. aşıklık, aşık cüreklĭlĭk, samimieyt
franjuri sn. pl. püsküller, şaşaklar
franţuzesc adj. fransız
franţuzeşte adv. fransızca
franzelă sf. franzela (biyaz – pazar ötmegĭ )
franzelărie sf. franzela pĭşĭrĭlgen – satılgan yer, tükan
franzeluţă sf. kĭşkene franzela
frapa vt. 1. urmak, şarpmak 2. (a răci) bızda suwutmak
frapant adj. közge şarpkan, ĭlĭşken
frasin sm. tışbudak teregĭ, tışpıtak
frate sm. kardaş, dogmış
fratern adj. kardaştay
fraternitate sf. 1. kardaşlık 2. (solidaritate) dayanışma
fraterniza vi. kardaşlık etmek, kardaşşa keşĭnmek

1
fraternizare sf. kardaşlaşma – kardaşlaşıw
fratricid I. sm. kardeş katilĭ, celdatı II. adj. kardaş katilĭne, celdatına baylı
fraudă sf. dolandırıcılık
fraudulos adj. hilekar (kurnaz) aldatıcı, dolandırıcı
frază sf. (gram.) cümle, bĭleşĭk cümle
frazeologie sf. 1. cümle kuruluşı 2. (vorbăraie) söz kalabalıgı, boş laf – söz
frăgezi I . vr. tazeleşmek II. vt. tazeleştĭrmek
frăgezime sf. 1. tazelĭk, kürpelĭk 2. fig. zariflĭk, nazĭklĭk
frăgezire sf. tazeleme, tazelenme – tazelew
frământa I. vt. iylemek II. fig. üzülmek
frămânatare sf. 1. iyleme
frământat I.adj. iyleme II. fig. 1. iylengen, şalkalangan, kozgatılgan 2.
(îngrijorat) kaygılı
frăţesc adj. kardaşşa, kardaştay
frăţeşte adv. kardaştay, dogmıştay etĭp
frăţie sf. kardaşlık, dogmışlık
frăţior sm. kışkene kardaş – dogmış, kardaşşık
freamăt sn. tıtreme (hışıltı)
freca vt. 1. okalamak, okalatmak 2. (a curăţa) temĭzlemek, sĭlmek 3. (a
fricţiona) uwmak
frecare sf. okalama – okalaw
frecat adj. okalangan, sĭlĭngen, uwulgan
frecvent I. adj. sık sık bolgan II. adv. sık sık bolıp
frecventa vt. sık sık ketmek, barmak
frecvenţă sf. 1. sık sık bolıw – bolma, sıklık 2. (prezenţă) azĭr tabılma
fredona vt. yarım ses men dürkĭ şalmak
fregată sf. 1. firkateyn, fregate 2. (zool.) kutan kuşı
fremăta vi. 1. (despre frunze) 1. kaltıramak 2. (despre oameni) uwuldamak
frenetic I. adj. coşkın, şılgınlık
frenezie sf. coşkınlık, şılgınlık
frescă sf. fresk
freză sf. (tehn.) 1. freza 2. (pieptănătură) freza, şaş pĭşĭmĭ
frezor sm. freza man şalışkan ĭşçĭ
friabil adj. gewrek, ezĭk
frică sf. korkı, ürküntĭ, ürküw
fricos adj. korkak, ödelek, ürkek
fricţiona vt. uwmak, uwuştırmak
fricţiune sf. (med.) 1. uwma, uwuştırma 2. fig. anlaşmazlık, kawgatma
frig sn. 1. suwuk, suwulklık 2. (pl.) (boală) sıtma
frigare sf. bebap, kızartma
frigăruie sf. kızartılgan ufak et parşası, şĭş kebabı
frige I. vt. 1. (a prăji) kızartmak 2. (a arde) cakmak II. vi. canmak III. vr.
fig. aldanmak
frigid adj. suwık, süyüşmek ĭştası bolmagan
frigiditate sf. suwıklık, süyüşmek halı – kipĭ bolmama

2
frigider sn. bızdolabı- fricider
frigorofer sn. suwutma, tondırma
frigorific adj. suwutkan
friguros adj. 1. suwuk 2. (despre fiinţe) suwukka dayanmagan, tongış fig.
yazlık
fript adj. 1. kızargan, pĭşĭrĭlgen 2. (ars) cangan, canık 3. fig. canık
cüreklĭ, dertlĭ
friptură sf. kızartma, et ızgarası
fripturică sf. kızartmaşık
frişcă sf. ışiy süt üstündekĭ taze kaymak, frişka
frivol adj. (despre oameni) insanga yakışmagan şekĭlde dawragan kĭşĭ,
önemsĭz, güwenĭlmegen
frivolitate sf. emelsĭzlĭk, sade öbĭşme ırcanlaşmaga tüşünme
frison sn. kaltırma – kaltıraw
frizer s. berber
frizerie sf. berber tükanı, berber
frizură sf. v. freză
frâna vt. 1. toktamak 2. fig. köndelen şıkmak
frânare sf. 1. toktatma, frenleme 2. fig. toktatma, köndelen şıkma
frână sf. 1. fren – frına 2. fig. köndelen – engel şıkma
frânge I. vt. 1. sındırmak 2. fig. yoketmek, cıkmak; II. vr. 1. sınmak 2. (a se
apleca) iyĭlmek 3. (a se înduioşa) acımak
frânghie sf. sıcım-şıcım, kalın şıcım
frânt adj. 1. sıngan, kopkan 2. (îndoit) bügülgen 3. (epuizat) pıtken,
yorılgan
frântură sf. 1. (parte, bucată) parşa, kısım 2. (rest) kırıntı,kalıntı
frâu sn. nokta (atelaj)
front sn. 1. cephe – font 2. (domeniu) alan, saha
frontal adj. mannayga baylı 2. ( din faţă) aldakı, aldan
frontieră sf. sınır, hudut
frontispiciu sm. 1. yüz 2. (la cărţi) kapak süsĭ
fructieră sf. meyva tabagı
fructifer adj. meyvalı, cemĭşlĭ (meywa yapkan terek)
fructifica vt. faydalanmak, yararlanmak, neticelendĭrmek
fructificare sf. faydalanma, yararlanma
fructoză sf. cemĭs, şekerĭ, fruktuoz
fructuos adj. yararlı, faydalı, bereketlĭ
frugal adj. (despre mese, prânzuri) az ve basit yemeklĭ
frumos I. adj. 1. arüşe, güzel 2. (plăcut) süyĭmlĭ II. adv. güzelce III. sn.
güzel, güzellĭk, arüşe – arüşelĭk
frumuseţe sf. arüşelĭk, güzelĭk
frumuşel I. adj. arüşe, güzel, süyümlĭ, nazĭk II. adv. güzelce
fruntar sn. nokta kayışı (atelaj)
fruntaş I. sm. 1. önder, alda cürgen, şalışkan 2. (lider) lider, önder II. adj.
aldagısı, aldası

1
frunte sf. 1. mannay 2. (cap) baş 3. (faţă) aldı 4. (fig.) en aruwĭ, en baştagısı
frunzar sn. 1. bĭr teregĭn sık yaprakları, yapraklık 2. dallardan yasalgan
kölgelĭk 3. aywanlarga cem etĭp berĭlgen kurı yapraklar
frunză sf. yaprak
frunzări vt. aktarmak, közden geşĭrmek
frunziş sn. yapraklar, yapraklar üymüşĭgĭ
frunzuliţă sf. yaprakşık
frustra vt. mahrum – yoksun etmek (a înşela) aldatmak
frustrare sf. yoksun etme, mahrumiyet, aldatma
ftizie sf. (med.) verem
ftiziologie sf. (med.) verem kastalalıgın ĭncelep araştırgan bĭlĭm
fudul adj. fodul, gururlı
fudulie 1. sf. (la animale) erkeklĭk bezĭ – cımırtası 2. fodullık
fugar sm. adj. kaşak, kaşakşı
fugă sf. 1. cuwurma, koşı 2. (părăsire) kaşma – kaşıw
fugări I. vt. kuwalamak II. vr. kuwalaşmak
fugărire sf. kuwalama, kuwalaşma
fugi vi. 1. cuwurmak, şalt cürmek – ketmek 2. (despre timp) şalt geşmek
3. (a părăsi) taşlap kaşmak
fugitiv adj. 1. şalt geşken, az wakıt sürgen 2. (superficial) uşkar
fuior sn. öreke
fuioraş sn. örekeşĭk
fular sn. fular, atkı, sarık
fulg sm. 1. tük, kuş tügĭ 2. (de zăpadă) kar, cawgan kar
fulger sn. 1. calkın, şimşek 2. fig. cıltırama, carıklama
fulgera vi. calkın calkıldamak
fulgerare sf. 1. calkın calkıldama 2. fig. cıltırma, carıklama
fulgerător adj. calkınday, bek şalt
fulgui vi. yawaş yawaş kar cawmak
fulguială sf. yawaş yawaş kar cawma
fulie sf. (bot) nargöz, kıymetlĭ süs taşı
fulminant adj. patlagan, patlatkan
fum sn. 1. duman, ıs 2. pl. (îngâmfare) kibĭrlĭk, sade özĭn begenmelĭk
fuma vt. vi. tütün, sıgara ĭşmek, tütünlemek
fumat sn. tütün, sıgara ĭşme
fumărit sn. (înv.) üy, şıgarak başına ödelgen bergĭ (17cĭ asırda Romen
memleketlerĭnde)
fumător sm. sıgara ĭşken, sıgaracı
fumega vi. tütemek
fumegare sf. tüteme
fumigaţie sf. dumanlama (parazitlernĭ öttĭrmek yahut awanı arü kokıtmak
üşün)
fumigen adj. dumanlı, duman şıgargan
fumoar sn. sĭgara, tütün odası, cerĭ
fumuriu adj. kül rengĭ, koyı renk

2
funciar adj. arazi, toprakka baylı, ait
funcţie sf. 1. wazife, memrĭyet 2. (rol) ĭş, rol 3. (mat.) funkţiye – fonksiyon
funcţiona vi. 1. (despre mecanisme) ĭşlemek 2. (în serviciu) ĭş, vazifesĭn
körmek
funcţionare sf. 1. (a unui mecanism) ĭşleme 2. (în serviciu) vazife yapma, ĭş
körme
funcţionăraş sm. memurşık
funcţionărime sf. memurların toplamı, epsĭ
funcţiune sf. v. funcţie
fund sn. tüp, (taraf) denĭz tübĭ – fundul mării, toramak, kesmek üşün
aşkanada kullanılgan üşköşe ya da dörtköşe agaş parşası
funda vt. temelĭn atmak, kurmak
fundament sn. 1. temel 2. fig. esas, dayanak
fundamenta vt. saglam temelge dayanmak
fundamental adj. bellĭ başlı
fundamentare sf. saglamlaştırma
fundamentat adj. temellĭ, esaslı
fundaţie sf. 1. temel 2. (fond) vakıf 3. (instituţie) kurum
fundă sf. gürdila, şerit
fundătură sf. şıkmaz sokak, col
funebru adj. cenazege baylı, ait
funeralii sn. pl. cenaze törenĭne baylı
funest adj. ogırsız
funicular sn. funikular
funie sf. şıcım – sıcım
funingine sf. kurum, ıs
fura vt. kırslamak, aşırmak, alıp kaşmak
furaj sn. kuru ot, cem, pĭşen
furajer adj. cemlĭk
furcă sf. 1. senek 2. (de tors) öreke
furculiţă sf. şatal
furgon sn. cük arabası
furibund adj. dargın, kuturgan dargın
furie f. kattı öfke, öfkelĭ, ıddetlĭ 2. (despre elemente ale naturii) şiddetlĭ,
sert
furiş adv. gĭzlĭce, saklıca, akırtın …
furişa vr. gĭzlĭce kĭrmek, sıyıkmak
furişare vr. tuydırtmay kĭrme, sıyıkma
furişat adj. sıyıkkan
furlandisi vr. (fam.) kopaymak, maktanmak
furnal sn. maden purumı
furnalist sm. meden purumı ĭşcĭsĭ, furnalist
furnica I. vi. kımırskaday kaynaşmak II. vt. kımırskalanmak
furnicar sn. 1. (muşuroi) kımırska yuwası 2. fig. kalabalık yer, maşer (fig.)
furnică sf. kımırska, karınca

1
furnicătură sf. kımırskalanma, inelenme
furnir sn. kaplama
furniza vt. temin etmek, tawup bermek (mal)
furnizare sf. temin, tedarek, mal tawup berme
furnizor sm. satıcı
fursec sn. ufak, kurı kurabiyeşĭklerge berĭlgen at, fursek
furt sn. kırslama – kırslaw, aşırma- aşırıw, kırsızlık
furtun sn. tulumba, furtun
furtună sf. fırtına, tufan
furtunos adj. 1. fırtınalı, tufanlı 2. fig. fırtınalı, şiddetlĭ
furuncul sn. şıban
furunculoză sf. şıban kastalıgı
fus n. 1. (text.) urşuk 2. (tehn.) mĭl, dingil 3. (arhit.) sütun kewdesĭ
fusar sm. (iht.) urşukka uşagan sarı – kestane renklĭ balık cınısı
fustanelă sf. entarĭ, paşal
fustă sf. eteklĭk (entarĭ)
fustiţă sf. kĭşkene eteklĭk, kızşık etekklĭgĭ
futurism sn. futurizm, kelecekşĭlĭk bĭlĭmĭ
futurist sm. adj. futurizm uzmanı
fuselaj sn. aviyon kewdesĭ
fuzibil adj. ĭrĭgen
fuziona vi. bĭrleşmek, kaynaşmak
fuzionare sf. bĭrleşme, kaynaşma
fuziune sf. 1. (fiz.) ĭrĭme 2. fig. bĭrleşme, kaynaşma (unire) bĭrlĭk, ittifak

2
G
ga interj. (repetat) kazların sesĭne uşay
gabardină sf. gabardine, cünden paalı stofa
gabarit sn. genĭşlĭk
gabrioletă sf. eskĭ tegerşĭklĭ paytongabrovean sm. (înv.) pışak tücarı
gabrovean sm. (înv.) pişak tücarı
gafă sf. gafı , dawranışta terslĭk, matüwlĭk
gaică sf. ĭlgek, gayka
gaida sf. cimpoy
gaie sf. bozdogan
gaiţă sf. soyga 2. fig. geweze, boşbogaz kıskayaklı
gaj sn. garantiye, emanet, rehin
galant adj. 1. nazĭk, terbiyelĭ 2. cumart
galanterie sf. 1. kıskayaklılarga karşı nezĭkdawranış 2. kĭşkene tükan (kolşak,
fular)
galanton adj. galant
galaxie sf. ( astr.) galaksiye
gală sf. gala (boks galası, sanat galası)
galben I. adj. sarı II. sm. altın III. sn. (culoare) sarı renk
galenã sf. galen, kurşun sülfürü
galenţi sm. pl. takina
galeră sf. kadırga, külelerĭn küreklengen yelkenlĭ gemĭ
galerie sf. galeriye
galeş adj. 1. süzgün, mahmur 2. (trist) moñ
galion sn. (înv.) balaban marebe gemĭsĭ
galon sn. 1. omızlık (epolet) 2. (unitate de măsură) galon (Amerika'da)
galonat adj. galon man süslĭ, tolı
galop sn. dörtnal, galop
galopa vi. dörtnal man ketmek, cuwurmak
galopant adj. şalt ilerlegen (cancer galopant)
galoş m. ayak lastĭgĭ, galoş
galvaniza vt. galvaniza, minelemek
galvanometru sn. galvanometru
galvanoterapie sf. galvanoterapiye
gamă sf. 1. (muz.) gamı 2. (în picture) seri
gambă sf. (anat.) bacak, tĭz men tobık arasındakı ayak kısımı
gamelă sf. aşkabı
gang sn. koridor, gang
ganglion sn. (anat.) buwun
ganglionar adj. buwunga baylı, ait
gangrenă sf. kangren
gangster sm. gangster
garafã sf. ĭncĭ uzun moyınlı ĭşe, sürahi (bardak)
garaj sn. garaj
garant sm. garant, kefil

1
garanta 1. vi. garanti etmek, kefil bolmak
garantat adj. garantılı, garantat
garanţie sf. garantiye
gară sf. gara, tren garası
gard sn. takta perde
gardă sf. askeryede, civil müessesede bekşĭ
garderobă sf. elbise, urba dolabı, garderoba
gardian sm. koruwcı, bekşĭ
gargară sf. gargara
garnitură sf. (mâncare) garnitür 2.(sortimente) takım 3. (de tren) katar
garnizoană sf. garnizoanı
garoafă sf. karanfĭl- karanpĭl
garofiţă sf. karanfĭlşĭk
garsonieră sf. garsoniyer
gastrită sf. (med.) miyde kastalıgı, gastrit
gastronom sm. arü, nezetlĭ yemek meraklısı
gastronomie sf. gastronomiye - yemek pĭşĭrme sanatı
gaşcă sf. klika (arg.)
gater sn. mekanik pışkı
gata I. adj. gata, boldı, azĭr II. interj. yeter, bolır
gaură sf. teşĭk
gaz sn. (fiz) 2. (petrol lampant) gaz 3. (la pl.anat.) cellenme
gaza vt. gazlemek
gazat adj. zeerlengen, zeerlĭ, gazlengen
gazdă sf. üy sayĭbĭ
gazel sn. gazel (menzume türĭ)
gazelă sf. ceylan
gazetar sm. gazatacı
gazetă sf. 1. gazata 2.( revistă) mecmua , dergĭ
gazetărie sf. gazatacılık
gazometru sn. gazometru
gazon sn. şimen - çimen
gazos adj. gazlı
găbui vt. (pop.) tutmak, tapmak, yakalamak
găgăuţă sf. budala, aptal, kĭşĭge aytılgan epitet
găgăuz sm. gagauz
găinar sn. tawukşı 2. (hoţ) kırsız- haydut
gãinaţ sn. tawuk pislĭgĭ
găină sf. tawuk
găinărie sf. 1. tawukşılık 2. (furt) hilekarlık
găinuşă sf. tawukşık- perĭk
găitan sn. kaytan, gıytan
gălăgie sf. gürültĭ, caygara
gălăgios adj. gürültĭlĭ
gălbează sf. sarılık (pop.)

2
gălbeji vr. benzĭ sararmak
gălbejit adj. benzĭ sarargan
gălbenuş sn. cımırta sarısı
gălbinare sf. 1. sarılık (icter) 2. benzĭn sarılıgı
gălbior adj. (pop.) sarışın
gălbui adj. aşık sarı
găleată sf. kopka
gãligan sm. ( peior.) balaban, kabail, dam dĭregĭ kadar
găluşcă sf. alĭşke şorbası
găman sm. cebĭr, aşbit, aşamşak
gămălie sf. sernĭk şöbĭnde, ine başındakı tumalakşık
găoace sf. kabık, cımırta kabıgı
gărduleţ sn. gardaşık
gărgăriţă sf. (zool.) tostıkay böcegĭ
gărgăun sm. zerlĭ, inelĭ orman böcegĭ
găselniţă sf. 1. ufak gömelek, gömelekşĭk 2. tapma, uydırma
găsi I. vt. tapmak, keşfetmek II. vr. 1. (a se afla) tabılmak, bolmak 2. (a
se întâlni) raslamak
găsire sf. tapma, tabılma - tabıw
găsit adj. tabılgan
găsitor sm. coytılgan bĭr şiynĭ tapkan kĭşĭ
găteală sf. süslenme, bezenme
găti I. vt. 1. (a îmbrăca) kĭydĭrmek, süslemek 2. (mâncare) pĭşĭrmek II.
vr. bezenmek, süslenmek
gătire sf. süslenme
gătit I. adj. 1. (despre îmbrăcăminte) süslengen süslĭ 2. (despre mâncare)
pĭşĭrĭlgen, pĭşĭrĭwlĭ II. sn. pĭşĭrme
găunos adj. (despre copaci) ĭşĭ boş, kuwuş (despre măsele) teşĭk, teşĭlgen
găuri vt. teşmek, teşık aşmak
găurit adj. teşĭlgen, teşĭklĭ
găzar sf. gaz satılgan yer, tükan
găzdui vt. 1. kondırmak, üyünde cat kızdırmak 2.vi. konmak
găzduire sf. kondırma, konma
geaba adv. 1. caba, cabadan 2. bedawa
gealat sm. celdat (cellat)
gealău sn. balaban eşyalar üşün kullanılgan rende
geam sn. cam
geamandură sf. şamandıra, camandura
geamantan sn. kol şantası, camantan, valıza
geamăn adj. egĭz, kardaşler
geamăt sn. ĭnleme
geambaş sm. tücarı ya da kırsızı, cambaş
geambaşlâc sn. at cambaşlıgı
geamgiu sm. camcı
geamie sf. camĭ

1
geamlâc sn. camlık
geamparale sf. pl. 1. bĭr halk oyın ve dürkĭnĭn atı 2. kastaniyete (Tc. çalpara)
geanabet sm.(înv.) cĭnapet, cenabet
geană sf. kĭrpĭk
geantă sf. şanta
gelatină sf. celatyn (kemĭkte ve kıkırdaktan yasalgan bĭr proteyĭnnĭ madde)
gelos adj. künşĭ
gelozie sf. künşülĭk
gem sn. cem, reçel
geme vi. ĭnlemek
gemuleţ sn. camşık
gen sn. cınıs, ceşit
genealogie sf. cınısı cibiliyetĭ, cenelociye
genera vt. tuwdırmak, yaratmak
general I. sm. (mil.) ceneral II. adj. genel
generaliza I. vt. genelleştĭrmek II. vr. genelleşmek
generalizare sf. genelleştĭrme, genelleşme
generalizat adj. genelleştĭrĭlgan
generator sn. cenerator (electr.)
generaţie sf. nesĭl (kuşak)
generic I. sn. takdim II. adj. cınıska baylı, ait
generos adj. cumart, kolı aşık, mert, kerĭm
generozitate sf. cumartlık, mertlĭk
geneticã sf. cenetika
geneză sf. yaradılış, ceneza
genial adj. dahi , ceniyal
genialitate sf. dahilĭk
genitiv sn. (gram.) ın hali, cenitiv
geniu sn. deha
gentilom sm. asılzade
genunchi sm. tĭz
geodezie sf. ceodeziye
geografie sf. ceografiye
geologie sf. ceolociye
geometrie sf. ceometriye-hendese
geotermal adj. kaplıca, ceotermel
ger sn. ayaz
gerah sm. (înv.) cerrah (chirurg)
gerilă sf. (în expresie) Moş Gerilă - Ayaz Baba
german sm. cerman, lemse (nemse)
germen sm. (zool.) 1.töl 2. (bot.) togım, şegĭrdek
germina vi. egĭnlerĭn topraktan başin şıgarmak
geros adj. bek ayazlı, suwuk
geruială sf. bek suwuk
geruleţ sn. ayazşık

2
gerunziu (gram.) sn. cerunziu
gest sn. 1. jest 2. fig.dawranış
gesticula vi. jestler yapmak, konışkanda kollarından da faydalanmak
gestionar sm. cestiyonar
get- beget adj. temĭz, cerlĭ(kelmeşek tuwul)
gheară sf. penşe( la păsări)tırnak
gheată sf. kondıra
gheaţă sf. bız
gheb sn. kambır
ghebe sf. pl. aşalgan opapĭşĭk cınısı
ghebos adj. kambır, kambırı şıkkan
gheboşa vr. kambırlaşmak, kambırı şıkmak
gheboşat adj. kambır, kambırlaşkan
ghem sn. yumak
gheenă sf. cehennem
gheişă sf. japonyalı dansşı ve dürkücĭ
ghelir sn. (înv.) kazanş, kâr,kelepĭr
ghepard sm. gepard
gherdan sn. (înv.) gerdanlık moşak
gerdap sn. gerdap ( gırdap TC.)
gheretă sf. bekşĭ ,gülibası(kolibası)
gherghef sn. gergef
gherlă sf. (pop.) mapĭs
ghermesut sn. (înv.) un fel de stofă de mătase (Tc. Germsud)
geşeft sn. aram kâr
ghetuţă sf. kondıraşık
gheţar sm. buzul, bızlık
gheţărie sf. yaz üşün bız saklangan yer
gheţuş sn. tayılgış
ghiaur sn. yawür
ghibort (iht.) tatlı su balıgı
ghici vt. 1.(a pricepe) tapmak, anlamak 2.( a intuit) sezmek 3.(în
superstiţii) keleceknĭ ewelden bĭldĭrmek
ghicitoare sf. tapmaşa
ghicitor sm. fălci( palcı)
ghid sm. kılawuz, rehber
ghidon sn. gidon
ghiduş adj. şakacı, küldürücĭ
ghiduşie sf. şaka, şakacılık
ghiftuit vt. vr. tıgınmak, amelsĭzlenĭp aşamak
ghigilic sn.(înv.) gkigilik, cupulika
ghilimele sf .pl. tırnak( işaretĭ)
ghilotină sf. gilotın
ghimpat adj. tengeneklĭ
ghimpe sm. tengenek

1
ghimpos adj. tengeneklĭ
ghindă sf.1. palamut 2.(la cărţi) ispati
ghinion sn. şanssızlık
ghinionist sm. şanssız, ikbalsız
ghioagă sf. topuz, başı tumalak şokmar
ghioc sn. 1. kulak kemĭkşĭgĭ 2.( la ghicit)fal taşı
ghiocel sm. nawrez şeşegĭ, kardelen
ghiol sn. köl
ghiont sn. tĭrsek men türtme
ghips sn. alşı taşı, gips
ghirlandă sf. şeşek, yaprak örĭmĭ
ghişeu sn. gişew
ghiuden sn. sucuk, şucuk, güdem
ghiul sn. yumak
ghiulea sf. top , gülle
ghiurghiuliu adj. (reg.) a şık kırmızı
ghiveci 1 sn. şeşek tüpsesĭ
ghiveci2 yemek
ghivent sn. givent
gibon sm. cıbon (maymun)
gigant sm. dew
gigantic adj. dewdiy balaban
gigantism sn.( med.) boyı uzun ösken bĭr kastalık
gigea adj. bebiylerĭn tĭlĭnde güzel, arüşe demek
gimnast sm. cimnastikşĭ
gimnastică sf. cimnastik
gimnaziu sn. cimnaziu , orta mektep
ginecolog sm. cinekolog
ginecologie sf. cinekolociye
ginere sm. kiyew
ginerică sm. taze, caş kiyew
gingaş adj. 1.nazık, zarif 2.(mofturos) nazlı
gingăşie sf. mazĭklĭk
gingie sf. (stomatologie) iyek
gingivită sf.(med.) iyek kastalıgı
gintă sf. kabile, boy,uruw
gioarsă sf. (fam.) eskĭ ceket
gir sn. cirri, cir
girafă sf.(zool.) zürafa, cirafı
giubea sf. cübe
giubeluţă sf. kĭşkene cübe
giugiuleală sf. süyüşĭp botıklaşmak
giulgiu sn. mewta sarılgan şarşap
giumbuşluc sn. cümbüşlık
giurgiuvea sf. v. çerçeve

2
giuvaer sn. mücevher
giuvaergiu sm. kuyumcı
gâdila I. vt. botıklamak II. vr. botıklanmak
gâdilătură sf. botıklama, botıklanma
gâfăi vi. solımak, tar nefes almak, nefesĭ tutulmak
gâfăit sn. solıma, tar nefes alma, nefesĭ tutulma
gâgâlice sf. ufak bĭrew, bĭr şiy(şopar)
gâlgă sf.(pop.) moyın bezlerĭn ĭşmesĭ-şĭşmesĭ
gâlceavă sf. kawga
gâlcevire sf. kawgalaşma
gâlgăială sf. akkan ya da bĭr şiyge urulgan suwnın sesĭ
gâlmă sf. 1. obaşık 2. moyın bezĭn şĭşmesĭ
gând sn. 1.tüşünce 2.(idée) fikir 3.(dorinţă) ĭstek , maksat 4.(fantezie)
hayal 5.(minte) akıl
gândac sm. böcek
gândăcel sm. böcekşĭk
gândi vr. vt. 1. Tüşünmek 2.(a crede) zannetmek, inanmak 3. ( a
intenţiona) niyette-niyetĭnde bolmak
gândire sf. 1.tüşünce 2.(idée) fikir 3.(impresie) intiba-izlenim
gândit adj. tüşünülgen, incelengen
gânganie sf. ufak böceklerge berĭlgen ad
gângav adj. tĭretĭlĭp- tutulup, konışkan bĭrew
gângăvi vi. tĭretĭlĭp konışmak
gânguri vi. (despre copii) aguuu etmek
gângurit sn. ( de copii) aguu etĭw
gânsac sm. (reg.) ata kaz
gârbaci sn. kamışı( kayıştan çrĭlgen)
gârbov adj. kartlıktan belĭ bügülgen
gârbovi vr. kartlıktan belĭ bügülmek
gârbovit adj. belĭ bügülgen
gârlă sf. dere
gâscan sm. ata kaz
gâscă sf. kaz( ana)
gâsculiţă sf. kazşık fig. matüwşĭk
gât sn. 1. moyın 2.(gatlej) bogaz 3.( la recipient) awuz
gâtar sn. kamıt kayışlarından bĭrsĭ
gâtişor sn. moyınşık
gâtlej sn. bogazın ĭş kısımı
gâtui vt. buwmak
gâtuire sf. buwma
gâtuit adj. buwulıp öttĭrĭlgen
gâză sf. böcek
glacial adj. tondırgan( tondırıwcı)
glandă sf. ( med.) bez
glas sn.1. ses, sada 2. fig.ĭstek, arzu

1
glaspapir sn. büdürlĭ kaat
glastră sf. tüpse, şeşek tüpsesĭ
glasvand sn. glasvand
glaucom sn.(med.) köz kastalıgı- glaukom
glazură sf. cangan şeker
glăscior sn. sesşĭk
glăsui vt. vi. aytmek , demek glîsuire sf. aytma, aytıw
glãsuire sf. aytma, aytıw
glet sn. glet, kĭreş ya ipsos man ĭncĭ ıslaw
gleznã sf.(anat.) tobık kemĭgĭ
gleznişoară sf. tobık kemĭkşĭgĭ, tobıkşık
glicerină sf. gliserin , glicerina
glisa vi. bĭr piyesanı başkasın üstünden taydırmak
glisant adj. taygan
gloabă sf. 1. zabın at 2.fig. uzun boylı
gloată sf. kalabalık, bĭr yerge toplaşkan kĭşĭler
glob sn. 1. tumalak, top, küre 2.(Pământul) yeryüzĭ
globul(ă) sf. kürecĭk, top(anat.) globule albe – akyuvar, globule roşıı –
alyuvar
glonţ sn. kurşun,mermi
glorie sf. şan, şeref
glorios adj. şanlı, şereflĭ
glosar sn. sözlĭk,lügat
glucoză sf. glikoz, glukozı
glugă sf. başlık, gluga
glumă sf. şaka
glumeţ sm. adj. şakacı, şakıy
glumi vi. şaka etmek, şakalaşmak
gnoseologie sf. tanıma teoriyası
goană sf. koşı, cuwurma, kaşma
goangă sf.(pop.) böcek
goarnă sf. zurna, borı
goblen sn. goblen
godac sm.(reg.) bĭr yaşına kadar domızsık, godak
godin sn. temĭr peşka-godin
gogoaşă sf. ulkum
gogoman sm. matĭw, soloz
gogomănie sf. matüwlĭk,akılsızlık
gogonat adj. kĭşkene ve şĭşĭk fig. minciună zır yalan
gogonea sf. ĭşiy domatis
gogoriţă sf. ballar korkıtılgan hayali canlı
gogoşar sm. kaba büher cınısı- gogoşar
gol 1 sn. 1.(vid) boşlık 2.(sport) gol
gol2 adj. 1. boş 2.(nud.) şıpalak 3.( de conţinut)tutarsız 4.(descoperit)
aşık

2
golan sm. aymana, başsız, ĭşşĭz küşsĭz kĭsĭ, golan
golaş adj.( despre păsări) 1. kanatsız 2.( despre copaci) yapraksız 3.(
despre terenuri) ösĭmsĭz, şimensĭz
golănesc adj. golanga baylı , dair
golănime sf. golanların epsĭ, toplamı
golătate sf. şıpalaklık
golf sn. 1. körfez-golf 2.(sport) golf
goli vt. boşaltmak
goliciune sf. 1. şıpalaklık 2.(lipsă de conţinut) tutarsızlık, manasızlık
golire sf. boşaltma, boşaltĭw
gologan sm. kıymetsĭz , ufak para
goluţ adj. şırşıpalak
gonaci sm. awci yardımcısı
gondolă sf. gondola
gondolier sm. gondolcı-gondoliyer
gong sn. gong, şan
goni I.vt. 1. kuwmak 2.( a urmări)kuwalamak,cuwurtmak II. vt. vi.
cuwurmak
gonoree sf. (med.) blenoragie) cenital organların cugunuşlı kastalagı
gordian adj. ( în expr.)nod Gordian – zor , karışık, haller
gorgan sn. obaşık
gorilă sf. gorilla, en ĭrĭ maymun cınısı
gornist sm. borazancı
gorun sm. meşe teregĭ(stejar)
gospodar sm. 1. üyĭ, awlası bolgan etmeklĭ köylĭ 2. becerĭklĭ, şalışkan, erbap
kĭşĭ 3. (reg.) koca
gospodăresc adj. zengĭn , wakıtlı
gospodăreşte adv. erbaplarday, kerekenĭndiy etĭp
gospodari I.vt. idare etmek II. vr. üyĭ barkı bolmak
gospodărie sf. koranta 1.(locuinţă) kane 2.(menaj)üy ĭşlerĭ 3.(unitate de
producţie) şĭplĭk
gospodărire sf. korantanı idare etmek- etĭw
gospodină sf. üy kadını, becerĭklĭ, etmeklĭ apakay
grabă sf. acele, acelelĭk
grabnic adj. şalt, acele, (însănătoşire grabnică, şıfalar bolsın)
grad sn. 1. derece 2.(titlu) unvan 3.(mil) rütbe 4.(nivel,treaptă)
mertebe, seviye, kademe
grada vt. derecelernĭ işaretlemek
gradare sf. derecelernĭ işaretleme
gradat I. sm. assubay II. adj. 1( despre aparate)derecelĭ 2.(treptat) esap
man,sırası man)
grafic I. sn. grafik II. adj. yazıga dair, yazılışka dair
grafie sf. yazma, yazıw, yazılış
grafit sn. grafit
grafologie sf. grafolociye

1
graham sn. tuzsız perĭz ötmegĭ
grai sn. 1.(glas, voce) ses 2.(limbaj) konışma 3.(limbă) tĭl,lisan
4.(dialect) awuz- diyalekt
grajd sn. dam
gram sn. gram
gramatică sf. 1. gramer,tĭl bĭlgĭsĭ 2.(manual) gramer, gramatika kitabı
gramofon sn. gramofon
grandilocvenţă sf. bek duygulanıp, alınıp konışma
grandiose adj. ulu, azametlĭ ,yüce
grandoare sf. azamet, ululuk,yücelĭk
grandoman sm. grandomaniyege tutulgan kĭşĭ
grandomanie sf. grandomaniye, özĭn bek balaban, akıllı sanetme
grangur sm. 1. sarıasma kusı 2.fig.zengĭnlerge,jandarlarga berĭlgen at
granit sn. granit, serttaş
graniţă sf. sınır, hudut, hat
granulat adj. parşalangan, taneşĭklĭ
granulă sf. kattı cisĭmnĭn parşalanmasından meydanga kelgen kattı
parşaşık 2. hap, şekerlı hap
grapă sf. (agr.) sürgĭ (tırmık)
gras adj. ( cu grăsime) maylı 2.(despre oameni)şĭşman 3.(despre
animale) semĭz 4.(despre fructe) etlĭ 5.(despre pământ) bereketlı,
semĭz
graperfruit sn. turnuş
gratie sf. parmaklık
gratifica vt. bĭrewge mukâfat bermek
gratificaţie sf. aylıktan fazla berĭlgen para , mukâfat
gratis I. adj. parasız, bedewa II. adv. ( fără motiv)cabadan
gratitudine sf. göñĭl borıcı, minnet
gratuit adj. parasız, bedawa fig. faydasız
gratuitate sf. parasız, bedawa bolma-bolıw
graţia vt. affetmek , afu etmek
graţie I. sf. nazĭklĭk, zariflĭk II. prep. sayesĭnde, yardımı man
graţiere sf. af. affetme
graţios adj. dıkkatlı, küleryüzlĭ nazĭk dawranışlı
graur sm. sıyırşık
grav adj. 1. ( despre boli) awur 2. (despre oameni) awur başlı 3.
(periculos) tehlikelĭ-belalı 4. (muz.) kalın
grava vt. oymak
gravidã sf. adj. gebe, awuryaklı, yüklĭ
graviditate sf. gebelĭk, awurayaklılık
gravură sf. 1. resĭm, gravur 2.(ca acţiune) oyma kazma ĭşĭ
grăbi I. vt. acele ettĭrmek 2.( a impulsiona) teşvik etmek II. vr. acele
etmek
grăbire sf. acelelĭk, acele etme-etıw
grăbit adj. acelecĭ, acele etken

2
grădinar sm. bakşuwan
grădină sf. bakşe, park
grădinari vi. bakşecĭlĭk men ograşmak
grãdinãrit sn. bakşuwanlık
grãdiniţã sf. 1. bakşaşık 2. ilkmektepten burun kişkenelerĭn terbiye
körgen, okul
grăi vi. vt. aytmak, demek,konışmak
grăitor adj. inandırgan, kuwwetlĭ delil
grăjdar sm. damcı(ırgat)
grămadă sf. 1. üymĭşĭk 2.(mulţime)köplĭk, kalabalık
grămăjoară sf. ufak üymĭşĭk
grănicer sm. sınır bekşĭsĭ-askerĭ, grınicer
grăpa vt. tırmıklamak
grăpiş adv. bakalap
grăsan adj. şĭşman, tawlı, babıltık
grăsime sf. may, köp may
grăsun sm. caş domız 2. tawlıca
grăsuţ adj. tawlıca, baya semĭz, şĭşmanşık
grătar sn. 1. izgara-grıtar 2.(sită) ocak ızgarası 3. (armătură) temel
ızgarası
grăunte sm. tane
grăunţă sf. aywanlarga berĭlgen cem. Egĭn tanelerĭ
greaţă sf. 1. miyde bılantısı 2.fig.ciyrenıw
grebla vt. tırmıklamak , tırnauş kullanmak
greblă sf. tırmık, tırnauş
grec I. sm. yunanlı II. adj. yunanga baylı
greceşte adv. yunanca
grefa I.vt.(med.) grefı yapmak
grefă sf.(med.) modern, zor ameliyat
grefier sm. mahkeme yazmanı, kaatibĭ- grefiyer
greier sm. cırlak, cırcır böcegĭ
grenadă sf. el bombası, grenadă
greoi adj. awur, zor
grepfurt sn. greyfurt
gresa vt. maylamak
gresie sf. sert taş
gresor sn. maylagan cihaz, alet
greş sn. yangışlık
greşeală sf. yangışlık, hata
greşi vt. vi. yangışmak, yanılmak
greşit adj. 1. yaramay yasalgan 2. Yangışkan kĭşĭ
greţos adj. cürek bılandırgan cüyrendĭrgen
greu adj. 1.awur 2.(dificil) zor
greutate sf. 1. awurlık 2.(povară) cük 3.( de cântar) awurlık 4.(sport)
sıklet-categ

1
5. (dificultate) zorlık,kıyınlık
grevă sf. grev, grevı
grijă sf. kaygı
grijuliu adj. kaygılı( prevăzător) dıkkatlı
grilaj sn. parmaklık, perde
grimasă sf. yüz, surat ekşĭtmesĭ
grindă sf. makaslık
grindină sf. burşak
gripat adj. gripadan kasta
gripă sf.(med.)gripa, grip, suwuklama-suwuklaw
griş sn. griş
grânar 1 sn. 1. kızılşa,biday ambarı, magazası 2. fig. bĭr bölgenĭ, memleketnĭ
kızılşa man
peslegen bereketlĭ cer,bölge
grânar2 sm. biday,kızılşa,arpatücarı
grâu sn. kızılşa ,biday
grâne sn. kızılşa egĭlgen tarla
grâuleţ sn. kızılşaşık
grâuşor sn. v. grâuleţ
groapă sf. şukur
groază sf. korkı, deşet
groaznic adj. bek korkınışlı
grohăi vi.(despre porci) domız sesĭ şıgarmak
grohăit sn. domız sesĭ, gürültĭsĭ
grohotiş sn. uşlı, keskĭn taş parşalar üymĭşĭgĭ
gropar sm. mezarcı
gropiţă sf. 1. kışkene şukur 2. bette,yüzde körĭlgen ufak şukurşuk
gros I.sn. köplĭk II. adj. 1. kalın( despre fluide) koyı
grosime sf. kalınlık
grosolan adj. 1. terbiyesĭz, vayımsız, duygusız 2. az az ĭşlengen ,ürün, mal
grosolănie sf. terbiyesızlĭk kabalık
grotă sf. magara
grup sn. grup
grupa I. vt. gruplaştırmak ( a aduna) toplamak II. vr. gruplarga
ayırmak(n a se aduna) toplanmak 2.( a se alătura) katılmak
grupă sf. 1. grup 2.(mil.) manga- grupa
guler sn. yaka
guleraş sn. yakaşık
gulerat adj. 1. üytlĭ yakalı(kibĭrlĭ) 2.(despre animle) moynında biyaz
colaklı aywan
gulie sf. alabaş
gumă sf. 1. lastĭk 2.(radieră) sĭlgĭ, guma
gunoi sn. 1. şöp-şöplĭk,süprüntĭ 2.(băligar) gübre 3. fig. alşak kĭşĭ,
ahlaksız insane
gunoier sm. süpürgücĭ(măturător) şöplĭkşĭ

2
guraliv adj. konışkak
gură sf. awuz
gură de ham sf.(atelaj) şĭlme
gură-cască sf. aşıkawuz, awuzaşık
gurgui sn. 1. şarıknın uş betĭ 2. bulduknın uşlu awzı 3. emşeknĭn usı
4.bayır , taw uşı
guriţă sf. 1. awuzşık 2. öpme ( ballar üşün)
gurmand adj. aşamşak , cebĭr, fig. obır
gust sn. 1. tat, nezet-lezet 2. (anat.) tatma duygusı 3. fig. zewk
gusta vt. 1. tatmak 2. fig. hoşlanmak
gustare sf. 1. kawaltı 2.(gust) tatma
gustos adj. nezetlı,lezzetlĭ
guşat adj. 1.(despre păsări) cemtĭklĭ 2.(despre oameni) ĭşĭk, kasta
bogazlı
guşă sf. 1.(la păsări) kuş kursagı, cemtĭk 2.( la oameni) bogaz urı
(tumoare)
guşter sm.(zool.) yeşĭl segertkĭ cınısı
gută sf.(med.) 1. buwunların ĭşmesĭ (kastalık) 2.(reg.) sekte, dambla,
paraliziye
gutui sm. aywa teregĭ
gutuie sf. aywa meywası- cemĭşĭ
guturai sn.(med.) tımaw
gutural adj. 1. gırtlaktan şıkkan söz, sesler 2. (în fonetică) bogaz
ünsüzĭ(consoană)
guvern sn. hükümet-guvern
guverna vt. bĭr memleketnĭ idare etmek
guvernamental adj. hükümetke baylı, dair
guvernantă sf. zengĭnlerĭn üyünde bala terbiyecĭsĭ
guvernare sf. hükümetĭn idare etken dewĭr
guvernator sm. vali
guvid sm. (iht.)denızde tutulgan kara renklĭ ufakşa balık cınısı-
guvid
guzgan sm. şıcawul
guzlă sf. tek tellĭ muzika aletĭ

1
2
H
ha interj. 1. Memnuniyet, yaman niyet men şaşıp kalma 2. (fam.)
buyur? ne? katĭp? onday tuwul mı? 3. (repetat) şakıldap külmeknĭ
andıra
habaciu sm. (reg.) Abadan yapılgan ceket
habar sn. N-am kaberĭm yok
habotnic adj. sm. dindar, din koruwcusı
habotnicie sf. koyı dindarlık
hac sn. (în expr.) a-i veni de hac cuiva, la ceva = bĭrewnĭ cenmek, awzın
kapamak
hachițe sf. pl. (în expr.) a avea hachițe = bĭrewün şaytanı tutmak, egeşmek
hadâmb sm. l. (înv.) eunuk, (reg.) ögĭz ya da arü pĭştĭrĭlmegen at
hagialâc sn. acĭlĭk
hagiu sm. acĭ, acĭlĭkke ketken
hahaleră sf. (fam.) geweze, awzı kalabalık, güwenılmegen bĭr kĭşĭ
haham sm. 1. Yawdĭlerde dini kurallarga köre aywan, tawuk soygan kĭşĭ 2.
Rabin
haham-başı sm. (înv.) bĭrĭncĭ rabin, baş rabin
hai, haide interj. Aydı!
haidamac1 sn. (reg.) tayak, şokmar
haidamac2 sm. 1. Aylaz, derbedew, kawgacı 2. Uzun boylı lungan 3. (înv.)
tuwarşı
haidău sm. tuwarşı
haiduc sm. haydut, eşkıya
haiducel sm. kĭşkene haydut
haiduceşte adv. Haydutlarday, haydutşa
haiduci vi. Haydutluk yapmak
haiducie sf. 1. Haydut hayatı geşĭrmek, haydutluk yapma 2. Haydut
dawranışı
hai hui adj. Aylaz
haimana sf. aymana, başıboş
haimanalâc sn. Aymanalık
hain adj. 1. Kayın, merametsĭz, yaramaz 2. Memleketĭn, dinĭn satkan
bĭrew
haină sf. urba, elbise
hainie sf. 1. Duşmanlık, kincĭlĭk, yamanlık 2. (înv.) murtatşılık,
memleketĭn, dinĭn satma
hainlâc sn. kayınlık
haită sf. 1. Sürüw (kaşkır) 2. (fig.) Çete, gürüh
hal sn. Hal, waziyet (stare)
halal interj. Apperĭm! Aferim! Bravo! (în expr.) halal să-ți fie! Yazık
saga!
halat1 sn. 1. (de lucru) ĭş urbası 2. (de casă) üy elbisesĭ, urbası, üstlĭk 3. (de
baie) baye elbisesĭ
halat2 sn. (reg.) kalın şıcım-sıcım

1
hală sf. hala
halcă sf. parşa, balabanca parşa (et)
haleală sf. 1. (fam.) tıgınma, cutma, amelsĭzlenĭp aşama 2. Aşayt, cemelĭk
halebardă sf. baltalı mırzak
halebardier sm. baltalı mırzak kaullangan asker
half sm. (fotbal) ortancı, ortada oynagan oyıncı
hali vt. (fam.) amelsĭzlenĭp aşamak, cutmak
halima sf. karışık hadise
halogen sm. (chim.) halocen
haltă sf. 1. (oprire) toktama, toktatma 2. (stație) toktama yerĭ (trenler
üşün)
halteră sf. halter
halterofil sm. haltercĭ
halucinație sf. kastalıktan kucurlı şeyler körĭnme, eşĭtĭlme
halva sf. elwa-alwa
halvagiu sm. elwacı
halviță sf. (alviță) elwa-alwa
ham1 interj. (repetat) itnĭn ürmesĭ
ham2 sn. Kamıt
hamac sn. Asma yatak-catak, hamak
hamal sm. hamal
hamalâc sn. hamallık
hambar sn. Ambar
hamsie sf. (iht.) hamsi balıgı
hamut sn. (înv.) kamıt
han1 sm. (ist.) han (Tatarların hanları)
han2 sn. Kan, konak
handbal sn. Handbal
handicap sn. Handikap, elwerĭşsĭz waziyet
handicapa vt. Üstün kelmek, engel bolmak
hang sn. 1. (în expr.) a ține hangul = dürküge eşlĭk etmek, bĭrewün cırın
cırlamak 2. (reg.) bazı muzika aletlerıne berĭlgen at
hangan adj. Sm. (în expr.) porumb hangan – tawlık bölgesĭnde ösken müsĭr
cınısı
hangar sn. Aviyon veya traktorların kuytulanması üşün yapılgan yüksek
bina
hanger sn. Hançer
hangiță sf. kancı-hancı apakay
hangiu sm. kancı-hancı
han-tatar sm. tatarların hanı
haos sn. 1. Kaos 2. Karmakarışıklık, kıykaleket
haotic adj. Karmakarışık
hap1 interj. Hap!
hap2 sn. (pop.) ap (pastilă)
hapciu interj. Añsırma, añsırık, añsırıw sesĭ

2
haplea sm. matüw, soloz, toñka
haplologie sf. (lingv.) haplolociye
hapsan adj. 1. Taş cüreklĭ, kayın 2. (avar) tamahkar, tamsacalar
har sn. 1. ALLAH bergĭsĭ, ALLAH nimetĭ 2. (calitate) istidat
haraba sf. (reg.) balaban araba
harababură sf. karışıklık, kıykaletlĭk
harabagiu sm. (reg.) arabacı
harachiri sn. Haravkiri, Japonya'da öz özĭn saplap öttĭrme
haraci sn. Haraç, eskĭ bergĭ
haram sn. 1. Kart at 2. Yagma malı (haram keldĭ, haram kettĭ – de haram a
venit de haram s-a dus) emgeksĭz kar 3. (ilicit, prohibit) dince yasak
(şarap, domız etĭ v.b.)
haramin sm. (înv.) haydut, taw kırsızı
harap sm. v. Arap
harapnic sn. (reg.) kıska saplı, uzun örĭwlĭ kamışı
harbuz sm. (reg.) lubeniță – karbız
harcea-parcea adv. (fam.) parşa-parşa (etmek)
hardughie sf. 1. Virane 2. Yüksek, balaban, eskĭrgen cıgılacaktay bina
harem sn. Harem
harman sn. Bĭr kaş türlü tütün karışımı
harnaşament sn. Aywan cekme takımı (at)
harnic adj. Şalışkan, etmeklĭ
harpagon adj. Kızganşı, saran, tamsacalar
harpă sf. harp
harpon sn. Zıpkın
hartă sf. harta
harță sf. kawga, töbeleşme, töbeleşüw
hasmațuchi sm. hoş kokıgan, güzel şeşeklĭ ösĭmlĭk
haşiş sn. Haşiş, esrar
haşura vt. Tarama sızıklarnı yapmak
hat sn. Hat-răzor cĭk
hatișerif sn. hattı şerif
hatâr sn. hatır-katĭr
hatman sm. (înv.) polon, kazaklarda önder-komutan
haț interj. Haț!
hau interj. Haw!
havadiș sn. (înv.) havadis
havană sf. puro (Kuba başkentĭ Havana'da yapılgan)
havuz sn. havuz (su bazinĭ)
haz sn. haz, hoşlanma
hazard sn. rastlantı, tesadüf
hazarda vr. Tesadüfen yapmak, ne bolsa bolsın dep kĭrĭşmek
hazardat adj. Tehlikelĭ, közsĭzlĭk (risc)
hazliu adj. Şen, küldürgen
hazna sf. 1. Pislĭk ve kalıntılar şukuru, kazna 2. (înv.) hazine, kazna

1
hăbăuc adj. (reg.) sersem, akaılsız, soloz
hăinar sm. urba tücarı
hăinărie sf.urba satılgan tükan, urbalar üuülgen yer
hăinuță sf. ceketşĭk
hăis interj. Hıys! (ögĭzlernĭ solga aylandırmak)
hăitaș sm. awcılıknı başlatkan yardımcı kĭşĭ
hăitui vt. 1. Kuwalamak 2. Fig. ızlamak
hăituială sf. aw aywannı kuwalama, kuwalaw
hălălăi vi. Onomatopee, gürültĭ yapmak
hăldan sm. güzlĭk kenevĭr
hălpăi vt. Amelsĭzlenĭp aşamak ya da ĭşmek
hămăi vi. Itlerĭn mırıldaması
hămeseală sf. (fam.) bek karın aşma, zayıflama, gewşeme
hămesi vi. (fam.) karnı bek aşmak (aştan ölmek)
hămesit adj. Bek aş, bek aşıkkan (aştan ölgen)
hăndrălău sm. cĭgĭt, delĭkanlı
hăpăi vt. 1. Şalt ve şapırdap aşamak 2. Şalt anlaşılmaz şekĭlde konışmak
hărăzi vt. 1. (înv.) bĭrewge ayrılgan, adangan 2. Bĭrewge bĭr hediye, bĭr
iygĭlĭk yapmak
hărăzit adj. Sadık, baylı
hărmălaie sf. (reg.) gürültĭ, bakırma-şakırma, caygara
hărnicie sf. şalışkanlık
hărțui I. Vt. Raatsız etmek, hırpalamak II. Vr. töbeleşmek
hărțuială sf. kawga, buwuşma
hărțuire sf. v. hărțuială
hărțuit adj. Raatsız etılgen, kırpalangan
hăț sn. telbewün noktadan arabacıga uzagan ekĭlĭ kayışı
hățiș sn. Tengeneklĭk, şırpılık, ormanda sık tereklĭk
hău sn. boşlık, uçurum
hecatombă sf. öttĭrĭlgen cansız kewdeler obası
hectar sn. hektar (ha)
hectogramă sf. hektogram
hectolitru sm. hektolitre
hectometru sn. hektometre
hegemon sm. idarecĭ, rehber
hegemonie sf. idare, rehberlĭk
hei! Interj. Ey! Hey!
helbet interj. elbet
heleșteu sn. havuz, su haznesĭ
heliograf sn. pırıldak
heliu sn. helyum, en cengĭl gaz
hematie sf. (med.) alyuvar
hemateză sf. (med.) kan arınımı-temĭzlenmesĭ
hemoglobină sf. (med.) hemoglobin
hemogramă sf. (med.) hemogram

2
hemoragie sf. (med.) kanama, hemoraciye
hemoroizi sm. pl. (med.) mayasıl
hepatic adj. Karacĭgerge baylı
hepatită sf. (med.) karacĭger kastalıgı, sarılık
herghelie sf. at sürüsĭ, sürüw
hering sm. (iht.) ringa balıgı
hermafrodit sm. adj. Kızteke, erdĭşĭ
hermină sf. kakım, as
hernie sf. (med.) kuyulduk, fıtık
herpes sn. uşunma, uçuk
hexagon sn. altıgen
hiberna vi. Kış yukusı yuklamak
hibernare sf. kış yukusı
hibrid sn. melez
hibridare sf. melezleşme
hidos ad. Bedat, şĭrkĭn
hidoşenie sf. bedatlık, şĭrkĭnlĭk
hidrat sm. hidrat
hidraulic adj. Hidrolik
hidroavion sn. denĭz avyonı
hidrocarbonat sn. hidrokarbon
hidrocarbură sf. Hidrokarbur
hidrocentrală sf. Hidrocentralı
hidrogen sn. Hidrocen
hidrolog sm. hidrolog, hidroloci uzmanı
hidrologie sf. hidrolociye
hienă sf. (zool.) sırtlan
hieroglifă sf. Hiyeroglif
himen sn. Kızlık zarı
hingher sm. it tutup öttĭrgen kĭşĭ
hiperbolă sf. (stil) kabartma, mübalağa, hiperbol
hipersensibil adj. (despre oameni) karardan ziyade duygusal, hassas
hipertensiune sf. (med.) yüksek kan baskısı
hipertensiv adj. Yüksek kan baskısından kasta
hipertrofie sf. (med.) hipertrofiye
hipic adj. Atka baylı, dair
hipism sn. Hipizm, at mĭnme sportı, at koşısı
hipnotism sn. Hipnotizm
hipnotiza vt. Hipnotize etmek
hipnoză sf. hipnozı
hipodrom sn. At koşısı meydanı, hipodrom
hipopotam sm. (zool.) su aygırı
hipotensiune sf. (med.) kan baskısının azalması
hipotracțiune sf. at man taşıma, tartma
histologie sf. (med.) histolociye

1
hâc interj. Hık!
hâd adj. Bek bedat, bek şĭrkĭn
hâr interj. Itlerĭn mırıldawı
hâră sf. Kawga, anlaşmazlık, fitne
hârb sn. 1. Şölmek, ĭse parşası 2. Osal aşkana kabı 3. Fig. Kasta, naşar
kĭşĭ
hârcă sf. 1. Baş, kafa 2. cadı
hârciog sm. cumran
hârdău sn. şelek
hârăi I. Vi. 1. Kırıldamak 2. (a sfoi) uykuda kuruldamak 3. Mırıldamak II.
Vr. şekĭşmek
hârjoană sf. Oynaşma, buwuşma
hârjoni vr. Oynaşıp iteşmek, türtüşmek
hârleț sn. kazmaşık
hârșâi vi. Okalanmak, öteberlĭ capırmak
hârșâit adj. Capırılgan, okalangan
hârtie sf. 1. Kaat 2. (document) belge, kaat 3. (bancnotă) kaat para
hârtiuță sf. Kĭşkene kaat, kaatşık
hârtop sn. Sokaktakı şukurşuk
hârțoagă sf. yazıwlı resmi kaat, kıymetsĭz belge
hâtru adj. Kurnaz, küldürgen, keskĭn ziyĭnlĭ
hlizi vr. 1. Matüce, matücesĭne külmek 2. Közlerĭn fal taşınday
bakraytmak
hlizit adj. Köp külgen, közĭn kaşın coytkan
ho interj. Aywanlar toktatılgan ses
hoardă sf. 1. Tatar ve mongolların kurgan kuwwetlĭ ordı 2. Zaptetken
yagmacı ordı
hoașcă sf. Kart ve yaman apakayga berĭlgen at (cadı)
hoață sf. Kırsız kadın
hochei sn. (sport) hokey oyını
hodoroagă sf. 1. Cıgırdagan, zırıldagan, eskĭgen taşıma aracı 2. Fig.
Kartaygan, gewşegen kartka berĭlgen at, lagap
hodorog interj. Raatsız etken ses, gürültülĭ ses
hodorogi I. Vi. Tangır tangır etmek II. Vr. Eskĭrmek karap bolmak
hodoronc tronc interj. Ters, uygunsuz bĭr ĭş yapılganda kullanılgan söz
hoge sm. hoca oca, muallĭm
hoceag sn. Şıgarak
hohot sn. Şakıldap külme-külĭw
hohoti vi. Şakıldap külmek yahut cılamak fig. Cañgırmak
hoinar adj. Serseri, hoşgezgen
hoinăreală sf. serserilĭk, aymanalık
hoinări vi. Boş gezmek, serserilĭk yapmak
hoit sn. leş
hoitar sm. leş men peslengen şĭpşealgış, kartankuş
hojmălău sm. balaban, mazalı, boyı fazla ösken

2
hol sn. hol
holba vr. 1. (a privi) şaşıp karamak 2. Közlerĭn bakraytmak
holbare sf. Közlerĭn bakraytma
holbat adj. Közlerĭ bakraytıwlı, közlerĭ akıygan
holdă sf. Tarla, egĭn tarlası
holeră sf. (med.) kolera
holocaust sn. (în antichitate) Tañrı'larga kurban etĭlgen aywan büsbütün kara
kütrüm etĭle edĭ
holtei sm. bekar
homar sm. ıstakoz
homeopat sm. omeaopat doktor
homeopatie sf. (med.) omeopatiye
homosexual sm. homoseksual, kızteke, ulteke
homosexualitate sf. Kıztekelĭk, ultekelĭk
hop I. Sn. Endek, engel II. Interj. Hop! Hoppala!
horă sf. hora, horon
horcăi vi. kırıldamak
horcăit sn. Kırıldama-kırıldaw
hormon sm. (med.) hormon
horn sn. şıgarak
horoscop sm. horoskop, talih zayicesĭ
horticultor sm. meywacılık uzmanı, meywacı
horticultură sf. Fidanlık, bakşecılık bĭlĭmĭ
hotar sn. 1. Sınır, hudut 2. (limită) hat, cĭk
hotarnic adj. 1. Moşiya sınırlarına baylı, dair 2. Moşiyalarnı ölşegen
müyendis
hotă sf. oşaklık
hotărâ I. Vt. 1. Karar bermek, kararlaştırmak 2. (a stabili) kestĭrmek,
belletmek 3. (a destina) tayın etmek II. Vr. Kararlaşmak, karar alınmak
hotărâre sf. 1. Karar, kararlaştırma 2. (dispoziție) kararlama, hüküm
hotărâtor adj. Karar etĭcĭ, awur baskan
hotel sn. Otel-hotel
hotelier sm. otel sayĭbĭ, otelcĭ
hoț sm. kırsız
hoție sf. kırsızlık
hoțoman sm. yaman kĭşĭ, kırsız
hoțomănie sf. Kırsızlık, aydutlık
hram sn. (rel.) tapınak 2. (rost) amaç, maksat
hrană sf. Gıda, aşayt, cemelĭk, yemek
hrăni I. Vt. Beslemek-peslemek II. Vr. Beslenmek-beslenĭw, gıdalanmak
hrănire sf. besleme, beslenme, keşĭnme, beslenĭw
hrănit adj. Beslewlĭ, karawlı
hrănitor adj. Beslewcĭ, beslegen
hrăpăreț adj. Pisbogaz, obır, aşbit
hrean sm. acırga

1
hrib sm. kozı opapĭşĭgĭ, opapiyĭ, mantarı
hrisov sn. (arh.) vesika, tapu
hrubă sf. Cer astında oda, zından
huidui vt. Uwwwı dep bakırmak, maskara etmek
huilă sf. Taş kömĭrĭ
huli vt. Azarlamak, körĭnmek, tazĭrlemek, sökmek, bötenlemek
huligan sm. terbiyesĭz, imansız, medeniyetsĭz, ögĭz
huliganism sn. Terbiyesĭzlĭk, aywanca dawranış, cemiyet nimetlerĭne,
kĭymetlerĭne ücüm etme
hulire sf. Tazĭrleme, böteleme
hulit adj. Tazĭrlengen, sögĭlgen, böten cagılgan
hulpav adj. Obır, bisbogaz, aşbit, aşamşak
hultan sm. v. Vultan
hulub sm. kögerşĭn
hulubaş sm. kögerşĭnşĭk
hulubă sf. arabanın ekĭ arışından bĭrĭsĭ
hulubiță sf. 1. Kögerşĭnşĭk 2. Aşalgan opapĭşĭk-mantar
humă sf. Sarıbaşık, sarıtoprak
hun I. Sm. hun II. Adj. Hunlarga baylı, dair
hurduca vt. Vr. 1. Sĭlkĭnmek, sallanmak, sarsımak 2. Vi. Gürültĭ yapmak,
gıdırdamak
hurducare sf. Gürültĭ yapma
hurie sf. Cennet kızları
hurmuz sm. süs fidanı, süs terekşĭgĭ
hurui vi. Gürüldemek, gümbürdemek
huruială sf. V. huruit
huruit sn. Gümbürdĭ, gürültĭ
husă sf. kelef
huște sf. (reg.) borş mayası
hutupi vt. (reg.) amelsĭzlenĭp aşamak
huța interj. Beşĭknĭ sallap bo söznĭ aytasın
huțan adj. Cal huțan – daglıkta bek kawiy at cınısı
huzdup interj. Tüşken bĭr cisĭmĭn şıgargan sesĭ
huzmet sn. (arh.) vazife, kızmet-hızmet
huzur sn. Bollık, raatlık, kaarsĭzlĭk
huzuri vi. Bollık ĭşĭnde yaşamak, kaarsĭz-kaaswetsĭz hayat sürmek-
sürdürmek

2
I
ia interj. mĭna
iac sm. yak, mandaga uşagan, tibet'te yaşagan aywan
iaca interj. v. iată
iacă1 en arü tütün
iacă 2 yaka
iacă 3 interj. mĭna, kara mĭnda
iacătă interj. v. iacă
iad sn. 1. cehennem 2. fig. azap, cefa
iadã sf. eşkĭnĭn dĭşĭ balası-kozısı
iadeş sn. yadeş
iahnie sf. (culın.) yahni
iama sf. yagma
ianuarie sm. ocak ayı
iapă sf. baytal
iaprac sm.(iht.) 1. kışkene balık cınısı 2. yaprak
iar I. adv. gene, tekrar II. conj. Fakat,ama , lakin
iarăşi adv. gene
iarbă sf. 1.ot 2.(pajişte) çimenlĭk-şimenlĭk
iarmaroc sn. panayır
iarnă sf. kış ( mewsümĭ)
iască sf. opapĭsĭk kawı, kaw
iasomie sf. yasemin
iasmac sn. yaşmak
iatac sn. catma, yuklama odası( pat)
iatagan sn. yatagan
iată interj. mĭna , ĭşte
iaurgerie sf. katık ve oga uşagan ürün satılgan tükan
iaurgiu sm. katıkşı,uyutkan ve satkan kĭşĭ
iaurt sn. katık
iavaş adv. (în expr.)yavaş yavaş
iaz sn. yasalgan kölcĭk
ibis sm. legelekke uşagan bĭr kuş
ibovnic sm.(pop.) kıymas, süygĭlĭ
ibric sn. cezbe
ibricel sn. cezbeşĭk
ibrişimgiu sm.(arh.) ibrişĭmcĭ
ibrişin sn. ibrişin,ipek cĭplerĭ
ic sn. kama( agaş parlamak üşün)
icioglan sm. (înv.) sultanlarda ve romen hükümdarlarlarında üy balası (paj)
icneală sf. ĭşĭn tartma,ĭnleme
icnet sn. v. icneală
icni vi. zorlıktan /awuruwdan ĭnlemek
icoană sf. (rel) ikona
icre sf. pl. kayvar, balık cımırtası

1
icter sn.(med.) sarılık
ideal I. sn. ideal,ülkü,emel II. adj. 1. ideal 2.( perfect) mükemmel
idealism sn. idealizm, ülkücülük-ülkücülĭk
idealist sm. adj. idealist,ülkücü
idealiza vt. ülküleştĭrmek
idee sf. 1. fikir(gând)tüşünce 2.(părere) kürĭş 3.(intenţie) niyet,karar
idem adv. bĭrttaa
identic adj. aynı ,özdeş
identifica vt. bĭrdiy bolganın köstermek
identificare sf. bĭrdiy bolganın kösterĭw, kösterme
identitate sf. 1.bĭrdiy,özdeşlĭk 2.(a unei persoane) kĭmlĭk
ideogramă sf. ideogram, bĭr kelimenĭ köstergen yazılı işaret
ideolog sm. adj. ideolog
ideologie sf. ideolociye
idilă sf. 1. idil 2.(iubire) temĭz süygĭ
idiom sn. tĭl, bölge tĭlĭ
idiot sm. adj. budala, aptal-idiyot
idioţenie sf. akılsızlık, budalalık,aptallık
idiş sn. alman tĭlĭne akraba , yawdĭlerĭn konışkan tĭlĭ
idol sm. put , idol
ideolatrie sf. putperestlĭk
idolatriza vt. putlaştırmak
idolarizare sf. putlaştırma-putlaştırıw
idolatru adj. putperest , putka tabıngan
ie sf. ĭşlemelĭ bluza(kıskayaklı üşün)
ied sm. eşkĭnĭn erkek balası(oğlak)
iederă sf.( bot.)sarmaşık
ieduţ sm. eşkĭnĭn ul- erkek balaşıgı
ieftin adj. adv. 1. ucuz 2. fig. sade
ieftinitate sf. ucuzlık
ieftini I. vt. ucuzlatmak, fiyatın tüşürmek-indĭrmek II. vr. ucuzlaşmak
ieftinire sf. ucuzlatma, ucuzlama-ucuzlaw
ielcovan sm.(ornit.reg.) martı kuşĭ(pescăruş)
iele sf. pl. (mit. pop) zararlı perĭler
ienibahar sn. yenibahar
ienicer sm. yeniçeri
ienupăr sm. ardi. teregĭ
iepuraş sm. koyanşık
iepure sm. koyan, tawşan
iepuresc adj. koyanga bayli, dair( koyanlık)
iepureşte adv. koyanday, koyanca(yuklamak, korkak bolıw)
iepurime sf. bĭr köp koyan , koyan toplamı
iepuroaică sf. dĭşĭ koyan
iepuroi sm. erkek koyan- tawşan
iepuşoară sf. kĭşkene baytal

2
ierarhic adj. aşama, sırasına köre
ierarhic sf. aşama sırası
ierbar 1 sn. ufak ösĭmlĭk , yaprak, şeşek köleksoyonı
ierbar 2 sn.(anat.) gevis aywanlarında miydenĭn dört kısımından bĭrĭncĭsĭ
ierbărit sn.(rar.) ızlaz, otlak, mera
ieri adv. tĭnewün
ierna vi. kışlamak, kışın geşĭrmek
iernare sf. kışlama-kışlaw
iernat sn. kışlık-kışlanma
iernatic1 adj.(pop.) 1. koylar üşün kışlık saya 2.kışlık cem 3.gemĭler
üşün kışlık cer
iernatic2 adj. 1. kışka baylı-ait, dair 2. kılık
ierta vt. affetmek-afuetmek
iertare sf. af. , afu tĭleme
iertător adj. kolay afu etken
iesle sf. otılık
ieşi vt. 1. şıkmak 2.(a se ivi) peyda bolmak 3.( a părăsi) ayrılmak 4.( a
deveni) bolmak 5.( a se decolora) solmak, rengĭn atmak
ieşire sf. 1. şıgış,şıkma (apariţie) peyda bolma-bolıw 2.(soluţie) şare,
col 3.(manifestare violentă) sert konışma, münasebetsĭlĭk
ieşit adj. şıkkan
iezer sn. tawda deren köl
iezişor sm.(rar.) eşkĭ balasıgı , yawrusı
iezuit sm. fig. ekĭyüzlĭ
ifos sn.(fam.) kibırlĭk, boş şalım , kodarlanma, nazlanma
igienă sf. sawlık korıması, sawlık bĭlĭmĭ-bĭlgĭsĭ
igienist sm. sawlık korıma uzmanı
ignora vt. 1. bĭlmemek, tanımamak 2.(a neglija) ihmal
etmek,körmemezlĭk etmek
ignoranţă sf. caillĭk, bĭlgĭsĭzlĭk
ignorant adj. bĭlgĭsĭz, cail, tahsilsĭz
ignorare sf. bĭlmeme, ıhmal etme-etĭw
igrasie sf. dım,rutubet(dımlık)
igrasios adj. dim , rutubetlĭ
ihtiofag adj. balık man peslengen
ihtiologie sf balıklarnı araştırgan bĭlĭm
ilaritate sf. külme, neşe, neşelĭk
ilar adj. küldürtken, onı körgende külgĭñ kele
ilãu sn.(reg.) örs
ilegal adj.1.kanunsız.yasaga karşı 2.pol.gĭzlĭ kanun tışında
ilegalitate sf. kanunsuzlık 2.(pol.) gĭzlĭ faaliyet
ilic sn. censĭz kojok (pieptar)
ilicit adj. yasak, kanunga karşı, haram-aram
ilizibil adj. okınaksız
ilogic adj. mantıkka uymagan

1
ilumina vt. aydınlatmak, carıklatmak
iluminat adj. carıklatılgan, aydınlangan
iluminaţie sf. carıklatma, aydınlatma
iluminism sn. iluminizm
ilustra vt. 1. aşıklamak, tasvir etmek 2.( a demonstra) ispat etmek,
ispatlamak
3.(o carte,etc.),resĭm men süslemek
ilustraţie sf. resĭm, gravur
ilustratã sf. resĭmlĭ, şeşeklĭ karte poştal
ilustru adj. meşhur , bek aytıwlı-tanılgan-maktalgan
iluzie sf. 1. hayal 2.(dezamãgire) yanılsama-kuruntı
iluzionism sn. iluziyonizm , biylecĭlĭk (scamatorie)
iluzoriu adj. aldatıcı, hakikatta tabılmagan
imaculat adj. lekesĭz, temtemĭz, bembeyaz
imagina vt. tasawur, hayal etmek
imaginar adj. hayali, hayalda yasalgan sade
imaginare sf. tasawur etme-etĭw
imaginat tasawur, hayal etĭlgen
imaginaţie sf. hayal, tasawur
imagine sf. 1.(fil.) hayal 2.(fiz.) korĭntĭ hayal 3.(lit.) imge 4.(pict.)
resĭm, tasvir
imam sm. imam (oca)
imambaildi sn. (culin.) imambayıldı yemegĭ
imaterial adj. abstrakt , şekĭlsĭz
imbecil adj. aptal, abmak-akmak
imbecilitate vt. aptallık abmaklık
imbeciliza adj. aptallaştırmak, ahmaklaştırmak
imbecilizat adj. aptallaştırılgan, matüleştĭrĭlgen
imberb adj. sm. alen şakalı ösmegen-sıkmagan, canıesmer, canıesmerlĭ
imbold sn. teşvik (arülĭkke dogrılatma)
imediat adv. emen-hemen, şoyerde
imens adj. sonsız, uşşuz-bucaksız
imensitate sf. sonsızlık
imersiune sf.(scufundare) mar. suga şogma-şomıw
imigra vi. köşĭp ketmek (başka memleketke)
imigrant sm. macĭr (muacĭr)
imigrare sf. başka memleketke köşme-koşĭw
imigraţie sf. köşme-köşĭw, macĭrlĭk
iminent adj. yakında, muhakkakıle/ bolacak
iminentã sf. yakında ille bolacak ĭş olay
imita vt. erkelemek , uşattırıp yapmak
imitare sf. erkeleme-erkelew
imitaţie sf. imitare
imitator adj. erkelengen, erkelewcĭ
imixtiune sf. karışma(müdahale) başkasın ĭşĭne karışma, kĭrĭşme

2
imn sn. 1. milli marş 2.( rel.) ilaye
imobil1 sn. bina, üy
imobil 2 adj. 1. kıymıldamagan , hareketsĭz 2.(imobiliar) köşmegen,
köştĭrĭlmegen
imobilitate sf. kıymıldamamazlık, hareketsĭzlĭk
imobiliza vt. kıymıldamaz halge ketĭrmek
imobilizare sf. kıymıldamaz halge ketĭrme-ketĭrĭw
imobilizat adj. kıymıldayamagan ,kıymıldatılmagan
imoral adj. ahlaksız, terbıyesĭz, edepsĭz
imoralitate sf. ahlaksızlık
imortaliza vt. ölĭmsĭzleştĭrmek, ebediyleştĭrmek
imortalizare sf. ölĭmsĭzleştĭrme-ölĭmsĭzleştĭrĭw
impacient adj. sabırsız, telaşlı
impacienta vr. sabırsızlanmak
impacienţã sf. sabırsızlanıw-sabırsızlanma
impalmabil adj. siypalanalmagan, parmaklar man coklanalmagan
impar adj. eşsĭz rakkam
imparţial adj. tarafsız, eş bĭr taraf man tutmagan
imparţialitate sf. tarafsızlık, eş bĭrewden tutmama
impas sn. şıkmazlık, şıkmamazlık, şaresĭzlĭk
impasibil adj. özĭn eş canın sıkmagan, şiyĭrcĭ
impecabil I. adj. kusursuz, mükemmel II. adv.mükemmel bolıp, bĭr mĭnsĭz
bolıp
impecabilitate sf. kusursuzlık, bĭr mĭnĭsĭzlĭk
impediment sn. engel, mani
impenetrabil adj. 1. Ĭşĭne kĭrĭlmez-kırılamaz 2. fig. akılermez
imperativ I. adj. emĭrge baylı II. sn.(gram.) emĭr kipĭ (modul imperativ)
imperceptibil adj. farketĭlmez, tuyulmaz
imperfect adj. kusurlı
imperial adj. imperatorga baylı
imperialism sn. imperyalizm
imperialist adj. sm. imperyalist
imperiu sn. imparatorlık, padışalık
impermeabil I. adj. su geşĭrmez II. sn.cawunlık
impermeabilitate sf. su geşĭrmemezlık
impertinent adj. edepsĭz, utanmaz, yüzsüz
impertinenţã sf. edepsĭzlĭk, utanmazlık
imperturbabil adj. suwukkanlı, özĭn tutkan-tutalgan
impetuos adj. coşkın, taşkın
impetuozitate sf. coşkınlık, faşkınlık
impiegat sm. trenlerĭn ketĭwün kelĭwün idare etken ĭşcĭ
implacabil adj. catışmaz, cımşatılamaz kĭşĭ , aytkanindan kaytmaz
implica vt. 1. karıştırmak 2.(a atrage) celbetmek, özĭne yaklaştırmak-
tartmak
implicaţie sf. 1. kĭrĭşme –karışma 2.(efect) tesĭr

1
implicit adj. özlĭgĭnden anlaşılgan
implora vt. calbarıp cakırmak
implorare sf. calbarıp cakırma
impoliteţe sf. terbiyesĭzlĭk, yüzsüzlĭk
impopular adj. cemaat ortasında itibarsız kĭşĭ, süyülmegen
import sn. ithalat, import
importa I. vt. ithal etmek II. vi. önemĭ bolmak
important adj. 1. mühim, ebemiyetlĭ 2. (despre persoane) tanılgan, aytıwlı,
maktawlı
importanţã sf. önem, ehemiyet
importator sm. ithalatşı, importator
imposibil adj. imkansız, bolamaz
imposibilitate sf. imkansızlık
impostor sm. sarlatan, yalancılık man özĭn üstün tutkan
imposturã sf. şarlatanlık, cüregĭ, göñlĭ temĭz tuwul
impotent adj. 1. kuwetsĭz, küşsĭz 2. (fiziol.) puluc (maliy) bĭr kıskayaklı
man erkeklĭgĭn yapalmagan erkek
impotenţã sf. 1. kuwetsĭzlĭk, küşsüzlĭk 2.(fiziol.) puluçluk , seks
yapalmama
impozant adj. saygı duygısı hissettĭrgen insan
impozit sn. bergĭ
imprecaţie sf. kargış, lanet
imprecis adj. belgĭsĭz
imprecizie sf. belgĭsĭzlĭk
impresar sm. tiyatru, muzika temsillerĭ tertiplemege kĭrĭşken kĭşĭ
impresie sf. intiba
impresiona vt. duygulandırmak, dokınmak
impresionabil adj. duygulı, hassas
imprevizibil adj. ewelden bĭlĭnmegen, beklenĭlmegen
imprima vt. basmak 2.(a influenţa) etkĭlemek
imprimat I. adj. 1.(despre ţesãturi) basma 2.(tipãrit) basılgan II.sn. 1. basma
2.(formular) formular
imprimerie sf. 1. basımcılık 2.(tipografie) basım üyĭ
improviza vt. kerekkende şo yerde uydurmak, onaylamak
improvizaţie sf. şo yerde onaylama, uydurma
imprudent adj. sakınmagan, dıkkatlı dawranmagan
imprudenţã sf. dıkkatsız dawranış
impuls sn. 1. teşvik 2.(fiziol) içtepi
impulsiona vt. teşvĭk etmek (itemek)
impulsiv adj. 1. teşvik etken 2.(fiziol.) emen tüşĭnmiyden kĭrĭşken, özĭn
tutalmagan
kĭşĭ
impunãtor adj. boylı, mazalı, kösterĭşlĭ
impune I. vt. 1. kabıl ettĭrmek 2.(respect) saydırmak, hürmet ettĭrmek
3.(fin.) bergĭ

2
salmak
impunere sf. zorlama, bergĭ
impuritate sf. pislĭk, kĭrlĭlĭk
imputa vt. 1. üstüne atmak, cüklemek 2.(daune) esapka geşĭrmek
imputabil adj. bĭrsĭn üstüne atılgan,cüklenĭlgen
imputaţie sf. (jur.) bĭrewnĭkabaatlĭ şıgarmak
imuabil adj. denĭşmegen, sabit
imun adj. 1.(med.) kastalık cukmagan kĭşĭ (bagışık) 2.(jur.) tiyılmez-
dokınılmaz
imunitate sf. I.(med.) kastalık cukmamazlık 2.(jur.) tiymemezlĭk-
dokınılmazlık
in sn. keten
inabil adj. bolımsız
inacceptabil adj. kabıl etĭlmez
inacceptabil adj. katına barılmaz, erĭlemez
inactiv adj. 1. faaliyetsĭz 2.(chim.) etkĭsĭz
inactivitate sf. faaliyetsĭzlĭk
inadaptabil adj. alışılmaz, alışalmagan
inadmisibil adj. kabıl etĭlmez
inalienabil adj. yabancılaştırmaz
inalterabil adj. bızılamaz, sürüyalmaz
inamic sm. duşman
inanitic sf. aşlıktan zayflama-zayıflaw
inapt adj. elverĭşsĭz, uygunsuz
inatacabil adj. üstüme hücüm etĭlmez
inaugura vt. tören men aşmak, başlamak
inaugurare sf. tören men aşma-haşlama
incalculabil adj. sayısız, esapsız, esaplanamaz
incandescent adj. kor halĭnde
incandescenţã sf. korlık
incapabil adj. 1. kabiliyetsız 2.(nepriceput) acemĭ, becerĭksĭz, bolımzız
incapacitate sf. 1. kabiliyetsĭzlĭk 2.(nepricepere) becerĭksĭzlĭk,bolımsızlık
incasabil adj. sınmaz
incendia vt. cakmak, ateş bermek
incendiu sn. cangın
incert adj. kararsız, şubelĭ, bellĭ bolmagan
incertitudine sf. kararsızlık, şubelĭlĭk, bellĭsĭzlĭk
incest sn. mahrem zinası, inçest
incident sn. olay , yakka , hadise (beklenĭlmegen)
incinera vt. cakmak, kül etmek
incinerare sf. cagıp kül etme(mewtalarnı)
incintã sf. ĭşlerĭ, ĭşker
incipient adj. başlawci, başlama mertebesĭ
incisiv I. adj. 1. kesken-kesĭcĭ 2. fig. keskĭn , sert II. sn. kesĭcĭ- kesken
tĭş

1
incita vt. üsüldetmek, şagıştırmak
incitare sf. üsüldetme, şagıştırma
incitat adj. üsüldetĭlgen, sagıştılgan
incitaţie sf. üsüldetme-üsüldetĭw
incizie sf. (med.) canlı vücütke bĭr alet men yapılgan kesme-kesĭw
include vt. ĭşĭne almak, ihtiva etmek
includere sf. ĭşĭne alma-alıw
inclusiv adv. de/da
incoerent adj. baylantısız, tutarsız
incoerenţã sf. baylantısızlık, tutarsızlık
incolor adj. 1. Renksĭz 2. fig. boş tutarsız
incomensurabil adj. ölşelamaz, bek balaban
incomod sf. 1.(despre lucruri) kullanıssız, elverĭşsĭz 2.(despre persoane)
yorıltkan, raatsız etken
incomoda vt. raatsız etmek, yorıltmak
incomparabil adj. mukayese etılalmagan
incompatibilitate sf. bırleşmemezlĭk
incompetent adj. bĭr mesele bĭlgĭsĭz , becerĭksĭz kĭşĭ
incomplet adj. eksĭk pĭtĭrĭlmegen, tekmĭl bolmagan
inconstant adj. dewamsız, duraksız
inconstantã sf. dewamsızlık, duraksızlık
inconştient I. adj. şuwursız II. adv. şuwursızca bĭlmiyden
inconştienţã sf. şuwursızlık
inconvenient sn. zorlık, engel , onaysızlık
incorect adj. 1.(despre lucruri) husurlı, yangış 3.(despre persoane)
namussızlık
incorectitudine sf. namussuzlık
incorigibil adj. tüzeltĭlamaz, tüzeltĭlamagan, arü colga ketĭrĭlamagan
incredibil adj. inanılmaz aklı erĭşmez
incrimina vt. bĭrewge kabbat taşlamak
incriminare sf. bĭrewge kaabat taşlama, kabaatlendĭrme
incriminat adj. kabaatlendĭrĭlgen
incubator sn. bala catma masinası, incubator
inculpa vt. kabaatlĭ etmek
inculpare sf. kabaatlĭ etme-etĭw
inculpat sm. sanık (kabaatlĭ sanılgan)
incult adj. okımagan, tahsilsĭz, kültürsĭz
inculturã sf. kültürsĭzlĭk, caillĭk
incurabil adj. şifasız kastalık
indecent I. adj. edepsĭz II. adv. edepsĭzce
indecenţã sf. edepsĭzlĭk, duygusuzlık
indecis adj. kararsız, şĭmdĭ sĭk, şĭmdĭ bük
indemnizaţie sf. özel bĭr ĭş, kızmet üşün ödeme
independent adj. özgĭr-independent
independenţã sf. özgĭrlĭk

2
indescifrabil adj. okınalmagan, okınılmaz
indezirabil adj. ĭstenĭlmegen, aru etĭlmegen
indica vt. 1. köstermek, işaret etmek 2.( a prescrie) yazmak
indicator I. sn. 1. cetvel, rehber 2. (tehn.) indikator II. bĭldĭrĭcĭ, kösterĭwcĭ
indiciu sn. ız
indiferent adj. ilgĭsĭz, özĭn sıkmagan, canın sıkmagan
indiferenţã sf. ilgĭsĭzlĭk, özĭn-canın sıkmama
indigen adj. cerlĭ, yabancı tuwul
indigest adj. hazım etĭlmesĭ, sĭndĭrĭlmesĭ zor
indigestie sf. hazım etme zorlıgı
indigna I. vt. iddetlendĭrmek öfkelendĭrmek II. vr. iddetlenmek,
öfkelenmek
indignare sf. iddet, öfke-öpke
indignat adj. iddetlĭ, öfkelĭ-öpkelĭ
indirect I. adj. dolaşık 2. adv. kıyalamay (dan) kıyalatılmagan
indisciplinã sf. tertipsĭzlĭk
indiscutabil 1. adj. idaleşme kabıl etmez (tartışlmaz) II.adv. şubesĭz, mutlakka
indesolubil adj. ayrılmaz, sözĭlmez
indispensabil adj. geşĭlmegen, geşĭlmez
indisponibil adj. faydalanılmagan, ĭşke yaramaz
indispoziţie sf. kipsĭzlĭk, raatsızlık
indispune 1.vt. kipĭñ bızmak II. kipĭ bızılmak
indispus adj. kipsĭz
individ sm. kĭşĭ
individual adj. bireysel, individual, tek başına
individualism sn. sade özĭñ menfaatĭn tüşünme korıma
indolent adj. kalpazan, vayĭmsĭz (Istambul cansa kasırı küyümez)
indolenţã sf. vayĭmsĭzlĭk, özĭñ kipĭñ bızmama
indubitabil adj. şubesĭz
indulgent adj. cımşak yüzlĭ, küle küle turgan
indulgenţã sf. cımşak yüzlĭlĭk
industrial adj. sanayı, ındustriyal
industrializa vt. sanayileştĭrmek
industrializare sf. sanayileştĭrme
industrie sf. sanayı, industrie
inechitate sf. eşitsızlĭk
inedit adj. 1. canı, capcanı 2.(despre opere literare) basılmagan,
tanıtılmagan
ineficace adj. tesĭrsĭz
ineficacitate sf. tesirsĭzlĭk
inegal adj. 1.eşĭtsĭz 2.(inestimabil) denĭşken
inegalitate sf. eşitsĭzlĭk
inel sn. 1.(bijuterie) yüzĭk 2.(tehn.) alka 3.(la arbori) daire,
tögerekşĭk
inepţie sf. budalalık, manasızlık

1
inepuizabil adj. tükenmez, pĭtmez
inerţie sf.( fiz.) atalet, süredurum-inertiye
inevitabil adj. bĭr kenarga atılalmaz, illa bolması kerekken
inexact adj. eksĭk, tekmĭl bolmagan bellĭ/tuwul, belgĭsĭz
inexactitate sf. eksĭklĭk, yangışlık, belgĭsĭzlĭk
inexplicabil adj.1. anlatılmaz 2.(ciudat) kucurlı
infaidibil adj.yangışmaz, hatasız
infam adj. alşak, rezil
infamie sf. alşaklık, rezillĭk
infanterie sf.(mil.) piyade-infanteriye
infarct sn.(med.) infarkt
infecta vt. I. bılaştırmak II. vr. bılaşmak
infecţie sf. cukma, cuktırma, infektiye
infecţios adj. cugunuşlı (kastalık)
inferior adj. osal, ast, astagısı
infern sn. cehennem
infernal adj. cehennemdiy
infidel adj. 1. sadakatsız 2. (despre soţi) kocasın aldatkan apakayın
aldatkan koca
infidelitate sf. sadakatsızlık 2. (conjugală) kocasın apakayın aldatma
infiltra I.vr. 1.(despre lichide)iymek, geşmek 2. (a se furışa) pısıp akırtın
ĭşerge kĭrmek II.vt. tıkmak
infirm adj. kĭşkenekiy, zerre kadar
infinit I. sn. sonsızlık II. adj. sonsızca
infinitıv sn.(gram.) mastar-infinitiv
infirm sm. adj. sakat, kötĭrĭm
infirmitate sf. sakatlık, kötĭrĭmlĭk
inflama vr. canıklanmak, şĭşmek
inflamabil adj. kolay tutuşkan, cangan
inflamaţie sf. canıklık(iltihap)
inflaţie sf. inflaţiye
influent adj. sözĭ geşken, tesĭrlĭ
influenţa vt. vi. tesĭr etmek, etkĭlmek
influenţă sf. tesĭr, etkĭ
informa I. vt. bıldırmek, kaber etmek-bermek II. vr. bĭlgĭ edĭnmek
informare sf. 1. bĭldĭrme 2. (documentare) bĭlgĭ edĭnme
informator sm. kaber, malumat bergen şahıs
informaţie sf. 1. bĭlgĭ 2. (documentaţie) bĭlgĭ, kaynak
infractor sm. kabaatlĭ, kanunga saygı köstermegen
infracţiune sf. kabaat, kanunsızlık, kanunga saygı köstermeme
inginer sm. müendis- inciner
inginerie sf. müendislĭk, incineriye,incinerlĭk
ingenios adj. becerĭklĭ, usta, şeber
ingeniozitate sf. ustalık, becerĭklĭk
ingrat adj. nankör

2
ingratitudine sf. nankörlık
inhala vt. ĭşĭne buw, hava tartmak
inhibiţie sf. sĭnĭr tutuklugı
inimaginabil adj. tüşünülmez, akıl alamaz
inimă sf. cürek, kalp
inimos adj. 1. (curajos) cesur, cĭgĭt 2. (mărinimos) arü niyetlĭ-kalĭplĭ
iniţial I. adj. baştagısı II. adv. başta
iniţiatıvă sf. teşebbüs, iniţiatıvă
iniţiator sm. colbaşcısı, önayak, müteşebbis
injecta I. vt. injektiye yapmak II. vr. kızarmak
infecţie sf. injektiye
injurie sf. sökme, hakaret
inocent adj. masum, kabaatsĭz
inocenţă sf. masumlĭk, akpiyĭllĭk
inofensiv adj. zararsız, ziyansız, hücüm etmegen
inovator sm. icatşĭ
inovaţie sf. icat, canlılık
inoxidabil adj. totlanmagan, totlanmaz, tot tutmagan
ins sm. kĭşĭ, fert
inscripţie sf. yazıt, kitabe
insectă sf. böcek
insecticid sn. adj. böcek öttĭrgen lac
insensibil adj. duygusuz
inseperabil adj. ayrılmaz, ayrılamaz
insignă sf. rozet, insigna
insipid adj. tatsız, damsız
insista vt. ısrar etmek, koymamak
insistent adj. ısrar etken, koymagan
insistenţă sf. koymama, ısrar
insolaţie sf. küneş-alma-alması
insolent adj. edepsĭzi, terbiyesĭz
insolenţă sf. edepsĭzlĭk, duygusuzluk
insolubil adj. 1. ĭrĭmegen-ĭrĭmez 2.fig.şözĭlemez
insolvabil adj. borcın ödiyalmagan
insomnie sf. yukusuzlık, yukı tutmama
inspecta vt. teftiş etmek, coklamak
inspectare sf. teftiş, coklama-coklaw
inspector sm. müfettiş, inspektor
inspecţie sf. v. inspektare
inspira I. vi. solık-nefes almak II. vt. ilham etmek, ilham bermek,
esĭnlemek
III. vr. esĭnlenmek
inspirat adj. esĭnlĭ, esĭnlengen
inspiraţie 1. sf. nefes-solık alma-alıw 2. fig. esĭn, ilham
instabil adj. denĭşken, oynak, kararsız

1
instabilitate sf. oynaklık, kararsızlık
instala I. vt. 1. (a fixa) yerleştĭrmek 2. (a numi) atamak, tayın etmek II. vr.
yerleşmek
instalaţie sf. tesis, instalaţiye
instantaneu I. adj. añsızın II. adv. añsızdan
instanţă sf. (jur.) yargı
instaura vt. kurmak (a proclama) ilan etmek
instaurare sf. kurma(proclamaţie) ilan
instiga vt. üsüldetmek, kawgattĭrmek
instigare sf. üsüldetme (kışkırtma)üsüldetĭw
instigator sm. üsüldetken
instinct sn. içgüdü, instınkt
institui vt. kurmak, bar etmek
institut sn. kurum, institut
instıtuţie sf. müessese, kuruluş
instructaj sn. talimat
instructiv adj. ibretlĭ
instrucţie sf. talimat, talĭm(askerye)
instrui I. vt. üyretmek 2. (mil.) talĭm-almak 3. (jur.) sorıştırmak II. vr.
üyrenmek, bĭlgĭ edĭnmek
instrument sn. 1. alet 2. (muz.) şalgı 3. (document) belge
insucces sn. başarıszlık
insuficient adj. adv. yetersĭz, cetmez
insulă sf. ada
insulină sf. (med.) insulin, insulină
insulta sf. hakaret etmek, katır kırmak
insultă sf. hakaret, katır kırma
insuportabil adj. dayanılmaz, azetĭlmez
insurecţie sf. isyan, silahlı ısyan, ayaklanma
insurgent sm. isyancĭ
intact adj. dokınılmagan , el-kol tiymegen
integral adj. eksĭksĭz, tekmĭl, epsĭ
integrare sf. bĭrleştırme, bĭr bolma
integritate sf. 1. bütünlĭk 2. (cinste) dogrılık, dürüstlĭk
intelect sn. anlık, intelekt
intelectual I. sm. aydın, münever II. adj. anlık
intelectualitate sf. aydınlar, müneverler
inteligent adj. zekı, keskĭn ziyĭnlĭ
inteligenţă sf. zeka, zekıylĭk
intemperie sf. (meteo) hava bızıklıgı, bızılması
intens adj. şıddetlĭ, kuwwetlĭ
intensifica 1. vt. arttırmak, şıddetlendĭrmek II. vr. artmak, şıddetlenmek
intensificare sf. şıddetlenme
intenta vt. dawa aşmak
intenţie sf. niyet

2
intenţiona vt. 1. niyet etmek 2.(a plănui) tasarlamak 3. (a dori) arzu etmek,
ĭstemek
intenţionat adj. adv. maksıs, bĭle bĭle, ĭstep
intercepta vt. tutmak, kaplamak, şagıp almak
intercontinental adj. kıtalar arası
interdicţie sf. yasak
interes sn. 1. alaka, ilgĭ 2. (avantaj) menfaat, yarar 3. (dorinţă) merak, awes
interesa I. vt. alakadar etmek, ilgĭlendĭrmek II. vr. ilgĭlenmek
interesant adj. interesant (ilginç)
interimar adj. geşĭcĭ (bĭr corık)
interior 1. sn. ĭş, ĭşerĭ II. adj. ĭş
interjecţie sf. (gram.) interjecţie, ünlem, nida
intermediar 1. sm. aracı II. adj. ara orta
intermediu sn. arac
intern adj. ĭş, ĭştesĭ
interna vt. 1. (în spital) internat etmek, kondırmak 2. (în lagăr) kapamak
internare sf. internat etmek, kondırma, kapama
internat sn. yatakhane, internat
internaţional adj. uluslararası, milletlerarası
interoga vt. soraştırmak, osmaklamak
interogatoriu sn. soraştırma, osmaklama
interpela vt. aşıklama ĭstemek
interplanetar adj. gezegenlerarası
interpret sm. 1. (translator) tercüman, tĭlmaş 2. (reprezentant) temsĭlcĭ 3.
(artist) artist, sanatkar
interpreta vt. 1. yorımlamak 2. (în teatru) oynamak
interpretare sf. yorum, tefsir 2. (în teatru) oyın
intersecta I. vt. kesmek II. vr. kesĭşmek
intersecţie sf. kesĭşme, dört col awzı
interstatal adj. dewletlerarası
interval sn. 1. aralık, ara (pauza) 2. (distanţă) uzaklık, mesafe
interveni vi. 1. karışmak, sogılmak 2. (a avea loc) bolmak
intervenţie sf. karışma, araga kĭrme-kĭrĭw
interviu sn. gazatacı körĭşmesĭ-interviu
interzice vt. yasak etmek, menetmek
interzicere sf. yasak, yasak etĭlme
interzis adj. yasak (haram)
intestin sn. barsak (ĭncĭ), kalın barsak
intim adj. iştan, candan (sincer) samimi
intimida I. vt. 1. közĭn korkıtmak 2. (a zăpăci) şaşırmak
intimidare sf. 1. Közĭn korkıtma 2. (zăpăceală) şaşırma
intimidat adj. közĭ korkkan 2. (zăpăcit) şaşırgan
intimitate sf. özdenlĭk, samimiyet
intitula I. vt. at. unvan bermek, adlandırmak II. vr. ad berĭlmek, adlanmak
(isĭm berılmek)

1
intitulat adj. adlı, adlangan, adlandırılgan
intolerabil adj. dayanılmaz, şegĭlmez
intoleranţă sf. dayanılmazlık, közcummamazlık
intona vt. şalmak, dürkü şalmak
intoxica I. vt. zerlenmek II. vr. zerlenmek, özĭn zerlemek
intoxicaţie sf. zerleme
intra vi. kĭrmek 2. (a începe) kĭrĭşme, başlamak 3. (a plăti) ogramak 4. (a
adera) yazılmak, katılmak 5. (a încăpea) sıymak 6. (cantitatıv)
kerekmek
intransigent adj. algan kararından eş dönmez, taylanmaz
intransigenţă sf. taylanmamazlık
intrare sf. kĭrme-kĭrĭw
intravenos adj. (despre infecţii) tamırga yasalgan injektiye
intriga I. vt. tüşündĭrmek, tüşüncege daldırmak II. vi. dolap şewĭrmek
intrigant sm. adj. intrigant, entrikacı
intrigă sf. dolap şewĭrme, intriga, entrika
introduce vt. ĭşlerge, ĭşerĭ tıkmak, şıplamak
introducere sf. 1. tıkma, tıgıw 2. (la o carte) kĭrĭş
introdus adj. kĭrĭşken, köp tanışı man ĭş becergen kĭşĭ
intrus sm. şakırılmagan yerde taş bolgan, alakası becerĭkĭgĭ
bolmagan yerge kĭrgen kĭşĭ
intui vt. sezmek
intuiţie sf. ewelden sezme, sezĭş
inuman adj. ınsayetsĭz, merametsĭz (crud) kıyıcı
inunda vt. su astında bırakmak, su man kaplamak, su basmak
inundare sf. v. ınundaţie
inundaţie sf. su basması, su alma
inutil adj. faydasız, boş II. adv. faydasız-bolıp, boşına
inutilitate sf. faydasızlık
inutilizabil adj. kullanılmaz, faydalanılmaz
invada vt. zor man kĭrmek, saldırmak, istila etmek
invadator sm. adj. saldırgan, istilacı
invalid sm. sakat, malul, invalid
invaliditate sf. sakatlık, invalidlĭk
invariabil adj. denĭşmegen, sabit
invariabilitate sf. denĭşmemezlĭk
invazie sf. zor man kĭrme-kĭrĭw, istila
invectivã sf. sökme, göñĭl kırma, aşşı laflar ayma
inventa vt. 1. İcat etmek, yaratmak 2. (a nãscoci) uydurmak
inventar sn. inventar-enventar
inventator sm. icatşı
inventiv adj. icatkar
invenţie sf. 1. icat 2. (nãscocire) uydurma, yalan
invers adj. ters, aksi
inversiune sf. tersleme, devrikleme

2
investi vt. para, sermaye yatırmak, bır maksat man bermek
investiţie sf. bĭr bellĭ maksat man berĭlgen para
investigaţie sf. araştırma, teşkerme-teşkerĭw
investiga vt. araştırma yapmak, teşkermek
inveterat adj. yamanlıkka pĭşkĭn, fenalık yapa yapa kartaygan
invidia vt. künnemek, segalmamak
invidie sf. künneme, künşĭlĭk
invidios adj. künşĭ
invincibil adj. cenĭlmez, cenĭlamaz
invicibilitate sf. cenĭlmezlĭk, cenĭlamazlık
inviolabil adj. dokınılmaz, tĭyĭlamaz
invita vt. davet etmek, şakırmak
invitare sf. şakırma, davet, davetiye
invitat adj. şakırmalı, davetlĭ
invitaţie sf. davetiye, şakırma, şakırtıw
invizibil adj. körĭlalmaz, körĭlmez
invizibilitate sf. körĭlalmazlık
invoca vt. yardımga şakırmak
invocare sf. yardımga şakırma-şakırıw
invocaţie sf. v. invocare
involuntar adj. 1. Ĭşteksĭz (göñĭlsĭz) II. adv. ĭstemeden, ıstemiy
invunerabil adj. caraıstemiy, lapmagan, tĭyĭlmegen
iobag sm.(arh.) yobag, feudalın topragına baylı köylĭ
ioc adv. yok
iod sn. (chim.) yod
iofca sf. yufka, cayılgan kamır
iola sf. sport kayıgı
ion sm. atom, atom grubı
ipingea sf.(înv.) abadan pĭşĭlgen erkek üşün boylı urba
ipocrit adj. sm. ekĭyüzlĭ
ipocrizie sf. ekĭyüzlĭlĭk
ipohondru vt. borcga para alganda, bĭr üyün esapka katmak, tutmaga bermek,
terhin etmek
ipotecã sf. tutma, tutuw
ipotezã sf. ipoteza,varsayım
ipsos sn. ipsos, alçı taşı
ir sn. (pop.) melem, lac
iradia vt. şaşmak, etrafına caymak-şaşmak
iraşcibil adj. şalt kızgan, öfkelĭ, şalt egeşken, sĭnĭrlĭ
irascibilitate sf. şalt egeşme, şalt tutuşma öfkelenme
iraţional adj. mantıkka ters, kaşı
ireal adj. hakiki bolmagan, hayali
irealitate sf. hakiki bolmama
irealizabil adj. gercekleşmegen, gercekleşmlmegen
iremediabil adj. 1. arü bolalmaz, tedavi bolalmaz 2.fig. şaresĭz

1
ireparabil adj. tüzetĭlalmagan, tamiretĭlalmagan
ireproşabil adj. kusursuz, yangışşız, bĭr mĭnsĭz
irespirabil adj. nefes aldırmagan
ireproşabil adj. sorımsız,vıcdansız
ireverenţios adj. saygısız, terbiyesĭz
ireversibil adj. gerĭ kaytıp, tekrar bolalmaz
irevocabil adj. denĭşmez, denĭşmegen, taylanmaz
irezıstibil dayanılmaz, karşı turulmaz
iriga vt. sullamak
irigare sf. sulama,sulaw,sulanma
irigator sn. klisma yapılgan aparat
irigaţie sf. şıpşılıkte kullanılgan sulama sistemĭ
iris I. sn. (anat) iris II. sm. (bot.) susam şeşegĭ
irita I. vt. 1. sĭnĭrlendĭrmek kızdırmak, iddetlendĭrmek 2. (med.)
azdırmak II. vr. sĭnĭrlenmek, kızmak
iritat adj. sĭnĭrlĭ
iritaţie sf. v. iritare
irmilâc sm. eskĭ türk parası, yĭrĭmlĭk (kayma)
ironic adj. miskılcı, alaycı
ironie sf. alay, mıskıl
ironiza vt. mıskıllamak, alay etmek
irosealã sf. ziyan, ziyanlama
irosi I.vt. karıclamak, ziyan etmek II. vr. pĭtmek
isca vr. vt. peyda bolmak
iscãli vt.vr. imzalamak, imza atmak
iscãliturã sf. imza
işchiuzar adj. sm. (înv.) erbap, kurnaz, aşıkköz
iscoadã sf. (înv.) tınış, casus
iscusi vt. vr. taa akıllı bolmak
iscusinţã sf. ustalık, erbaplık, becerĭklĭk
iscusit adj. becerĭklĭ, etmeklĭ, erbap
islam sn. ISLAM, müslümanlık
islamism sn. islamcılık
islaz sm. otlak, izlaz, mera
isnaf sm. esnaf
ispãşi vt. ödenmek, kefaretĭn, kabaĭn ödenmek
ispãiıtor adj. kabatĭn ödengen, sĭldĭrgen
ispitã sf. güna közge,cıllı körĭngen,imrenme
ispiti vt. imrendĭrmek, baştan şıgarmak
ispititor sf. sonına kadar yapılgan ĭş, macera
ispãvi I. vt. pĭtĭrmek II. pıtmak
isprãvit adj. pıtırılgen, tamamlangan
isteric adj. isterik, sĭnĭrlerĭn tutalmagan
isterie sf. isteriye, özĭn tutalmama
isteţ adj. zekiy, hecerĭklĭ, akıllı

2
isteţime sf. zekilĭlĭk-akılılık
istoric I. sm. tarihşĭ II. adj. tarihi
istorie sf. 1. tarih 2.(întâmpinare) hikaye, hadise
istorioarã sf. kıska hikaye,hadise
istoriograf sm. bĭr dewĭr hükümdar üşün tarih uzmanı
istoriografie sf. tarih bĭlĭmĭ, istoriyografiye
istorisi vt. anlatmak
istovealã sf. fizik yorılma,gewşeme
istovi I. vt. kuwetĭn kesmek II.vr. kuwetĭ kesĭlmek
istovire sf. kuwetten tüşme,kuwetĭn pĭtme
istovit adj. bütün kuwetĭ kaşkan insan ,aywan
islic sn. (înv.) terĭ ya da kumaştan kalpak
italian I. sm. italyan, italyallı II. adj. italyan
itinerar sn. ketĭlecek col, col
itan sm. taw bölgesĭnde yaşagan kĭşĭge berĭlgen at
iţari sm. pl. uzun ve tar pantalon (kötlĭ)
iţi vt. peyda bolmak
iubi I. vt. süymek II. vr. süyüşmek
iubire sf. süygĭ,aşk,sewda
iubit sm. adj.kıymas,süyülgen,süyümlĭ
iubitor adj. süyugen
iubiţel sm. (reg.) süyerşĭgĭm
iudaic adj. yawdĭ halkına baylı ,ait
iudã sf. temĭz cüreksĭz,güwenĭlmez
iudeu sm. yawdĭ
iugoslav adj. sm. yugoslav halkına ait
iulie sm. Temuz ayı (7 cĭ ay)
iunie sm. Haziran ayı (6 cĭ ay)
iute adj. 1. (despre fiinţe) şalt 2. (despre acţiune) ızlı 3. (înţepãtor) acı-
aşşı
iuţealã sf. 1. şaltlık, ızlılık 2. (despre gust) aşşı
ivi vr. meydanga şıkmak,peyda bolmak
iz sn. yaman kokı,sasık kokı
izbavã sf. kurtulma,kurtarma
izbã sf. agaştan kĭşkene üy
izbãvi vt. vi. kazadan , kastalıktan, tehlikeden kurtulmak
izbãvit adj. kurtulgan, kurtarılgan
izbelişte sf. (în expr.) de izbelişte – kĭmsesĭz kalgan terk etĭlgen
izbi I. vt. urmak,şarpmak II. vr. uruşmak ,şarpışmak
izbiturã sf. urma, şarpma
izbândã sf. zafer, utkı, başarı
izbândi vi. zafer kazanmak , cenmek vr. intikam almak
izbânditor adj. cengen ,cener
izbucni vi. patlak şıkmak (despre foc) tutuşmak
izbucnire sf. patlak,şıkma, tutuşma (ateş)

1
izbutit adj. başarılgan
izgoni vt. kuwmak, kuwalamak
izgonire sf. kuwma, kuwalama-kuwalaw
izlaz sn. v. ıslaz
izmanã sf. agıştan-akıştan
izmã sf. nane
izmenealã sf. (fam.) köz kaş oynatıp kaşıklanma
izmenit adj. kaşık, şımarık
izola vt. 1. büsbütün ayırmak 2.vt. sıcak ,suwuk ve dımlıknı
izola vt. 1. büsbütün ayırmak 2. vt. sıcak, suwuk ve dımlıknı toktatmak,
cerĭnde tutmak 3. vr. cemiyetten sıyrılmak
izolant adj. ayırgan,ayırıwcı
izolare sf. ayırma,ayırıw,sıyrılıp şıkma
izolaţie sf. ayırgan materyal- malzeme
izopren sn. hawçuk elde etĭlgen hidrokarbür
izotop sm. izotop
izraelit adj. sm. 1.yawrılerge ait, baylı 2. musevi dinĭnde bĭr kĭşĭ
izvod (înv.) sn. 1 lista, registru 2. el yazması, metin, belge 3. plan, model
izvodi vt. icat etmek, yapmak 2.vt. yazmak 3.vr. peyda bolmak
izvodire sf. (arh.) icat etme, yazma, peyda bolma
izvor sn. 1. kaynak, memba, şokrak
izvorî vi. 1. akmak 2.fig.kelmek
izvoraş sn. kışkene kaynak, memba

2
Î
îmbraca I. vt. cüklemek, cükletmek (persoane) mĭndĭrmek II.vr.
mĭnmek
îmbarcare sf. cükleme, mĭnme, mĭnĭw
îmbãia I. vt. cuwmak II. vr. cuwunmak, baye yapmak
îmbãlsãma vt. 1.(despre flori) hoş kokı caymak 2.(cadavre)
laclemek(tahit etmek)
îmbãlsãmare sf. lacleme-laclew
îmbãlsãmat adj. 1. Hoş kokı caygan,müs kokıgan 2.(despre
cadavre)şürütmegen laç
îmbãrbãta I. vt.cüreklendĭrmek II. vr. cesaretlenmek
îmbãrbãtare sf. cesaretlenme, cesaretlendĭrme
îmbãrbãtat adj. cesaretlendĭrĭlgen , cesaretlĭ
îmbãta I. vt. sarış etmek,köp ışırmek,sarışlandırmak II.vr.
sarışlanmak,sarış bolmak
îmbãtare sf. sarışlık, sarışlanma
îmbãtat adj. sarış, sarışlangan
îmbãtãtor adj. sarışlandırgan
îmbãtrîni I.vt. kartaytmak ,kartlık halĭne ketĭrmek II.vi. kartaymak,kart
bolmak
îmbãtrînire sf. kartayma, kartayuw-kartlık
îmbãtrânit adj. kart, yaşlı, kartaygan
îmbelşuga vt. bereketlĭ etmek, bol etmek
îmbelşugare sf. bollık ,bereketlĭk
îmbelşugat adj. bol, bereketlĭ
îmbia vt. 1. buyurmak, davet etmek 2.fig.özĭne tartmak
îmbiba I. vt. ĭşĭrmek,emdĭrmek II. vt. (rar.) ( a îndoctrina)bĭr teoriyenĭ,
fikirnĭ başına,
cüregĭne sĭndĭrmek
îmbietor adj. merak ettĭrgen, özĭne yakınlatkan
îmbina I. vt. bĭreleştĭrmek II. vr. bĭrleşmek
îmbinare sf. bĭrleşme, bĭrleştĭrme, bĭrleşüw
îmbinat adj. bĭrleşken, bĭrleştĭrĭlgen
îmbâcsealã sf. ziyade totırılgan
îmbâcsi I.vt. fazla totırmak, taşlkan, totırmak II.vr. fazla ,ziyade
totırmak
îmbâcsit adj. bek kĭrlĭ, zor man totırılgan
îmblãiu sn. kın köteklengen bĭr tayak,alet
îmblãni vt. terĭ-kürk men kaplamak
îmblãnit adj. tonlı, urbanın astarı terĭden,kürkten
îmblãnzi I.vt. 1. yabani aywanın kuşnı azbarga ,üyge alıştırmak 2. (a calma)
catıştırmak,cuwaşlatmak II.vr. 1. azbarga alışmak 2.( a se calma)
catışmak
îmblânzitor sm. vaşıy aywanın terbiye etken kĭşĭ
îmblânzit adj. kĭşĭlerge alıştırılgan yabani aywan

1
îmboboci vi. filizlemek, tomrıklanmak
îmbobocit adj. tomrıklangan
îmbogãţi I.vt. zengĭnleştĭrmek, zengĭn etmek II. vr. zengĭnleşmek,
zengĭn bolmak, bay
bolmak
îmbogãţire sf. zengĭnleşme, zengĭnleştĭrme, bayıma
îmbogãţit adj. zengĭnleşken, bayıgan
îmboldi vt. 1. itemek, türtmek 2.fig. cĭbermek (bĭr yaka)
îmboldire sf. iteme-itew, türtme-turtĭw
îmbolnãvi I.vt. kastalandırmak II.vr. kasta bolmak, kastalanmak, kasta
tüşmek
îmbolnãvire sf. kastalanmak, kasta bolma-bolıw, kastalık
îmbrãca I. vr. kıymak II. vr. kĭyĭnmek II.vt. kĭydĭrmek,kĭyĭndĭrmek
îmbrãcare sf. kĭyĭnme-kĭyĭnĭw, kĭydĭrme, kĭyĭndĭrme
îmbrãcat adj. kĭyĭnĭwlĭ, kĭyĭndĭrĭlgen
îmbrãcãminte sf. kĭyĭm, kĭyecek, urba,elbise, kĭyĭmlĭk
îmbrãţişa I.vt. 1. kuşaklanmak,sarmak 2.fig. kawramak benĭmşemek
II. bĭr bĭrĭne sarılmak , kuşaklamak
îmbãţişare sf. kuşaklaşma , kuşaklama-kuşaklaw
îmbrãncealã sf. ,iteme, türtme, iteşme, türtüşme
îmbrânci I.vt. itemek ,türtmek II. vr. iteşmek,türtüşmek kagışmak
îmbrânciturã sf. iteme-itew, türtme-turtĭw
îmbrobodealã sf. bürünme (başın) bürünĭw
îmbrobodi vt. vr. bürünmek, büründĭrmek
îmbrobodit adj. bürünĭwlĭ, bürüngen
îmbuca vt. vr. 1. cutmak,teran teran yemek aşamak 2.(tehn.)
uymak,bĭrleşmek
îmbucãtură sf. cutum (bĭr cutum su) kawum (bĭr kawum)
îmbucura vt. vr. kuwanmak,kuwandırmak
îmbucurãtor adj. kuwandırgan
îmbufna vr. sĭrayın sıtmak
îmbufnat adj. şĭrayı sıtık, dargın suratlı
îmbuiba vt. vr. aş man, ĭşkĭ men sıylanmak, tıgınmak, sıylamak, tıgındırmak
îmbuibare sf. amelsĭzlenĭp tıgınma, sıylanma-sıylama
îmbuibat adj. miydesĭ tolı tolı yemekke
îmbujora vr. (despre obraji) kızargan
îmbulzealã sf. iteşme, kagışma-kagışıw
îmbulzi vr. iteşmek, kagışmak
îmbulzit adj. itelgen, kagılgan
îmbuna vt. cuwaşlatmak, catıştırmak
îmbunare sf. cuwaşlama, cuwaşlatma
îmbunat adj. catışkan
îmbunãtãţit I.vt. arüleştĭrmek, II.vr. arüleşmek
îmbunãtãţire sf. arüleime,arüleştĭrme
îmburghezi vr. burgezleşmek, burghez bolmak-yetĭşmek

2
îmburuienat adj. faydasız otlarga gark bolgan-kömĭlgen
împacheta vt. paket yapmak, paketlemek
împachetare sf. paket yapma, paketlew-paketleme
împachetat adj. paketlĭ, paketlewlĭ, paketlengen
împãca I. vt. aklaştırmak, barıştırmak, uzlaştırmak II.vr.
aklaşmak,barışmak,uzlaşmak
împãcare sf. aklaşma, barışma, uzlaşma-uzlasıw
împãcãciune sf. (arh.) v. împãcare
împãciui vt. vi. aklaştırmak, aklaşmak
împãcãciuire sf. uzlaşma, aklaşma,aklaşıw
împãciuitor adj. aklaştırgan-aklaştırıwcı-uzalaştırıcı
împãciuitorist adj. ekĭ yakka da berılgan soyı
împãduri I. vt. orman-taw üşün terek otırtmak II.vr. orman man kaplamak
împãdurire sf. orman üşün köp terek otırtma –otırıw
împãdurit adj. orman man , terek men kaplı, kaplawlı
împãia vt. toban man totırmak (bĭr aywanun terĭsĭn)
împãiat adj. (despre animale) sıdırılgan terĭsĭn ĭşĭne toban totırılgan
aywan,kuş
împãienjenit vr. (despre ochi,vedere) közĭ dumanlı körmek
împãienjenire sf. közlerĭ dumanlanma
împãienjeni adj. közlerĭ dumanlı körgen bırew
împãmânteni vr. temellĭ-temenkĭn yerleşmek
împãmântenire sf. temellĭ yerleşme-yerleşĭw
împãna vt. 1. bĭr parşa etke sarımsak ,domız mayı katmak 2. fig. bır cernĭ
şıplamak
3. bĭr kaş cisĭmnĭ bĭr kama man bĭrleştĭrmek
împãnare sf. et parşasına domız mayı sarımsak karıştırma /bĭr cernĭ şıplama
împãrat sm. imparator,padişa,ımpirat
împãrãţie sf. ımparatorlık,padişalik
împãrtãşi I. vt. bĭldĭrmek 2.( a fi de acord) razı bolmak,kabıl etmek
II. vr. (rel.)kristiyan ıbadetĭnde şaraplı ötmek aşamak
împãrtãşire sf. ĭşĭndesĭn aytmak, tüşüncelerĭn aytıw
împãrţi I. vt. 1.paylaştırmak, paylaşmak,bölmek, 2(mat.) bölmek,taksim
etmek II.vr. bölĭnmek paylaşmak,taksım etĭlmek
împãrţire sf. 1. bolme, paylaşma 2.(mat.)taksim , bölme
împãrţit adj. paylaşkan,bölĭngen (divizat) parşalarga ayrılgan
împãrţitor sm. bölgen
împãtimi vt. bĭrewnĭ mugaytmaki dertlendĭrmek
împãtimire sf. awes kuwwetlĭ duygı
împãtimit adj. bek bek aweslĭ
împãturi vt. bükmek, katlamak
împãturire sf. bükme, katlama-katlaw
împãturit adj. büklenĭlgen (kaat,kumaş)
împãuna vr. kodarlanmak (ata pepiydiy)
împãunare sf. kodarlanma-kodarlanıw

1
împãunat adj. 1.duduguş kanatları man süslü 2. kodarlangan
împieliţat adj. şapkın , yaramaz, yüzsüz bala
împerechea I.vt. şĭpleştĭrmek,koşagın tapmak (koşaklaştırmak) II.vr.
aywanların şĭpesmesĭ
împerecheat adj. bĭrleşken, şĭpleşken
împerechere sf. şĭpleşme,şĭpleştĭrme
împrestriţa I.vt. alacalatmak II.vr. alacalanmak
împrestriţat adj. alaca,alacalı
împeţi vt. ayttırmak, kızga cawşılık yapmak
împeţit adj. ayttırılgan
împıedica I. vt. 1. engel bolmak 2.(un animal) tışawlamak 3.(despre
vehicule)kenetlemek
II.vr. sürünmek
împiedicare sf. 1. engel bolma 2. sürünme-sürünĭw
împiedicat adj. 1.(despre animale) tışawlı 2.(despre vehicule)kenetlĭ 3.fig. tĭlĭ
tutulup konışkan
împietri I.vi. katıp kalmak II.vr. taşlaşmak
împietrire sf. katıp kalma , taşlaşma
împietrit adj. 1. (insensibil) vayımsız (vurdumduymaz) 2. (mirat) katıp
kalgan
împila vt. istismar etmek,az paraga şalıştırtmak
împilare sf. istismar ,esaret
împilat adj. ostısmar etĭlgen ,az paraga şalıştırılgan
împinge I.vt. 1. itemek 2. (a îndemna) teşvik etmek II. vr. iteşmek, türtüşmek
împingere sf. iteme-itew
împinsãturã sf. iteklew
împânzi I.vt. caymak şaşmak II.vr. cayılmak
împânzire sf. cayma,cayılma
împânzit adj. şaşılgan,cayılgan
împleti I. vt. 1. örmek 2. fig. baylamak, bĭrleştĭrmek II. vr. baylaşmak,
bĭrleşmek
împletici vr. I. (despre picioare) tışawlıday etĭp cürmek fig. (despre limbã) tılı
tutulmak 2. kĭrtleşmek
împletire sf. örme
împletit adj. örĭwlĭ,örĭlgen
împletitor sm. örĭwcĭ
împletiturã sf. örĭlĭp yapılgan bĭr cisĭm
împlini I.vt. 1.(a întegi) tamamlamak 2.(a îndeplini) yerĭne ketĭrmek
3.(despre vârstã) totırmak II.vr.1.(despre timp) geşmek 2.(a se
îngrãşa) şĭşmanlaşmak 3. (a se realiza) yerĭne kelmek
împlinire sf. 1.(întregire) tamamlama,tamamlanma,tekmıllenme 2.(despre
vârstã) totırma 3.(comemorare) yıldönĭmĭ-yaş anması-añilması
4.(despre timp) geşme 5.(îngrãşare) şĭşmanlaşma 6.(realizare) yerĭne
ketĭrĭlme
împlinit adj. 1. teknĭl, pütün 2.(despre oameni) tolgın 3. maksadına erĭşken

2
4.ödelgen
împlânta vt. saplamak,saplanmak,aşıp şaşıp kırmak
întâmplare sf. saplama,saplanma
împodobi I. vt. süslemek II. vr. süslenmek ,bezenmek
împodobire sf. süsleme, süslenme, bezenme-benzenĭw
împodobit adj. süslĭ, süslengen, bezenĭwlĭ
împopoţona I.vt. vr. karardan ziyade süslenmek-bezenmdy
împopoţionat adj. şĭrkĭn bezengen,layksız bezengen
împotmoli vr. 1. şamırda batıp kalma 2.fig. saresĭzlĭkke tüşmek,şıgılmaz
colga tüşmek
împotmolire sf. şamirga batıp kama-kalıw
împotriva prep. karşı
împotrivã adv. karşı,kalmek,şıkmak
împotrivi vr. karşı şıkmak,karşı turmak
împotrivire sf. karşı şıkma,turma,karşı kelmek
împotrivit adj. ters, karşı
împovãra I. vt. fazla cükletmek,cükletmek II. vr. özĭn fazla cükletmek
împovãrare sf. cüklenme
împovãrat adj. cüklĭ,cüklengen
împrãştia I.vt. dagıtmak, şaşmak II. vr. dagılmak ( a se întinde)
şaşılmak,cayılmak
împrãştiat adj. 1. dagılgan, dagıltılgan 2.(dezonorat) karışık,dagınık
împrãştiere sf. dagıma,dagıtma, dagılış
împrejmui vt. korşalamak
împrejur adv. etrafı da
împrejmuire sf. korşalaw, gard
împrejmuit adj. korşalawlı,korşalangan
împrejur adv. de jur împrejur –bütün etrafımız
împrejurare sf. hal, durum,şart
împrejmuire sf. erbĭr yagımız
împresura vt. 1. er yaktan korşalamak, kollar man kuşaklap almak 2.
tüwerekliy sarıp almak 3.(înv.)bĭrewün malın zor man almak
împresurare sf. kuşaklama, tüwerekliy sarıp alma
împreuna I. vt. 1.( a uni) bĭrleştĭrmek 2. (a împerechea) şĭpleştĭrmek II. vr. 1.
(a se uni) bĭrleşmek 2.( a se împerechea) şĭpleşmek(aywanlar)
împreunare sf. 1. bĭleştĭrme 2. aywanların şĭpleşmeşĭ
împtreunã adv. bĭrlĭkte,barabar,barabarlaşıp
împreunat adj. bır yerge toplangan
împietrit vr. dost bolmak, dostlaşmak
împietrire sf. dost bolma-bolıw, dostlık
împrimãvãra vr. ilkbahar bolmak, kelme
împroprietãri vt. topraklandırmak, mal sayıbı etmek
împroprietãrit adj. topraklandırılgan, toprak sayıbı bolgan
împrospãta I.vt. tazelendĭrmek, canılaştırmak II.vr. tazelenmek, canılaşmak
împrospãtare sf. tazeleme, tazelenme, tazelendĭrme

1
împrospãtat adj. canılangan (tırılgen) canlangan
împroşca vt. er yaka su ya da şamır şaşmak 2. er yaka taş atmak 3.fig. bĭrewnĭ
ıncıtmak o man oynamak
împroşcare sf. su,şamır şaşma
împrumut sn. borıc
împrumuta vt. 1.( a da )borışka bermek 2.( a lua) borışka almak
împrumutare sf. borışka berme ,borışka alma
împrumutat adj. borışka berĭlgen,borışka alıngan,
îmuia vt.(în expr.) a împuia capul – bıkktırmak, bĭrewün başın kabak
etmek
împunge vt. 1.(a înţepa) inlemek, ine batırmak 2.( cu coarnele)türtmek
3.fig. inelemek,tüyremek,mıskıllamak
împunere sf. türtme
împunsãturã sf. 1. inleme 2.fig. tüyreme
împuşca I. vt. urmak,kurşunga tĭzmek II.vi. kurşun atmak,ateş aşmak III.
vr. özĭn urmak
împuşcare sf. urma,kurşunga tĭzme-tĭzĭw,özĭn urma
împuşcat adj. urulgan, uruwlı
împuşcãturã sf. silah seşĭ,kurşun boşatma-atma
împuternicit vt. salahiyet bermek,vekalet bermek
împuternicit adj. bĭr ĭş yapmak üşün hak berĭlgen kĭşĭ
împuţit vr. pis kokımak ,sasıtmak
împuţina I.vt. azaltmak II vr. azalmak
împuţinare sf. azalma,azalĭw,azaltma
împuţinat adj. azalgan,kĭşkeneleşken,zayıflagan
împuţit adj. 1.pis kokılı,pis kokı şaşkan,kokigan 2.(leneş) kalpazan
în prep. 1.(aratã locul) ĭşĭnde –da,-de 2.(aratã direcţia)-a,-e
înadins adv. bĭle bĭle,inatına
înainta I.vt. 1.(a expedia) cĭbermek,colega cĭbermek 2.( a promova)
yükseltmek,terfi etmek II. vi. ( a merge înaınte) iler/emek,cürmek 2.( a
se desfãşura) sürmek
înaintare sf. 1.(expediere) cĭberme 2.(promovare) yükselme,terfi 3.(în
spaţiu)ilerleme-ilerlew
înaintaş sm. 1.(precursor) selef 2.(mil) alda cürgenler,önccĭ 3.(sport)
forvet, înaintaş
înaintat adj. alda cürgen
înainte adv. 1.(în spaţiu) ilerde, alda 2.(în timp) ewel
înalt adj. 1. yuksek 2.(despre fiinţe) uzun boylı fig. yüce,ulu
înapoia I. vt. gerĭ bermek,gerĭ cĭbermek,kaytarıp bermek II. vr. kaytmak
înapoiat adj. 1.(despre persoane) gerĭ zekalı ,bĭr taktası eksĭk
2.(nedezvoltat) gerĭ kalgan, ösmegen
înapoiere sf.1.(restituire) gerĭ berme, kaytarma 2.( introducere) kaytma,avdet
3.(nedezvoltare) gerĭlĭk, gerĭ kalmaklık
înaripa vi. canlandırmak vr. kanatlanmak
înaripat adj. kantlı fig. coşkın

2
înarma I.vt. silahlandırmak II.vr. silahlanmak
înãbuşi I. vt. 1. buwmak,nefesĭn tıkamak 2.fig.ezmek,catıştırmak II. vr.
nefesĭ tıkanmak,buwulmak
înãbuşit adj. buwul
înãbuşitor adj. buwucı
înãcri vr. vt. ekşĭrmek,bızılmak
înãcrire sf. ekşĭrme,bızılma
înãcrit adj. ekşĭrgen
înãlbãstri vr. mawulaşmak
înãlhi vt. biyazlamak vr. biyazlaşmak
înãlbit adj. bi yazlaşkan
înãltuţ adj. baya yüksek
înãlţa vt.vr. 1. yükseltmek 2.( a constituit) kurmak II.vr. yükselmek
înãlţare sf. yükseltme,yükselme
înãlţime sf. 1.(altitudine) yükseklĭk 2.(culme) tepe,uş
înãspri I.vt. sertleştĭrmek II.vr. serleşmek
înãsprire sf. sertleşme,sertleşĭw
înãsprit adj. sertleşken
înãuntru adv. 1.(aratã locul) ĭşĭnde ,ĭşerde 2.(aratã direcţia) ĭşĭne,ĭşerge
încadra I. vt. 1.(a angaja) ĭşke almak 2.(a înrãma) çerşeve ĭşĭne almak 3.(a
încercuit) etrafın korşalamak II.vr. 1.(a se angaja)ĭşke,wazifege
k1rmek 2.( a se potrivi,uymak
încasa vt. para toplamak( tahsıl etmek)
încasare sf. para toplama
încasator sm. para toplagan memur
încazarmat vt. askerlerrĭ kuslaga yerleştĭrmek
încazarmare sf. askerlernĭ kışlama,kışlaga yerleştĭrme
încã adv. taa
încãiera vr. töbeleşmek,buwuşmak,kawga etmek
încãierare sf. töbeleşme buwuşma,hawga
încãlca vt. 1. tecavüz etmek 2.fig. saymamak( kanun,kural)
încãleca vt. vi. atka mınmek ,patka,kalawga,arabaga mĭnmek
încãlecare sf. mĭnme-mĭnĭw
încãlecat adj. üst, üstüne yerleştĭrĭlgen
încãlţa vr. ayakkabı kĭymek
încãlţat adj. ayakkabı kĭyĭw, adj. calangayak tuwul
încãlţãminte sf. ayakkabı
încãlţãri sf. pl.(înv.) ayakkabı
încãlţãtor sn. kerata
încãlzi I.vt. 1. clıtmak,sıcak bermek 2.fig. araretlendĭrmek,canlandırmak
II.vr. 1. cılınmak 2.fig. araretlenmek,canlanmak
încãlzire sf. cılıtma, cılınma,sıcak bolma
încãlzit adj. cılıngan
încãlzitor sn. cılıtma aparatı
încãpãtor adj. köp şiy sıyganday

1
încãpãţâna vr. 1.( despre oameni) inat etmek 2.( despre animale) kuylanmak
încãpãţânare sf. 1.(despre oameni) înalt,inatşĭlık 2.(despre oameni) inatşı
2.(despre animale) kuylı
încãpea vi. cerĭ bolmak,sıymak
încãpere sf. oda
încãrca I.vt. cüklemek,cükletmek II.vr. cükletĭlmek cüklenmek
încãrcare sf. cükletme,cükleme
încãrcat adj. cüklĭ tolı
încãrcãtor1 sm. totırıwcı(taşıwaraba,maşına,kömĭr)
încãrcãtor 2 sn. (mil) bĭr tüpekte kurşun kutugı
încãrcãturã sf. 1. cük 2.(tonaj) tonaj
încãrunţi vi. agarmak (şaş) sakal ,kaş
încãrunţire sf. agarma-agarıw
încãrunţit adj. agargan
încãtuşa vt. 1. kelepşe urmak,takmak 2.utmak
încãtuşare sf. kelepşe takma-uruw
încãtuşat adj. kelepşelengen, kelepşelĭ
începãtor sm. adj. acemĭ
începe vt.vi. başlamak
încãpere sf. başlama- başlaw
început sn. başlaw
încerca vt.1.( a experimenta) denemek tecrübe etmek 2.(a simţi)
tuymak,yaşamak
încercare sf. 1. deneme,tecrübe 2.(tentatıvã( teşebbüs 2.(necaz) sıkıntı
încercat adj. 1.( experimentat) denengen denelgen 2.(priceput) tecrübelĭ 3.
(pãţit) sıkıntı-şekken
încercãnat adj. ( despre ochi) köz kabakları morargan
încercui vt. sewrĭp almak(mil.) askerler men duşmannı korşalamak
(kuşatmak)
încet I. adj. yawaş , awur II. adv.yawaşşa,yawaş yawaş
înceta I.vt. toktatmak II. vi. sonına ermek ,toktamak
încetare sf. sonına erme,toktama-toktaw
încetinealã sf. yawaşlık,awurlık
încetini vt. yawaşlatmak
încetişor adv. yawaş yawaş adj. yawaş
înceţoşat adj. dumanga sarılgan,duman ĭşĭnde
închega I.vt. koyılaştırmak II.vr. 1. koyılaşmak 2.fig. meydanga kelmek,
kurulmak
închegare sf. koyılaşma(mayalaşma)
închegat adj. (despre lichide) katek, uyugan(süt)
încheia I.vt. ( o hainã) tüymelemek,togalamak 2.(a uni) bırleştırmek 3.(a
termina) pıtırmek 4.(jur.) imzalamak,tüymelenmek II. vr. tüymelenmek
încheiere sf. 1.(pĭtme-pĭtĭw) 3.(jur.) imzalama
încheietura sf. (anat.) bĭlek,oynak,oynar eklem
închide I.vt. 1.(a încuia) kapamak 3.(a suspenda) toktatmak 3.(a acoperi)

2
örtmek 4.(ochii) cummak 5.( a sfârşi) pĭtĭrmek,sonına ermek 6.(a
întemniţa) mapĭske,zındanga atmak 7.(a împrejmui) korşalamak 8.( a
astupa) tıkamak II.vr. 1.kapanmak 2.(a se suspenda) sonına ermek 3.(a
se înfunda) tıkanmak 4.( a se înnora) bulutlanmak
închidere sf. 1.( sfârşit) kapanış, kapama, son 2. (împrejurare) şewreleme-
korşalama 3.(astupare)tıkanma,tıkama 4.(suspendare) toktatma
încheia I. vt. ithaf etmek ,vakıfetmek II.vr. 1. ĭyĭlmek moyın iymek
2.(rel.) tapmak III. vi. kade tokıştırmak
închinare sf. 1.(rel.) dua etme 2. saygı man ĭyĭlme
închinãciune sf. v. închinare
închipui vr. vt. tasawur,hayal etmek
închipuire sf. tasawur,hayal
închipuit adj. hayali
închiria I.vt. ( a da cu chirie) kiralamak,kira man bermek ( a lua cu chirie)
kiralamak,kira man almak II. vr. kiralanmak,kira man berĭlmek
închiriere sf. kiralama,kiralanma
închiriat adj. kiralı , kiralı,kiralangan
închis adj. 1. kapalı,kapalgan 2.(acoperit) örtĭwlĭ 3.(arestat)kapawlı-
tutuklı 4.(despre culori) koyı 5.(despre caractere) suskun ,sözĭ kıt
6.(despre cer bulutlı) 7. (despre terenuri) şewrelĭ, korşalawlı
închisoare sf. ceza üyĭ, mapĭs
închizãtoare sf. tepkĭ
închizãtor sn. (mil.) kurşun tıkmak,üsün tüpegĭn borısın aşkan-capkan
tumalak başlı temĭrşĭk
încincit adj. beşlengen, beş kere artkan-köbiygen
încinge I. ( a înfãşura) sarmak 2.(a încãlzi) cılıtmak II.vr. 1.( a se înfãşura)
kuşanmak,şarılmak 2.( a se înfierbânta) araretlenmek,alewlenmek 3.( a
se înteţi) şıddetlenmek 4.( despre cereale) küplenmek
încingere adj. 1.(înfãşurat) sarılgan,sarıwlı 2.(despre foc) kızgın ,alewlĭ
3.(alterat) küplĭ 4.fig. coşkın,araretlĭ
înciudat adj. öfkelĭ
încâina vr. şnatlanmak,ittıy vaşıy, merametsĭz bolmak
încâlcealã sf. karışıklık
încâlci I. vt. karıştırmak II.vr. karışmak
încâlcit adj. 1. karişık( arap şaşĭndiy) 2. ( despre drumuri) kıyış buruş
3.(despre idei) karma karışık aşıkşa anlaşılmagan
încânta I.vt. 1. biylemek 2.(a amãgi) aldatmak ,kandırmak II.vr.
yangışmak,yanımak
încântat adj. bek memnun ,bek suklangan
încântãtor adj. biylegen
încârliga vr. kıyışmak,cumarlamak
încârligat adj. kıyışkan,buruşkan
încleia I.vt. cabıştırmak II. vr. cabışmak
încleialã sf. cabıştırma,cabiştırıw,cabışma-cabışıw
încleiat adj. cabıştırılgan, cabışıwlı

1
încleiere sf. cabıştırma,cabışma-cabışıw
încleşta I.vt. sıkmak, sıkıştırmak II. vr. 1. sıkışmak 2.( a se lupta) mücadele
etmek, şarpışmak, kĭrtleşmek
încleştare sf. sıkma,sıkıştırma,kĭrtleime,sıklaşma
încleştat adj. sıgıwlı,sıgılgan,kĭrtleşken
înclina I.vt. iymek II.vr. 1. ( a se îndoi) iyĭlmek 2.( a se supune) moyın
,baş iymek III. vi. 1.( a prefera) közge almak,begermek 2.( a simţi
vocaţia) meragı erbaplıgı bolmak
înclinare sf. 1.iyĭlme 2.fig. süygĭ
înclinaţie sf. istidat
încoace adv. 1.(în spaţiu) mınyake 2.( în timp) –den,-dan,berĭ
încolãcealã sf. cumarlanma,cumarlanıw
încolãci I.vt. sarmak II. sarılmak
încolãcire sf. sarma,sarılma
încolãcit adj. kalaştay cumarlangan
încolo adv. 1.( în spaţiu) ayerde ,ayerge 2.( în timp) taa sora
încolona vr. sıraga tĭzĭlmek,sıralanmak
încolţi I.vt. 1.( a încleşta) sıkmak ,sıkıştırmak 2. ( a muşca) tĭşlemek
3.fig. baskın yapmak II. vi. egĭnlerĭn ösmek üsün topraktan başın
şıgarmak
încolţit adj. ( despre plante) topraktan baişın şıgargan,kötergen fig.
pıstırılgan,bĭr köşege pıstırılgan
încondeia vt. kalem men, desen- resĭm men süslemek 2. Fig. böten cakmak,
bötenlemek
înconjur sn. dolaşıklılık
înconjura vt. 1. dolaşmak 2.( a încercui) korşalamak
înconjurãtor adj. etraftakı
încontinuu adv. turmadan,dewamlı,tokmadan
încorda I.vt. kermek II. vr.kerĭlmek,tırışmak
încordare sf. 1. kerme, kerĭlme,tırışma 2. kızışık waziyet
încordat adj. kerĭwlĭ,kerĭlgen,kızışkan
încorona 1.vt. taç kĭydĭrmek II.vr. taç kĭymek kĭyĭnmek
încoronare sf. taç kĭyĭnme,kĭyme
încoronat adj. taç kĭygen , taçdar
încorpora vt. 1.( a îngloba) ĭşĭne almak (kapsamak 2.(mil.) askerĭkke
şakırmak
încorporare sf. 1.( înglobare) ĭşĭne alma 2.(mil.) askerlĭkke şakırma
încotoşmănat adj. kalın urba man aĭyĭngen
încotro adv. kayaka
încovoia vr. ( despre fiinţe) cayday etĭp cumrlanmak fig. calınmak,moyını
iyĭlmek
încovoială sf. ıyĭlme,şyĭlĭw
încovoiat adj. kıyışkan ( despre oameni) kambıragan kambırı şıkkan
încovriga vr. kalaştay cumarlanmak
încovrigat adj. kalaştay cumarlangan

2
încrede vr. 1. güwenmek 2.( a se fuduli) kopaymak kodarlanmak
încredere sf. 1.itimat ,güwenme 2. ( certitudine) inaintaş
încredinţat I. vt. 1.( a amaneta) emanet etmek 2.( a împărtăşi) un secret
aşuklamak,aşılmak 3.( a asigura) temin etmek II.vr. kanmak
încredinţare sf. emanet etme,aşılma
încremeni vi. şaşıpkalmak, katıpkalmak
încremenire sf. şaşıpkalma-kalıw,katıpkalma-kalıw
încremenit adj. ( despre persoane) şaşıpkalgan, katıklgan,bızlagan
încreţi I. vt. kuwurmak,kuwurtmak II. vr. kuwramak,kuwrulmak
încreţit adj. kuwurcık, kuwurcıklı, tırcıklı
încrezător adj. şalt inangan, inangan bĭrew
încrezut adj. kibĭrlĭ, özĭn begengen, kopık
încrâncena vr. korkıdan,ciyrenmekten , kızgınlıktan, iddetlenmek, kan cutmak
încrâncenare sf. sf. iddetlenme, kan cutma
încrâncenat adj. dargınlıktan közlerĭ kızarıp, cakları uyuşkan
încropi vt. 1. awanı buwucı etmek 2. bĭrĭktĭrmek,toplamak
încropit adj. zor bĭrĭktĭrĭlgen
încrucişa I.vt. 1. bĭrbĭsĭn kıya yerleştmek 2.(biol.) melezleştĭrmek 3. (
despre două limbi) uzun zaman bĭr bĭrsĭn etkĭlemek,bĭr bĭrlerĭne tesĭrĭ
tiymek
încricişare sf. melezleştĭrme , karşılıklı etkĭleme
încrucişat adj. 1. a sta cu braţele încrucişate – kolların kawuştırıp otırmak 2.(
despre ochi sau priviri, ( despre oameni) awuşköz,kıyış karagan kĭşĭ
3. ( despre plante şi animale)aşılangan, melezleşken 4.( despre două
limbi) bĭrbĭrĭne tesĭrĭ dokıngan
încrunta vt. kaş satmak, sĭray sıtmak
încruntare sf. sert , moñ karaw ( bakış)
încruntat adj. dargınlıktan sıtık şĭray, kaşlar şatık
încuia vt. 1.( a zăvorî) kĭrtlemek 2.( a izola) kapamak
încuiat adj. 1.(zăvorat) kĭrtlewlĭ,kĭrtlengen, kĭrtlĭ 2.( închis) kapalı,
kapalgan
încuiere sf. kĭrĭtleme, kĭrĭtlew
încuietoare sf. kĭrtlegen alet, kĭrt
încumeta vr. cesaret etmek,cesaretlemek
încumetare sf. cesaret etme, cesaretlenme
încuraja vt. cesaret bermek, cesaretlendĭrmek
încurajare sf. cesaret berme- bară, cesaretlendĭrme
încurajat adj. cesaretlendĭrĭlgan
încurajator adj. cesaret bergen, cüreklendĭrgen
încurca I.vt. 1.( a amesteca) barıştırmak 2.( a împiedica) mani bolmak
3.( a deranja) raatsız etmek 4.( a zăpăci) şaşırtmak II.vr. 1.( a se rătăci)
adaşmak 2.( a se zăpăci) 3. ( a fi în impas ) başı sıgışmak 4.( a
întărzia) keşĭkmek, keş kalmak
încurcare sf. karışma, karıştırma, şaşırma
încurcat adj. 1. karışık 2.( zăpăcit) şaşkan,şaşkın 3.( despre lucruri)

1
karmakarışık
încurcătură sf. 1. karışıklık, karmakarışklık 2.( necaz), bela,sıkışı waziyet ,
durum
încuscri vr. kuda bolmak, kudalaşmak
încuscrire sf. kuda bolıw-bolma,kudalaşma
încuviinţa vt. vi. ızın bermek,razı bolmak ,müsaade etmek
încuviinţare sf. ızın berme- berĭw , razı bolma,müsade etmek
încuviinţare sf. ızın berme- berĭw, razı bolma, müsade atĭw
îndată adv. emen ( bergen) emercecĭk,şöyerde
îndatora vt. 1. bĭrewnĭ mecbur etmek 2.vt. bĭrewnĭ boroclandırmak 3. vr.
borıclanmak, borşka almak
îndatorat adj. 1. borıclı 2. para borıcı bolgan
îndatorire sf. vazife
îndărăt adv. artka, artta
îndărătnic sm. inatşı
îndărătnicie sf. inat, inatşılık
îndeajuns adv. yeter, kafi miktarda
îndeaproape adv. dikkat man, asmaklap
îndelete adv. yawaş yawaş
îndeletnici vr. ograşmak, meşcul bolmak
îndeletnicire sf. meslek,meşguliyet
îndelunga adv. uzuncai uzun süre, uzun zaman
îndelungat adj. uzun zaman sürgen
îndemânare sf. becerĭklĭlĭk, erbaplık, şeherlĭk
îndemânatic adj. becerĭklĭ, şeber, erbap, etmeklĭ, kolı kelĭşken
îndemn sn. teşvik, bĭr ĭşke- haraketke toralatma
îndemna I. vt. teşvik etmek, cesaret bermek II. vr. bĭrbĭrĭne cesaret bermek
îndemnare sf. teşvik etme,teşvik
îndeobşte adv. adet üzere, köp sefer bolganday
îndeosebi adv. ayrıca,bihassa, aselet
îndepărta I. vt. 1. uzaklaştırmak 2. fig. şıgarmak II. vt. 1 uzaklaşmak 2.fig.
ayrılmak
îndepărtare sf. uzaklaşma,uzaklaştırma
îndepărtat adj. uzak, uzakta, uzaklaştırılgan
îndeplini vt. yerĭne kerırmek, gerçekleştırmek
îndeplinire sf. yerĭne ketĭrme- ketĭrĭw
îndeplinit adj. yerĭne ketĭrĭlgen
îndesa I.vt. 1. totırmak,sigiştırmak, sıplamak 2.( o pălărie,
căciulă)basmak, tartmak II.vr. sıgışmak
îndesare sf. basma,şıplama-şıplaw
îndesat adj. 1. sıkşık, tolı, top tolı, sıplawlı 2.(greu) awur 3.( dens) sık 4. (
despre fiinţe) tıknaz
îndesi I. vt. sıklaştırmak II.vr. sıklaşmak
îndesire sf. sıklaştırma, sıklaşma
îndesit adj. sıkışık, sıkışkan,sıklaştırılgan

2
îndestula I.vt. bol bol bermek ,toyırmak II.vr. toymak, bol bol yaşamak
îndestulare sf. bollık
îndestulat adj. bollık ĭşĭnde , er şıysĭ bol
îndestulător adj. kafi, yeter
îndigui vt. kalaw kalamak, aldına köndelen şıkmak
îndiguire sf. aldın kapama, köndelen şıkma
îndârjeală sf. kızışma
îndârji vr. kızmak, kızdırmak
îndârjire sf. kızışma
îndârjit adj. kızgın,amansız
îndobitoci I. vt. sersemleştĭrmek, serdemletmek II. vr. sersemleşmek ,
sersem bolmak, aptallaşmak
îndobitocire sf. sersemlĭk, sersemleşme, aywanlaşma
îndobitocit adj. sersem , aywanlaşkan, aptallaşkan
îndoi vt. 1.( a dubla) ekĭ kat etmek,ekĭlemek 2.( a amesteca) karıştırmak
3.( a curba) bükmek 4.( a încovoia) iymek-iyĭlmek II. vr. 1.( a se
curba) bügülmek ,iyĭmek 2.( a fi nesigur) şubelenmek kalĭbĭ siölenmek
îndoială sf. şube, şüphe
îndoielnic adj. şubelĭ ( osal kalitelĭ)
îndoire sf. kıyıştırma,dörtke bükleme
îndoit adj. 1. ekĭ kere taa balaban 2. kıyış, kıyıştırılgan
îndolia vr. matem yas, kara tutmak
îndoliat adj. karalı, yaslı
îndopa I. vt. 1. zor man köp aşatmak, beslemek 2.( a umple) totırmak,
tıkmek, şıplamak II.vr. köp aşamak , fazla toymak
îndopare sf. zor man aşatma,totırma, şıplama, toyırma
îndopat adj. fazla beslengen ( despre păsări) zar man şĭşĭrĭlgen- beslengen
îndrăci vr. kızgınlık, saytanı tutmak, iddet sebebĭnden yamanlaşmak
îndrăcire sf. bek kızgınlık kalĭ, şaytanı tutma
îndrăcit adj. şaytanı tutkan
îndrăgi vt. vr. süymek , begenmek II.vr. süyüşmek,aşık bolmak
îndrăgire sf. aşık bolma,süyme, begenme
îndrăgit adj. süyülgen,begenĭlgen
îndrăgostit vr. aşık bolmak, göñĭl bermek
îndrăgostire sf. aşık bolma
îndrăgostit adj. aşık , aşık bolgan
îndrăzneală sf. cesaret, cürek
îndrăzneţ adj. cesaretlĭ, cüreklĭ, cüretkar
îndrăzni vt. cesaretlĭ bolmak, cesaret etmek
îndrepta I.vt. 1. toralamak,dogrıltmak,tüzeltmek 2. (a corecta) tazetmek,
onaylamak 3. (a îmbunătăţi) arü etmek 4. (a îndruma) col köstermek II.
vr. 1. tuzelmek 2. (a se îndrepta spre...) cünelmek 3. (după boală) arü
bolmak 4. (despre vreme) aşılmak, tüzelmek
îndreptar sn. kılawuz
îndreptare sf. tüzelme, tüzetĭlme

1
îndreptăţi vt. haklı şıgarmak,köstermek
îndreptăţire sf. haklı şıgarma,kösterme
îndreptîţit adj. haklı
îndruga vt. gewezelĭk yapmak, karışık konışmak
îndrugare sf. sırasız, manasız konışmak
îndruma vt. col köstermek, kılawuzlık etmek
îndrumare sf. talimat, col kösterme-kösterĭw
îndrumător I. sm. adj. idarecĭ, yönetĭcĭ II.sn. kılawuz
înduioşa I.vt. duygulamak II.vr. duygulanmak
înduioşare sf. duygulama, duygulanma
înduioşător adj. tesĭrlĭ, heycanlandırgan
îndulci vt. 1. tallıaştırmak 2.fig. arüleştĭrmek
îndulcit adj. 1. tatlılaştırılgan 2. fig. cuwaş , yawaş
îndupleca I. vt. kandırmak, inandırmak ,ıkna etmek II. vr. kanmak, inanmak,
ikna etĭlmek
înduplecare sf. inandırma, inanma
îndura I. vt. eziyet şekmek, katlanmak II. vr.1. ( a-i fi milă) acımak 2.( a fi
de acord ) razı bolmak, kabıl etmek
îndurare sf. 1. eziyet şekme-şegĭw , katlanma 2.( milă) acima , meramet
îndurera vt. üzmek
îndurerat adj. kederlĭ
înec sn. buwulma-buwulıĭ
îneca I.vt. buwnmak II.vr. 1. buwulmak 2.( a se scufunda) suga
şommak- batmak 3.( a se sufoca) nefesĭ tıkanmak,buwulmak
înecat I.sm. suda- buwulgan kĭmse II.adj. 1. Buwulgan 2.( scufundat)
suga batkan
înecăciune sf. zor nefes alma- alıw
înfăntui vt. gerçekleştırmek, yerıne ketĭrmek
înfăptuire sf. gerçekleşme, gerçekleştĭrme, yerĭne ketĭrme
înfăşa vt. kundakka sarmak , kundaklamak
înfăşurare sf. kundaklama- kundaklaw
înfăşat adj. kundaklı , kundaklawlı
înfăşura vt. 1. sarmak 2.( a încercui) çevrelemek, korşalamak
înfăşurare sf. sarma- sarıw
înfăţişa I.vt. tasvir etmek, aşıklamak II.vr.
înfãţişare sf. 1.( descriere) tasvir ,aşıklama 2.( aspect) kılık , kıyafet
înfelia vt. tĭlĭmlemek ,tĭlĭm tĭlĭm etmek
înfia vt. eylatlıkka kabıl etmek ,ewlatlık almak
înfiera1 vt. aywanlarga tamga urmak 2. bırewün kabaatĭnaytıp sert
konışmak
înfiera2 vi. sakalı canı ösmege başlamak
înfierat adj. ( despre animale) tamga urulgan fig. halk karşısında cezası
okıngan kĭşĭ
înfierare sf. 1. tamga urma 2.fig. rezil etme
înfierbânta 1.vt. 1. cılıtmak 2. fig. ( a înfuria) kızdırmak 3. fig.( a înfuleca)

2
heycanlandırmak 4.( a aţâţa) üsüldetmek II.vr. 1. cılınmak 2. fig. ( a se
înfuria) kızışmak 3. fig. ( a se înflãcãra) heycanlanmak
înfiere sf. ewlatlık alma
înfige I.vt. saplamak ,tĭkmek ( a bãga ) tıkmak II. vr. saplanmak ,batmak
înfiinţa I. vt. kurmak ,yaratmak II. vr. kurulmak, meydanga kelmek
înfiinţare sf. kurma , kuryluş,tesıs
înfiora I.vt. korkıtmak ,ürpertmek II.vr. korkmak
înfiorãtor adj. ürpertĭcĭ,müthis, deşetlĭ
înfipt adj. 1. cerge tĭgĭlgen ( tıgılgan) 2.( îndrãzneţ) cesaretlĭ,aşıkköz
înflãcãra I.vt. alewlendĭrmek , heycanlandırmak II.vr. alewlenmek ,
heycanlanmak
înflãcãrare sf. alewlenme , coşkınlık, heycanlanma
înfãcãrat adj. 1. alewcĭ 2.fig. coşkın ,alewlengen
înflori vi. 1. şeşmek aşmak 2.fig. güzelleşmek, bollık ışınde yasamak
înflorire sf. 1. şeşek aşma-aşıw 2. fig. güzelleme cüzelleşĭw, bollıw ĭşĭnde
yaşama- yaşaw
înflorit adj. 1. şeşegĭ aşkan ,şeşeklĭ 2. fig. güzelleşken
înfloritor adj. zengĭnleşken
înfocat adj. kızışkan,tutuşkan,alewlĭ
înfofoli vr. vt. kalın urbalar man kĭyĭngen , bürünmek
înfofolit adj. kalın urbalar man bürüngen
înfometa vt. aş bırakmak ,aş tutmak
înfometat adj. aş kalgan , aş
înfometare sf. aş kalma ,aşlık şekme
înfrãţi I. vt. yakınlaştırmak, bĭrleitĭrmek , bĭr yerge ketĭrme II. vr. kardaş
bolmak( a se asocia) bırleşmek ,ortaklaşmak
înfrãţire sf. kardaşlık, kardaşlama, kardaşlaşıw
înfrãţit adj. kardaşlaşkan
înfricoşa I. vt. 1. korkıtmak ,ürkütmek 2.( a intimida) közĭn
korkıtmak,yıldırmak II. vr.
korkmak ,ürkmek
înfricoşare sf. korkıtma, ütütme, korkma,ürkme
înfricoşat adj. korkkan, korkı ĭşĭnde
înfricoşãtor adj. korkınışlı ,korkıtırgan
înfrigurare sf. sĭnĭrlĭ, sabırsızlık- heycan durumı
înfrigurat adj. suwuktan kaltıragan fig. sabırsız
înfrãna vt. 1.( animale) kamıt , nokta urmak 2.fig. catıştırmak II.vr. fig.
özĭn tutmak
înfrânare sf. özĭn tutma,sabırlı dawranış
înfrânat adj. ( despre animale de ham) kamıt,nokta urulgan
înfrângere vt. cenmek,zafer kazanmak
înfrângere sf. cenĭlme, cenĭlĭw
înfrânat adj. cenĭlgen ,ezĭlgen
înfrumuşeţa I. vt. 1. arüşeleştĭrmek, güzelleştĭrmek 2.fig. süslemek, bezemek
II.vr. 1. güzelleşmek, arüşeleşmek 2.fig. süslenmek, bezenmek

1
înfrumuseţare sf. 1. arüşeleşme, güzelleşme, güzelleştĭrme 2.fig. süslemsüslew
înfrumuseţat adj. arüşeleşken, güzelleşken, güzelleştĭrĭlgen
înfrunta vt. ayak tĭrmek karşı şıkmak
înfruntare sf. ayak tĭreme, karşĭ şıkma
înfrunzi vi. yapraklanmak
înfrunzit adj. yapraklangan, yapraklı
înfrupta vr. sıylanmak, tatlı damlı bĭr şıy aşmak
înfuleca vt. vi. şalt aşamak, şalt cutmak
înfulecare sf. şalt cutma
înfumura vr. gururlanmak,kopaymak ,körĭklenmek
înfumurare sf. gururlanma,kopayma , körĭklenme
înfumurat adj. kibĭrlĭ, sade özĭn begengen
înfunda I.vt. 1.( a astupa) tıkamak 2.( a închide) kapamak 3.( reduce la
tãcere) susturmak II. vr. kapanmak, coytılmak
înfundare sf. tıkama, tıkanma
înfundat adj. 1.( despre sticle) tıkangan , tıkanık 2.( despre drumuri)
tıkangan, pĭrken col 3.( despre sunete) buwuk
înfuria I.vt. öfkelendĭrmek,iddetlendĭrmek, kızdırmak II.vr. öfkelenmek,
iddetlenmek, kızmak
înfuriat adj. öfkelĭ ,iddetlĭ,kızgın
îngãdui I.vt. 1( a se permite) müsaade etmek ,ızın bermek 2. ( a da rãgaza)
ara bermek II. sabıretmek
îngãduialã sf. v. îngãduinţã
îngãduinţã sf. 1.( permisiune) müsaade ,ızın 2.( indulgent) kabaatke köz
cumma, müsamaha
îngãduitor adj. kabaatke köz cumgan, müsamahakar
îngãima vt. tĭretĭlĭp konışmak
îngãlbeni I. vt. sarartmak II. vr.vi. sararmak, sarı bolmak
îngãlbenire sf. sararma, sarartma, sarı bolma-bolıw
îngãlbenit adj. sarargan, solgan
îngenunchea I. vt. 1. tĭz şöktĭrmek 2.fig. moyın iydĭrmek II. vi. 1. tĭz şökmek
2. fg. moyın iymek
îngenuncheat adj. tĭz şökkken
îngenuncheare sf. tĭz şökme,tĭz şögĭw
înger sm. melek ,melaike
îngeraş sm. melekşık
îngeresc adj. melekke dair ,ait
îngereşte adv. melektiy etĭp
înghesui I. vt. sıkıştırmak, sıkmak II.vr. sıkışmak
înghesuialã sf. kalabalık, sıkışıklık
înghesuit adj. tar arada sıgıştırılgan
îngheţ sn. 1. bızlama 2. suwuklama
îngheţa I. vt. toñmak,bızmak 2.vi. su bızlamak 3. fig. katıp kalmak
la îngheţare sf. 1.bızlamak, su bızlaması 2.fig. aylıklarin bızlaması
îngheţat adj. 1. bızlagan 2. toñgan

2
îngheţatã sf. dondırma
înghioldealã sf. tĭrsek men, cumurtuk man, kagıw,kakma
înghioldi vt. vr. tĭrsek men, cumurtuk man urmak kakmak
înghionti vt. 1. türtmek itemek II. vr.türtüşmek, iteşmek
înghiţi vt. 1. cutmak 2.( a rãbda) sabıretmek 3.( a omite) unutmak
înghiţire sf. cutma,cutuw
înghiţiturã sf. cutum , cutma
îngâmfa vr. sade özĭn begenmek ,kopaymak
îngâmfare sf. sade özĭn begenme-begenĭw, kıbırlĭk , kopaymak
îngâmfat adj. sade özĭn begengen –süygen,kibĭrlĭ
îngâna vt. 1. (a imita) erkelemek 2. (a murmura) mırılsanak 3. (a
acompania) eşlĭk etmek
îngânare sf. mırıldama,erkeleme
îngândura vt. tüşüncege daldırmak, kaygılandırmak
îngândurare sf. tülüncege tüşürüw, kaygılandırma
îngândurat adj. tüşüncelĭ, dalgın
îngloba vt. ĭşĭne almak ( kapsamak)
înglobare sf. ĭşĭne alma
îngloda vr. şamırga batma fig. borıcga batmak
înglodat adj. 1. şamırga batkan 2. fig. borcıga batmak
îngrãdi vt. perde tartmak , korşalamak
îngrãdire sf. 1. perde tartma, korşalama
îngrãmãdealã sf. kalabalık, sıkışıklık
îngrãmãdi I. vt. sıgıştırmak, sıkmak, üymek II. vr. sıgışmak üymeleşmek
îngrãmãdire sf. üymeleşmüymeleşĭw
îngrãşa I. vt. 1. beslemek-peslemek, semĭrtmek-tawlandırmak 2. (terenuri)
gübrelemek II. vr. semĭrmek, beslenmek
îngrãşare sf. semĭrme- semĭrĭw , gübreleme
îngrãşat adj. semĭrgen, beslengen, beslewlĭ
îngrãşãmânt sn. gübre
îngrãşãtorie sf. aywanşların beslengen yerĭ
îngreuna I. vt. 1. fazla cüklemek 2. fig. awurlaştırmak II.vr. awurlaşmak
îngreunare sf. awurlaşma,awurlaştırma
îngreunat adj. awurlaşkan ,awurlaştırılgan,cükletĭlgen
îngriji vt. vi. karamak II. vr. meşgul bolmak
îngrijire sf. karama, karaw (ihtimam)
îngrijit dj. 1. Aaü karawlı 2.( despre oameni) tertĭplĭ , temĭz- taza
îngrijitoare kızmetşı kadın
îngrijitoare sf. kaygı, üzüntĭ
îngrijorat adj. kaygılı , üzüntĭlĭ
îngropa I.vt. kömmek, toprakka bermek , cıymak II.vr. kömĭlmek
îngropare sf. kömme- kömĭlme
îngropat adj. kömĭlgen ,kömĭwlĭ
îngropãciune sf. cenaze tönerĭ
îngroşa I.vt. koyılaştırmak ,kalınlaştırmak II.vr. koyılamak, kalınlaşmak

1
îngroşare sf. koyılaşma- koyılaşıw,koyınlaştĭrma
îngroşat adj. koyınlaşkan , kalınlaşkan, koyılaştırılgan
îngrozi I. vt. tüklerĭn ürpertmek II. vr. tüklerĭ ürpermek
îngrozit adj. kokkan , tüklerĭ ürpergen
îngrozitor I. adj. deşetlĭ, tükler ürpertĭcĭ II. adv. son derece
îngust adj. tar, ĭncĭ
îngusta I. vt. 1. taraltamak , tar etmek 2. fig. azaltamak II. vr. taralmak
înhãma I. vt. aywanlarnı cekmek II. vr. fig. kĭrĭşmek ,ĭşke cegĭlmek
înhãmare sf. aywanlarnı cekme,cegĭw
înhãţa vt. tutmak, kapmak
înhuma vt. kömmek, toprakka bermek, defnetmek
îngheba vr. tertĭp etmek, kurmak yapmak
înjosi I. vt. itibardan tüşürmek aşalanmak II. itibardan tüşmek,
aşalamak
înjosire sf. aşalanma
înjuga vt. moysaga cekmek
înjugare sf. moys a cekme-cegĭw
înjumãtãţi I. vt. ekĭge bölmak, ekĭge taksim etmek ,ekĭge paylaştırmak II.
vr. ekĭge bölĭnmek –paylaşmak
înjunghia vt. 1. saplamak 2.( despre dureri) şanşımak
înjura vt. vi. sökmek , küfüretmek, küüfürlemek
înjurãturã sf. sökme,sögĭş,küfür
înlãturare sf. uazaklaştırma
înlãturat adj. uzaklaştırılgan
înlemi vi. şaşıp kalmak, katıp kalmak
înlemnire sf. şeşıp kalma, katıp kalma-kalıw
înlemnit adj. katıp kalgan
înlesni vt. kolaylaştırmak
înlesnire sf. kolaylaştırma-kolaylaştırıw
înlocuire vt. 1.( a schima) denĭştĭrmek 2.( a suplini) yenĭn-tutmak 3.
(destituıre) uzaklaştırma-uzaklaştırıw
înlocuitor adj. cerĭn tutkan
înmagazina vt. saklamak üşün magazaga mal yerleştırmek, cıymak, fig.
bĭrĭktĭrmek
înmagazinare sf. mal saklama-cıyma
înmãguri vr. (reg.)moñ bolmak
înmãnuşat adj. bolsaklı
înmãrmurit vi. şaşın kalmak,katıp kalmak
înmãrmurit adj. şaşıp katıp kagan
înmii vt. binkere artırmak,binlemek
înmiit adj. bin kere artkan, ösken
înmiresma vt. güzel kokıtmak, kokı caymak
înmiresmat adj. güzel kokıgan, güzel kokı caygan
înmâna vt. teslĭm etmek, bermek
înmânare sf. teslĭm etme-etĭw

2
înmânat adj. teslĭm etĭlgen
înmormânta vt. kömmek, defnetmek, toprakka bermek
înmormântare sf. defnetme, cıyılma, toprakka berme
înmormântat adj. cıyılgan, defnetĭlgen
înmurguri vi. tomrıklanmak
înmugurire sf. tomrıklanma, tomrıklanıw
înmugurit adj. tomırıklangan, tomırık şıgargan
înmuia I.vt. 1.( a muia) sulap cĭbĭtmek 2.(despre lucruri) cımşatmak 3.( a
îmblânzi) catıştırmak II. vr. ( despre lucruri) cĭbĭmek 2.( despre
vreme) tüzelmek 3.( a se îmblânzi) catışmak
înmuia adj. cımşagan, cĭbĭgen, catışkan
înmuiere sf. cımşama, cĭbĭme, catşkan
înmuiere sf. cımşama, cĭbĭme, catışma
înmulţi I.vt. 1. köbitmek,artırmak2.( mat.) köbitmek-çarpmak II. vr.
köbitme-carpma
înmulţire sf. 1. köbitme,köbiyme,artırma,arta-artıw 2.( mat.) köbitme-
carpma
înmulţit adj. köbiygen, artırılgan (sayı miktarca)
înmulţitor sn. köbitken (mat.)
înãbuşealã sf. sıcaklık, nefes aldırmagan, awur-hava
înãbuşi vr. vt. 1. nefesĭn aldırtmak 2. vt.(despre buruienii) kereksĭz
otların ösĭmlĭknĭ buwmak-buwması 3. vt. fig. ayaklanmaların,
mitinglernĭ silah man bastırmak
înãbuşire sf. buwulma, fig. bastırma
înãbuşit adj. 1.( despre sunete,voce)sönĭk,buwuk 2.(despre alimente)
kapaklı kazanda buwlı yemek
înãbuşitor adj. buwucı, nefes aldırmagan
înnãdi vt. eklemek, uzatmak, kurmak
înãdit adj. eklengen, kuralgan
înãscut adj. tuwmadan kalgan-kelgen bĭr istıdat ve ya kastalkkman,canın
sıkmak II. vi. delĭ bolmak, delĭrmek, sıldırmak
înnebunit adj. 1. delĭ 2.(zãpãcit) şaşkan,şaşırgan
înnebunitor adj. delĭrtken
înnegri vt. karalamak, kara etmek II. vr. 1. kararmak, kara bolmak 2.(a se
bronza) esmerleşmek III. vi. kara körĭnmek
înnegrire sf. kara bolma, kararma,kararıw
înnegrit adj. karargan
înnegura vt. vr. 1. duman man kaplanmak fig.(despre ochi) közlerĭ
ĭrĭmşĭklenmek, dumanlı körmek
înnegurat adj. duman man kaplı, kaplawlı fig.(despre oameni)faţã sau
prıvırea lor)moñ, sönĭk, yuzlerĭ külmegen
înnobila vt. 1.bĭr kĭşĭge asil,asillĭk unvanı bermek fig.bĭr kĭşĭnĭ taa nazlĭ
etmek 2. ösĭmlĭk ya da aywan cınısların arüleştĭrmek
înobilat adj. asillĭk unvanı algan kĭşĭ
înnoda I.vt. tüymĭşĭklemek, tüymĭşĭk yasamak- yapmak vr.

1
tüymĭşĭklenmek
înnoi I.vt. canılaştırmak,canılamak( a împrospãta) tazelemek II.
canılaşmak ( a se î mprospãta) tazelenmek
înnoire sf. canıştırma, canılama, tazeleme, tazeleme, tazelenme-tazelew
înnoit adj. 1. tamir etĭp canılaştırılgan,canı urba man kĭyĭnĭwlĭ 2.
denĭşken,tazelengen
înnoitor adj. canılaştırgan,tazelengen
înnopta I.vt. keselemek, keşenĭ, geşĭrmek, konmak II. vr. keşe bolmak
înnoptare sf. keşe bolma-bolıw
înnoptat 1 sn. 1. keşe bolma 2.keşe bĭr yerde kalma
înnoptat 2 adj. keşe karanlıgına kaplı fig. moñ, yüzĭ külmegen
înnora I.vi.vr. 1. bulutlanmak,bulutlar man kaplanmak 2.fig.
üzülmek,kederlenmek II. vt. fig. kederlendĭrmek
înnorare sf. bulutlanma, bulutlanıw
înnorat adj.(despre cer)1. bulutlı, kapalı 2.fig.kederlı,üzüntĭlĭ
înot sn. yüzme
înota vi. yüzmek
înotare sf. yüzme,yüzĭw
înãtãtor sm. adj. yüzücĭ
înrãdãcina vr. tamır atmak,tamırlaşmak
înrãdãcinare sf. tamır atma,deren-kĭrĭw
înrãdãcinat adj. vicdan, dawranış, allışkanlıkka adamakllı sĭngen
înrãi I.vt. fenelaştırmak II. vr. fenalaşmak, azmak
înrãire sf. fenalaşma,fenalaştırma,azma
înrãit adj. fanalşkan, yaramazlaşkan,azgan
înrãma vt. şerşewelemek,şerşeweletmek
înrãutãţi I.vt. fenalaştırmak,awurlaştırmak II. vr. fenalaşmak,awurlaşmak
înrãutãţire sf. fenelaştırma,awurlaştırma
înrãutãţit adj. arsı zlaşkan ,arsız
însãmânţat adj. egĭlgen, egĭwlĭ
însãnãtoşi vt. arü bolmak, kastalıknı cenmek-atlatmak, tedavi etmek II.vr.
arü bolmak, arülerşmek
însãnãtoşire sf. kastalıktan arü bolma, kurtulma
însãnãtoşit adj. arü bolgan, kastalıktan yakasın kurtargan
însãrcina I.vt.( cu o misiune) cükletmek,vazifelendĭrmek II.vr.( a-şi asuma)
cüklenmek, vazifelenmek
însãrcinare sf. 1. cüklenme,vazifelenme, vazifelendĭrme 2.(misiune)delegelĭk
însãrcinat I.sm. delegat-delega II. adj. cüklĭ,vazifelĭ
însãrcinatã sf. gebe, hamile, awurayaklı
înscena vt. sahnege salmak 2.fig. yaratmak,tertip etmek
înscenare sf. 1. sahnege salma 2 .fig.tertip ,kurma
înscrie I.vt. yazmak, yazdırmak, kaydetmek II. vt. yazılmak,
kaydetĭlmek
înscriere sf. yazma, yazılma (înregistrare)tescil
înscena I.vt. 1. (a marca) işaret etmek, işaretlemek, nişan salmak 2.(a nota)

2
not etmek,yazmak temsıl etmek,demek anlamına kelmek
înscenare sf. 1. sahnege salma 2.fig. tertip kurma
înscrie I. vt. yazmak, yazdırmak, kaydetmek II. vr. yazılmak, kaydetĭlmek
înscriere sf. yazma, yazılma, yazdırma (înregistrare) tescil
însemna I.vt. 1. ( a marca) işaret etmek,işaretlemek,nişan salmak2. (a nota)
not etmek,yazmak II. temsıl,demek anlamına kelmek
însemnare sf. 1.(marcare) işaret,nışan salma 2.(notare)not,yazı
însemnat adj.1.(marcat)işaret etĭlgen, işaretlĭ, nışanlı 2.(notat) not etĭlgen
(important)önemlĭ
însemnãtate sf. 1.önem 2.(sens)mana,anlam
însenina vr.1.(despre cer)aşılmak, aşmak 2.fig. ferahlanmak, canı
raatlanmak
înseninare sf. aşılma, aşma fig. şenlĭk, kipĭnde bolmak
înseninat adj. bulutsız, şahin fig. şen,catışık
însera I.vr. ortalık kararmak, akşam bolmak II.vr. akşamlamak
înserare sf. ortalık kararma, alaca karanlık
înserat sn.(amurg) akşam bolma, karanlık tüşmege başlangan kısım
înseta vi. susamak 2.fig. bek ĭstemek, bek köp arzu etmek
înşelat adj. 1. susagan 2.fig. toymaz, arzu man tolı
însiloza vt. silozga agĭn,mal-mülk totırmak
însilozat adj. silozga saklangan,totırılgan
însingura vr. cagñgız kalmak
însingurare sf. cañgız kalma-kalıw, cañgızlaşma
însingurat adj. cañgız, bĭrözĭ kalgan
însângera vt. kanattırmak, kanga totırmak, kan man lekelemek, kanlamak,
fig. kızartmak
însângerat adj. kanlı, kanagan
însori vr. küneşke cılınmak,küneşlemek
însorit adj. 1. küneşlĭ, aşık 2.fig. neşelĭ
însoţi vt. 1.eşlĭk etmek 2.( a anexa) eklemek,ĭlĭştĭrmek
însoţire sf. eşlık, eşlĭk etĭw
însoţitor sm. kılawuz, rehber
înspãimânta I. vt. korkıtmak, tüklerĭn ürpertmek II. vr. korkmak,tüklerĭ
ürpermek
înspãimântare sf. korkı, korkma, korkıtma
înspãimântat adj. korkıtılgan, korkkan
înspãimântãtor adj. korkıtkan,korkıtıcı
înspica vi. maşak-şıgarmak,maşak bermek,maşaklanmak
înscpicat adj. maşak şıgargan, maşaklangan
înspre prep. dogrı(mektepke dogrı)
însuma vt. köprĭklemek, köprĭk şıgarmak-şıgartmak
înspumare sf. köprĭk şıgartma, köprĭk şıgarıw
înspumat adj. köprĭklĭ, köprĭklengen
înstãri vr. vt. zengĭnleşmek
înstãrit adj. zengĭn,bay,barlı

1
înstela vr.(despre cer,noapte) yıldızlar man kaplanmak
înstelat adj. yıldızlı
înstrãina I.vt. ailesĭn tuwgan yerĭn terk etĭp başka yaka yerleştırmek
II.vr. fig. yakınlarından uzaklaşmak, suwunmak 2. aşırmak, kırslamak
înstrãinare sf. 1. yabancılaşma 2.(îndepãrtare) uzaklaşma, ayrılma 3.(furt)
aşırma,kırslama
înstrãinat1 sn. v. înstrãinare
înstrãinat2 adj. üyünden, cürtundan ayrılgan , uzaklaştırılgan
însufleţi I. vt. canlandırmak, heycanlandırmak I I . v r.
canlamak,heycanlanmak
însufleţire sf. 1. canlanma, heycan 2.(stimulare) teşvik, kuwandırma
însufleţit adj. 1.(viu) canlı, tĭrĭ 2.(vioi) heycanlı
însufleţitor adj. canlandırıcı, heycanlandırıcı
însuma vt. toplamak, bır yerge ketĭrmek
însumi,însãmi prop. özĭm, kendĭm
însura I.vt. üylendĭrmek II. vr. üylenmek
însurare sf. üylenme, üylenĭw
însurat adj. üylĭ, üylengen, cĭgĭt
însurãtoare sf. üylenme,üylenĭw
însurãţel sm. taze, canı üylengen cĭgĭt
însuşi 1 pron. özĭ, kendĭsĭ
însuşi2 vt. 1.özĭne mal etmek, almak 2.(a asimila) benĭmsemek
kawramak 3.(o pãrere) kabıl etmek, tanımak,razı bolmak
însuşire sf. 1.özĭne mal etme,alma,kawrama 2.istidat, öner(hüner)
însuti vt. yüz kere artırmak, ostĭrmek, köbiymek
însutit adj. yüz kere artkan, köbiygen
însuti, însãşi pron. özĭn, kendĭn
înşela I.vt. 1. aldatmak ,dolandırmak 2.(în dragoste) sadakatsızlık etmek,
aldatmak II. vr. yanılmak, aldanmak
înşelãciune sf. dolandırıcılık,aldatma-aldatıw
înşelãtor adj. aldatıcı,yalancı,dolandırıcı
înşelãtorie sf. v. înşelãciune
înşeua vt. bĭr auwanga yeger salmak
înşeuat adj. (despre animale de cãlãrit) yegerlĭ
înşfãca vt. tutmak, kapmak
înşfãcare sf. tutma, kapma, kabĭw
înşine, însene pron.özĭmĭz,kendĭmĭz
înşira I.vt. tĭzmek, sıralamak, sıraga tızmek II. vr. sıralanmak tĭzĭlmek
înşirare sf. tĭzme, sıralama, sıralanma, tĭzĭlme
înşirat adj. sıraga tĭzĭlgen,tĭzĭwlĭ
înşirui vt. 1. moşaklarnı tĭzmek 2. sıra man sermek
înşiruire sf. moşaklarnı sıra man tĭzme-tĭzĭw
înşivã, însevã pron. özĭñĭz, kendñĭz
înştiinţa vt. bĭldĭrmek, kaber bermek
înştiinţare sf. bĭldĭrme,kaber-berĭw

2
înşuruba vt. şuruplamak, vida man tutturmak
întãri I.vt. 1. kuw etlendĭrmek, saglamlaştırmak 2.(a fortifica)
begĭ;tĭrmek 3(mil.) tahkim etmek 4.(a confirma) cewap bĭldĭrmek
teyt etmek 5.(a legaliza)kanunlaştırmak II.vr. 1. kuwetlenmek,
saglamlaşmak 2.( a se întrema) kastalıktan arüleşmek 2.( a se
dezvolta) ösmek, pĭşkĭnlĭk kazanmak 4.( a se înteţi) şiddetlenmek,
artmak
întãrire sf. 1. k1uwetlenme-kuwetlenĭw, kuwetlendĭrme, saglamlaşma
2.(mil.) istihkam
întãrit adj. kuwetlengen, saglamlaşkan, özĭn toplagan
întãritor adj. (despre medicamente) vücütnĭ saglamlaştırgan lac
întãrâta I.vt. üsüldetmek, kızdırmak II.vr. 1. şiddetlenmek 2.(despre
oameni) iddetlenmek, kızmak
întãrâtare sf. kızdırma, üsüldetme
întãrâtat adj. egeşken, sĭnĭrlĭ, kızgan, dĭnĭrlendĭrĭlgen
întemeia I. vt. kurmak, meydanga ketĭrmek, tesıs etmek II. vr.
dayanmak
întemeiere sf. kurulma, kurma, tesis
întemeietor vt. mapĭşke tıkmak
întemniţare sf. mapĭşke tıkma, atma
întemniţat adj. kapawlı, kapalgan, mapĭske atılgan
înteţi I. vt. şiddetlendĭrmek, arttırmak II.vr. şıddetlenmek,artmak
înteţire sf. şiddetlenme, arttırma
înteţit adj. taa kuwetlĭ bolgan, cawgan(cawun)
întâmpina vt. karşılama, aldına şıkmak
întâmpinare sf. karşılama, aldına şıkma
întina vr. şamır man bılaştırmak,fig. lekelemek,lekelenmek
întinare sf. samırlama, lekeleme, lekelenme-lekelrnĭw
întinat adj. şamırlangan, lekelengen, lekelewlĭ,lekelĭ
întinde I. vt. I. caymak, sermek 2.( a lungi)uzatmak 3.( a
trage)kermek,tartmak 4.( a aşterne) sermek,töşemek II. vr.
1.cayılmak, serĭlmek 2.(în spaţiu) uzanmak 3.( a dura) sürmek,
dewam etmek 4.( a se culca) catmak
întindere sf.1. cayılma, uzanma, uzatma 2.( durata) sürme 3.( spaţiu)
yüz,yüzey
întineri I. vt. caşla.itırmak, caşartmek, caş köstermek II. vi.
caşarmak,caş bolmak
întinerire sf. caşartma, casartıw, caş bolma-bolıw
întinerit adj. caşargan
întineritor adj. caşartkan
întins I.adj. 1.( desfãşurat) cayılgan, derĭlgen 2.(neted) tüz, büdürsĭz
3.(încordat) kerĭwlı 4.(vast) bek genĭş, engĭn II. sm. yüzey,angĭnlĭk
întâi ,întâia I. adj. num. bĭrĭncĭ,ilk II. başta (kelgen,bolgan)
întâietate sf. cer bermek,tanıma,balta buyurma
întâlni I. vt. raslamak,raskelmek II. vr. 1. raslaşmak, körĭşmek, tabışmak

1
2.( a se uni) bĭrleştırmek
întâlnire sf. 1.raslaşma,körĭşme,tabışma-tabışıw 2.(sport) karşılaşma
întâmpina vt. 1. karşılamak 2.fig. ogırlamak
întâmpinare sf. 1. karsılama , karşılaşma 2.(obiecţie) tĭrenme,kartşı turma
întâmpla vr. 1. yer almak,bolma 2.( a se nimeri) reskele bolmak
întâmplare sf. 1.(eveniment)olay,hadise 2.(hazard) raskele bolıp
întâmplãtor I.adj. raskele II. adv. raskele,bolıp,tasadüfen
întârzia I. vt. keşıktırmek II. vi. keşıkmek,keşkalmak
întârziere sf. keşĭkme,keşkalma-keşkalıw
întoarce I. vt. 1. gerĭ şakırmak 2.( a rãsuci) aylandırmak, şewĭrmek 3.( a
restitui) gerĭ bermek, kaytarıp bermek II. vr. 1. gerĭ kelmek,audet etmek
2. (a se îndrepta) toralamak 3.( a se rãsuci) aylanmak,burulmak
întoarcere sf. 1. gerĭ kaytma, kaytĭw, avdet 2.(rãsucire) aylanma,
aylandırma,burma-burulma
întocmai adv. 1. tıpkı 2.(desigur) tabii,onday
întocmi vt. 1. yapmak,kurnak 2.( a organiza) tertĭp etmek
întors I. adj. 1.(rãsucit) burulgan-aylandırılgan 2.(revenit) gerĭ kelgen II.
sn. v. întoarcere
întorsãturã sf. 1. dönemeç .... aylanşık 2.fig. denĭşmelĭk
întortocheat adj. dolaşık, kıyış-buruş
întotdeauna adv. daima,er zaman
întovãrãşi I. vt. arkadaşlık etmek II.vr. 1. bĭrleşmek 2.(într-o asociaţie)
ortaklaşmak
întovãrãşire sf.1.(însoţire) eşlĭk(refakat) 2.(într-o asociaţie) ortaklık
întrajutorare sf. karşılıklı yardım
între prep. ara
întreba I.vt.,vi. soramak II. vr. öz özĭne soramak III. vt. vi. soraştırmak,
ĭlgĭlenmek
întrebare sf. 1. soraw, sual 2.(problema) mesele
întrebuinţa I. vt. kullanmak ,ĭşletmek II. vr. kullanılmak,ĭşletĭlmek
întrebuinţare sf. kullanıw,kullanma,kullanılma
întrebuinţat adj. kullanılgan
întrece I.vt. 1. geşmek,gerĭde bırakmak, aşmak 2.( la mãsurã) addĭn
aşmak, fazla bolmak II.vr. sabışmak,yarışmak
întrecere sf. 1. geşme, gerĭde bırakma, aşma 2.(competiţie)
şabışma,şabışıw,yarış
întredeschide vt. aralamak (kapını mesela)
întreg I.sm. 1. bĭr bütün 2.( mat.) adetĭ tam-tekmĭl II. adj. 1. bütün, tam,
epsĭ 2. (sãnãtos) saglam
întregi I.vt. tamamlamak II.vr. tam bolmak, tekmĭl bolmak
întreit adj. üş kat, üşlengen
întreprinde vt. kĭrĭşmek, yapmak, teşebhüs etmek
întreprindere sf. 1.ĭşletme 2.(iniţiativã) kĭrĭşme,teşebbüs
întrerupãtor sn. 1.(tehn.) tüyme 2.(el.)çevirgeç-aylandırgış
întrerupe I. vt. kesmek, toktatmak,yarıda bırakmak III. vr.

2
kesĭlmek,toktamak,yarıda
kalmak
întrerupere sf. 1. kesme, toktatma, yarıda bırakma 2.(suspendare) iptal
întrerupt adj. kesĭk ,toktatılgan, toktatkan
întretãia vr. kesĭşmek
întreţine I. vt. 1.( a se îngrijii de...) karamak-bakmak 2.( a hrãni)
beslemek,kesĭndĭrmek( a menţine) dewam ettĭrmek,sürdürmek II. vr.
1.kesĭnmek 2.( a vorbi) konışmak, münakaşa etme
întreţinere sf. 1.(îngrijire) karama-karaw 2.(hrãnire) besleme, kesĭnme,
kesĭndĭrme
întrevedea vt. 1. tahmin etmek,ewelden bĭlmek 2.fig. şubelenmek
întrevedere sf. körĭşme,tabışma
întrista I. vt. kederlendĭrmek, üzmek II.vr. kederlenmek,üzülmek
întristare sf. keder, kederlenme, üzüntĭ, gam
întristat adj. kederlĭ, üzüntĭlĭ, gamlı
întruchipa I. vt. hayalda canlandırmak II. vr. cisĭmlenmek
întruchipare sf. cisĭmlenme, hayalda canlandırma
întrucât conj. cünkĭ, mademki
întruni I.vt. 1. toplamak, bĭrleştĭrmek 2.(a conţine) ĭşĭne almak II. vr.
toplamak,bĭrleşmek
întrunire sf. toplantı, cıyın, toplanma
întuneca I.vt. 1. karanlıklaştırmak, karanlık etmek 2. fig. üzmek II. vr.
1.kararmak 2. karanlıklaşmak 3.fig. moñ bolmak
întunecare sf. karanlıklaşma, kararma, karangı bolma
întunecat adj. 1. karanlık-karangı 2.(despre cer) bulutlı,kapalı,kapanık 3.fig.
gamlı,moñ,kederlĭ
întuneric sn. 1. karanlık, karangılık 2. caillĭk
înţelegãtor adj. añlayışlı
înţelege I. vt. 1. añlamak,kawramak 2.( a distinge) idrak etmek II. vr. 1.
añlaşmak,sözleşmek 2.(convieţui) arü kesĭnmek barınmak
înţelegere sf. 1. añlayış (algı, idrak) 2. (acord) añlaşma, sözleşme 3.
(bunãvoinţã) arü niyet (iltifat) 4. (prietenie) arü kesĭnme- keşĭnĭw
înţelepciune sf. hikmet, basiret, akıllılık
înţelept sm. adj. hikmetlĭ
înţeles sn. mana, anlam
înţepa I. vt. 1. batırmak, yıkmak 2. fig. inelemek, ıncıtmak II.vr.
batmak
înţepat adj. 1. tıkkan,batırgan 2.fig.kibĭrlĭ
înţepãturã sf. 1.ine carası,tengenek carası 2.fig.dokınma
înţepeni I. vt. tutturmak,tĭkmak( a fixa) baylamak, begĭştĭrmek II.vi.
katıpkalmak III. saplanmak, tĭgĭlmek fig. tĭreşmek
învãlmãşealã sf. 1. karışıklık, kargaşalık 2.(încãierare) töbeleşme,şarpışma
învãlmãşi vt. karıştırmak, karmakarışık etmek
învãlmãşit adj. karışık, karmakarışık
învãţa I.vt. 1. üyrenmek, okımak 2.(a preda) üyretmek, okıtmak,talĭm

1
etmek 3.(a deprinde) alıştırmak 4.(a povãţui) tawsiye etmek,nasiyat
bermek II. vr. alışmak
învãţat I.sm. alim. Bĭlgĭn II. adj. 1. okımış,tahsil körgen 2.(deprins)
alışkan, alışık 3.(dresat) alıştırılgan,terbiye körgen
învãţãmânt sn. 1.(concluzie) ders , ibret 2.(ca instituţie) üyretĭm
învãţãtor sm. muallĭm, hoca(üyretmen)
învãţãtoare sf. muallime
învãţãturã sf. 1. (doctrinã) doktrin ilke 2. (studiu) okıma, tahsil 3.
(cunoştinţã) bĭlgĭ, malumat
învechi vr. 1. eskĭleşmek, eskĭrmek 2.( a se uza) aşınmak
învechit adj. 1. eskĭ, eskĭrgen 2.(uzat) aşıngan
învecina vr. komşı, sınırda bolmak
înveli vt. kaplamak, örtmek II. vr. örtĭlmek,kaplanmak
înveliş sn. 1. örtĭ, kapak 2.(acoperiş) üytöbe 2.(coajã)kabık
înverşuna I.vt. öfkelendĭrmek, üsüldetmek II. vr. 1. öfkelenmek,
iddetlenmek 2.( a se încãpãţâna) inat etme
înverşunare sf. 1. kızma-kızıw,öfkelenme,ofke,iddet 2.(încãpãţânare) inat,
inatşılık
înverşunat adj. öfkelĭ,iddetlĭ
înverzi I. vt. yeşĭlge boyamak,boyalamak II. vi. yesĭllenmek,
yeşermek,yeşĭl bolmak
înverzit adj. yesĭllengen, yeşergen
înveseli I.vt. şenlendĭrmek, neşelendĭrmek II. vr. neşelenmek, şenlenmek,
süyünmek
investi vt. vazifelendĭrmek( sermaye,para yatırmak-karıclamak)
învia I. vt. 1. tĭrĭtmek 2.fig. canlandırmak II.vi. 1. tĭrĭlmek 2. fig.
canlanmak
înviere sf. tĭrĭltme, tĭrĭltĭw, tĭrĭtme 2.(rel.) Isa Aleyhisselam`ın tĭrĭlme
keşeşĭ
învineţi I.vt. morartmak II. vr. vi. morarmak
învingãtor sm. adj. cengen, muzaffer
învinge vt. cenmek, galip kelmek, üstke şıkmak
învinovãţi I.vt. kabaatlı şıgarmak II. vr. özĭñ kabaatĭn tanımak
învins adj. cenĭlgen, cenĭwlĭ
învinui vt. v. învinovãţi
înviora I.vt. canlandırmak II.vr. canlanmak
înviorãtor adj. canlandırıcı
învârti I.vt. döndırmek, aylandırmak II. vr.vi. dönmek-aylanmak
învoi I.vt. ızın bermek,müsaade etmek II. vr. 1. anlaşmak, sözleşmek
razılıgın bermek 2.( a se tocmi)pazarlaşmak
învoialã sf. 1.(înţelegere) sözleşme-anlaşma 2.(târg) pazarlık
învãjbit I. vt. üsüldetmek, araların bızmak II.vr.bızışmak,duşman
bolmak
învãjbire sf. üsüldetme, duşmanlık
înzãpezi I. vt. kar man örtmek, kaplamak II. vr. kar man örtĭlmek, kar

2
astında kalmak
înzãpezit adj. kar man örtĭlgen, kar astında kalgan
înzdrãveni vr. kastalıktan arü bolıp saglamlaşmak
înzeci vt. on kat arttırmak
înzecit adj. adv. on kat artkan
înzestra vt. ekipament men canılaştırmak
înzestrare sf. 1. ekipament temĭn etme-etĭw 2.fig. kabiliyet
înzestrat adj. ekipament men canılaştırılgan 2. (talentat) istdatlı, kabiliyetlĭ

1
J
jachetă sf. ceket
jaf sn. yagma, soygıncılık
jaguar sm. jaguar
jale sf. keder, dert
jalnic I. adj. kederlĭ II. adv. acınacak halde
jaluzea sf. panjur
jandarm sm. jandarm, jandarma askerĭ
jandarmerie sf. jandarma dairesĭ
japiţă sf. 1.ögĭz moysasında ufak bĭr parşa 2. fig. terbiyesĭz,
aysiyetsĭz kız, kıskayaklı
japonez adj. sm. japon, japonyalı
jar sn. kor, ateş korı
jardinieră sf. süs şeşeklerĭ turgan temĭrden eşya, şeşeklĭk
jargon sn. argo- jargon
jartieră sf. şorapların tutkan lastĭk,şorap bawı
javră sf. 1. zabın it 2. fig. hakaret sözĭ, miskin aywan
jaz sn. caz
jăratic sn. kor
jder sm. zerdeva
jecmãneală sf. kırsızlık, graylık
jecmăni vt. köp mal, köp para kırslamak
jefui vt. köteklep köp para, mal kırslamak
jefuire sf. kötek men, mal kırslama
jefuit adj. basılgan , kırsızlık kurbanı
jefuitor adj. 1. gray, soygıncı 2. fig. canay
jeg sn. kĭr, pislĭk
jegos adj. kĭrlĭ , pis, miskin
jeli I. vr. cılanmak II. vt. vi. acımak, acıtmak
jelire sf. cılanma,sızlama
jelui vr. cılanmak, dogrılık ĭstemek-tĭlemek
jeluire sf. cılanıp dogrılıp tĭleme
jeluit adj. (pop.) kederlĭ, dertlĭ, moñ
jena I. vt. 1. sıkıştırmak, sıkmak( a deranja) raatsız etmek 2. fig. raatsız
etmek II. vr. sakınmak,utanmak
jenant adj. utandırıcı , yüz kızartkan, yaldırgan
jenă sf. utanma, sakınma, tartınma
jep sn. cip
jerbă sf. bĭr tutam(tutum), demet
jerpeli vr. eskĭrmek, aşınmak
jerpelit adj. 1. üstĭ başĭ cırtık 2.(despre oameni)aymana, serseri
jerseu sn. fanila , örme
jertfă sf. 1.(rel.) kurban 2.(pierdere) ziyan 3.(sacrificiu) feda, fedakârlık
jertfi vt. 1. (rel.) kurban salmak 2.(a sacrifica) feda etmek II. vr. özĭn feda
etmek, canın feda etmek

1
jertfire kurban şalma, feda etme- etĭw
jertfit adj. feda etĭlgen, kurban ketken
jet sn. fışkırma(su)
jeton sn. jeton
jet sn. koltık( fotoliu)
jgheab sn. 1. ölık ,su alıgı 2.(adâncime) oyık
jigăraie sf.(pop.) 1. aywanlarda bogaz kastalıgı (faringe) 2. zayıf, aş it
jigăreală sf. zayıflık, gewşeklĭk, takatsızlık
jigărit adj. ( fam.) takatsız, aş, zayıf
jigni vt. ıncıtmak, göñĭl kırmak
jignire sf. hakaret, ıncıtma
jignit adj. ıncıtılgan, hakaret- etĭlgen
jignitor adj. hakaret etken, ıncıtkan
jigodie sf. 1. caş itlerĭn şaresĭz kastalıgı 2.fig. aywan, kıymetsĭz, duygusuz,
edepsĭz
jilav adj. dım, yaş,suwlı
jiletcă sf. celetka
jimblă sf. (rar.) franzela, biyaz-taze ötmek
jind sn. imrenme( dorinţă) ĭstek
jindui vt. imrenmek( a dori) ĭstemek
jinduire sf. kuwetlĭ ĭstek, imrenme-imrenĭw
jir sn. palamut
jitar sm.(reg.) meracı
jivină sf. aywan, dört ayaklı aywan, mahluk
joacă sf. oyın, oynama-oynaw
joagăr sn. balaban pışkı
joardă sf. tayak, sırık
joben sn.(arh.) yüksek palarya
joc sn. 1. oyın,oynama 2.(sport) şabış-şabışma,yarış
jocheu sm. cokey
joi sf. perşembĭ
joiană sf. 1. balk oyını ve awası 2. sıyır adı
joncţiune sf. bĭrleşme, rastlaşma
jongla vi. 1. hokkabazlık yapmak 2.fig. kolaylık man, şalt ĭşlemek
jonglerie sf. 1. hoklabazlık 2. fig. şarlatanlık
jos I. adv. aşası,aşada II. adj. alşak
josnic adj. alşak, rezil, vijdansız
josnicie sf. alşaklık, rezalet
jovial adj. şen , neşelĭ
jovialitate sf. neşe , neşelĭk
jubila vi. kuwatlĭ memnunlık yaşamak, tuymak
jubileu sn. (yıldönümü) yaş kutlaması
juca vi. vr. 1. oynamak, oynaşmak 2.( a se distra) eglenmek 3.( a
glumi) şaka etmek, şakalaşmak 4. dans etmek
jucărie sf. 1. oyıncak 2. fig. kokla, taşbebek

2
jucăuş adj. oynamaknı süygen, oynamak
jucărioară sf. kĭşkene oyıncak
jucător sm. oyıncı
jude sm. 1.(ieşit din uz) hakim 2.(înv.) pırmar
judeca 1. vt. 1.(jur.) muhakeme etmek, yargılamak 2.(a gândi)
tüşünmek 3.( a decide) hüküm bermek 4.(a condamna) itham etmek II.
vr. dawalaşmak
judecată sf. 1.(raţiune) idrak, algı 2.(logică) mantık 3.(jur.) muhakeme,
yargılama, dawa körme
judecător sm. hakim, yargıç , jüdekıtor
judecătorie sf. mahkome, muhakeme, muhakeme, yargı-dawa cerĭ
judeţ sn. vilayet, il, judeţ
judiciar adj. mahkemelĭk
judicios adj. I. akıllıca, makul, mantıki II. adv. makul surette akıllıca
jug sn. 1. moysa 2. fig. esaret ,ıstismar
jugan sm.(reg.) maliy, pĭştĭrĭlgen aygır
jugănar sm.(pop.) aywan pĭştĭrgen kĭşĭ
jugăni vt. (pop.) pĭştĭrmek, burmak
jugănire sf. pĭştĭrme –pĭştĭrĭw, burma
jugănit adj. (pop.) pĭştĭrĭwlĭ, pĭştĭrĭlgen, burma, maliy
jugula vt. buwmak
jugulară adj. sf. moyınnĭñ en önemlĭ tamırı
jujeu sn. domız ve başka aywanlarga salıngan moysaşık
juli I. vt. sıyırmak, capırmak II. vr. sıyırılmak, capırılmak
julitură sf. capırık, sıyrık
jumate sf. v. jumătate
jumătate sf. yarım, yarı
jumuleală sf. culkma, culkuşma, cumarlama
jumuli vt. 1. culkmak 2. ( a scalpa) sıyırmak 3.fig. dolandırmak
jumulire sf. v. jumuleală
jumulit adj. 1.(despre păsări) kanatları culkulgan , temĭzlengen 2. fig.
parası kırslanmak, aldatılgan
juncan sm. tana
june adj. (fam.) caş
jupete (arb) caşlık
jungher sn. kama ( pumnal)
junghi sn. şanşı, şanşıw
junglă sf. cengel, jungla
junincă sf. ırgaşı,tana
junior sm. 1. junior 2.(sport) caş esmer
jupân sm. eskĭ boyerlerge berĭlgen unvan ,at(mırza)
jupân sm. efendĭ, patron, bay, zengĭn
jupui 1. vt. 1. sıdırmak 2.fig.aldatmak II. vr. sıyrılmak, capırılmak
jupuit adj. sıdırılgan
jura 1.vt. 1. yemin etmek,ant etmek 2.(jur.) tanıklamak II.vr. tewbe

1
etmek
jurământ sn. yemĭn, ant
juridic adj. hakiki, tüzel, türel, adli
jurisconsult sm. türecĭ-juriskonsult
jurisdicţie sf. yargılama alanı
jurist sm. hukukşı, dawa körgen uzman
juriu sn. yargıcı kurul, jüri
jurnal sn. 1.(ziar) gazata 2.(revistă)mecmua, dergĭ 3.(agendă) andıç
4.(registru) defter
jurnalist sm. gazatacı
jurnalistică sf. gazatacılık
just 1. adj. 1.dogrı , haklı 2.(cinstit) namuslı, dürüst II. adv. dogrı
bolıp III. interj. onday,dogrı,dogrıdır
justeţe sf. dogrılık,adalet
justifica I.vt. 1. haklı şıgarmak,kostermek 2.( a demonstra) ispat etmek
II. vr. özĭn haklı şĭgarmak
justificare sf. 1. haklı şıgarma,haklı şıkma, haklı bolma 2.(dovada) ispat
justiţie sf. adlıye 2.(dreptate) adalet
juvenil adj. caşlıkka baylı
juvete sm. kĭşkene, ufak balıklarga berĭlgen at
juxtapune vt. eklemek, katlı katına salmak
juxtapunere sf. katlı katına salma, ekleme

2
K
kaki I. adj. kaki, kakiy, lacüvert II. vt. sn. kakı renk
kilogram sn. kilogram, kilo, oka (okka)
kilolitru sn. kililitru
kilometra vt. kilometre işaretlerĭ otırtmak
kilometraj sn. kilometrelĭk
kilometric adj. kilometrelĭ, kilometrelĭk
kilometru sm. kilometre
kilovat sm. kilovat
kola sm. (hot.) kola

1
L
la1 prep. (în spaţiu) - da / - de, odada, üyde 2.(în timp)-da /-de dokızda,
yedĭde 3.(până la)-ka/- ga,-ke/ge – oşakka kadar, mektepke kadar,
odaga kadar/şerenge kadar 4.( de la ) – dan/- den, binadan, üyden
la2 sm.( muz.) la
labă sf.1.( la animal) panca 2.( laba picioruluı) taban
labializa vt.(lingv.) dudaksıllaştırmak
labil adj. denĭşken, iradesĭ zayıfşa
labirint sn. labirint
laborant sn. laborant , laborator yardımcısı
laborator sn. laborator, laboratuvar
laborios adj. şalışkan, gayretlĭ
lac 1 sn. köl
lac 2 sn. 1.( vopsea) cıla 2.( piele) rugan, cıltırawuk terĭ
lacăt sn. kĭrt
lacherda sf. ( iht) karadenĭz de yaşagan balık cınısı
lacheu sm. 1. köle 2. fig. yaltak, yaltakşı
lacom adj. 1. pisbogaz, aşamşak, toymaz 2. fig.tamahklar
laconic adj. kıska ve anlatımlı, özeklĭ
lacrimă sf. közyaşı, yaş
lacrimogen adj. közyaşı agıtkan, közyaşartıcı
lactat adj. sütlĭ, süt nimetlerĭ- mamüllerĭ
lactaţie sf. süt kelmesĭ, süt toplaması
lactometru sn. sütölşer
lactoză sf. süt şekerĭ
lacună sf. eksĭklĭk , noksanlık
lacustru adj. kölde, köl katında yaşagan
ladă sf. sandık
laf sn. (înv.)palavra
lagăr sn.1.(tabără) kamp 2.( socıal- polıtıc) cephe 3. ( tehn) rulment
lagună sf. denĭz kulagı
lai, laie adj. (pop.) kara yahut kara man bıyaz karışık
laic adj. layık, dünyevi
laiciza vt. layĭkleştĭrmek
laitmotiv sn. laitmotiv
lalea sf. lale
lamă 1 sf. lama, pekĭ
lamă sf.(zoo.) lama
lamenta vr. cılanmak, şikayet etmek
lamentabil adj. acınacak, acınıklıhalde bĭrew, waziyet
lamentaţie sf. cılan sızlama, ĭnleme
laminor sn. hadde maşınası,lamınor
lampadar sn ayaklı penerlĭk
lampã sf. lamba

1
lampion sn. venedik penerlĭgĭ
lan sn. tarla, şöl
lance sf. mızrak
landou sn. landou ( bala paytonı)
langustă sf. langust
lanolină sf. lanolin
lansa vt. 1.(a scoate) şıgarmak, sıgartmak 2.( a arunca) atmak 3.( a
răspândi) caymak
lansare sf. 1.( emitere) şıgarma, şıgarılma 2.(despre nave) suga tüşürme
3.( aruncare) atma, fırlatma 4.(răspândire) cayma,şaşma
lanternă sf. cep penerlĭgĭ, lanterna
lanţ sn. sıncır-şıncır 2.(şir) şilsile(munţi)
laolaltă adv. barabar, bĭrlĭkte
lapidar adj. kıska ve özeklĭ, añlamlı
lapon I. sm. laponyalı II. adj. laponga baylı, ait
lapoviţă sf. suwlı kar
lapsus sn. tĭl tĭretĭlmesĭ(bâlbâialã). Bĭlsen bĭr şeynĭ akılına ketırmemek
(bĭr an üşün); unutmak
lapte sn. süt
larg I. sn. genĭşlĭk, denĭz engĭnĭ II. adj. genĭş engĭn
largheţe sf. cumartlık
laringe sn. gırtlak
laringită sf.( med.) gırtlak canıklıgı /kastalıgı
laringolog sm. laringolociye doktorı / uzmanı
laringologie sf.( med.) laringolociye
larmă sf. gürültĭ, patırdı
larvă sf. kurtşuk ( sürfe)
lasciv adj.( despre gesturi,cuvinte,etc.) süyüşme, seksual dawranışka
kuturtkan sözler
laser sn. laser
laş sm. adj. korkak, ödelek
laşitate sf. korkaklık, alşaklık
lat I. adj. genĭş, enlĭ . sn. genĭşlĭk, en
latent adj. gĭzlĭ
lateral adj. can betĭ
latifundiar sn.( arh) toprak sayĭbĭ
latin I. sm. latin II. adj. latinge baylı,ait
latineşte adv. latince
latinist sm. latinist, uzman
latinitate sf. latin cınısından, soyından bolma
latiniza vt. latineştĭrmek
latitudine sf. ( geogr.) enlem
latură sf.1. taraf, kenar 2.(aspect) cihet, yak
laţ sn. 1. ĭlmĭk 2.(capcana) ĭlmĭklĭ kapkan
laudă sf. maktama, maktaw

2
laur sm.(dafin) defne, defne teregĭ fig. şan, şeref
laureat sm. ödĭl kazangan
lavandă sf. lavanta
lavă sf. lav
laviţă sf. agaştan set
laxativ I. sn. sürgün lacĭ II. adj. kabız lacĭ
lãbărta vt. genĭşlemek, pĭşĭmsĭzlenmek
labărtat adj. pĭşĭmsĭzlengen, bek cayılgan
lăboaie sf. balaban, kocaman panca
lăbuţă sf. ufak panca
lăcaş sn. 1. mesken, üy (tehn.) oyık
lăcătuş sm. çilingir, lıkıtuş
lăcătuşerie sf. çilingirlik
lăcăţel sn. kĭrtşĭk
lăcomie sf. aşhitlĭk, tamahkârlık
lãcrimă vi.1.( despre ochi) yaşanmak ( caşarmak) közyaşları akmak 2.(
a plânge) cılamak
lăcrimare sf. közyaşları akma
lăcrimat adj. közĭ yaşlı
lăcrimioară sf.(bot.) inciciceği, inci şeşegĭ;ufak yaş
lăcui vt. boyalamak, cilalamak
lăcuire sf. boyalama, boyalaw, cilalama
lăcuit adj. cilalı, beyalı
lăcuitor sm. boyacı
lăcustă sf. atılgış (cekirge)
lădiţă sf. sandıkşık
lăfăi vr. raat sozılıp otırmak, bol yaşamak
lăfăit adj. sozılıp catkan, raatlangan bĭrew
lăieţ sm. şĭngene fig. perşan kĭşĭ
lălăi vt.(fam.)yangış-yangış dürkĭ şalmak
lămâi sm. limon teregĭ
lămâie sf. limon
lămâioară sf. kokılı şeşeklı ösĭmlĭk
lămâiţă sf. şeşek, yaprakları hoş koklagan terekşĭk
lămuri I .vt. 1. ikna etmek, ĭnandırmak 2.( a explica) aşıklamak II. vr. 1.
aşıklanmak 2.( a se înţelege) anlaşmak
lămurire sf. 1. ĭnandırma, ıkna 2.(explicaţie)anlatma,izah
lămurit adj. anlagan ,aydınlangan kĭşĭ
lănţişor adj. sıncırşık 2. altın gümüşten sıncır şeklĭnde süs
lăptar sm sütşĭ
lãptãreasã sf. sütşĭ kadın
lăptărie sf. süt satılgan tükan
lăptic sm.(fam.) limbajul copiilor) süt,sütşĭk
lăptos adj. sütlĭ, bol sütlĭ
lăptucă sf. rozet şeklĭnde ,aşalgan başlı ösĭmlĭk

1
lărgi I. vt. genışletmek II.vr. genĭşlemek, cayılmak
lărgime sf. genĭşlĭk
lărgire sf. genĭşleme, genĭşlew
lărgit adj. genĭşlegen, genĭşlengen
lărguţ adj. genĭşşe, baya genĭş
lãrmui vi. gürültĭ yapmak
lăsa I. vt. 1.(a pune jos) bırakmak, salmak 2.( a da drumul)bırakmak,
cĭbermek 3.( a permite) ızın bermek müsade etmek 4.( a părăsi)
terketmek,ayrılmak 5.( o moştenire) miras bırakmak 6.( a nesocotı)
esapka katmamak II. vr. 1.( a se dezbăra) kuyun bırakmak 2.(a
ceda, a fi de acord) razı bolmak, kabıl etmek 3.( a coborî pe ceva)
konmak 4.( în jos) iyĭlmek , şökmek
lăsare sf. bırakma,bırakıw
lăsat adj. bırakılgan, terk etĭlgen
lăscaie sf. ( arh.) kıymetsĭz bakır para v. letcaie
lăstar sm. filiz
lăstăraş sm. ufak filiz
lăstări vi. filizlenmek
lăstăriş sn. filiz ormanşıgı , tereklĭgĭ
lăstun sm. karılgaşka uşagan kuş( kĭşkene otomobil atı)
lăstunaş sm. kĭşkene lıstun kuşı
lătra vi. ürmek
lătrat sn. ürme, ürĭw
lătrător adj.( despre câini)ürgen
lătrătură sf. ürĭw, ürme
lăţi I. vt. genĭşletmek II.vr. genĭşlemek
lăţime sf. genĭşlĭk, en
lăţire sf. genĭşleme, genĭşlew
lăţit adj. genĭşletĭlgen, genĭşlengen
lăţos adj.( despre animale,coama sau blana lor)gür calınlı –tüklĭ
lauda I. vt. maktamak II.vr. maktanmak, özĭn maktamak
lăudabil adj. maktanacak, maktanganday
lăudăros adj. maktanşak, öz özĭn maktagan
lăudăroşenie sf. maktanma kastalıgĭ, öz özĭn maktama
lăudător sm. maktagan , maktawcı
lăutar sm. şalgıcı
lăută sf. kobızga uşagan muzika aletĭ
lăutăresc adj. şalgıcılarga ait, baylı
lăutăreşte adv. şalgıcılarday(şĭngenece)
lăuză sf. loksa
lăuzie sf. loksalık
leac sn. 1. şıfa , derman 2.(remediu) şare
leafă sf. aylık
leagăn beşĭk
leah sm. (înv.)polonez

2
leal adj. dürüst, sözĭnde turgan
lealitate sf. dürüstlĭk, sözĭn tutma-tutuw
leat sn. 1.(înv.) sene 2.(pop.)akran(conţinut)
lebădă sf. kugu kuşı
lector1 sm (în învăţământ) okutman, lektor
lector 2 sm. okıwcı
lectură sf. okıma-okıw
lecţie sf. 1.ders 2.(dojană) tazĭr 3.(pildă)ibret
lecui I.vt. tedavi etmek, kastalıktan arü etmek, şıfasın tapmak II. vr. 1
arüleşmek 2.fig. toymak
lecuire sf. kastalıktan arü bolma, şifa tapma
lecuitor adj. şifacı, şıfa tapkan
lecuit adj. arü bolgan, arü etĭlgen, şıfaga kawuşkan
lefter adj. parasız pulsız, mangırsız
lega I.vt. 1.(a împreuna) baylamak 2.( a strânge) sıkmak 3.(a remorca)
takmak, tĭrkemek 4.( a uni ) bĭrleştĭrmek 5.( a stabili) kurmak 6 .( a
înfăşura) sarmak 7.(tipogr.) ciltlemek II. vr. 1.( a se împreuna)
baylanmak 2.( a se uni) bırleşmek 3.( de cineva) şatmak 4.( a se
înfăşura) sarılmak III. vi. meyva bermek
legal I. adj. yasaga uygan,legal II. adv. kanuni bolıp, kanunga uygun
legalitate sf. yasaga uygunlık
legat I. adj. 1. baylı 2.( despre lichide) koyı II. adv. baylı bolıp, bĭr
bĭrĭne uygun
legaţie sf. sefaret
legământ sm. 1.üstüne almak 2.(înţelegere) anlaşma
legăna I. vt. sallamak II. vr. sallanmak
legător sm. 1. kitap ciltlegen, baylagan kĭşĭ, ciltşĭ 2.şölde- demet
baylagan köylĭ
legătorie sf. ciltşĭlĭk
legătură sf. 1. baw, baglantı( mănunchi) demet, tutam 2.( relaţie) ĭlĭşkĭ,
münasebet
3.(boccea) bokşa 4.(prietenie)dostlık 5.(concordanţă)uygunlık
legăturică sf. demetşĭk
lege sf.1.(fill) kural 2.(jur.)kanun, kaide 3.(datina)adet
legendar adj. efsanevi, efsanelĭ
legendă sf. efsane
leghe sf. 3000 men 750 metre arasında bĭr ölşĭm ( eskĭ)
legifera vi. bĭr kanun şıgarmak, kanunga köre karar almak
legionar sm. 1. Roma leciyonlarından bĭr asker 2.emĭr kapı teşkilat üyesĭ(
Garda de Fier)
legislativ adj. yasama, tesrii
legislator sm. yasa koruwcısı
legislaţie sf. yasalar, mevzuat, teşri
legist sm. doktor, adli hekim- medic legist
legitim adj. kanuni, meşru , haklı

1
legitima I.vt.1. dogrılıgın köstermek 2.(a justifica) mazur köstermek
II. vr. özĭn tanıtmak
legitimaţie sf. kımlĭk kaatĭ(hüviyet cüzdanı)
legumă sf. zarzavat, zebze
legumicultor sm. zarzavatşı
legumicultură sf. zarzavatşılık
lehamite sf. (reg.)bukkınlık, ciyrenme, bĭr kĭşĭden ya da bĭr ĭsten
toymak, bukmak
lehuză sf. v. lăuză
leit adj. tıpkı, tamı tamına
lejer adj.( despre îmbrăcăminte) cangĭl, uygun urba
lele sf. köyde kart apakaylarga aytılgan saygı sözĭ
lemn sn.(lemne) cagarlık-odın(material lemnos) takta
lemnar sm. marangoz, doramacı
lemnărie sf.1. marangozlık doramacılık 2.(grămadă) cagarlık
lene sf. kalpazanlık, aylazlık, tembellĭk
leneş adj. sm. kalpazan, aylaz, tembel
lenevi vi. tembelleşmek, kalpazanlaşmak
lenevie sf. kalpazanlık, tembellĭk
lenevire sf. kalpazanlaşma, tembelleşme
leninism sn. leninizm
leninist adj. sm. lenincist
lenjerie sf. şamaşır
lent I. adj. yawaş , akırtın II. adv. yawaş yawaş, yawaşşa
lentilă sf. mercek, lentilă
leoaică sn. ırgaşı-dĭşĭ arslan
leoarcã adj. şırksu
leopard sm. pars
lepăda vt. kerekmgeen bĭrşiynĭ atmak, şaptırmak
lepădare sf. atma, şaptırma-şaptırıw
lepădat adj. ( despre copııı nou născuţi)nenesın tarafından terk etĭlgen ,
atılgan , tanılmagan
lepădătură sf. malĭnde tuwmagan balaşık fig. ahlaksız , faydasız, kĭşĭlĭksĭz ,
kĭmse
lepră sf.(med.)1. cüzam, mişkin kastalıgı 2. fig. miskin kĭşĭ
lepros adj. sm. cüzamlı, miskin, lepros
leprozerie sf. cüzamlıların ayrı yaşagan kastaane , cer
lesbiană sf. (sevıcı) kız man süyüşken kız
lescaie sf. v. lăscaie, letcie)
lesne adv. kolaylık man , kolayca, raat raat
lesnicios adj. kolay
lespede sf. kaldırım taşı
leş sn. leş
leşie sf. küllĭ sodalı su
leşin sn. baygınlık, bayılma- bayılıw

2
leşina vi. bayılmak
leşinat adj. 1. baygın, bayılgan 2.(slăbit) takatsız
letargie sf. letarji
letopiseţ sn. vakayıname, letopiseţ
leţcaie sf. v. lascaie
leu sm.(zool.) 1. arslan 2. fig. arslan çüreklĭ, cesur kĭşĭ 3. (monedă) leu
leucocită sm. (med.) akyuvar
leucemie sf.(med.)leucemiye
leucocitoză sf. (med.) leukocitozı
leuştean sm. selam otı, yabanı kereviz- leuştean
levănţică sf. lavanda şeşegĭ
levă sf. bulgar parası
levent1 sm. Osmanlı dewrındekĭ bahri, denĭzcĭ
levent2 adj.(înv.) cumart, mazalı, batır
levier sn. kaldıraç- kötergeş
lexic sn. sözlĭk, kelime kaznesĭ
lexicograf sm. sözlĭkşĭ, lügatşı
lexicografie sf. lügatşılık, sözlĭkşĭlĭk
lexicografie sf. kelimeler bĭlĭmĭ
lexicon sn. lügat, sözlĭk
leza vt. 1. caralamak, ıncıtmak 2.(a păgubi) zarar ketĭrmek 2.( a
ofensa) üzmek, hakaret etmek
leziune sf.1.(rana) cara-kotır 2.(contuzie) morarma
liană sf. sarmaşık
liant sn. baylagan madde
libelulă sf. kizböcegĭ, yusufcuk böcegĭ
liber adj. 1. gür, serbest 2.(despre popoare) bagımsız mustakil
3.(despre timp) boş 4.(neocupat) serbest, boş 5.(în stare naturală) tabıı,
sade
liberal sm. adj. liberal, erkincĭ
liberalism sn. liberalizm, erkincĭlĭk
libertate sf. özgĭrlĭk, hürriyet, serbestlĭk 2. (independenţă) bagımsızlık,
istiklal
librar sm. kitapşĭ
librărie sf. kitapüyĭ, kitapşılık
libret sn. libretto, opera ve ya operet metinĭ
licărire sf. canıp söngen zayıf carık
licean sm. licew talebesĭ
licenţă sf. fakultate pıtırmek üşün berĭlgen bir imtaan
liceu sn. liçew
lichea sf. alşak, namussız, rezil insan
lichid I.sn. akkan madde II. adj. akkan , akıcı
lichida 1.vt.( a termina) pĭtĭrmek 2.( a desfiinţa) ortadan köterĭp atmak,
yok etmek 3.( a asasina) öttĭrmek 4. kapatmak II. vi. (ecou) iflas etmek
lichidare sf. 1. Yoketme 2.(econ.) kapatma, iflas

1
lichior sn. likör
licit adj. caiz, yasak bolmagan
licita vt. licitaţie men satmak
licitaţie sf. ihale, aşık arttırma, licitaţie
licurici sm. ateşbçcegĭ
lider sm. lider, öndef
lift sn. lift, asansör
ligament sn. (anat.) baw
ligatură sf.(med.) baw, tĭgĭş
ligă sf. liga , bĭrlĭk
lighean sn. eleken
lignit sn. lignit kömĭrĭ
liliac1 sm.(zool.) cargana
liliac2 sn.(bot.) erguwan
liliachiu adj. erguwan rengĭnde
liman sn. kıyı, sahil
limba sf.1.tĭl, lisan 2.(tehn.)tĭl 3.(încălţător) kerata
limbric sm. barsak şılawşanı
limita I. vt. sınırlamak II.vr.sınırlanmak
limitare sf. sınırlama-sınırlaw
limitat adj. 1. sınırlangan 2. fig. az-kabiliyetlĭ
limită sf. sınır,cĭk
limonadă sf. liminata
limpede I. adj. 1. (despre lichide) tınık, berrak 2.(clar) aşık. II. adv. aşıkşa
limpezi I.vt. 1.temĭzlemek, tındırmak, berraklaştırmak 2. (a clarifica)
aşıklamak, aydınlatmak II.vr. 1.tınmak, berraklaşmak 2. (despre cer)
aşılmak 3. (a se lămuri) aşıklanmak
limpezime sf. 1. (despre lichide) berraklık, tınıklık 2.( despre cer) aşıklık
lin1 sm. (peste) (iht.) yeşĭl sazan
lin2 adj. yawaş, sessĭz, gürültüsĭz
lingău sm. 1. şanak calagan 2. fig. yaltakşı, calıngan
linge vt. calamak
lingere sf. calama- calaw
lingură sf. kaşık
linguriţă sf. kawekaşık
linguşi vt. yaltaklanmak, calinmak
linguşire sf. yaltaklık, yaltakşılık, calınma
linguşitor sm. adj. yaltakşı
lingvist sm. tĭl bĭlgĭnĭ, tĭlcĭ
lingvistică sf. tĭlbĭlĭmĭ
linia vi. kaatke sızık sızmak
linie sf. 1. Sızık 2.(filiaţie) kol, secere 3.(reţea) col ,şebeke
linişte sf. 1.(tăcere) sessĭzlĭk 2.(tihnă) göñĭl aşıklıgı
linişti I. vt. catıştırmak II. vr. catışmak
liniştit adj. 1.( tăcut) sessĭz , sakin 2.(calm) sıkıntısız

2
liniştitor adj. catıştırgan
liniuţă sf. sızıkşık
linoleum sn. mantarlı muşamba
linotip sn. linotip
lins adj. 1.( despre păr) arü taralgan
linşa vt. lincetmek, bĭrew dawasız cemaatşe öttrĭlmek
linşare sf. dewasız öttĭrĭw, öttĭrĭlme
linsaj sn. v. linşare
linx sm.(zool.) yabani –mısık
linte sf. percĭmek
lipi I.vt. 1. cabıştırmak 2. (a fixa) tutturmak 3. (a apropia)
yakınlaştırmak II. vr. 1. cabışmak 2.fig. baylanmak
lipici sn. tutkal , zamk
lipicios adj. cabışkan
lipie sf. pĭde
lipitoare sf. sülük
lipitură sf. cabışma
lipovean sm. lipovean
lipoveneşte adv. lipoveanday
lipsă sf. 1.(absenţă) eksĭlme, tabılmama , 2 .(imperfecţiuni) eksĭklĭk,
kusur 3.(nevoie),kıtlık
lipsi I.vt. mahrum etmek, II.vi. 1. (a nu se găsi) eksĭk bolmak II. vr.
vazgeşmek
lipsit adj. mahrum, yoksın
liră sf. 1.(muz.) lir 2.(monedă) lira
liric I. adj. lirik II. sm. lirik ozan
lirism sn. lirizm
listă sf. lista, cetvel
literal adj. kelimesĭ kelimesĭne , harfĭ harfĭne
literalmente adv. tamamı man, tam- manası man
literar adj. edebi
literat sm. edebiyat uzmanı, yazar
literatură sf. edebiyat
literă sf. harf (arĭp)
litiază sf.(med.)taş, kum kastalıgı
litigios adj. kawgalı
litigiu sn. uyuşmazlık, uyuşmamazlık
litograf sm. taş basmacı, litograf
litografia sf. vt. taş basma man basmak
litoral sn. kıyı boyı, yalı boyı, sahil
litră sf. serĭk littre
litru sm. litre-litru
livadă sf. cemĭş bakşesĭ
livid adj. benzĭ solık
livra vt. teslĭm etmek

1
livrare sf. mal teslĭmĭ
livret sn. livret
lână sf. cün
lâncezeală sf. takatsızlık, gewşeklĭk
lâncezi vi. 1. gewşeklık , köstermek 2.( despre activităţi) ilerlememek
lângă prep. canından, canı başında
lob sm.(anat.) lop 2.(bot) kanat, palet
lobodă sf. karapazı,kozayagı
loc sn. 1.(în spaţiu) cer 2. (serviciu) cer, ĭs, mevki
local I. sn. 1.(încăpere) üy, bina 2.(restaurant) lokanta, restaurant
III. adj. yerlĭ
localitate sf. meşken, meşkün
localiza I. vt. 1. cayılmasın toktatmak 3. (opere literare) cerĭn belletmek
II. vr. cayılması toktatılmak
localnic I. sm. yerlĭ II. adj. yöresel, mahalli
locatar sm. bĭr üyde otırgan kĭşĭ
locaţie sf. kira , kira parası
locomotivă sf. lokomotıf
locomoţie sf. colşılık, seyahat
locotenet sm. tegmen-lokotenet
locţiitor sm. yardımcı, muavin
locui vi. otırmak, yaşamak
locuinţă sf üy, curt
locuţiune sf. aytĭm, tabĭr
logaritm sm. logaritma
logic adj. mantıki, mantıklı
logică sf. mantık
logodi I. vt. nışanlanmak II.vr. nışanlamak
logodnă sf. nışan, nışan merasĭmĭ
logodnic sm. nışanlı cĭgĭt
logodnică sf. nışanlı kız
loial adj. dürüst , dogrı
loialitate sf. dürüstlık, dogrılık
lojă sf. 1. loca-loja 2.(bot.)togım kahı
longevitate sf. köp yaşama, ömĭr uzunlıgı
longitudine sf. boylam (geogr.)
lopată sf. kürek
lord sm. lord
lot sn. 1. (parcelă) parsel 2.(grup) grup takım
loterie sf. loteriye-piyango
loto sn. loto
lotus sm. (bot.) mısır aknilüferĭ
loţiune sf. losyon-loţiune
lovi I. 1. (a izbi) urmak, şarpmak 2.(a prejudicia) zarar ketĭrmek II. vr.
1. şarpışmak, uruşmak 2.fig. zorlık şekmek

2
lovitură sf. 1. urma-uruw, şarpma, darbe 2. (supărare) üzüntĭ 3. (atac) atak,
darbe
loz sn. loto biletĭ
lozincă sf. slogan, lozinka
lua I. vt. 1. almak 2. (a priva) mahrum etmek 3. (a cuceri) zaptetmek
4. (a cumpăra) satıp almak 5. (a fura) kırslamak, aşırmak 6. (a se
molipsi) cukmak 7. (a dobăndi) kazanmak II. vi. (a încăpea) sıymak III.
vr. (a se căsători) üylenmek
lubrifiant sn. maylama, maylı madde
luceafăr sm. şobanyıldızı, venüs, Zükre
lucernă sf. kabayonca, lucerna
luci vi. cıltıramak, pırıldamak
lucid adj. aşık fikirlĭ basiretlĭ
luciditate sf. basiret , ziyĭn aşıklıgı
lucios adj. cıltırak, parlak, cıltırawuk
luciu sn. parlaklık, cıltıraw 2.(lustru) cila man
lucru I.vi. 1. şalışmak, ĭşlemek 2. (a funcţiona) ĭşlemek II. vt. ĭşletmek
lucrare sf.1. ĭş, şalışma 2. (scriere) yazı, ĭşlew 3. (realizare) eser
lucrativ adj. kârlı,kazanışlı
lucrător sm. ĭşcĭ
lucru sn. 1. şey, nesne 2. (activitate) ĭş
lugubru adj. ĭşkarartkan, mükedder
lulea sf. lule, pipo
lumbago sn. (med.) lumbago
lume sf. 1. (univers) dünya, cihan 2. (astr.) kainat, evren 3. (globul
pământesc) yeryüzĭ 4. (oameni) alem, insanlık
lumina I. vt. 1. aydınlatmak, carıklatmak 2. (a educa) terbiye etmek 3. (a
clarifica) aşıklamak, izak etmek 4. (a conduce) idare etmek II. vi.
cıltıramak III. vr. aydınlanmak luminat adj. 1. (plin de lumină) carık,
aydın 2. (despre oameni) aydın, bĭlgĭlĭ 3. (lămurit) aşıklangan
luminat adj. 1.(plin de luminã) carık aydın 2.(despre oameni) aydın,bĭlgĭlĭ
3.(lãmurit)aşıklangan
lumină sf. 1. carıklık, aydınlık 2.fig. nasiyat, terbiye, ögĭt
lumânare sf. mayşırak, mum
lunar adj. er ay, aylık
lunatic sm. adj. 1.(somnambul) aysar 2.(zănatic) dengesĭz
lună sf. 1.( astr.) ay mehtap, kamer 2.(calendaristic) ay
luncă sf. şayır, vadi
luneca vi. taymak, tayılmak
lunecos adj. taygalak, taygış
lunetă sf. dürgün
lung adj. 1. uzun 2.(înalt)uzun boylı, yüksek 3.(vast) genĭş
4.(îndelungat) uzun sürelĭ-sürgen
lungi I.vt. 1. uzatmak 2.(despre-timp) sürdürmek II. vr.1. uzanmak
2.( a se culca) catmak

1
lungime sf. uzunlık
luni sf. pazartesĭ
luntraş sm. kayıkşı
luntre sf. kayık
lup sm. kaşkır (kurt)
lupă sf. pertavsız,büyüteç-lupa
lupta I. vi. vr. sawaşmak, mücadele etmek, töbeleşmek II. vr.I.( a
se strădui) cabalamak, ograşmak 2.(a se împotrivi) ayak tĭremek
3.(sport) küreşmek
luptător sm. 1. sawaşşi, mücadelecĭ 2.(spor) küreşşı, pelwan
lustragiu sm. ayakkabı boyacısı
lustră sf. avize, şemidan(candelabru)
lustru sn. cila, parlaklık, cıltırawuk, cıltırawlı
lustrui vt. cilalamak, cıltıratmak
lut sn. sarıbaşık
luteran sm. adj. lüteryan-luteran
lux sn. 1.(fiz) luks 2. fig. bollık
luxa vt. oynatmak, yerĭnden şıgarmak
luxaţie sf. oynatma, burkulma
luxos adj. bol (satafatlı)
luxuriant adj. bol, gür (despre vegetaţie)

2
M
mac1 interj. (imită strigătul raţelor) mak
mac 2 sm. aşaş (haşaş)
macabre adj. bek korkılı, korkınş
macadam sn. makadan, köl taşĭ
macagiu sm. makasşĭ
macara sf. makara
macaragiu sm. makaracı
macaroană sf. makaron, makarna(tc)
macat sn. makat
macaz sn. demĭrcöl makası
macedonean sm. sf. adj. makedon (makidon), makedonyalĭ
macedoneancă sf. makedon apakayı
macera vb. I. tranz. egĭtmek, suwda tutĭp egĭtmek
macerare sf. egĭtme
maceraţie sf. egĭtuw
machetă sf. maket
machia vb. makiaj etmek, bet boyamak
machiaj sn. makiyaj
machiavelic adj. makiyavelce
machior sm. makiyajcı
macrameu sn. macrame
macră adj. karakesek
macrobiotică sf. makrobiotika (hayatnĭ uzatmak üşün şaresĭn araştırgan bĭlgĭ)
macrocefal adj. ĭrĭ başlĭ, balaban başlı
macrocosm sn. makrokosmos, kosmos, alem, dunya
maculator sn. makulator, kuralama defter
maculatură sf.(colectıv) 1. karalama, kıymetsız kâât 2. fig. önemsız eserler
madam sf. (înv.) hanım
madonă sf. madona, Meriyem Ana'nıñ plâstık adı, mülăyĭm yüzlĭ kadın
maestro sm. sf. usta
magazie sf. magaza
magazin sn. tükân
magaziner sm. tükâncĭ
magazioner sm. v. magaziner
magherniţă sf. koliba
maghiar sm. sf. macar; limba maghiară - macar tĭlĭ
maghiarism sn. macarcadan alınma söz
magic adj. tılsımlı, büyülĭ
magician sm. tılsımcı, büyücı
magie sf. tılsımcılık, büyücelık
magistral adj. ustaga ait, ustaca, ustacasına
magistrat sm. kadı, hakim
magistratură sf. hakimlık, kadılık

1
magistru sm. hoca,
magiun sn. macĭn
magmă sf. magma
magnat sm. polon veya macar aksoyı, mırza
magnet sm. magnet
magnetic adj. magnetlĭ
magnetism sn. maknetlılık
magnetit sm. magnetit, kara veya kül renkĭñde bĭr maden
magnetiza vb. magnetlemek, magnetleştĭrmek
magnetofon sn. magnetofon
magnezic adj. magneziumlĭ, magnezık
magnezie sf. magnezya
magneziu sn. magnesium
magnific adj. ulu, Ulu Tañrı( Allah)
magnolia sf. magnoliya teregĭ
mahala sf. malle
mahalagioaică sf. terbiyesĭz kadın, malle apakayı
mahalagism adj. malle sözĭ, mallecĭlĭk
mahalagiu sm. mallecĭ, malle kĭşĭsĭ, terbiyesĭz kĭşĭ (adam)
mahmur adj. ıstaesĭz, mahmur, keyfsĭz
mahmureală sf. keyĭfsĭzlĭk, ıstarsĭlĭk, mahmurlık
mahomedan adj. müslüman
mahomedanism sn. müslümalık
mahon sm. (mahun) agaşı
mahorcă sf. mahorka
mai1 adv. 1. taa- mult, taa köp - bine, taa aruw 2.(cel, cea,cei, cele) - en,
cel mai bun - en aruw
mai2 (lună a anuluıi) sm. Mayıs ayı
mai-mai loc adv. proximt emın- emen; emen-emen yuklacak edĭ
maia sf. maya
maică sf. ana, titlu de stimă şi respect dat unor femei sfinte Meryem
anamız, hacĭ anni
maidan sn. meydan
maiestos adj. ulu
maieu sn. mayo
maimuţă sf. mayımun
maimuţăreală sf. maymunlık, maymunlanma
maimuţări vb. maymunlamak, erkeleme
maimuţi vb. maymunlamak, erkelemek
maimuţică sf. maymunşık
mamuţoi sm. maymun (erkek) maymun- surat
maioneză sf. mayonez
maior sm. mayor (TC Bınbaşı)
maio sn. mayo
maistru sm. usta (zanat ustaşı) usta başı

2
major adj. 1. akılbalık (cel care a împlinit vârsta de 18 ani) 2. Bekönemlĭ
(major) foarte important
majora vb. arttırmak
majorare sf. artırma, artış
majorat sn. ergĭnlĭk
majoritar adj. ekseriyetmen (în~) ekserıyetçĭ
majoritate sf. ekseriyet
majusculă sf. balaban (büyük) harĭf(arĭf)
mal sn. kenar, caga, kıyĭ, yaka
mala sf. mala
malac sm. malak (manda balası)
maladie sf. kastalık
maladiv adj. kastalıklı
malaiez sm. sf. adj.- malayez
malaric adj. sıtnalı, sıtma kastalıklı
malaxa vb. karıştırmak
malaxare sf. karıştırma
malaxor sm. karitırmak maşinası, malaksor
maldăr sn. demet, töp
maleabil adj. 1. cayımlı (ĭncĭ bĭr kââttiybolıp caylangan bĭr şıy) 2. mayışkak
maleabilitate sf. 1. cayımlılık 2. mayışkaklık
malign adj. (kastalıkka ait) bek awır, bek tehlikelĭ
maliţie sf. yamanlık , fenalık
maliţios adj. yamanlıkklı, fanalıklı
maliţiozitate sf. yamanlık, fenalık
maltrata vb. eziyetlemek, azap şektırmek
maltratare sf. eziyet, şektĭrĭw
malţ sn. filizlengen arpa tanesı
mamaie sf. anay, nenĭ
mamar adj. meme, emşek
mamă sf. neniy, ana
mamela sf. meme, emşek
mamelon sn. 1. meme başı, emşek uşı 2. oba
mameluc sn. 1. mameluk, mısır sultanlarñĭ karagan (korıgan) atlĭaskerler 2.
fig. (mecazlĭ) mamiy
mamifer sn. memelı, memelıler (balalagan ve yawrılarıñ sütmen östĭrgen
hayvanlar)
mamoş sm. kadın doktorı
mamut sn. mamut( eskĭ zaman fili)
mană sf. 1. balşıra, yüzĭn balsırası 1. Ayave Küzey Afrika tarafĭnda ösken
ve şalabĭlgen (yenilebilır) bĭr liken 3. bollık, bereket
manco sn. eksĭk, eksĭlme
mandarin sm. mandarin teregĭ
mandarină sf. mandarin cemĭşĭ
mandat sn. 1. vekĭllĭk 2. mandat

1
mandatar sf. vekĭl
mandibulă sf. cak
mandolin sf. mandolın
manea sf. mane
manechin sm. sf. manekin,manken
manej sn. 1. talĭm, aldırmak üsün, meydan 2. at talĭmĭ
manevră vb. 1. manevra etmek 2. hareket etmek, cönetmek, cürdĭrmek
3. hızlı ve tertĭplĭ cürmeler yapmak ( ordıga ait)
manevră sf. 1. manevra 2. hızlı ve tertĭplĭ cürmeler
mangafa sf. 1. awır ve dev gıbi adam 2.mankafa (mankapa, prost)
mangal sn. mangal, agaş kömĭrĭ
mangaliţă sf. mangalıţa ( bĭr domız soyı)
mangan sn. mangan (külrengĭnde, parlak sert ve kolay kırılgan bĭr
metal- temĭr
madenĭ)
manganit sn. mangan madenĭ
mangealâc sn. mancalık, mancınık ( awır şeylernĭ kötermek üşün kalın
bĭr kazık)
mangosit adj. becereksĭz, acemĭ, akmak, budala
mania vb. kullanak
maniabil adj. kolaylıkman kullanılması
maniac adj. tutanaklı, tutkun
manichiură sf. maniküra ( kol tırnaklarnı boyamak)
manie sf. tutkunlık, tutanak, kuy
manierat adj. terbiyelĭ, aruw dawranıslı
maniera sf. 1. terbiye, aruw dawranĭş 2. şekĭl, türlü dawranmaklar
manifest sn. ilan, bĭldĭrĭw, manifest
manifest adj. aşĭksa, aşıkâr, aşkâre
manifesta vb. 1. Köstermek 2.kösterĭş yasamak
manifestare sf. peyda
manifestaţie sf. kosterĭş, manifestaţie (împrumutat de la rom.)
manipula vb. 1. ĭşletmek 2.idare etmek
manipulant sm., sf. manipulant ( împr. rom) idarecĭ, ĭşletmecĭ
manivelă sf. ĭşletkĭş, manivela
manometru sm. manometru
manoperă sf. kol ĭşĭ, manopera
mansard sf. mansard, tawan odasĭ
manşă sf. manşă; pilot sapı
manşetă sf. cen kapagı, cenkapak
manta sf. manta, cawunlık
mantie sf. 1. pelerina gibi bĭr kĭyĭm
mantou sn. manto, palto
manual sn. kitap
manual adj. 1. koldan ĭşlenme 2. kolman şalışkan
manufactură sf. 1. manufactura, toptancılık 2. toptancı malı, fabrika malı

2
manufacturier sm. toptancı, manufakturacı
manuscris sn. elyazısı, kolyazısı
manutanţă sf. manutanţa ( askerler üşün ötmek yasagan bĭr takım)
mapamond sn. dünya haritasĭ
mapă sf. 1. mapa , kap 2. şanta
marafet sn. marafet ( marifet), becerĭklĭk
maramă sf. marama
marangoz sm. marangoz, gemĭde şalışkan doramacı
marasm sn. pĭtkĭnlĭk( moral) düşkĭn, zewal
marca vb. 1. tamgalamak, haywanların yada başka bĭr şeylerĭn
üstüne bĭr
işaret yapmak 2.fig.(mec.) belgĭlemek 3.(sport) gol atmak
marcant tanıwılı, aytiwlĭ
marcare sf. tangalama, işaret yapma , (mec.) belgĭleme
marcator sf, sm tamgabolgan kĭşĭ, işaret yasagan kĭşĭ, (mec.)
belgĭlegen kĭşĭ

marcă sf. 1. tamga, işaret (hayvanların üstüne) 2.pul


marchiză sf. 1. camlık (üynĭn kĭrer kapĭsĭnĭn aldında bĭr oda) 2.yazlık
oda
mardeală sf. kötek, zıbık
mardi vb. köteklemek,zıbıklamak
mare1 adj. balaban, ĭrĭ, üyken , büyük
mare 2 sf. deniz
maree sf. artım- tartım ( deniz sularınıñ artıp tartılması)
mareşal sm. mareşal
marfagiu sm. tucar, malcı
marfă sf. mal
margarină sf. margarin
margine sf. keaner, sınır, baş( col başı), sonsızlık( fără de margini)
mariaj sn. üylenuw
marin adj. denĭzge ait
marinar sm. denĭzcĭ, gemĭcĭ
marinat adj. marinat, salçalı (soslĭ) balık
marinată sf. marinata, salcalı(soslĭ) balık,et vb. yemek
marină sf. 1. denĭzcĭlĭk, gemĭcĭlık 2.(tc.)donanma (flota)
marinăresc adj. denĭzcĭge ait , gemĭcĭge ait
marionetă sf. 1. kokla 2. (mec.)kabıl etken emĭrlernĭ körĭkörĭne yapkanbĭr
kĭşĭ
maritime adj. denĭzge ait
marmeladă sf. marmelat, macĭn
marmora vb. mermerlemek
marmoră sf. mermer, cioplitor în marmură- mermercĭ
marmot sf. marmot
marmură sf. mermer

1
marnă sf. marna, balşıklı(din argilă) kĭreş taştan yasalgan tortul
kaya(rocă semidentară)
maro adj. maro, kawe rengĭ, kestane rengĭ
marochin sn. sahtyan, eskĭ, koy ve başmak ĭncĭ ve parlak terĭsĭ
marochinărie sf. sahtyancılık
marotă sf. sabit fikir, kesın fikir(idee fıxă)
marş sn. cürme, cürĭş, marş forţat – menzıl( zorlama) marş
martie sm. mart
martir sm, sf. 1. şeit 2. kurban (a căzut~kurban kettĭ)
martiriu sn. 1. acĭ şegıw (şekıuw) skencelĭ ölĭm 2. kurban ketuw
martiriza vb. 1. ĭşkencelemek, acĭ şekmek, eziyetlemek
martor sm şait
marţafoi sm. alşak ( fig.)namussĭz, rezil
marţafoi vb. kĭbĭrlenmek, şalımlanmak (mec.) koltıklarnı kabartmak-a
se umfla în pene ( a se marţafoi)
marţi ( a doua zi a săpămâni) sf. salı
marţial adj. tantanalı, merasımlı, marţial
marxism sn. marksism
marxist sm. marksıst
mas sn. konuv, kondıruw, keşeleme
masa1 vb. 1. umak, masaj yapmak 2.uwıştırmak( a face să se maseze)
masa 2 vb. tranz. şi refl. 1. toplamak,sıgıştırmak2.fig.(mec.)ust üstĭne salmak
masacra vb. 1. Toptan öldĭrmek, yok etmek, kırım-kırım etmek
2.fig.(mec.)
berbat etmek, bĭr seynĭ, bĭr elyazını bızmak
masacru sn.1. toptan öldĭrme, yok etme, kırım-kırım etme 2.(mec.)berbat
etme,
bĭr şeynĭ, elyaznı bızma
masai sn. masaj, uwustırma, uwdırma
masă 1 sf. toplılık, balaban (büyĭk) kĭşĭ toplantası, köplĭk
masă 2 sf. 1. (fiz.)masa, kattı, sert şeylernĭñ( maddelerĭñ) awırlıgı 2. köp (
balaban) bĭr
mıktar
masă 3 sf. 1. masa(mobila), sofra (mobilya) sofra örtĭsĭ 2. sofra, yemek
masca vb. 1. maska salmak, maskelemek 2.(mec.)saklamak,gĭzlemek
mascara sf. mascara, soytar
mascaradă sf. 1. maskaralık 2. maskalı bal, bal mascat
mascare sf. maska salmak
mascat sm, sf. maskalı, gĭzlĭ
mască sf. 1. maska( maske) 2. machiaj
mascot sf. maskota, muska, kısmetlĭk
mascul sm. erkek, er
masculine sm, sf erkekke ait
maseză sf. masaj yapkan kadın
masiv1 adj. 1. balaban,ĭrĭ 2. tolı, tam, tolĭ altın- aur masiv

2
masiv 2 sn. 1. dag grupları
masor sm. masaj yapkan kĭşĭ
mastic sn. sakız (yapışkan lâstĭk gibi bĭr madde)
masticaţie sf. şaynama
mastodont sm. mastodont, eskĭ dewĭrler, zamanlarda yaşagan dew(koca)
memelı aywan
maşina vb. fitnemek, fitne yapmak, komplot kurmak
maşinal adj. tüşünmeden ,bĭlmiyerek, farkına barmadan hareket etmek
maşinaţie sf. fitne
maşină sf. maşina, makina
maşinist sm., sf, masinacı
maşter sm. ögiy baba ( babay) babalık
maşteră sf. analık, ögıy neniy
mat adj. parlaksĭz, renksĭz
mata pron. pers sen
matahală sf. dewdıy kĭşĭ, angüdük(kocaman)
matcă sf. 1. tekne (ırmaknıñ teknesi) 2.fig.soy,asıl 3. anabalşıbın
matelot sm. denĭzcĭ, gemĭcĭ
matematic adj. 1. matematikke ait 2. fig.(mec.)tam, kesin,tıpkı
matematică sf. matematik
matematiceşte adv. matematık kurallarına uygun, matematikşe
matematician sf. matematik uzmanĭ, matematĭkşı
material sn. 1. mal, material, malzeme 2. kumaş(ţesătură) stofă
materialist adj. materıyalist, maddecĭ
materializa vb. maddeleştırmek
materie sf. 1. madde, malzeme 2. ders( materie de studiu)
matern adj. 1. analık, neniylĭk, anaga ait, nenıyge ait 2. limba~ă anatĭlĭ
maternitate sf. analık, dogırma uyı
matinal adj. , adv. 1. erten, ertencĭ 2. erten- erte ( dis –de- dimineaţă)
3.ertenlĭk ( de dimineaţă) ertenlĭk yemek
matineu sn. matinew
matostat sn. (JASP) matostat, parlak renklĭ yarı kiymetlı bĭr taş
matracucă sf.(pop.) beşaret apakay
matrapazlâc sn. matrabazlık
matriarhat sn. matriarhat , anabaşlık, anaerkĭ
matricolă sf. ana defter, matrikola, nüfus defterĭ(sicilĭ)
matrimonial adj. üylĭkke ait
matriţã sf. kalup, motris
matriţer sm. kalıpşı, matrişşı
matroană sf. 1. Romanlĭ aristokaside , saygı köstermek üşün bĭr üylĭ
apakayga berĭlgen isim 2. Yaşlı hanım
matroz sm. denĭzcĭ, gemĭcĭ
matur adj. 1. akılbalık, esli, ergĭn 2.deren düşüncelĭ
maturitate sf. 1. akılbalıklık, ergĭnlĭk, eslĭlĭk 2. deren düşünce
maturiza vb. 1. akılbalık bolmak, eslĭ bolmak, ergĭn bolmak, ergĭnleşmek

1
2. deren düşüncelĭ bolmak
maţ sn. 1. barsak kalın barsak – intestinul gros 2.(pop.halk) borı
maţe-goale sm. (peror), (hakaret) boşborsak( bek fukara kĭşĭ), tamakkâr
maur sm., sf. maur, mağriplĭ (Afrika-ñıñ sırt tarafında yaşagan
Arabistanlĭ)
mausoleum sn. anĭt, kabĭr, mawzole
maxilar sm. şen kemĭgĭ, şene
maxim adj. maximum, en köp, son derece, üstün (superior)
maximă sf. özeksöz, özsöz
mazăre sf. bezelıya mazăre
mazili vb. bĭr hükümdarnĭ (beynĭ) hükümdarlıktan şıgarmak, mazil
etmek, dewĭrmek
mazilire sf. dewĭrmek, mazil etme
mazurcă sf. mazurka, Polonya millîydansĭ
mă interjecţie ula, ulan
măcar adv. barem, bari, eş bolmasa
măcăi vb. barkıldamak
măcăit sn. barkıldama
măcăleandru sm. taw torgay (tawda yasagan kırmızı gerdanlı kĭşkene bĭr kuş)
măcăni vb. barkıldamak
măceaşă sf. 1. tegeneklĭ ve kırmızı şeşeklĭ bĭr şalının kırmızı renklĭ, sert
kabıklı ve ekşĭmsĭ meyvası 2.(pop.) itmurum
măcel sn. kasaplama, toptan öldĭrme, kesik-keşit etme
măcelar sm. 1. kasap, kasapsĭ 2.fig. canawar
măcelari vb. kasaplamak, aywan kesmek
măcelărie sf. kasapşılık, kasap tikânĭ
măcelărit adj. kasaplangan, parşalangan
măceş sm. 1. tegeneklĭ ve kırmızı şeşeklı şalı 2. (pop.) it murun teregĭ
măcina vb. 1. tartmak (bogday tanelernı) tartmak 2.fig. (mec.) ezmek,
ufatmak
măcinat adj. 1. tartılgan 2. fig. (mec.) ezılgen, ufatlangan
măciucă sf. 1. tompız 2. şokmar
măcriş sm. kozıkulak (eksĭmsĭ yapraklı bĭr nebat) (bĭtkĭ)
mădular sn. insan yakut aywan vücütke baylı bolgan organlar (kol ve ayak)
mădular sm. (înv.) üye
măduvă sf. 1. süyek mayı 2. özek, öz (bĭtkĭlerĭñ özegĭ) 3.fig. esas, asıl
(origine, esenţă) bĭr şeyni en aruw, en önemlĭ yagı
măgar sm. 1. eşek 2.fig. (mec.) a) aptal, ahmak, budala (prost), b) inatşı
(încăpăţânat, căpos), c) terbĭyesĭz (obraznic)
măgădău sm. (reg.) uzun boylı, sırık gibĭ (ca o prăjitură)
măgădoaie sf. dewdıy kĭşĭ, angüdük (kocaman)
măgăreşte adv. 1. eşekşe 2.fig. a) aptalca, ahmakşa, budalaca, b)inatşĭca, c)
terbiyesĭzce
măgărie sf. 1. eşeklĭk 2.fig. (mecazen) a)aptallık, ahmaklık, budalalık, b)
inatşılık, c) terbiyesĭzlĭk

2
măgăriţă sf. ırgaşı eşek
măgăruş sm. eşekşĭk
măguleală sf. 1. bĭr kĭşĭnĭn onerın okşaması (kötermek), yaltak 2. fig. (înv.)
aldatmak, yaltaklanma
măguli vb. 1. bĭr kĭşĭnĭn onerın okşamak 2.fig.yaltaklanmak, aldatmak
măgură sf. bayır balaban, yüksek oba
măi 1. ula, ulan 2. ulaaa! (şaşkınlık demek)
măiculeană sf. (pop.) anaşık, nanıysĭk
măiculiţă sf. anaşık, nanıysĭk
măicuţă sf. anaşık, nanıysĭk
măiestreşte adv. (înv.) ustalıkman, becerĭlĭkmen
măieştri vb. ustalamak, becermek, bĭrn şeynĭ artistic yapmak
măiestrie sf. bek farklı becerĭklĭk ustalık
măiestrit adj. becerĭklĭkmen yapılgan, becerĭklĭ, ustalıklĭ
măiestru adj. becerĭklĭ, ustalıklĭ, şeberlı 2. (masallarda) mucizelĭ tılsımlı
(mucizelı, tılsımlı kuş – pasăre măiastră)
mălai sn. 1. malay 2. sörek (turtă făcută din mălai) 3. tare (reg.) tazı (reg.)
Vrabia mălai visează
mălăcină sf.(reg.) pesĭlgen (busuioc)
mălăiaş sn. malayşık
mălăieţ adj. (despre fructe) pĭşkĭn (despre oameni) kuwetsĭz
măldărel sn. demeşĭk
mălin sm. 1. erguvan (erguwan) 2. kuş kirazĭ
mămăligar sm. mamelekşĭ
mămăligă sf. mamelek, mameleklĭ – cu mămăligă, mameleklĭlĭk - mălai de o
mămăligă, mameleksĭz – fără mămăligă
mămăliguţă sf. mamelekşĭk
mămăruţă sf. buburuza (böcek)
mămică sf. neni
mămică sf. nenişĭk, anaysık
mănăstioară sf. kĭşkene manastır
mănăstire sf. manastır
mănos adj. bereketlĭ, berĭmlĭ, bol
mănuncheaş sm. demetşĭ
mănunchi sn. demet, top
mănuşar sm. kolşakşı, eldüvencĭ
mănuşă sf. kolsak, eldüven
măr 1 sf. elma
măr2 sm. elma agaşı
mărar sm. dereotı, daraugurt, marar
mărăcine sm. tegenek, kögen, kögen cemĭş - fruct sălbatic necomestibil
mărăciniş sn. tegeneklĭk, kögenlĭk
mărăcinos adj. tegeneklĭ, kögenlĭ
mărămioară sf. maramaşık
mărămuţă sf. maramaşık

1
măreţ adj. ulu, kaca(koca daglar)
măreţie sf. ululık
mărfar sn. mal trenĭ,cük trenĭ
mărgărit sn. 1. incĭ 2.ĭncĭ şeşegĭ
mărgăritar sn. 1. incĭ 2. incĭ şeşegĭ
mărgea sf. moşak
mărgean sn. mercan
mărgelat adj. moşaklı
mărgeluşă sf. moşakşık
mărgeluţă sf. moşakşık
mărgică sf moşak
mărginaş kenar, şet(kenarda tabılgan)
mărgini vb. kenarlamak, sınırlamak
mărginire sf. kenarlama, sınırlama
mărginit 1. sınırlı, kenarlı, sınırlangan, azaltılgan 2.fig.(despre oameni)
akılsız, aptal,
tonka,kıska akıllı
mări vb. 1. balabanlaştırmak, üykenleştĭrmek, arttırmak 2.meshur etmek a slăvi
a face faimos pe cineva 3.refl.(înv.)kibĭrlenmek a se mândri
măricel adj. balabanca,öskĭn
mărime sf. 1. balabanlık, üykenlĭk,boy(statură, talie kıska boylı) ölşĭ ( dimensıune,
măsură) 2.(rar) önem 3. (Azi-ir –aziö ironic) yüksek vazife (yüksek
vazifelĭ bĭr
kĭşĭsĭn)
mărinimie sf. arülĭk, cumartlık
mărinimos adj. cumart
mărire sf.1. balabanlaştırma, arttırma, ululık 2.fig. şan, şeref ( glorie , onoare)
mărişor adj. öskĭn
mărit1 sn. ( faptul de a se mări, mărire) artırma, ululuk, balabanlaştırma
mărit 2 adj. 1. balabanlaştırılgan, arttırlgan 2.fig.şanlı(slăvit) şereflı(
glorios)
mărită vb. üylendĭrmek ( despre femei), bermek( a mărita) Kızın berdı bĭr
aruw cĭgĭtke,
barmak( a se mărita)- Kerime aruw balaga bargan
măritare sf. üylenme
măritată adj. üylĭ
măritiş sn. üylenme
mărmurar sn. mermercĭ
mărşălui vb. marş şeklĭnde cürmek
mărturie sf. şaıtlĭk
mărturisi vb. 1. tanıtmak, tanıtlımak, tanımak, kabıl etmek 2. sır
aşmak( a se destăinui)
mărturisire sf. 1. tanıtma, tanıtlama, tanıma, kabıl etme
2.sır,tewbe(destăinuire)
mărţişor1 sn. mărţişor , martlık

2
mărţişor 2 s.m. 1 Mart aynĭn halk arasında kullangan ad(isĭm)
2.sarı şeşeklĭ kertĭk yapraklı
bĭr bitke( nebat ölen(ölet)
mărunt adj. 1. kĭşkene, ufak 2. ufak para, akşa/Ak aksa kara kün üşün 3.
Alşak (kıska
boylı) 4. fig.önemsĭz, emiyetsĭz
măruntaie sf. pl. 1. ĭş alat(ĭş organlar) 2.fig. derenlık,tup /denĭz tübĭ)
mărunţel adj. 1. kĭşkeneşĭk, ufakşık 2. Alşaksık
mărunţi vb. ufatmak, ufaklamak, kĭşkene etmek
mărunţiş sf. ufaklık, ufak-tefek
mărunţit adj. ufaklangan, kĭşkenelengen
măsălar sm. augustos aynın halk arasında kullanılgan ad
măscări vb. mascara etmek, maskaralamak
măscărici sm. cambaz (saltımbac) soytar
mascară sf. maskaralık, mascara sözler
măsea sf. azutış
măslin sm. ziytĭn teregĭ
măslină sf. ziytĭn cemĭşĭ(meyvasĭ)
măsliniu adj. zitĭn rengĭ
măslui vb. dolandırmak,uydırmak
măsluire sf. dolandırma, uydırma
măsluıit adj. dolandırılgan, uydırılgan
măsluitor sm ,sf. dolandırıcı, uydırıcı
măsura vb. I. 1.ölşemek 2.fig.a aplica lovituri ,pedepse etc, arkasın
ölşedĭ bĭr
şıbıtiymen 3.a măsura sistanţa cu privirea , a scruta/Uzaklıklarnı
közlerĭmen
ölşedĭ II. fig. a cântări, a aprecia , a compara . Kaneşkan sözlernĭ aruw
etĭp
ölşemek kerek. Bĭr yarışmada kuwetlerĭñ ölşecekler
măsurare sf. 1. olşeme 2. takdir etme
măsurat 1 sn. v. măsurare
măsurat2 adj. 1. Ölşewlĭ 2. ölşĭlĭ(moderat, cumpătat)
măsură sf. 1. ölşĭ, a lua ~ölşĭnĭ almak 2.miktar(cantitate) 3. köpten fazla
( peste
măsură, exagerat)
măsurătoare sf. ölşew
măsuţă sf. masaşık( kĭşkene masa)
mătanie sf. 1. iyĭlme(înclinare a corpuluı), secdege barmak,
ketmek-a face mătănii 2. (la
pl.) tespi – şırag de mărgele de os , lemn etc. pe care credincioşii
numără
rugăciunile pe care le rostesc.
mătase sf. ipek/ipek kurtı- vierme de mătase.expr. Crescut în mătase ( în
avuţie ,

1
belşug) – bollıkta yaşatmak
mătăhălos adj. dewgibi bĭr adam
mătăşar sm. ipekşĭ
mătăsos sm, sf. cımşak( ipek gibi)
mătrăgună sf. mătrăguna ( adem otı)
mătrăşi vb. kuwmak
mătreaţă sf. kayızgak, kepek
mătură vb. sıpırmak
mătură sf. 1. sĭbĭrtkĭ 2. sĭbĭrtkĭlĭk (ĭncĭ ve köp dallı bĭr nebat)
măturătoare sf. sıpırma arabası(maşĭnasĭ)
măturator sm. sĭbĭrtkĭcĭ
măturică sf. sĭbĭrtkĭşĭk
măturoi sn. balaban sĭbĭrtkĭ
mătuşică sf. alay (baba kız kardaşı) tiyze ( nene kız kardaşı)
mătuşică sf. alaysık, tiyzeşĭk
măţar sm. (rar) barsakşı ( barsak satkan kĭşĭ)
măzăriche sf. 1. bĭrçag (burçag) bitkĭ 2. Burşag (burşak)
mâhni vb. (transf) ıncetmek, mugaytmak( a mâhni pe cineva) (refl.)
ıncınmak,
mugaymak( a se mâhnı, a se necăji) (transf.) üzmek ( a necăji , a
întrista)(refl.)
üzülmek( a se necăji, a se întrista)
mâhnire sf. ıncıtma, ıncınma, mugaytma, mugayma, üzüntĭ
mâhnit adj. üzüntĭlĭ, ıncıntuwlı
mâine adv. yarın/yarından – de mâine (adj.) yarınkı – cel de mâine
mâl sn. şamır
mâlc adv. (pop. în expr.) A tăcea mâlc – bĭr söz şıgarmamak / tınmak
mâlos adj. şamırlı
mâna vb. aydamak ~tare – aydaştırmak , a fi mânat – aydatılmak
mânat adj. aydawlı
mânare sf. aydaw
mână sf. 1. kol, el, a) expr.locuţiuni; elınden kelmek –
a se pricepe, kol sallamak –
a face cu mâna, kolı suwık eken – era cleptoman, kol (el) astından – pe
sub mână,
clandestin; kol kötermek – a ridica mâna asupra cuiva, a lovi; Aruw
kolman
bermek – a da cu mâini bune( cu folos); l. bermek – a da mâna cu
cineva; Genĭi
kol – darnic ; Boş kol – risipitor ; El üstünde tutmak- a ţine ( pe cineva)
ca pe
palmă 2.fig. tărie fizică, forţă, putere- kuwet , sertlĭk Expresii Iş kolı
(kuwetĭ)-
mână de lucru, forţă de muncă; Sert kollı bolmak – a fi mână de fier, a
fi

2
autoritar
mânăstire sf. manastır
mânătarcă sf. aşalıngan mantar
mânător sm., sf. aywanlarnı aydagan kĭşĭ
mânca vb. 1, aşamak, Expresii: Közlerĭmen aşamak – a mânca cu ochii, a dori , a
fi
lipsit de ceva sau de cineva; Kotek aşamak – a fi bătut, alua papară;
Can
aşamak- a mânca sufletul, viaţa,a chinui 2.fig. kışınmak ( a produce o
senzaţie)
de mâncărime 3. mahvetmek - a distruge, a mistui( despre foc, pământ)
mâncare sf. aşayt, aşaytlık (alimente, provizii) yemek aş ( mâncare gătită)
mâncăcios adj. aşamşak, cebĭr, obır
mâncărică sf. (fam.) yemekşĭk, aşaytşık
mâncărime sf. kışınuw, kışıw
mâncător sm, sf. aşamşak, cebĭr,(fig.) tamakkâr, pisbogaz (lacom,
gourmand); mâncător
de oameni ( canibal) yabani kĭşĭ, cannibal
mâncătorie 1. kırsızlık para aşırmak 2. fesat, fitne(intrigă)
mâncătură sm. v. mâncăcios
mândreţe sf. güzellĭk, arüşelĭk, yakışıklık
mândri v.refl. 1. gururlanmak, maktanmak 2. kibĭrlenmek, kabarmak
mândrie sf. 1. gurur, maktanma 2. kibĭr, kabarma, kendĭñĭ begenme
mândru adj. 1. kendĭnĭ begengen kĭşĭ, gururlı 2, kibĭrlĭ , fodul (fudul)
3. mutlu , bahtiyar, şereflĭ 4. süygĭlĭ
mândruliţă sf. aşk , yawke
mânea vb. konmak, keşelemek
mânecă sf. cen
mânecuţă sf. cenşık
mâner sn. sap
mângâia vb. 1, okşamak, sıypalamak; okşatmak( a se face ă mângâie),
sıypalanmak
( a fi mângâiat) fig. köteklenmek (ironic) 2. catıştırmak, tesellĭ
bolmak( a se
consola)
mângâiere sf. 1. okşaw, sıypalama, sıypaw, fig.(ironic) kötekleme 2.
catıştırma, teşellĭ(
consolare)
mângâietor adj. oksawcı,sıypawcı
mânia vb. (tranz.)kızdırmak, öfkelenfĭrmek, iddetlenmek(refl.) kızmak,
öfkelendĭrmek, iddetlenmek
mâniat adj. kızgan, öfkelengen, iddetlengen
mânios adj. kızgın,öfkelĭ,iddetlĭ
mânie sf. kızgınlık, öfke, iddet
mânjeală sf. 1. pislĭk, kĭrlĭlĭk , bılanuw 2.gübremen karıştırılgan sarıbaşık

1
mânji vb. 1. pisletmek, kĭrletmek, bılanmak, (refl.) bılaşmak (tranz)
bılaştırmak,
kĭrlenmek ( refl.) lekelenmek(refl.)lekelemek(tranz.)
mânjire sf. pisletme, kĭrletme, bılanma, bılaşma, kĭrletme, kĭrlenme,
lekeleme, lekelenme
mânjit adj. pişlĭ, kırlı, bılaşık, lekelĭ
mântui vb. 1. kurtarmak( tehlikeden, ölĭmden) kurtulmak(bĭr kastalıktan)
şıpalamak
2. pĭtmek Expr. :S-a terminat ( s-a mântuit) pĭttĭ
mântuială sf. üstünden yapmak (expr. de mântuială)
mântuire sf. kurtulış, selamet,kurtulma
mântuitor adj. kurtarcı
mânui vb. kullanmak, idare etmek
mânuire sf. kullanma, idare etme
mântuitor sm, sf. kullanıcı, idarecĭ
mânz sm. 1. tay ( biye yawrısı) 2.fig.(fam.) balaşık copilandru
mânzare sf. sawımlı, sawmalı koy
mânzat sm., sf. tana, başmak
mânzişor sm. tayşık
mânzuleţ sm. tayşık
mârâi vb. mırıldamak, ırıldamak, mırıldaşmak, ırıldaşmak ( a se mârâi
reciproc) ( tranz)
mırıldatmak, ırıldatmak a face să mârâie
mârâit sm. mırıldama, ırıldama(vi.) mırıldaşma, ırıldaşma ( v.
tranz.)mırıldatma,
ırıldatma
mârâitor adj. mırıldagan,ırıldagan, mırıldaşkan, ırıldaşkan
mârlan sm. terbiyesĭz, edepsĭz
mârşav adj. alşak, namussız, rezıl, hayın
mârşăvi vb. I. tranz.(rar) alşalamak, rezil etmek( a pângări), lekelemek,
kĭrletmek
(rel) haram etmek( haramlamak) II.(refl.) kĭrlenmek, alşalanmak,
lekelenmek
(rel) haramlanmak
mârşăvie sf. alşaklık, rezillĭk, namussızlık, kĭrlĭlĭk
mârţoagă sf. arık at, zayıp at
mânzac sm. mırza
mâţ sm. mışık, mışıkşık
mâţă sf. mışık, cuwaş mısık sert tırnar( Mâţa blândă zgrie rău)
mârţişor sm. Tek cınıs(cıns) şeşeklĭ tüylĭ maşak ( meşe, fındık ve suwıt
agaşlarında)
mâzgă sf. şamır ( cımşak, suwlı, yapĭşkan ve taygalak şamır)
mâzgăleală sf. sĭzgış, sızgışlama, karalama( Be cerĭksĭz, acemĭ, lekelĭ yapılgan
bĭr yazı, desen vb.)
mâzgăleli vb. sızgışlamak, karalamak; şırkın, kırlı, becereksĭz şekılde

2
yazmak, resım yapmak
mâzgălit adj. lekelengen, kĭrlengen
mâzgoş adj. şamırlı, kĭrlĭ
meandru (akıntı sularñın tĭrsek gibi dolaşıklar)
mecanic1 sm. mekanik, maşinacĭ
mecanic2 adj. mekanik, otomatik şekĭlde
mecanică sf. mekanik bĭlĭmĭ
mecanism sn. 1. mekanızma, 2.fig.sistem( durum) kuruluş, sosyal,
ekonomik, politik
teşkilatlarĭ
mecaniza vb. maşinalarman ĭşletmek, mekanıze etmek,
maşinalaştırmak,
mekanikleştĭrmek
mecanizare sf. maşinalarman ĭşletme,mekanize etme, maşinalaştırma,
mekanikleştĭrme
mecanizat adj. mekanıkleştĭrĭlĭ, maşinalaştırılı
mecanotehnică sf. v. mecanică
mecăi vb. 1. eşkĭ gibi seslenmek, meleşmek, melemek 2.(fig. despre
oameni) kaltĭrawık
sesmen konışmak veya şalmak
mecet sn. meşcit, meşatlĭk
meci sn. maç, meç, ekĭ kĭşĭ veya eki takım arasında sport yarışması
medaliat adj. medalyalı, nısanlı( premiat cu medalie)
medalie sf.medalya, madalya, nışan
medallion sn medalyon, madalyon
medean sn. meydan
media vb. anlayış yapmak
medial adj. orta, ortalı
median adj. ortada, eşĭtlĭk, medıyana
mediator 1 adj. ( despre drepte sau planuri)bĭr segmanĭñ ortasından tartılgan
tĭk cĭzgĭ 2. (
substantivat) tĭk cĭzgĭ
mediator 2 sm uzlaştırıcı,-aracı
mediaţie sf. uzlaştırma
medic sm. doctor, doktır
medical adj. doktırga ait, tıbbı
medicament sn. 1. ilaç,laaj 2. hap, ap ( pilulă) 2. fig.dermen ( leac)
medicamentos adj. laajlĭ,ilaclĭ, aplı
medicaţie sf. tedavi( tratament), ilaclama
medicinal adj. şipalĭ, şifalĭ, laajlık
medicină sf. doktorlık, tıp
medie sf. orta,în~orta karar
medieval adj. orta dewĭrge ait
medievist sm. ortadewĭrcĭ, ortadewĭr tarihşĭ
mediocritate sf. 1. mutevazlılık,önemsĭzlık, orta kıymetlĭlık 2. orta zekiylĭk

1
mediocre adj. 1. mutevazi, önemsĭz, orta kıymetlĭ 2. orta zekilĭ
medita vb. 1. tüşunme, deren tüşünmek/tüşünmek taşınmak – a se
concentra intens 2. tasarlama 3. ders bermek
meditare sf. 1. tüşünmek, deren tüşünme, tusünme – taşınma(meditare
intensă) 2. tasarlama 3. ders berme
meditativ adj. tüşüncelĭ, deren tüşüncelĭ, dalgın
meditator sm. ders Bergen kĭşĭ
mediteranean adj. Ak Denĭzge ait
meditaţie sf. 1. tüşünme, deren tüşünme, tusünme – taşınma(meditare
intensă) 2. tasarlama 3.ders berme
mediu1 sn. 1. muhit, cewre(şeure) etraftakĭ muhit( cewre) 2. sosiyete,
alem, cıhan, cemiyet (bĭr kĭşĭnĭn yaşagan yerĭ)
mediu2 adj. orta, bĭrkarar/orta üyretĭm( învăţământ mediu), orta mektep(
şcoală medie)
medular adj. ĭlĭkke ait
meduză sf. medusa, denĭzanası, fiinţă mitologică, în mitologia antică,
imaginată ca o femeie cu şerpi în loc de păr şi despre care se credea că
preface în stane de piatră persoanele la care se uită.
mefistofelic adj. şaytanlı, yaramaz
megafon sn. megafon
megalit sn. dew gibi balaban taşlardan yasalgan abidelerĭñ adı
megaloman adj. megaloman, kabartuwlı hayal, balabanlık
megieş sm adj. komşı
megieşie sf komşılık
mehenghi sm, sf. becereklĭ, pışken, aşıkköz bĭr kĭşĭ(p. ext.) kurnaz, şakacı,
yaramaz
mei sn. tarı
melancholic adj. moñ, kederlĭ, melânkolik, üzgün
melancolie sf. moñlĭk,keder,üzüntü
melasă sf. melas
melc sm. sümĭklĭ böcek, melk
meleag sn. cer, bölge, yer
meliţa vb. keten, yahut kenevĭr ezmek, urmak
meliţă sf. 1. keten yahut kenevĭr ezmek(soymak) üşün bĭr alet,
keten( kenevĭr) tokmagı, meliţa 2. fig.(fam.)awız/ Ii merge meliţa-
awızı kop köp konışa (şaşmalamak)
melodic adj. hoş seşlĭ, melodik, melodiyalĭ
melogie sf. hoş ses, melodiya
melodios adj. hoş seslĭ, tatlĭ ( güzel) seslĭ,melodiyalĭ, şakrak(tc.)
melodramatic adj. melodramatik
melodramă sf. melodrama
meloman sm. meloman, müzik bek süygen kĭşĭ, müzik tüşkünĭ
melomanie sf. müzik tüşkünlĭgĭ
melon sn. melon, cünden ve aywan tügĭnden yasalgan sert şapka(
palarıye)

2
melopee sf. melopeya, yawaş- yawaş, awır-awır, rıtmık ve monoton
melodıya
membrană sf. zar
membranos adj. zarlı
membru sn. kol, ayak(üstün organ, alt organ)
membru sm üye
memora vb. ezberlemek, akılında tutmak
memorabil adj. unutulmaz, önemlĭ
memorare sf. ezberleme, akılında tutma
memorandum sn. memorandum, diplomatic, politik ve başka konuşmalarga dair not,
inceleme yazısı
memorial sn. geztĭ, colşılık yazıları, notlarĭ
memorialist sm. gezĭntĭden, colşılıktan yazılgan hatıraların yazarı(müellifĭ)
memorie sf. 1. akıl; insan mıynen ezberlemek, akılında tutmak, anlamak,
özellĭgĭ 2. hatıra,es/din memorie - ezber 3.kelecek nesillerın meşhur
adamlara dair hatıra(anıma)- memoria înaintaşilor iluştri
memoriu sn. 1. ınceleme yazĭsĭ 2. arzulama yazısı
memoriza vb. ezberlemek, akılında tutmak
memorizare sf. ezberleme, akılında tutma
memorizat adj. ezberlengn, akılında tutılgan
menaj sn. 1. Üy ĭşlerĭ 2. üylenme
menaja vb. 1. Korımak 2. insafman karamak, aruw karamak( bĭr kĭşĭnĭ)
menajament sn. 1. korıma, kollama 2.insafman karama
menajare sf. . korıma, kollama 2.insafman karama
menajer adj. üy ĭşlerĭne dair
menajeră sf. kızmetkâr, kızmetşĭ üy kadını
menajerie sf. yabani aywanlar kapalı turgan yer, menajeriye, aywan bahşeşĭ
mendre sf. türlü- turlü hevesler, awesler, nazlar, keyfler - a-şi face mendrele
– ĭstegen keyflerĭn, aweslerĭn, nazların yapmak
menghină sf . mengene
meni vb. 1.(tranz.) kaderlemek, taliylemek, karar bermek 2.(în superstiţii) tayın
etmek(fig.)coramak, cargatmak- a belestema 3.(în tranz.) dilemek( a
ura), ĭstemek ( a dori)
meninge sn. mıy zarı ( membrana creieruluı) menince
meningită sf. menincit
menire sf. 1. kaderleme, talıyleme 2.( în superstiţi) tayın etme,(fig.)corgama,
corgatma 3. dileme(urare) ĭsteme( dorinţă) 4. vazife, maksat, istidat,
kader, mukadderat
menisc sn. menisk
menit adj. 1. kararlangan, kararlı, kaderlengen, taliylĭ 2.( în superstıţii) corgatmalı ,
corgatmalangan
meniu sn. bĭr sofra berĭlgen yemek (aş) türlülerĭ (çeşĭtlerĭ); yemek
listesĭ
mental adj. akılga ait, akıldan
mentalitate sf. öz tüşünce

1
mentă sf. nane, menta
mentol sn. mentol, mantol( nane mayından yasalgan, kristal sekĭlĭndı, güzel kokılı
madde
mentor sm. nasiyatşı, ıdarecĭ
menţine vb. saklamak, bolganınday tutmak
menţinere sf. saklama,bolganınday, tutma, cerĭnde tutma
menţina vb. hatırlamak, ,anımak, maktamak
menţionare sf. hatırlama,anıma, maktama
menţiune sf. 1. v. menţionare 2. şeref dıplomasĭ
mercantil adj. tücarlıkka ait, alış-verĭşke ait
mercantilism sn. merkantilizm; bo ekonomik doktringe gore paralar barlıgın
esas , bĭrĭncĭ tarzı sayılır
mercenar sm. aylıkşı asker, parakulı (fig.)
mercerize sf. kĭyĭmlĭk yapmak üşün kullanılgan ufak-tefek seyler (cĭp, ıne,
tüyme vb.)
ufak- tefekcĭ, ufak – tefek üşün tükân
merceriza vb. cazımlamak( pamuk iplĭklernĭ veya tokımlarnı
sodium hidroksitmen cazmak
ve parlaklık bermek)
mercanizare sf. cazımlama
mercerizat adj. cazımlı
mercur sm. merkur, ceva
mereu adv. turmadan, her zaman, arası kesĭlmeden, süreklĭ
merge vb. 1. cürmek, ketmek ( a se mişca) 2.(despre bani)şĭmdĭ bek kete (
a vea curs a
fi în circulaţie 3.(despre faimă, nume) adi bütün köylerge ketken ( a se
răspândi) 4.(despre materiale) agaşların yarısı ketken ( a se consuma, a
se termina) 5.(despre viaţă , destin) hayatı ölĭmge kete ( a merge la
pieire) 6. (despre mecanisme) motorı aruw kete ( a funcţiona)
7.(despre amestecuri de culori) bö üş renk aruw ketmiy( a se potrivi)
meridian sn. meridiyan
meridional adj. kıblege ait
merinde sf. colşılık aşaytlıgı
merinos adj. merinos
merişor sn. 1. elmaşık 2. elma terekşıgĭ
merit sn. kıymet, değer
merita vb. kıymetlĭ bolmak, değerlı bolmak
meritat adj. haklı
meritos adj. kıymetlĭ , değerlĭ
merituos adj. v. meritos
mers sn. 1. cürme, ketme, ketĭş 2. cürĭş( bĭr kĭmsenĭñ cürmek
şekĭlĭ)Hasan acele- acele
cürĭşĭmen üyge kaytayatır 3.(evoluţie) dünyanın ketĭşĭ
mersi interj. teşekkür etmek, mersi
mesadă sf. astar

2
mesager sm. kabercĭ, temsĭlcĭ
mesaj sn. 1. kaber, mesaj, bĭldĭrĭm,bĭldĭrme 2. şakırma
meschin adj. 1. ufak alâkalı ( preocupat de interese mărunte) 2. alçak,
alşak, cümartsız
3. vicdansız, önemsĭz
meschinărie sf. alşaklık, cümartsızlık, vicdansızlık, önemsĭzlĭk
mescioară sf. masaşık
mesean sm. bĭr sofraga , ziyaretke katılgan bĭr kĭmse
meseriaş sm. zanatşı, sanatsı
meserie sf. zanat , sanat
mesteca vb. şaynamak
mestecat adj. şaynawlı
meş sm. mest, mes
meşină sf. meşin, meşĭn
meşter sm. 1. usta 2. becerıklĭ kĭşĭ
meştereşte adv. ustalıkman, ustalıkşa
meşteri vb. onarmak, yapmak, yasamak, ĭşlemek
meşteşug sn. 1. zanat, sanat 2. meslek (ocupaţie, îndeletnicire) 3.
Becerĭklĭk (pricepere, îndemânarea) 4. usul, metot5.kurnazlık,tertĭn
meşteşugar sm. zanatşı, sanatşı
meşteşugăresc adj. zanatşılıkka ait
meşteşugărie sf. v. meşteşug
meşteşugi vb. ustaca yapmak, onarmak
meşteşugit adj. sanatca yapmak, ustalıklı, becerĭklĭ
metabolism sn. metabolizma
metafizică sf. metafizika
metaforă sf. metafor, benzetme; istiare
metaforic adj. metaforik, mecaz, mecazlĭ(figurat)
metal sn. maden, metal
metalic adj. 1. madenden yasalgan,metalık 2. madenge ait, madenge
uşagan
metalifer adj. madenlĭ/madenlĭ kaya – rocă metaliferă( care conţine metal)
metaliza vb. bĭr kat madenmen kaplamak
metalizare sf. madenlemek
metalurgic adj. metalurjik, metalurjige ait
metalurgie sf. metalurji
metalurgist sm. madencĭ
metamorfoza vb. şekĭlĭñ denĭştırmek, kılık denĭştĭrmek
metamorfozare sf. şekĭl denĭştĭrme, başkalaşma
metamorfoză sf. v. metamorfozare
metan sn. metan/ metan gazı
metastază sf. bĭr kastalıknın cer denĭşmesĭ, metastaz
metateză sf. metatez bĭr kelimede seslerĭn yerĭn denĭşmesĭ (ses
awuşması- fonetĭk
olayi)

1
meteahnă sf. 1. eksĭklĭk, noksanlık, kusur (fig.mec.) düşkünlĭk, tutanak, tutkı
2. kastalık,
cara
meteor sm. meteor
meteorit sm. meteorit , meteortaşı
meteorolog sm. meteoroloji ustası
meteorolog sf. meteoroloji, hava( atmosfer) olaylarnı araştırması
meterez sn. meterez, kalenĭn yukar tarafı
meticulous adj. titiz, bek dıkkatlı, aşırı dıkkatlı
meticulozitate sf. titizlĭk, karardan ziyade dıkkatlı bolma, aşırı dikkatlı bolma
metal sm. metal
metilen sm. metilen
metiş sm. melez,soy karışıgı
metodă sf. metod, usul
metodic adj. metodik, usullı
metodică sf. metodika, metod bilimı
metodist sm. metodist,usulcı
metraj sn. metraj, uzunlık
metric adj. metric, metrege ait
metro sn. metro
metropolă sf. balaban kasaba, metropola
metropolitan sn. cer astında cĭrgen tren, metrou
metru sm. metre
meu,mea,mei,mele adj. , pron.pos. menĭm
mexican adj. mexikalı
mezalianţă sf. üylenme
mezanin sn. arakat
mezat sn. mezat
mezel sn. meze, mezel
mezelar sm. mezelcĭ
mezelărie sf. mezel fabrikasĭ
mezin sm. kence
mezolitic sn. mezolıtik, paleolitik ve neolitik arasında dewĭr, orta taş dewĭrĭ
mia sf. caş koy,ırgaşı kozı
mială sf. v. MIA
miasmă sf. pis kokı
miazănoapte sf. sırt
miazăzi sf. kıbla
mic1 sm. kebab
mic2 adj. 1. kĭşkene /kĭşkene parmak- degetul mic/ kĭşkene boylı- scund
2.~kün –zi scurtă(kıska) 3. (yaşka dair )menden kĭşkene- mai tânăr,
kıskeneler –copııı, cei mici, kışkenelĭkten- din copilărie, aylenĭn
kĭşkenesi – mezinul familiei
micaceu adj. mıkalı kaya
mică sf. mıka ( maden)

2
michiduţă sm. şaytan
micime sf. kışkene bolmak (fig.) alşaklık, miskinlık
microb sm. mikrop
microbian adj. mikroplĭ
microbiologie sf. mikrobiyoloji
microfilm sn. microfilm
microfon sn. mikrofon
microgram sn. mikrogram
micrometru sn. mıkrometre
micron sm. mikron( milimetrenin binde bĭrĭ)
microorganism sn. mikroorganism (mikroskopman körılgen organizmalar)
microscop sn. mikroskop
microscopic adj. mikroskopık
microseism sn. kĭşkene zelzele
micsandră sf. şebboy( şeşek)
micşora vb. kişkeneletmek, ufaklaştırmak
micşorare sf. kişkeneletme, ufaklaştırma
micşorat adj. kişkenelengen, ufaklaşkan
micşunea sf. menekşe, menauşe(violet)
micşunică sf.(reg.) v. micsandră
micuţ adj. kĭşkenekşĭk, kĭşkeneşĭk
midie sf. midye
mie, mii num. bin (expr.)binlerce – cu miile
mie ( bancnotă de o mie) sf. bĭnlĭk
miel sm. kozı
mieluşel sm. kozışık
mieluţ sm. v. mieluşel
miercuri sf. şarşembĭ
miere sf. bal, kuwanbalı
mierlă sf. karatawuk (tawda yaşagan sarı gagalı ve kara tüklı küş)
mieros adj. tatlı, ball